IV SA/Gl 664/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-12-01

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Tadeusz Michalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy egzekucja alimentów od dłużnika głównego jest częściowo skuteczna, a częściowo realizowana przez dziadków, można umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wymaga bezwzględnie skutecznej egzekucji alimentów od dłużnika głównego w wysokości nie niższej niż zasądzone alimenty. Skoro egzekucja od dłużnika głównego (ojca) była częściowo nieskuteczna, a świadczenia realizowane przez dziadków nie pokrywały w całości zasądzonej kwoty od ojca, nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, P. S., wniosła o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że egzekucja alimentów od skarżącego nie była w pełni skuteczna, a świadczenia realizowane przez dziadków osoby uprawnionej nie pokrywały w całości kwoty zasądzonej od skarżącego. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie odmówiły umorzenia, co zostało zaskarżone do sądu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] wydaną na rzecz P. S. w przedmiocie odmowy: 1) umorzenia należności w wysokości 20 822,60 zł., wraz z odsetkami powstałymi z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – R. S., na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 169 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 489, dalej w skrócie: "ustawa") Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., 2) umorzenia należności w wysokości 5 040,00 zł., powstałej w wyniku wypłaty świadczeń alimentacyjnych dla osób uprawnionych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 45, poz. 200 z późn. zm.) 3) umorzenia należności w wysokości 1 021,06 zł. wraz z odsetkami powstałymi z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – R. S. względem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. Na podstawie materiału dowodowego ustalono, że B. S., reprezentujący P. S., wnioskiem z dnia 20.01.2015 r. wystąpił do organu I instancji o umorzenie należności wraz z odsetkami w łącznej wysokości 30%, wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – R. S., reprezentowanemu przez matkę – M. O. Wnioskodawca wskazał jako podstawę wniosku art. 30 ustawy i dołączył stosowne dokumenty. Organ I instancji opierając się na materiale dowodowym zebranym w sprawie zważył, że wyrok alimentacyjny wobec B. i T. S., wydany w oparciu o przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Krio), w związku z brakiem realizacji obowiązku alimentacyjnego przez ojca dziecka – P. S., należy traktować jako wyrok zasądzający alimenty o charakterze zastępczym. Następnie decyzją z dnia [...] o nr [...] organ I instancji orzekł o odmowie umorzenia należności wraz z odsetkami powstałymi z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń alimentacyjnych osobie uprawnionej R. S. Od powyższej decyzji P. S., reprezentowany przez B. S., w dniu 26 czerwca 2015 r. za pośrednictwem organu I instancji wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji Kolegium z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. akt IV SA/GI 915/15 uchylił decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] W uzasadnieniu wyroku zobowiązał organ I instancji aby wyjaśnił dlaczego uznał, że wpłaty dokonywane przez T. S. były dokonywane nieregularnie, skoro z zaświadczenia komornika wynikało, że kilkukrotnie w niektórych miesiącach dokonywano wpłat zarówno na początku, jak i na końcu miesiąca, tak np. było w dniach 3 kwietnia 2007 r. oraz 30 kwietnia 2007 r., 3 października 2007 r. i 31 października 2007 r., a wpłaty zasadniczo przekraczały 50,00-zł. miesięcznie, chociaż niektóre wpłaty były znacząco różne od kwoty zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w C. (a tak było np. w dniach: 31 października 2006 r., 1 lipca 2007 r., 6 lipca 2007 r., 2 kwietnia 2008 r., 4 czerwca 2010 r., 5 lipca 2010 r.). Wyjaśnienia wymagało również czy egzekucja wykonana w końcu miesiąca dotyczyła miesiąca po nim następującego. Zatem, skoro organ uznał nieskuteczność egzekucji na podstawie nieregularności wpłat, to taki stan nakładał na organ obowiązek szczególnej skrupulatności w wyjaśnieniu wszelkich okoliczności związanych z datami wpłat i ich wysokością, celem ustalenia okresu skutecznej egzekucji wobec dłużnika. W wykonaniu przywołanego wyroku tut. Sądu organ I instancji pismem z dnia 8.09. 2016 r. zwrócił się do komorników sądowych prowadzących postępowanie egzekucyjne – G. W. i A. B. oraz do ZUS o przysłanie zaświadczenia o aktualnym stanie zadłużenia P. S. oraz T. i B. S., a także podanie jednoznacznej informacji, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z informacji komornika sądowego – A. B. z dnia 20.09.2016 r. wynika, że na dzień sporządzenia pism nie ma zaległości względem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wyrok [...] z dnia [...] i występuje skuteczność egzekucji począwszy od miesiąca listopada 2006 r. do 09 września 2016 r., a od osób zobowiązanych wymagane będą alimenty bieżące. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego Oddz. w W. Inspektorat w K. z dnia 19. 09. 2016 r. wynika, że zadłużenie P. S. wobec Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego na dzień 20 września 2016 r. wynosi 5 040,00 zł. Jednocześnie w toku egzekucji komorniczej prowadzonej przez komornika sądowego – G. W. na poczet zadłużenia nie dokonano żadnych wpłat. Ta sama komornik sądowy, pismem z dnia 30.09.2016 r. poinformowała organ I instancji o wysokości i terminach wyegzekwowania kwot, dotyczących wyroku Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt [...] uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddz. w P. pismem z dnia 19.10.2016 r. poinformował organ I instancji, że od miesiąca listopada 2006 r. ze świadczeń emerytalnych B. S. realizowane są potrącenia alimentacyjne na konto komornika sądowego A. B. Natomiast z pisma z dnia 27.10. 2016 r. ZUS Oddz. w P. wynika, iż ze świadczeń emerytalnych T. S. realizowane są potracenia alimentacyjne od miesiąca listopada 2006r. na konto komornika sądowego A. B. Jednocześnie T. i B. S. w piśmie z dnia 09.11.2016 r. oświadczyli, iż alimenty wobec osoby uprawnionej – R. S. uważają za alimenty zastępcze za syna P. S. Organ I instancji biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne zważył, że w niniejszej sprawie ma miejsce sytuacja przejścia obowiązku alimentacyjnego na osoby zobowiązane w dalszej kolejności. Wyrok alimentacyjny wydany został wydany wobec Państwa T. i B. S. w oparciu o art. 132 Krio, który odnosi się do przypadków, gdy uzyskanie na czas potrzebnych środków utrzymania od głównego dłużnika alimentacyjnego jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Oznacza to, że alimenty nałożone na tego dłużnika alimentacyjnego są wystarczające dla zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, ale nie może on z nich korzystać, gdyż ich wyegzekwowanie jest co najmniej utrudnione we właściwym czasie. Alimenty na inne osoby zastępują wówczas pierwsze i podlegają możliwości zwrotu przewidzianej w art. 140 Krio. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie w związku z brakiem realizacji obowiązku alimentacyjnego przez ojca dziecka P. S. Zdaniem organu I instancji z materiału dowodowego sprawy wynika, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w C. o sygn. akt [...] z dnia [...] alimenty zasadzone wobec P. S. wynoszą 300,00 zł. miesięcznie. Natomiast alimenty zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt [...] z dnia[...] nałożone na B. S. wynoszą 200,00 zł. miesięcznie, a na T. S. 50,00 zł., miesięcznie. W rezultacie organ I instancji decyzją odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bowiem wysokość alimentów zastępczych nałożonych na dziadków winna pokrywać w całości wysokość alimentów zasadzonych na ojca dziecka, a w niniejszej sprawie fakt ten nie został osiągnięty. Mimo, że w toku postępowania egzekucja komornicza okazała się skuteczna i należności ściągnięte ze świadczeń emerytalnych dziadków pokrywają w całości zobowiązania nałożone w/w wyrokiem, to jednak nie pokrywają w całości zobowiązania alimentacyjnego ojca dziecka. Organ I instancji biorąc pod uwagę powyższe zważył, że w świetle art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, egzekucja nie jest skuteczna i odmówił umorzenia spornych należności. W wyniku złożenia odwołania przez pełnomocnika P. S., jego ojca B.S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu zaznaczyło, że w świetle uregulowań prawnych zawartych w art. 27 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Organ właściwy wierzyciela przekazuje komornikowi sądowemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne decyzję przyznającą osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 8). Jednocześnie zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1, 2 i 4 tej ustawy w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. W odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie dłużnikiem alimentacyjnym jest ojciec osoby uprawnionej – P.S., któremu zasądzone zostały alimenty w wysokości po 300,00 zł., miesięcznie i on sam nie wywiązuje się z tego obowiązku. W związku z powyższym w sprawie ma miejsce przejścia obowiązku alimentacyjnego na osoby zobowiązane w dalszej kolejności. Mianowicie na B. S. i T. S. (dziadków osoby uprawnionej – R. S.). Z materiału dowodowego sprawy wynika, że alimentacja zasądzona od dziadków uprawnionego nie pokrywa w całości alimentów zasadzonych od ojca dziecka (300,00 zł.). Alimenty od dziadków egzekwowane są w trybie egzekucji administracyjnej i płacone są nieregularnie, co więcej w niższej wysokości niż ustalone przez Sąd Okręgowy w C. w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów warunkiem zastosowania umorzenia zaległości dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna egzekucja. Zdaniem Kolegium, skoro w sprawie nie zostały spełnione warunki wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to organ I instancji zasadnie odmówił umorzenia spornych należności. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia[...] złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, B. S., działający w imieniu P. S., zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów praw materialnego, tj. art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z tym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem, wbrew ustaleniom organów orzekających P. S. dokonywał wpłat zaległych alimentów na rzecz syna, w kwotach jakie mógł realizować. Jednocześnie alimenty zasądzone od dziadków osoby uprawnionej – R. S. są regularnie egzekwowane poprzez zajęcie świadczeń przez ZUS, dlatego istniały podstawy do choćby częściowego umorzenia należności i uwzględnienia wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej w skrócie: "p.p.s.a"). Wskazać nadto trzeba, że sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, gdy wiąże się ona z negatywnymi dla niej skutkami, ale jest związany normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji, w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie zważywszy również na treść art. 153 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] którą odmówiono dłużnikowi alimentacyjnemu – P. S. (dalej w skrócie: "skarżący") umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego i odsetek ustawowych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 30 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Zważywszy na treść wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. akt IV SA/GI 915/15, spór koncentruje się wokół uznania, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy administracji zasadnie nie uwzględniły wniosku skarżącego, oraz czy zebrały i właściwie oceniły materiał dowodowy, w sposób zgodny z przepisami postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że prowadzona wobec rodziców skarżącego (dziadków osoby uprawnionej) egzekucja była skuteczna w wymienionym wyżej stopniu jednak z niekwestionowanych ustaleń i dokumentów wynika, że od skarżącego nie wyegzekwowano kwoty miesięcznie 50,- zł., tytułem uzupełnienia nałożonych na niego wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] o sygn. akt [...] alimentów, w którym wysokość zasądzonych od niego alimentów wynosiła 300,-zł. miesięcznie, tak więc kwota wyegzekwowanych świadczeń jest niższa o 50, -zł., zatem prawidłowo organy stwierdziły brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. W niniejszym postępowaniu dla rozstrzygnięcia nie miała znaczenia jakakolwiek sytuacja zdrowotna, czy materialna skarżącego oraz miejsce jego przebywania. Postępowanie niniejsze nie toczyło się bowiem w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 30 ust. 1 ustawy organ bada jedynie skuteczność egzekucji i rozpatrując wniosek o umorzenie nie może uwzględniać sytuacji majątkowej i zdrowotnej dłużnika. Zatem konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznie nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów i to prowadzona przez wymagany tym przepisem okres. Wykładnia językowa przytoczonych przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 30 ust. 1 oraz jej wysokość uzależnione jest przede wszystkim od stopnia skuteczności postępowania egzekucyjnego i jednocześnie wpłaty pełnej wysokości alimentów. Należy zauważyć, że obowiązek alimentacyjny rodziców w stosunku do dzieci wynika wprost z art. 133 § 1 Krio. Zatem w pierwszej kolejności z obowiązku tego winni się wywiązywać rodzice, łożąc na utrzymanie swoich dzieci. Z art. 132 Krio wynika, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Dobrowolna realizacja zobowiązania przez dłużnika alimentacyjnego, będącego zobowiązanym w pierwszej kolejności lub podmiotu zobowiązanego w dalszej kolejności, w miejsce zobowiązanego w pierwszej kolejności, ma wpływ na możliwość przyznania uprawnionemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dopiero w sytuacji, gdy rodzic albo osoba zobowiązana w dalszej kolejności nie wywiązuje się z obowiązku alimentacji, środki na utrzymanie dziecka (dzieci) zastępczo wykłada państwo w ramach konstytucyjnego obowiązku wspierania rodziny (art. 71 Konstytucji RP). Pomocnicze działanie państwa ogranicza się do tych przypadków, gdy rodzice wychowujący dzieci, pozbawieni alimentów ze strony osób zobowiązanych, nie są w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb w zakresie utrzymania dziecka. Jak podkreśla się w orzecznictwie: "Jedyną i konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. Nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych." (por. wyrok NSA z 12.01.2012 r. o sygn. akt I OSK 1426/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, CBOS). Jeśli zatem norma art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy nie zawiera dodatkowych przesłanek umorzenia (zwłaszcza o charakterze generalnym, czy też ocennym), poza konkretnie wskazaną przesłanką skuteczności egzekucji zobowiązań alimentacyjnych przez określony okres i w określonej wysokości, to zwrot "może umorzyć", zawarty w art. 30 ust. 1 ustawy należy odczytywać jako przyznanie organowi kompetencji do podejmowania władczych rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Samo użycie w art. 30 ust. 1 ustawy zwrotu "organ właściwy dłużnika może umorzyć należności" nie świadczy o uznaniowym charakterze przedmiotowej decyzji. Regulacja zawarta w art. 30 ust. 1 ustawy stanowi zatem instrument służący do zachęcania dłużników do terminowego regulowania dochodzonych w postępowaniu cywilnym należności alimentacyjnych. Długotrwałe odciążenie budżetu państwa od konieczności przyznawania kolejnych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być premiowane wizją odstąpienia od żądania zwrotu części długu przypisanego do organu, który wiele lat temu przyznał i wypłacił świadczenie publicznoprawne służące zastąpieniu bezskutecznie egzekwowanych alimentów (A. Korcz-Maciejko, A. Brzeźna, Komentarz do art. 30 "Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów". Komentarz, Warszawa 2014 r.). Przepis art. 30 ust. 1 ustawy spełnia więc rolę motywacyjną dla dłużników alimentacyjnych i większą wartość przypisuje temu, aby uprawnieni do alimentów mieli potencjalnie lepszą szansę na ich uzyskanie "na bieżąco" od osób zobowiązanych, kosztem ewentualnej straty w majątku publicznym z tytułu umorzenia należności wypłaconych zastępczo. Ważne jest też to, że okres skutecznej egzekucji w celu umorzenia "zaległych" świadczeń jest liczony w latach (minimum trzy do siedmiu lat) i dzięki temu kształtuje również właściwe postawy i wzorce zachowania po stronie dłużników alimentacyjnych (odpowiedzialności i systematyczności), co nie jest bez znaczenia dla funkcjonowania całego społeczeństwa. Należy stwierdzić, że organy obu instancji ustaliły w jakim zakresie dziadkowie są zobowiązani do świadczenia alimentów na rzecz wnuka i oceniły, że obowiązek alimentacyjny ze strony dziadków jest spełniony, ale nie w pełnej wysokości odpowiadającej kwocie alimentów zasądzonych od ojca dziecka (skarżącego). Ustaleń tych dokonały na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] akt [...] a także Sądu Rejonowego w C. VI Wydział Rodziny i Nieletnich z dnia [...] sygn. akt [...] Mocą pierwszego przywołanego wyroku nałożono na skarżącego obowiązek alimentacyjny w wysokości 300, -zł. miesięcznie. Tymczasem dziadkowie łącznie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłacają w drodze egzekucji kwotę 250, -zł. miesięcznie (kwota ta wynika z drugiego wyroku). Pozostała do uiszczenia kwota alimentów wysokości 50, -zł. nie jest regularnie wpłacana przez skarżącego, co potwierdza treść wyroku Sądu Rejonowego Wydziału Karnego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] i wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] o sygn. akt [...] Fakt wpłacania zastępczo jedynie części zobowiązań skarżącego nie daje podstaw do zastosowania w sprawie art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. Tym samym wniosek skarżącego nie mógł być pozytywnie rozpatrzony. Zdaniem Sądu, Kolegium podobnie jak i organ I instancji rozpatrzyło całokształt zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonało ustaleń zgodnie z zasadami oceny dowodów wynikających z przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz dokonało prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Dokonało również prawidłowej wykładni art. 132 Krio skoro obowiązek alimentacyjny jest spełniany przez dziadków, to organy słusznie uznały, że w rozpatrywanym stanie faktycznym alimenty uiszczane przez dziadków mają charakter zastępczy i są jedynie częściowe. Wbrew twierdzeniom skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono istotne dla oceny sprawy fakty, a ustalenia z nich wynikające nie budzą wątpliwości co do ich słuszności. Wskazano tok postępowania poprzedzającego wydanie obu decyzji, a analiza akt administracyjnych oparta jest o stosowne dokumenty potwierdzające opisane wcześniej fakty. Dlatego też zarzut skarżącego naruszenia przepisów prawa procesowego należy uznać za chybiony. W tym aspekcie zaskarżona decyzja nie narusza również art. 365 § 1 k.p.c., według którego organy administracji publicznej są związane prawomocnymi orzeczeniami sądu powszechnego. Dodatkowo, Sąd nie dopatrzył się z urzędu uchybień skutkujących koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych przyczyn, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło