I SA/Bd 877/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2017r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę Pismem z dnia [...]. strona wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2011r., od stycznia do grudnia 2012r. i od stycznia do czerwca 2013r. oraz sierpień i wrzesień 2013r. Skarżąca uzasadniając wniosek podniosła, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Strona również wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazując, iż korespondencja wysyłana przez organ podatkowy pierwszej instancji na adres ul. [...], B. nie trafiała do strony. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że termin określony w art. 241 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.", jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu. W tej sytuacji za zasadne organ uznał wydanie przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. postanowienia z dnia [...]. odmawiającego, na podstawie art. 165a O.p., wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p., zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. Organ jednocześnie za bezzasadne uznał zarzuty podniesione w zażaleniu. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. oraz naruszenie art. 150 O.p. i art. 122 O.p. poprzez dowolne przyjęcie, że skarżąca w dniu [...]. zapoznała się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organów, jakoby o wydaniu decyzji i jej treści dowiedziała się w dniu [...]. W ocenie strony, ustalenia te mają charakter dowolności i nie są poparte żadnym materiałem dowodowym. Podniosła, że w świetle znajdującego się w aktach sprawy protokołu zapoznania się z aktami sprawy z dnia [...]., w tym dniu sporządziła jedynie fotokopie dokumentów protokołu kontroli od strony 10 do strony 41 i od strony 47 do strony 63, zatem w tym dniu nie mogła powziąć wiedzy o decyzji, która znajdowała się na kartach 495-505, albowiem nie miała do nich wglądu. Zaznaczyła, że przy czynności była obecna starszy komisarz skarbowy J. K., której podpis znajduje się na protokole. Zarzuciła, że organ, pomimo istniejących w sprawie wątpliwości, zaniechał przesłuchania J. K., która może mieć wiedzę co do tego zakresu i sposobu zapoznania się strony z aktami sprawy. W konsekwencji powyższego, skarżąca za datę powzięcia wiedzy o istnieniu decyzji uznała dzień [...]., kiedy to jej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]., nr [...] Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił M. P. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2011 r., od stycznia do grudnia 2012 r., od stycznia do czerwca 2013 r. oraz za sierpień i wrzesień 2013 r. Decyzja to została doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 150 O.p. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Żądanie wznowienia postępowania skarżąca oparła na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., wskazując, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie, na podstawie art. 165a § 1 O.p., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie do treści tego przepisu, gdy żądanie dotyczące wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na gruncie tej regulacji przesłanką odmowy wszczęcia postępowania może być sytuacja, w której brak jest w przepisach podstawy do merytorycznego rozpatrzenia treści żądania lub gdy wszczęciu postępowania, a w konsekwencji merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, sprzeciwiają się przepisy prawa procesowego lub materialnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2009 r., I SA/Ol 551/08; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r., II FSK 1097/07). Ponadto wskazać należy, że na podstawie art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści tego przepisu jasno wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy zainteresowany bezspornie uchybił terminowi do dokonania danej czynności procesowej. Nie jest zatem możliwe przywrócenie tego terminu w sytuacji, gdy zainteresowany podważa sam fakt uchybienia terminowi. Wówczas bowiem powinien kwestionować rozstrzygnięcie organu w przedmiocie naruszenia tego terminu. W przypadku wznowienia postępowania z przyczyny wskazanej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. termin do wniesienia przez stronę żądania wznowienia postępowania wynosi miesiąc od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, o czym stanowi art. 241 § 2 pkt 1 O.p. W rozpatrywanej sprawie organ przyjął, że skarżąca powzięła wiedzę o wydanej w dniu [...]. decyzji przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] r., co wynika z protokołu z dnia [...] r. zapoznania M. P. z aktami sprawy dotyczącymi przeprowadzonego wobec niej postępowania podatkowego w zakresie rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2011r., od stycznia do grudnia 2012r., od stycznia do czerwca 2013r. oraz sierpień i wrzesień 2013r. (k. 14 akt adm.), i w konsekwencji uchybiła terminowi wskazanemu w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Natomiast strona nie zgadza się z tym, że o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu [...] r. Podkreśla, że ustalenie organu w tym zakresie jest dowolne i nie poparte żadnym dowodem. Uważa, że za datę powzięcia wiedzy o istnieniu decyzji należy uznać dzień [...] r., kiedy to ustanowiony przez nią pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. W takiej jednak sytuacji wniosek strony o przywrócenie terminu nie może być rozpatrzony merytorycznie, gdyż sporny pozostaje sam fakt uchybienia terminowi, określonemu w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W postępowaniu o przywrócenie terminu nie rozstrzyga się kwestii dochowanie przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej. Właściwy do tego jest inny tryb. W rezultacie, wobec braku możliwości merytorycznego rozpatrzenia treści żądania strony należało odmówić wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, że sprawa zachowanie przez skarżącą terminu wskazanego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. była przedmiotem rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Ponadto wskazać należy na charakter ograniczenia czasowego wynikającego z art. 241 § 2 pkt 1 O.p. Ograniczenia czasowe trybów wzruszania prawomocnych decyzji administracyjnych, wynikają z zasady ich trwałości i potrzeby stabilizacji określonych nimi stosunków prawnych, a także zasady ochrony porządku prawnego. Służy to zapewnieniu pewności i bezpieczeństwa prawnego. Zasada trwałości decyzji podatkowych, wynikająca z art. 128 O.p. oznacza, że ostateczna decyzja administracyjna podlega eliminacji z obrotu prawnego tylko wyjątkowo. W rezultacie w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że termin określony w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1663/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 605/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r., I SA/Gl 1302/16). Na marginesie należy zauważyć, że charakter zawity ma też termin miesięczny wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. (por. wyrok TK z dnia 24 listopada 2009 r., SK 36/07). Z uwagi na charakter terminu wskazanego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., również bezprzedmiotowe jest, jak trafnie zauważył organ, rozstrzyganie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji z podanych wyżej przyczyn organ nie mógł wydać rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu - zarówno o przywróceniu terminu, jak i odmowie jego przywrócenia - i zasadnie, na podstawie art. 165a § 1 O.p., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W świetle powyższego za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 162 § 1 O.p. Nie został także naruszony art. 122 O.p., gdyż zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne. Pełnomocnik sformułował też zarzut naruszenia art. 150 O.p., lecz nie wyjaśnił na czym uchybienie temu przepisowi miałoby polegać. Należy zauważyć, że wywody zawarte w skardze koncentrują się głównie wokół kwestii nieprawidłowego przyjęcia przez organ, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, jednakże kwestia ta, jak wskazano wyżej, pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy i zarzuty w tym względzie są chybione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent