I GSK 1839/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-27
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Dariusz Dudra, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa w przypadku posiadania i używania odbiornika RTV, nawet jeśli nie doszło do jego formalnego zarejestrowania lub powiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie zostało skutecznie doręczone?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa w przypadku posiadania i używania odbiornika RTV, niezależnie od formalnej rejestracji lub skutecznego doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Skarżąca nie wykazała, aby wyrejestrowała odbiornik, a samo posiadanie i używanie odbiornika stanowiło wystarczającą przesłankę do powstania obowiązku uiszczenia opłaty, co potwierdza domniemanie prawne wynikające z ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaległości z tytułu nieopłaconych opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV. Skarżąca wniosła zarzuty, kwestionując istnienie obowiązku oraz wymogi formalne tytułu wykonawczego. Organy administracji, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.), uznały zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Go 920/17 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 9 listopada 2017r., sygn. akt II SA/Go 920/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., obecnie Dz.U. 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (dalej też: "DIAS", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] czerwca 2017r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim (dalej też: "NUS", "organ I instancji") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2014r., o numerach od [...] do [...], obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV, wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło poprzez doręczenie zobowiązanej [...] maja 2014r., za pośrednictwem Poczty Polskiej, odpisu ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem Nr [...] z [...] maja 2014r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w w [...].
Pismem z 3 czerwca 2014r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego powołując przepisy art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), wskazując na nieistnienie obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2014r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych przez skarżącą zarzutów.
Postanowieniem z [...] września 2015r., Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uznał zarzuty zobowiązanej za niezasadne. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła [...] października 2015r. zażalenie. Organ odwoławczy, postanowieniem Nr [...] z 27 marca 2017r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z [...] maja 2017r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.
Skarżąca wniosła zażalenie.
Postanowieniem z [...] czerwca 2017r. ([...]:[...]) organ II instancji wskazując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), w związku z art. 18 oraz art. 34 § 5 u.p.e.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie dotyczące zarzutu nieistnienia obowiązku, jest determinowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela z [...] marca 2017r. Wskazał, że z treści postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., wynika, że na imię i nazwisko zobowiązanej została zgłoszona rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: [...], ul. [...], w wyniku której wydano książeczkę opłat RTV o numerze [...]. W ostatecznym postanowieniu wierzyciel wskazał, że zobowiązana została powiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]) i jednocześnie wyjaśnił, że obowiązujące rozporządzenie nie posługiwało się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania" zawiadomienia o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Następnie wyjaśnił, że ani organ egzekucyjny, ani organ II instancji nie są uprawnione do przeprowadzania dowodów dotyczących prawidłowości doręczenia przez wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organy nie są również powołane do badania zgodności przedmiotowego pisma z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Transportu. Organ II instancji podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że przedmiotowe tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 ww. ustawy. W polu 71 tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] zaznaczony został kwadrat "pobiera się odsetki za zwłokę", co wynika z przepisu art. 7 ust. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych, stanowiącego, że w przypadku opóźnienia w uiszczeniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa. Jednocześnie wskazano daty, od których nalicza się ww. odsetki oraz ich stawki, co umożliwia organowi egzekucyjnemu obliczanie na bieżąco, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego właściwej kwoty odsetek za zwłokę.
Skarżąca wiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Oddalając skargę na powyższe postanowienie wskazanym na wstępie wyrokiem z 9 listopada 2017r., WSA stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa, jest on powiązany z używaniem odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, zaś obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca stara się bezzasadnie przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu dłużnika inne skutki aniżeli te, które zostały wprost określone w rozporządzeniu. W szczególności nie decyduje o ustaniu obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej za użytkowanie odbiornika RTV, w przypadku uprzedniego zgłoszenia posiadania i jego użytkowania. WSA podkreślił, że skarżąca nie kwestionowała ustalenia organów, że dokonała przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia rejestracji odbiornika RTV oraz posiadała książeczkę opłat abonamentowych. Nadto nie podnosiła, że dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV. Według Sądu I instancji powyższego ustalenia nie może podważać stwierdzenie, że imienna książeczka opłat abonamentowych nie stanowi już dowodu zarejestrowania odbiornika. WSA wskazał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy wprowadza domniemanie prawne, iż osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiast odbiór programu, go używa. Natomiast używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego bez względu na to, czy został on zarejestrowany, czy został nadany użytkownikowi numer identyfikacyjny stanowi przesłankę powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Zdaniem WSA skarżąca tego domniemania skutecznie nie obaliła.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na:
- dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca nie kwestionowała, iż dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego,
- błędnym przyjęciu, iż organy ustaliły istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczące powstania obowiązku uiszczenia przez skarżącą opłaty abonamentowej, z zachowaniem wymogów określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. , a ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a.;
b) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
- oddalenie skargi mimo uchybienia przez organy ww. przepisom k.p.a.,
- zaaprobowanie przez Sąd I instancji wadliwie ustalonego przez organy stanu faktycznego oraz jego oceny i subsumpcji do właściwej normy prawnej;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
- przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym,
- dokonanie błędnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz ustalonego przez organy stanu faktycznego;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 2 ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (tekst pierwotny: Dz.U. z 2005r., Nr 85, poz. 728 ze zm.) w związku z § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r., Nr 187, poz. 1342), poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
- egzekwowany obowiązek istnieje mimo braku zgłoszenia posiadania i użytkowania odbiornika telewizyjnego,
- zarejestrowanie odbiornika nie jest warunkiem koniecznym powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej,
- dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (stanowiącego dowód zarejestrowania odbiornika) nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia o nadaniu ww. numeru,
- zawiadomienie z [...] lipca 2008r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, które nie zostało doręczone skarżącej, spełnia wymogi statuowane w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia;
b) § 6 ust. 9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013r. poz. 1676), obowiązującego od 1 stycznia 2014r., poprzez niewłaściwe zastosowanie go do ww. zawiadomienia z dnia 17 lipca 2008r.
Zdaniem skarżącej obowiązkiem wierzyciela lub organu egzekucyjnego jest wykazanie, iż dany odbiornik telewizyjny został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. W realiach przedmiotowej sprawy powyższy warunek nie został spełniony (skarżąca nie zgłaszała posiadania i użytkowania odbiornika telewizyjnego, a akta sprawy nie zawierają rzekomego zgłoszenia, na które powołały się organy). Ponadto jak wskazała nie została zawiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Mogłoby to nastąpić tylko przez doręczenie jej stosownego zawiadomienia, spełniającego warunki określone w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia z 25 września 2007r.
Organ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842) Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi, w sytuacji gdy postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że istnieje zobowiązanie objęte tytułami wykonawczymi, co miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (tekst pierwotny: Dz.U. z 2005r., Nr 85, poz. 728 ze zm.) w związku z § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r., Nr 187, poz. 1342), poprzez ich błędną wykładnię.
Uwzględniając istotę sporu w rozpatrywanej sprawie, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.
Zakreślając ramy materialnoprawne sprawy należy wskazać, że przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a."", zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku. Jednocześnie zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust.3). Przepis art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej stanowił natomiast, że odbiorniki radiofoniczne lub telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego w rozumieniu ustawy z 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe. Z przepisów tych wynika, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych jest adresowany do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie nie podważyła wykazanej przez organ okoliczności dokonania przez nią rejestracji odbiornika radiowego i telewizyjnego pod adresem [...], ul. [...], w wyniku której wydano książeczkę opłat RTV o numerze [...] i nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zamierzając skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) skarżąca powinna przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV pod adresem [...], ul. [...]. Na użytkowniku odbiorników ciąży obowiązek niezwłocznego powiadomienia m. in. o zaprzestaniu jego używania.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw, (ustawa z 2 grudnia 1960r., ustawa z 1 marca 1993r. i ustawa abonamentowa z 16 czerwca 2005r.), bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczenia opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2878/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r., sygn. akt K24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się NSA wskazując w swoich judykatach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z 10 października 2015r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Wskazać też należy, że § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005r.w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny zawiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wobec tego osoby, które przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 25 września 2007r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników RTV. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia strony o jego nadaniu (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15). Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu.
Trafnie podnosi skarżąca, że rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych weszło w życie z dniem 1 stycznia 2014r., jednakże wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, WSA nie powoływał treści tego rozporządzenia, omyłkowo jedynie przypisał jego § 6 ust 9 do prawidłowo wskazanego rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007roku, które to uchybienie nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających skutecznie podważyć domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie abonamentowej. Zgodnie też z treścią art. 7 ust 4 ustawy o opłatach abonamentowych w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. W tytułach egzekucyjnych wskazano daty, od których naliczane są odsetki oraz ich stawki co umożliwia organowi egzekucyjnemu obliczanie na bieżąco, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, właściwej kwoty odsetek za zwłokę. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej odsetek za zwłokę nie nalicza się , jeżeli wysokość odsetek nie przekroczy trzykrotnej wartości opłaty pocztowej pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku Prawo pocztowe. Odsetki wykazane w tytułach wykonawczych są wyliczone na dzień ich wystawienia przez wierzyciela i dalej są naliczane do dnia ich zapłaty. O ich wysokości decyduje nie data wystawienia tytułu wykonawczego, a data wyegzekwowania spornego świadczenia. Na ten dzień organ egzekucyjny podejmuje decyzje o naliczeniu i ewentualnym ściągnięciu przy uwzględnieniu art. 54 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA prawidłowo uznał, że wszystkie niezbędne okoliczności stanu faktycznego sprawy zostały zbadane wnikliwie w oparciu o zebrany kompletny materiał dowodowy. Podkreślić należy, że okoliczności związane z nieuiszczeniem opłat abonamentowych przez skarżącą nie zostały w istocie rzeczy w skardze kasacyjnej zakwestionowane. Prawomocne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło