II SAB/Wa 352/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania punktów 2 i 3 wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. A. L. zwrócił się do Prezesa ZUS (Centrala ZUS) o udzielenie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej odpowiedzi na pytania: 1. czy może ubiegać się o jednorazowy zwrot składek płaconych do ZUS; 2. czy aktualnie trwają prace nad zmianą przepisów dotyczących rozliczeń z osobami, które mają wypłacane świadczenia poniżej emerytury minimalnej - ze względu na niższy staż pracy; 3. w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 3, zwrócił się o wyjaśnienie, jakie zasady rozliczeń są przyjmowane w projektach nowych przepisów; 4. na jakiej dokładnie podstawie prawnej przyznano mu świadczenie poniżej emerytury minimalnej. Organ w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformował wnioskodawcę, że żądania zawarte w punktach nr 1 i 4 nie są informacjami publicznymi wedle obowiązujących przepisów - nie dotyczą sprawy publicznej, a indywidualnej. Organ wskazał, że w sprawach indywidualnych można zwrócić się do Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS lub bezpośrednio do placówki ZUS. Wskazano adres placówki, godziny otwarcia, numer telefonu, adres e-mail i adres siedziby. W odniesieniu do żądania zawartego w punkcie 2 wniosku organ wskazał, że prace nad zmianą przepisów nie leżą we właściwości rzeczowej Zakładu. Wszystkie projekty aktów prawnych zamieszczone są na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji. Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. Zarzucił rażące naruszenie art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na zaniechaniu rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni. Wniósł o zobowiązanie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie zapytań zawartych w punktach 2 i 3 w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący wskazał, że organ pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformował, iż żądane w punkcie 1 i 4 wniosku informacje nie stanowią informacji publicznej. Natomiast w zakresie pytań zawartych w punktach 2 i 3 ZUS uchylił się od udzielenia informacji, ponieważ - jak wyjaśniono w odpowiedzi na wniosek - prace nad zmianą przepisów nie należą we właściwości rzeczowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zakład odesłał w tym zakresie wnioskodawcę na stronę Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji. W ocenie skarżącego ZUS bezprawnie odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym pytaniami zawartymi w punktach nr 2 i 3 wniosku. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej ZUS powinien udzielić informacji publicznej, jeżeli tylko jest w jej posiadaniu. Skarżący podniósł, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. organ nie wskazał w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udzielona, ograniczając się do skierowania do BIP, bez dalszej konkretyzacji. Zdaniem skarżącego rozwiązanie takie nie jest załatwieniem wniosku zgodnie z przepisami, samo bowiem wejście na stronę BIP nie daje odpowiedzi na żądanie skarżącego. Odesłanie do BIP wymaga bardziej szczegółowego wskazania (np. konkretnego adresu pod którym dane informacje się znajdują, czy wskazanie odpowiednich zakładek, gdzie dane informacje się znajdują). Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, że rozpatrując wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] czerwca 2017 r. wystosował do A. L. pismo informacyjne w którym stwierdzono, iż: a) pytania w punktach nr 1 i 4 dotyczą informacji, które nie wyczerpują znamion informacji publicznej wedle obowiązujących przepisów; b) odpowiedź na pytanie nr 2 i 3 nie leży we właściwości rzeczowej Zakładu. Ponadto, A. L. został poinformowany, iż w sprawach indywidualnych proszony jest o kontakt z placówką miejscową ZUS - Biurem Terenowym w [...] lub z Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie treści skargi Sąd przyjął, że przedmiotem skargi A. L. jest bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie rozpatrzenia punktu 2 i 3 wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł bowiem o zobowiązanie organu do rozpatrzenia tych punktów wniosku. Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie rozpatrzenia punktu 2 i 3 wniosku nie jest zasadna. Organ nie pozostawał w bezczynności na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), zwanej dalej u.d.i.p. Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości i nie było kwestionowane, że Prezes ZUS jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p., poprzez przykładowe wyliczenie, w formie katalogu otwartego, informacji posiadających przymiot informacji publicznych. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (v. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, Lex Polonica nr 361165). Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informacja publiczna, co wymaga podkreślenia, dotyczy sfery faktów. Informacji publicznej nie stanowi polemika z zapadłym rozstrzygnięciem, czy żądanie dokonania przez organ wykładni prawa (v. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 928/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o projektowaniu aktów normatywnych. Zatem, żądanie informacji o tym, czy aktualnie trwają prace nad zmianą przepisów (pkt 2 wniosku), a także jakie zasady rozliczeń są przyjmowane w projektach (pkt 3 wniosku) stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. Prezes ZUS w odpowiedzi udzielonej dwa dni po wpływie wniosku nie twierdził, że informacje te nie mają charakteru informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformował jedynie, że prace nad zmianą przepisów nie leżą we właściwości rzeczowej ZUS. Podał, że wszystkie projekty aktów prawnych zamieszczone są na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji. Tym samym Prezes ZUS w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2017 r. wskazał, że żądanej informacji nie posiada. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., na co zwrócił uwagę również skarżący, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy przez organ pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nie wynika, aby Prezes ZUS odesłał wnioskodawcę do strony BIP Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał jedynie informacyjnie stronę BIP Rządowego Centrum Legislacji, a zatem innego podmiotu niż ten, do którego wniosek o dostęp do informacji publicznej skierował wnioskodawca. Prezes ZUS nie był tym samym obowiązany na gruncie u.d.i.p. do poszukiwania i wskazywania wnioskodawcy, konkretnego adresu strony RCL, czy odpowiedniej zakładki, w której wnioskodawca mógłby znaleźć w BIP Rządowego Centrum Legislacji odpowiedź na pytanie 2 i 3 wniosku. Z tego względu Sąd uznał skargę na bezczynność Prezesa ZUS za niezasadną. Wobec nieuwzględnienia skargi brak było podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, albowiem przysługują one skarżącemu tylko wówczas, gdy skarga podlega uwzględnieniu (art. 200 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w wyroku.