I SA/Po 618/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-11-16
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwolnienia od podatku od nieruchomości, opierając się jedynie na wyroku WSA w analogicznej sprawie, bez ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz przepisy dotyczące uzasadnienia decyzji (art. 127, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.), opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wyroku WSA w innej sprawie, zamiast samodzielnie ustalić stan faktyczny i ocenić materiał dowodowy. Brak wyczerpującego uzasadnienia i odniesienia się do wszystkich zarzutów strony uniemożliwił kontrolę sądową i naruszył zasadę zaufania do organów administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Miejskiej. Skarżąca nabyła budynki w drodze spadku i darowizny, a następnie prowadziła w nich działalność gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ nabycie nastąpiło w drodze dziedziczenia, a nie przez przedsiębiorcę, oraz że nie była to 'nowa' działalność gospodarcza, lecz kontynuacja. Skarżąca kwestionowała błędną wykładnię uchwały i naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017r. sprawy ze skargi KM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., ustalił [...] łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. na 2013 r. w kwocie [...]zł w tym : podatek rolny w wys. [...] zł, podatek od nieruchomości w wys. [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, że [...] ( dalej: podatniczka, strona, skarżąca) w dniu [...] grudnia 2012 r. złożyła "informację w sprawie podatku rolnego" wraz z załącznikiem "dane o zwolnieniach i ulgach podatkowych" na grunty położone przy ul. [...] i [...] oraz "informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych" dotyczące nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] i przy ul. [...], przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Do informacji przy ul. [...] oraz ul. [...] dołączono załączniki " dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości". Powyższe dokumenty złożono w związku z nabyciem ˝ udziału w spadku po zmarłym mężu na skutek darowizny z dnia [...] grudnia 2012 r. od córki [...]. [...] stała się jedyna właścicielką całego majątku. W złożonych załącznikach o zwolnieniach podatkowych podatniczka wykazała do zwolnienia wszystkie budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nabyte w drodze dziedziczenia, które na podstawie zawartych umów zostały wynajęte innym podmiotom lub służą do własnej działalności gospodarczej. Do zwolnienia wpisano również obiekt nowo wybudowany w 2012 r. przez [...], zmarłego [...] października 2012 r., który prowadził firmę pod nazwą [...] "[...]".
Jako podstawę zwolnienia strona powołała uchwałę Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2007 r., Nr 82, poz. 2162 - dalej w skrócie: "uchwała RML"). Po śmierci męża w dniu [...] października 2012 r. podatniczka zarejestrowała działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "[...]" [...] z siedziba w L. przy ul. [...]. Nastąpiło to [...].10.2012 r. W 2012 r. W. M. wybudował budynek magazynowy z częścią socjalno- biurową przy ul. [...].
Analiza przepisów uchwały RML, przepisów rozdziału 14 i 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") dotyczących odpowiedzialności spadkobierców oraz osób trzecich, w tym nabywcy przedsiębiorstwa oraz przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm. - dalej w skrócie: "K.c.") dotyczących dziedziczenia, doprowadziła organ I instancji do przekonania, że określenie "nowo nabyte budynki lub ich części", w rozumieniu § 1 uchwały RML nie obejmują budynków, których prawo własności przeszło w drodze dziedziczenia, a więc nieodpłatnie. Jednocześnie organ zauważył, iż w dniu nabycia spadku podatniczka nie prowadziła działalności gospodarczej, co oznacza, że nabycie budynków nie nastąpiło przez przedsiębiorcę, a ponadto, że w nabytych budynkach kontynuowano, a nie rozpoczęto prowadzenie działalności gospodarczej. W konsekwencji poczynionych ustaleń i rozważań Prezydent Miasta [...] stwierdził, że budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wykazane przez podatniczkę do zwolnienia od podatku od nieruchomości, nie mogą być objęte zwolnieniem podatkowym określonym powyższą uchwałą RML, albowiem nie spełniają one przesłanki do zwolnienia z § 1 ust. 1 i 2 tej uchwały.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie § 1 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały RML w wyniku błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że: - zwolnienie nie ma zastosowania wobec nabycia budynków w drodze dziedziczenia; - nabycie budynków może nastąpić jedynie przez przedsiębiorcę; - przesłanką zwolnienia jest rozpoczęcie prowadzenia w nabytych budynkach "nowej" działalności gospodarczej, a więc nie jest dopuszczalna kontynuacja działalności. Ponadto odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 O.p. poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego sprawy w kwestii prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w dniu nabycia prawa własności budynków. Strona podkreśliła, że w dniu nabycia spadku podjęła czynności zmierzające do prowadzenia działalności gospodarczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta [...] w zaskarżonej decyzji prawidłowo określił podmiot i przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym oraz podatkiem od nieruchomości, stosując właściwą stawkę podatkową od budynków mieszkalnych, budynków pozostałych, budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie zwolnienie przedmiotowych budynków od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały RML ( która to uchwała jak wykazał organ I instancji znajduje zastosowanie w sprawie ) - nie przysługuje. Nadto SKO stwierdziło, że kwestia zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w przepisach uchwały RML została rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2012 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi strony, wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1388/16 skargę oddalił. Wobec tożsamego stanu faktycznego i prawnego w sprawie należało uznać, iż zwolnienie od podatku za 2013 r. się nie należy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, zasądzenia należnych kosztów niniejszego postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw na rzecz skarżącej od organu wg. norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
1. § 1 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały RML, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości jest prowadzenie w nowo nabytych budynkach "nowej" działalności gospodarczej, przy czym jednocześnie dla skorzystania ze zwolnienia nie jest dopuszczalna kontynuacja prowadzonej wcześniej w budynkach działalności gospodarczej - podczas gdy z organ wydający uchwałę nie przewidział w jej treści takiego warunku i nie sposób go wywieść w drodze wykładni uchwały; co winno skutkować stwierdzeniem, że w realiach niniejszej sprawy skarżącej przysługuje zwolnienie od podatku od nieruchomości;
2. naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez brak zastosowania prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów administracji, co przejawiło się w szczególności w przyjęciu rażąco formalistycznej i błędnej interpretacji uchwały RML oraz brak zastosowania zasady " in dubio pro tributario ", pomimo że zachodziły przesłanki do zastosowania tej zasady,
3. naruszenie § 1 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały RML, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że budynek nowo wybudowany i oddany do użytkowania w 2012 r. nie podlega zwolnieniu albowiem jest w nim prowadzona działalność handlowa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie zakwestionowały prawo skarżącej do skorzystania w 2013 r. ze zwolnienia od podatku od nieruchomości uregulowanego w uchwale RML z tytułu rozpoczęcia działalności gospodarczej w nowo nabytych budynkach przez przedsiębiorcę.
Przeprowadzenie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości zastosowania prawa materialnego, poprzedzone musi być jednak oceną prowadzonego postępowania. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Jeśli zaś materiał dowodowy w sprawie zawiera luki, co do istotnych okoliczności, to wybór rozstrzygnięcia (zastosowania prawa materialnego) jest przypadkowy i nielogiczny, a ponadto narusza art. 187 § 1 O.p. (tak: NSA oz. w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2003 r., sygn. akt SA/Łd 2272/02, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 127 O.p. statuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu. (por. T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt FSK 169/04).
Natomiast zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie jakie znaczenie dla potrzeb rozstrzyganej sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 O.p.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 ab initio O.p.). Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona powinna być pełna, tzn. powinna w swoim uzasadnieniu dawać kompletną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wyrażono w rozstrzygnięciu.
Podkreślić trzeba, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów jest jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego (art. 121 O.p.). Nie zostanie ona zrealizowana, jeśli np. organ niestarannie, z pominięciem reguł określonych przepisami prawa sporządzi uzasadnienie decyzji. Zasadę tę należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec organów orzekających w sprawie, ale jako przesłankę oceny ich działania, a to oznacza, iż naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów O.p. Strona postępowania, aby móc działać w zaufaniu do organu musi znać przesłanki jakimi kierował się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Dlatego równie istotne jak przestrzeganie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów jest przestrzeganie zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Zgodnie z zasadą przekonywania organ powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ należycie i wyczerpująco nie wyjaśni stronie jakie okoliczności faktyczne i prawne wziął pod uwagę w toku załatwienia sprawy lub nie odniesie się do argumentów podnoszonych przez stronę. Prawidłowe uzasadnienie decyzji jest jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji publicznej.
Wskazać należy, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210 § 4 O.p., sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1067/09 stwierdzając, że sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.
Na organie odwoławczym ciąży obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwiłby nie tylko skarżącemu zapoznanie się ze stanowiskiem organu, ale także pozwoliłby na przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego poprzez wniesienie skargi do sądu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego (czego nie należy utożsamiać z opisem przebiegu dotychczasowego postępowania), ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez organ i dlaczego. Uzasadnienie o treści odpowiadającej wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego, przyjętego przez organ do swoich rozważań, ale musi obejmować także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem (czego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma). Jeżeli ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji jest niespójna, a przedstawiony stan faktyczny nieczytelny, uzasadnienie nie może spełnić wskazanych wcześniej funkcji, co również musi skutkować uchyleniem takiej decyzji.
Podsumowując, organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności ustalić fakty, które uznaje za udowodnione, oraz dowody, na których się oparł, a także dowody, którym odmówił wiarygodności. Dopiero bazując na tej podstawie organ może przystąpić do oceny prawnej stanu faktycznego. Argumentacja organu powinna być logiczna, spójna i konkretna, tak aby sposób jego rozumowania był czytelny dla adresata i poddawał się kontroli sądu. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola decyzji ostatecznej, a nie wydawanie merytorycznych rozstrzygnięć i zastępowanie w tym względzie organu administracji publicznej.
Wskazać także należy, że organ podatkowy powinien ustalić stan faktyczny, zebrać materiału dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonać jego wszechstronnej i prawidłowej oceny. Stan faktyczny, a w konsekwencji stan prawny winien zostać ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w O.p., a w szczególności w art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187, art. 188 oraz 191 O.p.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia standardów określonych powyżej wskazanymi przepisami O.p. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w istocie opiera się tylko i wyłącznie na wskazaniu, że w analogicznym stanie prawnym i faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1388/16, oddalił skargę. Wskazać należy, że o ile stan prawny w obu tych sprawach jest zbliżony, to nie można się zgodzić, że jest to ten sam stan faktyczny. Materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie nie jest tożsamy ze sprawą I SA/Po 1388/16.
I tak w aktach rozpoznawanej sprawy brak jest oświadczeń strony z dnia [...] grudnia 2012 r. i protokołu jej przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2012 r., na które to dokumenty powołuje się Sąd w sprawie I SA/Po 1388/16.
W aktach znajduje się jedynie oświadczenie [...] z dnia [...].12.2012 r., z którego wynika, że od dnia [...].10.2012 r. prowadzi działalność gospodarczą i oświadczenie z dnia [...].12.2012 r. o braku obowiązku składania deklaracji miesięcznych rozliczeń podatkowych.
Podnieść także należy, że organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie nie odniósł się w ogóle do zarzutu zawartego w punkcie 3 skargi, który jest powieleniem zarzutu zawartego w punkcie 4 odwołania od decyzji organu I instancji.
Uzasadnienie organu odwoławczego nie zawiera stanowiska w tej kwestii, a zarzut ten nie był przedmiotem skargi w sprawie I SA/Po 1388/16. W kontekście tego zarzutu, wskazać także należy, że organ I instancji uznał, że nowo wybudowany budynek (oddany do użytkowania w 2012 r.) przy ul. [...] nie podlega zwolnieniu, ponieważ jest budynkiem związanym z działalnością handlową o powierzchni powyżej 100 m2. Organ odwoławczy nie odniósł się do przywołanej przez skarżącą argumentacji, ograniczając się jedynie do wskazania na tożsamą decyzję utrzymaną w mocy przez WSA w Poznaniu w wyroku w sprawie o sygn. I SA/Po 1388/16.
Podkreślić należy, że Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 1388/16, uznał, że skarżąca nabyła udziały w przedmiotowych nieruchomościach w drodze spadkobrania (oraz darowizny udziału w spadku) we wskazanych terminach. Sąd stwierdził, że niewątpliwie skarżąca nabyła przedmiotowe budynki w 2012 r., przy czym część udziału w nich, jako niezarejestrowany przedsiębiorca (tj. w dniu [...] października 2012 r.). Dokonując wykładni "nowo nabytych budynków lub ich części", o których mowa w § 1 uchwały RML, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, pojęcie to należy odczytywać w ten sposób, że nabycia budynków lub ich części dokonać może zarówno podmiot, który w dacie nabycia prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą, jak i podmiot nie wpisany jeszcze do rejestru przedsiębiorców. Tym samym uznać należy, że przedmiotowe zwolnienie, wbrew twierdzeniom organów podatkowych, przysługuje nie tylko podmiotom, które w dacie nabycia nowych budynków (ich części) są formalnie przedsiębiorcami, lecz także tym, którzy owego nabycia nieruchomości lub ich części dokonali z zamiarem prowadzenia w tych budynkach działalności gospodarczej.
A zatem w tej kwestii Sąd rozpoznający sprawę I SA/Po 1388/16 zajął stanowisko odmienne od stanowiska organu I instancji zawartego w przedmiotowej sprawie. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał się na stanowisko Sądu wyrażone w wyroku w sprawie I SA/Po 1388/16, które zasadniczo różni się w tym zakresie od stanowiska organu I instancji w przedmiotowej sprawie. W związku z tym nie jest znane ostateczne stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie dochowano wszelkiej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego, zmierzającej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego, w tym zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania. W trakcie postępowania podatkowego organy nie działały w oparciu o przepisy art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1 oraz przepisy art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 O.p.
Dodać przy tym należy, że ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje bezpośrednio w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministarcyjne, Warszawa, 2003, s. 208).
W ocenie Sądu, zasady wyrażone w ww. przepisach nie zostały zachowane, co przejawia się brakiem przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego i ustalenia stanu prawnego tylko na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Po 1388/16. Nie można też mówić o jakiejkolwiek ocenie tego materiału dowodowego przez organ odwoławczy.
Przeprowadzenie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości zastosowania prawa materialnego, poprzedzone musi być ustaleniem stanu faktycznego, których to ustaleń zabrakło w przedmiotowej sprawie. Dlatego też przedwczesne byłoby ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło