II SA/Ol 737/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia M. R. od postanowienia Starosty z dnia 30 marca 2017 r., znak: "[...]", utrzymał w całości w mocy zaskarżone postanowienie. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia 20 lipca 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci elektrowni wiatrowej oraz jej fundamentu na dz. nr "[...]", obr. C., gm. "[...]". Postanowienie wydano na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., jako przyczynę odmowy wznowienia podano fakt, iż z otrzymanego od Wójta Gminy pisma wynika, że wnioskujący informację o wydanej decyzji uzyskał w dniu 8 sierpnia 2016 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 18 października 2016 r., a więc nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku (art. 148 § 2 k.p.a). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik M. R. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie pełnomocnika Starosta błędnie ustalił stan faktyczny, w tym wskutek błędnej oceny dowodów i braku wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, a także przez brak rozpoznania istoty sprawy oraz błędnego i niewłaściwego uzasadnienia faktycznego. Wskazano, że wnioskodawca nie mógł wiedzieć o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę gdyż: 1. W materiale dowodowym, na który powołuje się starosta, zawarta była informacja o 4 inwestycjach wiatrakowych i 4 decyzjach o pozwoleniu na budowę, zaś jak ujawniło się później jest 5 inwestycji wiatrakowych i 5 decyzji o pozwoleniu na budowę; 2. Informacje odnośnie inwestycji wiatrakowych zawarte w protokole z dnia 31 marca 2016 r. nie odnosiły się do wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę, a były informacją o samym zamierzeniu inwestycyjnym; 3. Informacje ze spotkania z dnia 8 sierpnia 2016 r. dotyczyły konsekwencji inwestycji wiatrakowych odnośnie ograniczeń zabudowy, nie zaś wskazywały datę uzyskania informacji o wydaniu pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie, tj. inwestycji na działce nr "[...]",obr. C.; 4. Skarżony organ dowolnie, arbitralnie i bezpodstawnie utożsamił informacje o tym, że skarżący "interesował się elektrowniami wiatrowymi" oraz informacje z Tygodnika "[...]" o spotkaniu w sprawie konsekwencji "inwestycji wiatrakowych" odnośnie ograniczeń zabudowy, z rzekomym faktem jakoby skarżący wiedział o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w niniejszej sprawi ; 5. Skarżony organ nie ustalił czy skarżący wiedząc rzekomo o 4 decyzjach o pozwoleniu na budowę wskutek spotkania z dnia 8 sierpnia 2016 r. wiedział o 3 decyzjach dotyczących działek nr "[...]" oraz o jako 4 decyzji dotyczącej działki nr "[...]", czy też o jako 5 decyzji dotyczącej działki nr "[...]". W uzasadnieniu postanowienia z dnia z dnia 21 lipca 2017 r. Wojewoda, przytaczając treść art. 148 § 2 k.p.a., podniósł, że żalący się twierdzi, że do dnia 18 października 2016 r. nie posiadał informacji o wydaniu decyzji Starosty z dnia 20 lipca 2016 r. Informacji tej nie potwierdza Starosta wykazując, że o wydanej decyzji wnioskujący dowiedział się wcześniej. Wojewoda podziela stanowisko starosty gdyż: 1. W Tygodniku "[...]" datowanym na dzień "[...]" znajduje się artykuł opisujący spotkanie rolników z Wójtem Gminy, które odbyło się 8 sierpnia 2016 r. Na spotkaniu tym omawiano problem 4 elektrowni wiatrowych, na które Starostwo Powiatowe wydało pozwolenia na budowę. W artykule opisuje się występujące z powodu budowy elektrowni ograniczenia prawa własności, które dotyczą mieszkańców "[...]". Na zamieszczonym w tygodniku zdjęciu znajduje się M. R. 2. Do pisma wójta z dnia 14 marca 2017 r. załączono protokół z zebrania z mieszkańcami N., w tym M. R. z dnia 31 marca 2016 r., w którym w pkt 5 tiret 3 jest zapisane, iż mają powstać 4 wiatraki: 2 w N., 1 przy drodze "[...]", 1 przy drodze "[...]". Jak wynika z poczynionych ustaleń, przy drodze "[...]" zlokalizowano tylko jedną elektrownię na dz. nr "[...]", obr. C. Tak więc lokalizacja tej elektrowni jest tożsama z lokalizacją wskazaną w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda podniósł, iż w świetle przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że o inwestycji w stopniu pozwalającym na sformułowanie wniosku o wznowienie postępowania wnioskujący dowiedział się w dniu 8 sierpnia 2016 r., podczas spotkania z wójtem gminy, a wniosek złożono w dniu 18 października 206 r., a więc po upływie 1 miesiąca od dnia, w którym wnioskujący dowiedział się o decyzji. Skargę na postanowienie Wojewody wywiódł do tut. Sądu M. R. zarzucając mu: 1) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., art. 9, art. 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art.77 § 1 k.p.a. i art. 124 § 1 i §2 k.p.a. przez nieustosunkowanie się do zarzutów zażalenia, a tym samym także przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz naruszenie wymogów uzasadnienia postanowienia, 2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. - przez błędne i bezpodstawne przyjęcie okoliczności faktycznych ustalonych w postępowaniu przed organem I instancji, w tym mimo braku umożliwienia skarżącemu przez organ I instancji przed wydaniem postanowienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 3) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., art. 80 kpa - przez błędne ustalenie stanu faktycznego, w tym wskutek błędnej oceny dowodów i braku wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego oraz braku rozpoznania istoty sprawy, 4) naruszenie art. 15 k.p.a. przez pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w administracyjnym postępowaniu dwuinstancyjnym, 5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.138 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a.) w tym w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. oraz w zw. z art.149 §1, § 2, § 3 k.p.a. przez błędne wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, zamiast wskazania organowi I instancji przeprowadzenia postępowania w całości. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej zwana: p.p.s.a) sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego uznał, że zakwestionowane postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 20 lipca 2016 r. są zgodne z prawem i jako takie powinny pozostać w obrocie prawnym. Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest to, czy skarżący zachował ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie do § 2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 – która to przyczyna była w rozpoznawanej sprawie podana jako uzasadnienie wystąpienia o wznowienie postępowania – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W celu wykazania czy skarżący dotrzymał ustawowego terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy przeanalizować akta administracyjne niniejszej sprawy. Wynika z nich, że skarżący interesował się kwestią ewentualnego powstania elektrowni wiatrowych na terenie gminy. Uczestnicząc w dniu 31 marca 2016 r. w zebraniu wiejskim sołectwa N. osobiście domagał się informacji od wójta gminy o kwestii wiatraków. Kluczową jednak dla sprawy kwestią było ustalenie kiedy skarżący dowiedział się o fakcie wydania decyzji z dnia 20 lipca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela pogląd, że jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga do otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 39/10, a także w powołanych tam wyrokach tego Sądu z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 133 i z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13 wskazując, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie podkreśla się, że biegu terminu określonego w art. 148 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od chwili kiedy strona dowiedziała się o przesłankach wznowieniowych, a nie od chwili kiedy zrozumiała ich znaczenie. Takie stanowisko prowadziłoby do nadużyć i podważenia pewności obrotu prawnego, gdyż nieweryfikowalne jest kiedy strona zrozumiała znaczenie faktów o których wcześniej się dowiedziała. W rezultacie nie byłoby obiektywnej możliwości ustalenia, czy dany wniosek wpłynął w terminie. Jak słusznie wskazano, nie jest istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2002 r., V SA 1460/01, ONSA 2003, Nr 2, poz. 61). W świetle art. 148 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi zatem wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W sprawie, bez wątpienia należy uznać, że wiedzę o decyzji z dnia 20 lipca 2016 r. skarżący posiadał już w dniu 8 sierpnia 2016 r. Jednoznacznie świadczy o tym okoliczność osobistego uczestnictwa skarżącego na zebraniu, w trakcie którego omawiano kwestię pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych. Okoliczność osobistego uczestnictwa przez skarżącego na zebraniu oraz okoliczność, że na tym zebraniu była mowa o udzielonych pozwoleniach na budowę elektrowni wiatrowych, w tym m.in. elektrowni wiatrowej C., została potwierdzona przez świadków (vide: protokoły przesłuchania świadków, k. 9.2, 9.4, 9.6 akt administracyjnych organu odwoławczego). Słusznie zatem organ II instancji zauważył, że za najpóźniejszą datę w której skarżący powziął informację o decyzji o pozwoleniu na budowę należy przyjąć dzień 8 sierpnia 2016 r. Przyjmując więc, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę jakiejkolwiek wiadomości o istnieniu decyzji, należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego z dnia 18 października 2016 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia. Bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia jest przy tym fakt, że skarżący nie znał dokładnej treści decyzji. Jak wyżej podkreślono w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W sprawie istotne jest bowiem to, że skarżący uzyskał pierwsze informacje o fakcie wydania kwestionowanej decyzji już w dniu 8 sierpnia 2016 r. Istotny jest sam fakt wiedzy o wydaniu decyzji, a nie o pełnej jej treści, gdyż dowiedzenie się o wydaniu decyzji nie jest tożsame – jak wywiedziono powyżej – z doręczeniem stronie decyzji. Skoro emanacją przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest brak świadomości o rzeczonym postępowaniu przez stronę, to niedoręczenie decyzji załatwiającej przedmiotową sprawę jest tego dowodem. W ustalonych okolicznościach spray nie budzi wątpliwości, że skarżący już w dniu 8 sierpnia 2016 r. dowiedział się o budowie elektrowni wiatrowej w obrębie geodezyjnym C. i co istotne, tylko jednej w tym obrębie geodezyjnym, a zatem powziął wiedzę wystarczającą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem rzeczonej decyzji, gdyż był mu znany przedmiot rozstrzygnięcia tegoż postępowania, którego powziął intencję wznowienia, tj. rodzaj i teren inwestycji (obręb geodezyjny C). Z tego samego powodu niezasadne są zarzuty skargi. Reasumując, stwierdzić zatem należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadniły przekonująco swoje rozstrzygnięcie. Jednocześnie podkreślić należy, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12). Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.