II SA/Ol 949/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie ponaglenia w sprawie pomocy finansowej na remont mieszkania postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia "[...]"r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia ponaglenia M. W. (dalej jako: "skarżąca"), na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1257), wskazało, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności w sprawie pomocy finansowej na remont mieszkania. SKO podało, że decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego na remont mieszkania z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Kolegium pouczyło skarżącą, że na postanowienie nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancji. W dniu 30 października 2017 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem SKO, podnosząc, że Prezydent Miasta powiedział wręcz, że "ją wywali z tego mieszkania". Zdaniem skarżącej organ I instancji dopuścił się bezczynności. Ponadto skarżąca zakwestionowała decyzję odmawiającą przyznania jej Karty Dużej Rodziny. W odpowiedzi na skargę na postanowienie w przedmiocie ponaglenia, SKO wniosło o jej odrzucenie. Organ podniósł, że na postanowienie nie przysługiwał środek zaskarżenia. Natomiast na skutek wniesienia ponaglenia skarżącej została otwarta droga do dochodzenia bezczynności organu I instancji przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarżąca w jednym piśmie zaskarżyła dwa odrębne akty, wydane w różnych sprawach. Dlatego na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") skargi te podlegały rozdzieleniu do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga na decyzję w przedmiocie Karty Dużej Rodziny zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Ol 921/17 i będzie podlegała odrębnemu rozstrzygnięciu. Natomiast przedmiotem niniejszego postepowania jest skarga na postanowienie załatwiające ponaglenie skarżącej, zarzucającej organowi I instancji bezczynność w udzieleniu pomocy na remont mieszkania. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż przedmiotem skargi mogą być tylko postanowienia na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, albo rozstrzygające sprawę co do istoty, a contrario skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przepis szczególny tak stanowi – jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis. Takie ukształtowanie prawa do wniesienia zażalenia wynika z charakteru postanowienia, które w zasadzie nie załatwia sprawy, lecz dotyczy samego postępowania w sprawie. Dlatego nie ma tu znaczenia wola podmiotu dotkniętego postanowieniem. Prawo zażalenia wynika z elementu obiektywnego w postaci istnienia normy prawnej przewidującej takie prawo. Zastosowany przez Kolegium przepis art. 37 § 6 k.p.a. przewiduje wydanie w toku postępowania administracyjnego postanowienia rozpatrującego ponaglenie. Unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na jego podstawie, do wniesienia zażalenia. Wydane postanowienie nie rozstrzyga także istoty wniosku skarżącej o pomoc finansową na remont mieszkania, jak również nie kończy postępowania w tej sprawie. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie rozstrzygających o istocie sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację przewlekłości postępowania w trybie administracyjnym. Podczas tego postępowania organ nie wypowiada się merytorycznie o kwestii materialnej (w rozpatrywanym przypadku - o zasadności żądania udzielenia pomocy na remont mieszkania). W tym postępowaniu ocenia się jedynie, czy organ rzeczywiście pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu podania strony, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem strony przed organem administracyjnym I instancji jest prowadzone przewlekle, czy przestrzega się, określonych w k.p.a. oraz przepisach szczególnych terminów wydawania decyzji. Nie rozstrzyga się zaś istoty sporu (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2098/17, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem instytucji ponaglenia unormowanej w art. 37 k.p.a., co podkreślić należy, jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. Dodatkowo wyczerpanie przez stronę tego trybu stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu I instancji (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych względów skarga na postanowienie w przedmiocie ponaglenia jest niedopuszczalna z mocy art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a podlegała odrzuceniu.