I OSK 1245/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 572/16 w sprawie ze skargi K.A. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o imieniu, nazwisku i adresie właściciela działki oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 572/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpatrzeniu skargi K.A., uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] i poprzedzające je postanowienie Starosty G. dnia [...] grudnia 2015 r., znak [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o imieniu, nazwisku i adresie właściciela działki gruntu. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) – dalej ppsa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w powiązaniu z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520), poprzez błędne przyjęcie, że organy obu instancji nie poczyniły właściwych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, wychodząc z niesłusznego założenia, że skarżąca winna była wskazać konkretny przepis prawa, z którego wywodzi swój interes prawny, podczas gdy zdaniem Sądu, skarżąca wskazała określone okoliczności faktyczne sprawy, a to organ powinien był na tej podstawie zbadać, czy istnieje przepis prawa materialnego, z którego ten interes prawny może być wywiedziony. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na nietrafność zarzutu Sądu o wykluczeniu przez niego możliwości wywiedzenia interesu prawnego do uzyskania danych podmiotowych z operatu ewidencji gruntów i budynków, z przepisów innych, niż normy materialnego prawa administracyjnego. W uzasadnieniu brak jest jakiegokolwiek sformułowania, wskazującego na wykluczenie takiej możliwości. Wskazano jedynie na konieczność wywiedzenia interesu prawnego z norm prawa materialnego, bez różnicowania gałęzi prawa z jakiej powinien on pochodzić. Z treści uzasadnienia jasno wynika, że organ dopuszcza możliwość wywiedzenia go z norm prawa materialnego innego niż administracyjne, w tym również przepisów prawa cywilnego. Konieczność wskazania przez skarżącą konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny, wynika wprost z powołanego w uzasadnieniu stanowiska orzecznictwa oraz doktryny. Skarżący kasacyjnie wskazał, że musi to być przepis, który nakazuje wprost udostępnienie informacji z ewidencji gruntów, ale taki na podstawie którego można wskazać konkretne uprawnienie (np. do wystąpienia z roszczeniem) lub obowiązek wnioskodawcy, a następnie dokonać analizy, czy może je on zrealizować bez konieczności pozyskiwania danych podmiotowych z ewidencji (a więc czy kreuje on po stronie wnioskodawcy interes prawny). Źródłem interesu prawnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. O istnieniu interesu prawnego nie decyduje jedynie wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny. Jego istotną cechą jest także realność (aktualność). Nie może on być więc udowadniany zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero nastąpić w przyszłości. W przypadku, gdy wnioskodawca nie wskaże wprost przepisu prawa materialnego, na którym opiera swoje roszczenie, jednak z przedstawionych przez niego okoliczności jasno wynika, o jaki przepis chodzi, organ ewidencyjny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia tego przepisu. Jednakże w rozpatrywanej sprawie, okoliczności wskazane przez wnioskodawczynię nie pozwalają na takie ustalenie. Nie zostały bowiem wskazane w sposób wystarczająco precyzyjny. Wnioskodawczyni w treści wniosku oraz zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji wskazała, że zamierza wystąpić z "odpowiednim roszczeniem" na podstawie przepisów o ochronie prawa własności. Organ ewidencyjny nie może jednak dokonywać analizy całości tych przepisów, w celu poszukiwania wszystkich przepisów, na podstawie których wnioskodawczyni potencjalnie mogłaby wystąpić z roszczeniem do sądu cywilnego. Wychodziłby w ten sposób poza rolę, jaką powinien spełniać w postępowaniu. To wnioskodawczyni powinna wskazać konkretne roszczenie, z którym zamierza wystąpić do sądu, w celu umożliwienia organowi ustalenia przepisu prawa materialnego, na którym jest ono oparte. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...], potwierdzający współwłasność wnioskodawczyni, wraz ze wskazaniem zbioru dokumentów nr [...]znajdującego się w Sądzie Rejonowym w G. Ustalenie faktu przysługiwania jej prawa własności, na które wskazał Sąd pierwszej instancji, nie wpływa ponadto na możliwość ustalenia konkretnego roszczenia, z którym zamierza wystąpić w celu ochrony swojego prawa. Sąd pominął kluczową dla możliwości rozstrzygnięcia sprawy kwestię. Nawet bowiem potwierdzenie przysługującego wnioskodawczyni prawa własności oraz precyzyjne ustalenie przepisu prawa materialnego na którym opiera ona swoje roszczenie (z zakresu ochrony prawa własności), nie jest wystarczające do merytorycznego pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uprawnienia do wystąpienia z roszczeniem z zakresu prawa własności nie można zrealizować nie dysponując danymi osoby, wobec której zamierza się z nim wystąpić. Należy jednak wskazać, czy wobec konieczności ochrony danych osobowych, samo zgłoszenie przez wnioskodawcę zamiaru wystąpienia z takim roszczeniem (bez możliwości weryfikacji przez organ, czy faktycznie będzie to miało miejsce), kreuje interes prawny do pozyskania danych osobowych każdej osoby wskazanej, jako potencjalny adresat roszczenia. Interes prawny powinien zostać przez wnioskodawcę wykazany, a nie jedynie uprawdopodobniony. Organ ewidencyjny nie jest natomiast uprawniony do oceny zasadności roszczenia, jakie zamierza wysunąć wnioskodawca, jest to bowiem wyłączna kompetencja sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Powołany w skardze kasacyjnej art. 174 pkt 1 ppsa, jako podstawa sformułowania zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego, stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tymczasem, skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, który nie jest przepisem prawa materialnego, ale przepisem procedury sądowoadministracyjnej zastosowanym przez Sąd w niniejszej sprawie, jako wynik dokonanej oceny prawnej ustalonego przez organy stanu faktycznego. Skarżący kasacyjnie nie określił również formy naruszenia tego przepisu w sposób wskazany w art. 174 pkt 1 ppsa. Nie określił także formy naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, którego naruszenie zarzucił w powiązaniu z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Skarżący kasacyjnie wskazał bowiem, że naruszenie tych przepisów polegało na błędnej ocenie Sądu ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji. Tak określona forma naruszenia prawa nie spełnia jednak ustawowego kryterium sformułowania zarzutu kasacyjnego błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwego zastosowania tego prawa, o którym stanowi art. 174 pkt 1 ppsa. Biorąc więc pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 ppsa wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.