II GSK 713/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-20
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Wojciech Kręcisz, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich i obrotu bronią i amunicją jest uzasadnione w sytuacji, gdy przeciwko przedsiębiorcy toczy się postępowanie karne o umyślne przestępstwo, które ma związek z wykonywaną działalnością, mimo że nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok skazujący?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że cofnięcie koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją jest uzasadnione, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunek nieobjęcia go postępowaniem w sprawie o umyślne przestępstwo. Toczące się postępowanie karne, nawet bez prawomocnego wyroku skazującego, stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia koncesji, zwłaszcza gdy zarzucane czyny mają związek z koncesjonowaną działalnością i wpływają na bezpieczeństwo publiczne. Postępowanie administracyjne jest autonomiczne wobec postępowania karnego, a zasada domniemania niewinności nie wyłącza możliwości cofnięcia koncesji w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich oraz obrotu bronią i amunicją. Organ administracji cofnął koncesję, powołując się na toczące się przeciwko przedsiębiorcy postępowanie karne o umyślne przestępstwo, które miało związek z wykonywaną działalnością i posiadaniem broni oraz amunicji bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasady domniemania niewinności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1237/17 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich oraz obrotu bronią i amunicją oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1237/17 oddalił skargę A.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich oraz obrotu bronią i amunicją.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 290) po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. cofającą skarżącemu koncesję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. udzieloną na wykonywanie działalności gospodarczej, w zakresie:
- usług rusznikarskich: wytwarzanie istotnych części broni palnej: bojowej, myśliwskiej, sportowej i gazowej - niezbędnych do jej napraw;
- obrotu rodzajami broni i amunicji określonymi w ust. 2 - broń palna: bojowa (z wyłączeniem broni maszynowej), myśliwska, sportowa, gazowa (strzelby, karabiny, karabinki, pistolety, rewolwery) oraz w ust. 10 - amunicja do ww. rodzajów broni Załącznika Nr 1 Rodzaje broni i amunicji - BA - do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów broni i amunicji oraz wykazu wyrobów i technologii o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, na których wytwarzanie lub obrót jest wymagana koncesja (Dz. U. Nr 145, poz. 1625, ze zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że powodem wydania decyzji cofającej koncesję był fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] postępowania przygotowawczego (sygn. [...]) oraz stosowania wobec niego, w owym czasie, środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Organ podkreślił, że w akcie oskarżenia wskazano, że skarżący posiadał w miejscu zamieszkania i prowadzonej działalności - bez wymaganego pozwolenia - broń, istotne części broni oraz amunicję o nieustalonym pochodzeniu, z przeznaczeniem do sprzedaży, czyniąc z popełnianego przestępstwa stałe źródło dochodu. Taki sposób wykonywania działalności gospodarczej stwarza niewątpliwie zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu towarami podlegającymi reglamentacji, a jednocześnie dla bezpieczeństwa obywateli, gdyż przedmioty - pochodzące z nieustalonych źródeł w celu sprzedaży - mogły trafić w ręce przestępców. Organ powołał się na treść art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym i stwierdził, że postawione skarżącemu zarzuty mają bezpośredni związek z wykonywaniem przez niego działalności gospodarczej na podstawie koncesji Nr [...]. Dodał, że nie oparł postępowania wyłącznie na postanowieniu o przedstawieniu zarzutów oraz akcie oskarżenia, lecz także w oparciu o kontrolę, którą przeprowadził Komendant Wojewódzki Policji w [...], jak i wyrażoną przez niego w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r. negatywną opinię. Organ podkreślił, że prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia koncesji nie rozpatruje sprawy w kontekście winy czy niewinności osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa oraz nie weryfikuje prawidłowości prowadzonego postępowania karnego, co jest zastrzeżone dla organów ścigania i niezawisłych sądów. W konkluzji organ stwierdził, że przedsiębiorca posiadający koncesję, która została udzielona w precyzyjnie określonym zakresie powinien mieć świadomość obowiązków ciążących na nim, wynikających z ustawy, dawać rękojmię należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej, na każdym etapie i przez cały okres jej prowadzenia.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego i w efekcie oparcie rozstrzygnięcia jedynie na treści aktu oskarżenia w sprawie [...]; art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie przez organ koncesyjny granic swobodnej oceny dowodów; art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r., art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego, jaką jest zasada domniemania niewinności; art. 17 ust. 3 pkt. 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 tej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że w tej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania ww. przepisów, a tym samym cofnięcia koncesji nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji na wstępie powołując się na treść art. 7 ust. 1 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym stwierdził, że wyłącznie do organu koncesyjnego należy decyzja, jaki środek powinien zastosować, czy cofnąć koncesję czy też zmienić jej zakres, jako że wyłącznie organ koncesyjny jest uprawniony do oceny, czy stwierdzone naruszenia w prowadzeniu tego rodzaju działalności reglamentowanej mają charakter na tyle istotny, że nie można pozostawić przedsiębiorcy uprawnienia do jej prowadzenia.
Sąd I instancji stwierdził, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym organ koncesyjny może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres gdy przedsiębiorca nie spełnia określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, w szczególności przestał spełniać warunek określony w art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 w zakresie spełniania przez osoby w nim wymienione warunku, o którym mowa w pkt 1 lit. h. Jak stanowi bowiem art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h tej ustawy, koncesji udziela się osobie fizycznej, która nie jest objęta toczącym się przeciwko niej postępowaniem w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe.
Sąd I instancji podkreślił, że z przeprowadzonego przez organ postępowania wynika, że skarżącemu postawiono zarzut popełnienia czynu umyślnego z art. 36 ust. 1 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zbiegu z art. 263 § 2 kk, a mianowicie posiadanie broni i amunicji z nieustalonych źródeł w celach sprzedaży. Postawione skarżącemu zarzuty mają zatem związek z wykonywaniem przez niego działalności gospodarczej na podstawie koncesji Nr [...]. Sąd podzielił argumentację organu, że w ten sposób skarżący naruszył zasady prowadzenia koncesjonowanej działalności w sposób rażący, niedopuszczalny. W interesie publicznym jest bowiem, aby działalność określona w ww. ustawie będąca działalnością o szczególnym charakterze, była wykonywana przez przedsiębiorców gwarantujących poszanowanie porządku publicznego oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa od samego początku jej wykonywania i przez cały okres jej prowadzenia.
W ocenie Sądu I instancji, w odniesieniu do skarżącego wymogi te nie zostały dochowane. Już sam fakt prowadzenia wobec przedsiębiorcy, któremu została udzielona koncesja, postępowania w sprawie o umyślne przestępstwo może stanowić przesłankę dla cofnięcia koncesji, a związek przedmiotu postępowania, jak ma to miejsce w tej sprawie, z zakresem wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej uzasadnia prawidłowość stanowiska organu. Również Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. zaopiniował negatywnie przedsiębiorstwo skarżącego.
Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Minister nie decydował o winie skarżącego w sprawie karnej przeciwko niemu prowadzonej, lecz rozstrzygał kwestię, czy skarżący spełnia warunek o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt h w sytuacji wniesionego przeciwko niemu aktu oskarżenia, stwierdzając, że ta okoliczność nie pozwala uznać, iż skarżący spełnia warunek konieczny, a określony w tym przepisie. O winie lub niewinności skarżącego orzeknie bowiem sąd karny, a w sprawie o cofnięcie koncesji znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Zasada domniemania niewinności jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu administracyjnym.
Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postepowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a., gdyż toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne, pozwalało organowi na podjęcie rozstrzygnięcia a Sądowi na kontrolę jego zgodności z prawem procesowym i materialnym.
W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Organ był władny przyjąć, że skarżący w sposób rażący naruszył warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej i nie naruszył przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Ze wskazanych powodów skarga została oddalona.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej dot. skarżącego toczącej się przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...], [...] Wydział Karny (sygn. akt [...]) i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
a) przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to:
i. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu koncesyjnego w przypadku, gdy została ona wydana pomimo niezgromadzenia w sprawie kompletnego materiału dowodowego i w efekcie oparcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jedynie na treści aktu oskarżenia w sprawie [...], podczas gdy ww. akt oskarżenia nie może stanowić dowodu na okoliczność sprawstwa przez skarżącego zarzucanych mu czynów, co w konsekwencji doprowadziło organ koncesyjny do bezpodstawnej konstatacji, że wykonywanie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu towarami podlegającymi reglamentacji oraz dla bezpieczeństwa obywateli, a także, iż strona nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej;
ii. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 80 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji w przypadku, gdy doszło do przekroczenia przez organ koncesyjny granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uczynienie jej dowolną, co przejawiało się m.in. w bezkrytycznym uznaniu, że wydanie przez Prokuraturę Krajową w [...] postanowienia o przedstawieniu zarzutów wobec skarżącego oraz skonstruowanie aktu oskarżenia w sprawie o sygnaturze [...] jest dowodem na zaistnienie zdarzeń wskazanych w treści powyższych dokumentów, podczas gdy z samego faktu ujęcia pewnych okoliczności w treści postanowienia o postawieniu zarzutów, czy też aktu oskarżenia nie można wywieść wniosków, że takie zdarzenia faktycznie zaistniały, a w konsekwencji, iż strona nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych, określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej;
b) przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
i. art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego, jaką jest zasada domniemania niewinności, przejawiające się m.in. w bezpodstawnym uznaniu przez organ koncesyjny, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów, podczas gdy okoliczności sprawy i wina oskarżonego nie zostały w żaden sposób potwierdzone w toku postępowania karnego (prawomocnym orzeczeniem Sądu), a tym samym skarżący powinien być postrzegany przez organ koncesyjny jako osoba niewinna;
ii. art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 tej ustawy, poprzez bezzasadne przyjęcie - na podstawie wadliwie zebranego oraz błędnie ocenionego materiału dowodowego, że w tej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania ww. przepisów, a tym samym zasadne jest podjęcie działań administracyjno-prawnych zmierzających do cofnięcia udzielonej skarżącemu koncesji nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie skorzystał w prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
W piśmie z dnia 8 kwietnia 2021 r. skarżący nie wyraził zgody na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w dniu 20 kwietnia 2021 r. na podstawie zarządzenia z dnia 16 marca 2021 r. i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie cofnięcia udzielonej stronie koncesji w zakresie usług rusznikarskich: wytwarzanie istotnych części broni palnej: bojowej, myśliwskiej, sportowej i gazowej – niezbędnych do jej napraw oraz obrotu rodzajami broni i amunicji – broń palna: bojowa (z wyłączeniem maszynowej), myśliwska, sportowa, gazowa (strzelby, karabiny, karabinki, pistolety, rewolwery) oraz – amunicja do ww. rodzajów broni stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organ administracji publicznej wydał zaskarżoną decyzję bez naruszenia prawa. Zwłaszcza, że – jak podkreślił Sąd I instancji – postawiony stronie zarzut popełnienia umyślnego czynu z art. 36 ust. 1 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zbiegu z art. 263 § 2 kk pozostawał w związku z wykonywaniem przez stronę działalności gospodarczej na podstawie udzielonej jej koncesji na wykonywanie usług rusznikarskich oraz obrót rodzajami broni i amunicji. Okoliczność ta nie mogła być więc pozbawiona znaczenia zwłaszcza, że przedsiębiorca prowadzący koncesjonowaną działalność regulowaną przywołaną ustawą musi dawać rękojmię należytego jej prowadzenia, w tym w szczególności w sposób gwarantujący poszanowanie porządku publicznego.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – a na ich gruncie zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Zarzuty skargi kasacyjnej – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej oraz eksponowanych na ich gruncie kwestii, które zdaniem strony skarżącej miałyby być nieprawidłowo rozważone i ocenione lub pominięte przez Sąd I instancji, w punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym wynika, że organ koncesyjny może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres, między innymi, gdy przedsiębiorca nie spełnia określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, w szczególności przestał spełniać warunek określony w art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h) oraz pkt 2 w zakresie spełniania przez osoby w nim wymienione warunku, o którym mowa w pkt 1 lit. h).
Ustanowiona na gruncie przywołanego przepisu prawa kompetencja fakultatywnego cofnięcia koncesji została oparta na założeniu, że uprawnienie do jej wykonania aktualizuje się w sytuacji, gdy adresat decyzji przyznającej koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą z dnia 22 czerwca 2001 r. w trakcie wykonywania uprawnień wynikających z udzielonej koncesji przestaje spełniać konieczny (obligatoryjny i pozytywny) warunek jej udzielenia, a mianowicie warunek, o którym mowa w art. 8 ust. pkt 1 lit. h) przywołanej ustawy, to jest warunek, aby osoba ubiegająca się o koncesję nie była objęta toczącym się przeciwko niej postępowaniem w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe. Innymi słowy, okoliczność toczenia się postępowania w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe przeciwko osobie, której udzielono koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (art. 6 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy), stanowiąc pozytywną przesłankę wydania decyzji, o której mowa w art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r., uprawnia organ koncesyjny do skorzystania z kompetencji do cofnięcia koncesji.
Podjęcie – a w konsekwencji również ocena zgodności z prawem – decyzji o cofnięciu koncesji wymaga więc przede wszystkim ustalenia, czy zaktualizowała się określona wskazanym przepisem prawa pozytywna przesłanka jej wydania, a także ustalenia – co trzeba uznać za oczywiste, zważywszy na fakt, że uprawnienie organu koncesyjnego do wydania wymienionej decyzji ma charakter dyskrecjonalny, albowiem działa on w warunkach uznania – czy istnieją inne jeszcze okoliczności, które w dostatecznym stopniu usprawiedliwiają podjęcie wymienionej decyzji, a to z uwagi na istotne znaczenie w relacji do przedmiotu działalności regulowanej ustawą z dnia 22 czerwca 2001 r. takich dóbr, jak bezpieczeństwo i porządek publiczny oraz potrzebę ich ochrony, w tym, także – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć w świetle treści omawianej regulacji – ich prewencyjnej ochrony.
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, w którym w konsekwencji przeprowadzonych w tym postępowaniu ustaleń (w tym również przeszukania przeprowadzonego w miejscu prowadzenia działalności koncesjonowanej) stanęła ona pod zarzutem popełnienia umyślnego czynu z art. 36 ust. 1 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zbiegu z art. 263 § 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk, art. 65 § 1 i art. 12 kk – art. 36 ust. 1 przywołanej ustawy penalizuje wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania lub obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją albo wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym bez koncesji lub wbrew warunkom określonym w koncesji, albo bez dopełnienia obowiązku oznakowania broni palnej lub pojedynczego, podstawowego opakowania amunicji, zaś 263 § 2 kk penalizuje posiadanie broni lub amunicji bez wymaganego zezwolenia.
Wskazana okoliczność uzasadnia więc twierdzenie o zaktualizowaniu się w rozpatrywanej sprawie przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. Przywołany przepis wymaga bowiem – jak powyżej już to podniesiono – ustalenia faktu toczenia się przeciwko osobie, której udzielono koncesji na wykonywanie reglamentowanej działalności regulowanej przywołaną ustawą, postępowania w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe. To zaś, w kontekście konwencji językowej, którą na jego gruncie operuje ustawodawca oraz w relacji do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h) tej ustawy uzasadnia twierdzenie, że rekonstrukcja normatywnej treści tego przepisu prawa prowadzi do wniosku, że zasadniczym powodem wydania decyzji, o której mowa w tym przepisie prawa jest brak spełniania przez osobę, której udzielono koncesji określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej tą koncesją. Stanowiąc bowiem o braku spełniania określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją przepis ten odwołuje się do egzemplifikacji tych warunków, których brak spełniania – następczy w relacji do daty wydania koncesji – stanowi podstawę wydania decyzji o cofnięciu koncesji.
Poza sporem jest również, że czyny pod zarzutem których stanęła strona w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu karnym mają charakter czynów umyślnych.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma więc usprawiedliwionych podstaw, aby twierdzić, że ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji były nieprawidłowe, co miałoby świadczyć o naruszeniu przez ten Sąd tych wzorców jej kontroli legalności, które wynikają z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, na czym dokładnie miałyby polegać zarzucane przez stronę skarżącą wadliwości oraz deficyty tych ustaleń faktycznych, skoro z punktu widzenia art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, istotne znaczenie ma ustalenie odnośnie do braku spełniania określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, a w tym kontekście w szczególności, że w trakcie wykonywania uprawnień wynikających z udzielonej koncesji, osoba której koncesji tej udzielono przestała spełniać konieczny (obligatoryjny i pozytywny) warunek jej przyznania, a mianowicie warunek, o którym mowa w art. 8 ust. pkt 1 lit. h) przywołanej ustawy, to jest warunek, aby ubiegając się o koncesję nie była ona objęta toczącym się przeciwko niej postępowaniem w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe. To zaś przekonuje również o braku podstaw do twierdzenia, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji naruszył art. 17 ust. 3 pkt 2 przywołanej ustawy.
Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów podnieść, że nie bez powodu – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – wydanie w rozpatrywanej sprawie decyzji o cofnięciu koncesji motywowane było potrzebą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a to zważywszy na szczególny przedmiot działalności wykonywanej na podstawie decyzji o jej udzieleniu, która to działalność podlega ścisłej reglamentacji. Jeżeli więc wskazana okoliczność również została wzięta pod uwagę, to w relacji do przedmiotu postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie oraz rodzaju postawionych jej zarzutów nie sposób jest zasadnie twierdzić, że organ koncesyjny naruszył warunki korzystania z przyznanego mu w tym zakresie uprawnienia, a mianowicie uprawnienia do wydania decyzji o cofnięciu koncesji.
Nie jest również tak – jak słusznie ocenił to także Sąd I instancji – że wydana na podstawie art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. decyzja o cofnięciu koncesji, w jakikolwiek sposób dotyka sfery dotyczącej sprawstwa odnośnie do zarzucanego jej czynu oraz domniemania niewinności w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu karnym. W tej mierze trzeba bowiem podnieść, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została decyzja kontrolowana przez Sąd I instancji ma charakter odrębny i w pełni autonomiczny od postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie, co oznacza, że organ administracji publicznej będący gospodarzem tego postępowania administracyjnego jest uprawniony – wręcz zobowiązany – do ustalenia determinowanych przedmiotem tego postępowania (a jest on inny niż przedmiot postępowania karnego, którego cele są również odmienne od celów postępowania administracyjnego) prawnie relewantnych faktów, które są konieczne do wydania stosownej decyzji. Zbiór zaś tych koniecznych faktów wyznacza – co jest oczywiste – norma prawa materialnego, która w rozpatrywanej sprawie, o czym mowa była już powyżej, jest rekonstruowana z przepisu art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r.
W tym też kontekście wyjaśnienia również wymaga, że wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jeżeli bowiem, jak wynika z art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r., przesłanką wydania decyzji, o której w nim mowa jest ustalenie braku spełniania określonych w tej ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, a w szczególności braku spełniania w trakcie wykonywania uprawnień wynikających z udzielonej koncesji przez osobę której koncesji tej udzielono koniecznego (obligatoryjnego i pozytywnego) warunku przyznania tej koncesji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h) przywołanej ustawy, zaś słowo "zależy", którym ustawodawca operuje na gruncie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie oznacza jakiegokolwiek wpływu, lecz wpływ przewidziany prawem, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona, a rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona.
Takiego związku między rozpatrywaną sprawą, a postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko stronie jednak nie ma, skoro – jak powyżej już podniesiono w kontekście normy prawnej rekonstruowanej z art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. – przesłanką wydania decyzji, o której mowa w tym przepisie jest ustalenie okoliczności braku spełniania określonych w tej ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, w szczególności zaś okoliczności toczenia się – nie zaś zakończenia – postępowania w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe prowadzonego przeciwko osobie, której udzielono koncesji.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło