II SA/Wa 439/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-05
Skład orzekający: Danuta Kania, Piotr Borowiecki, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który odmówił przyjęcia przydzielonej kwatery w nowym miejscu pełnienia służby, ma prawo nadal zajmować kwaterę w poprzednim miejscu pełnienia służby?Ratio decidendi
Żołnierz zawodowy, który został przeniesiony do innej miejscowości i odmówił przyjęcia przydzielonej kwatery w nowym miejscu służby, traci prawo do zajmowania kwatery w poprzednim miejscu pełnienia służby. Prawo do zakwaterowania może być realizowane tylko w jednej formie, a odmowa przyjęcia nowej kwatery stanowi przesłankę do opróżnienia dotychczas zajmowanego lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, któremu przydzielono kwaterę w miejscowości Z. po czym został przeniesiony do innej miejscowości. Po odmowie przyjęcia zaproponowanej kwatery w nowym miejscu służby, organ administracji nakazał mu opróżnienie dotychczas zajmowanej kwatery. Żołnierz kwestionował tę decyzję, argumentując, że nadal ma prawo zajmować poprzednią kwaterę i że musi zapewnić warunki mieszkaniowe swoim dzieciom. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 614 ze zm.), art. 41 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., 207 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązującą K. P. do opróżnienia kwatery nr [...] przy ul. [...] w L. w stanie wolnym od osób i rzeczy i przekazania do dyspozycji Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes AMW przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
K. P. zamieszkuje w kwaterze przy ul. [...]w L. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego "[...]" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] przydzielonej na czas pełnienia służby w miejscowości Z.. Kwatera obejmuje 4 pokoje z aneksem kuchennym, o powierzchni użytkowej 86,08 m2 w powierzchni użytkowej podstawowej 55,61 m2. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej kwatery uwzględniono żonę żołnierza, dwoje dzieci i pasierba.
Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. orzekł o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego K. P. i N. M.. W wyroku władzę rodzicielską nad dwojgiem małoletnich dzieci powierzono obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu małoletnich w każdorazowym miejscu zamieszkania matki. W dniu [...] maja 2013 r. z byłą małżonką ww. żołnierza Dyrektor OR WAM w W. zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego na Osiedlu Wojskowym [...] w Z., z uwzględnieniem zamieszkania małoletnich.
Powyższa decyzja Dyrektora OR "[...]" WAM w W. z dnia [...] marca 2012 r. wygasła z chwilą wyznaczenia K. P. na stanowisko służbowe w innej miejscowości. Obecnie żołnierz ten pełni służbę we W.
Dyrektor OR AMW we W, jako organ właściwy do realizacji prawa K. P. do zakwaterowania, w związku ze złożonym wnioskiem o przydział kwatery, pismem z dnia [...] października 2015 r. zaproponował wymienionemu przydział kwatery we W. przy ul. [...] o strukturze: 1 pokój z kuchnią o powierzchni użytkowej 38,36 m2, w tym użytkowej podstawowej 23,43 m2.
K. P. pismem z dnia [...] października 2015 r. odmówił przyjęcia ww. lokalu i wystąpił do organu, na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., o zawieszenie postępowania w sprawie przydziału kwatery. Dyrektor OR AMW we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek K. P. w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Prezes AMW decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 443/16 oddalił skargę.
Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor OR AMW w W. zawiadomił K. P. o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia kwatery przy ul. [...] w L. Następnie pismem z dnia [...] marca 2016 r. ww. organ wezwał stronę do opróżnienia zajmowanej kwatery i powiadomił, że zgodnie z art. 41 ust. 5 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od dnia doręczenia wezwania do dnia opróżnienia lokalu będzie naliczane odszkodowanie w wysokości 150% opłaty za używanie lokalu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. K. P. poinformował ww. organ, że jego zdaniem decyzja o przydziale kwatery, w której zamieszkuje (tj. decyzja z dnia [...] marca 2012 r.) nadal pozostaje w mocy na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Pismem z [...] maja 2016 r. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wezwanie do opróżnienia kwatery wydane przez Dyrektora OR AMW w W. Postanowieniem z 5 sierpnia 2016r. sygn. akt II SA/Wa 1112/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę stwierdzając, że pismo wzywające do opróżnienia lokalu jest jednym z etapów postępowania w sprawie opróżnienia lokalu i nie może podlegać odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Dyrektor OR AMW w W. zobowiązał K. P. do opróżnienia kwatery przy ul. [...] w L. i przekazania w stanie wolnym od osób i rzeczy do dyspozycji OR AMW w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej jeżeli ostateczna decyzja o przydziale utraciła moc oraz w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy. Z art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika, że w przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości, żołnierz ma prawo zajmować kwaterę albo lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery/lokalu mieszkalnego stała się ostateczna, albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery/lokalu mieszkalnego. Z uwagi na odmowę przyjęcia przez K. P. zaproponowanej przez właściwy organ kwatery w miejscu pełnienia służby, przesłanka wynikająca z powyższego przepisu została spełniona.
Od powyższej decyzji K. P. wniósł odwołanie podnosząc, iż ma prawo nadal zajmować kwaterę przy ul. [...] w L. na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, bowiem warunek wynikający z powyższego przepisu, tj. odmowa przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery, nie został spełniony. Ponadto skarżący wskazał, że sprawuje opiekę nad dwojgiem małoletnich dzieci, którym musi zagwarantować godne zamieszkanie. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. podniósł, że podstawę do wydania decyzji Dyrektora OR AMW w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. stanowiły przepisy określone w art. 41 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Si Zbrojnych RP.
Zgodnie art. 41 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy żołnierz zawodowy, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej jeżeli ostateczna decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego utraciła moc oraz w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2. Przepis art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy stanowi zaś, że w przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę/lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery/lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery/lokalu mieszkalnego.
Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiony stan faktyczny wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. K. P., żołnierz zawodowy pełniący obecnie służbę w garnizonie W., po odmowie przyjęcia kwatery w miejscu pełnienia służby nie ma już legitymacji do zajmowania kwatery w dawnym miejscu pełnienia służby, tj. w L. przy ul. [...] jest obowiązany do jej opróżnienia. Zatem Dyrektor OR AMW w W. zasadnie pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwał ww. żołnierza do opróżnienia przedmiotowej kwatery i przekazania jej w stanie wolnym, w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania. Twierdzenie strony zawarte w odwołaniu, że na podstawie ww. przepisu może dalej zajmować przedmiotową kwaterę, nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z niewykonaniem powyższego obowiązku w przewidzianym terminie organ I instancji w dniu [...] grudnia 2016 r. wydał decyzję nakazującą K. P. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym kwatery przy ul. [...] w L. Takie działanie organu I instancji znajduje oparcie w przepisie art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił zbrojnych RP, który stanowi, iż w przypadku nieopróżnienia lokalu mieszkalnego w ustalonym terminie, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 45 ust. 3. Przepis art. 45 ust. 3 określa grupę osób (kobiety w ciąży, małoletni, osoby niepełnosprawne, obłożnie chore, emeryci i renciści), w stosunku do których prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu nie jest możliwe. W stosunku do tych osób dyrektor oddziału regionalnego Agencji zobowiązany jest skierować do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy oraz zasądzenie odszkodowania. Na tę okoliczność organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Podczas wizji i wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w przedmiotowym lokalu K. P. oświadczył, że w lokalu oprócz niego czasowo podczas ferii i wakacji przebywają jego małoletnie dzieci. Niemniej dzieci na stałe zamieszkują z matką, w lokalu przydzielonym przez Agencję po rozwodzie rodziców.
Z powyższego wynika, że strona nie wykazała, aby decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa uzasadniającego jej uchylenie. Analiza treści tej decyzji w zestawieniu z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami, nie pozwala na uznanie, iż narusza ona prawo.
Organ odwoławczy zaznaczył, iż z chwilą zmiany miejsca pełnienia służby żołnierz nabywa prawo do zakwaterowania w nowym miejscu i jeśli je zrealizuje (tu: poprzez miejsce w internacie) to oczywistym jest, że nie może go realizować w poprzednim miejscu pełnienia służby. Z przepisu art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika jednoznacznie, że prawo żołnierza do zakwaterowania może być realizowane tylko w jednej z form tego zakwaterowania, tj. w formie przydziału kwatery/lokalu mieszkalnego, albo przydziału miejsca w internacie/kwaterze internatowej, albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Ponadto podstawą realizacji tego prawa jest złożenie przez żołnierza wniosku. Jest to prawo żołnierza, nie obowiązek, nie ulega bowiem wątpliwości, że w świetle przepisów ustawowych przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem żołnierza zawodowego realizowanym na jego wniosek. To od woli żołnierza zawodowego zależy więc, czy złoży wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a także czy przyjmie przydzieloną przez Agencję kwaterę albo inny lokal mieszkalny.
Organ odwoławczy wskazał, iż w odwołaniu strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że postępowanie odwoławcze, w przypadku decyzji nieostatecznej, ma pierwszeństwo przed nadzwyczajnymi trybami postępowania m.in. stwierdzenia nieważności decyzji.
Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, iż sprawa K. P. była przedmiotem rozpatrywania równolegle przez dwa organy, tj. Dyrektora OR WAM (obecnie AMW) w W. z uwagi na bezpodstawne blokowanie przez ww. kwatery przy ul. [...] w L., jak i Dyrektora OR WAM (obecnie AMW) we W. właściwego do realizacji uprawnień ww. do zakwaterowania, z uwagi na wykonywanie obowiązków służbowych w garnizonie W. Dyrektor OR AMW we W. w związku ze złożonym przez K. P. wnioskiem o przydział kwatery, zaproponował przydział kwatery we W., zgodnej z uprawnieniami żołnierza, na co nie wyraził on zgody. W chwili obecnej K. P. bezpodstawnie blokuje kwaterę w L. i korzysta z bezpłatnego zakwaterowania w internacie w miejscu pełnienia służby, tj. we W.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2017 r. K. P. zarzucił naruszenie:
1) art. 7 Konstytucji RP poprzez zastosowanie do wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji okoliczności nie ujętych w granicach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP,
2) art. 17 ust. 3 ustawy o AMW poprzez wydanie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, które nie powinno zostać wszczęte,
3) art. 6 k.p.a. w związku z naruszeniem prawa materialnego związanego z błędną wykładnią art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy,
4) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co łącznie z działaniem poza przepisami prawa nie budzi zaufania do władzy publicznej,
5) art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 k.p.a. w związku z wielomiesięcznym przedłużaniem momentu podjęcia decyzji o odebraniu skarżącemu mieszkania,
6) art. 61 § 1 k.p.a. w związku z jego zastosowaniem bez faktycznej podstawy prawnej,
7) art. 105 § 1 k.p.a. w związku z jego niezastosowaniem do zrealizowanego, bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego,
8) art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - reprezentującego prawo skarżącego do zakwaterowania, którego to prawa został on pozbawiony poprzez błędną wykładnię tego przepisu.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
1) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości,
2) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, alternatywnie o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi i po ich uzupełnieniu stwierdzenie nieważności lub uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości,
3) stwierdzenie, czy skarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez to, że właściwy dla garnizonu miejsca pełnienia służby organ Agencji, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zaproponował skarżącemu lokal mieszkalny i umorzył postępowanie, podczas gdy z przepisu art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jasno wynika, że organ władny był wydać w tym zakresie decyzję. Stąd, działania organu należy uznać za wykraczające poza ww. ustawę, zaś samo postępowanie o opróżnienie lokalu za bezprzedmiotowe.
Skarżący wskazał również, że w dniu [...] czerwca 2013 r. organ I instancji pozostawił skarżącemu przedmiotową kwaterę, po umorzeniu jego wniosku o rozkwaterowanie, pomimo iż skarżący wraz z oficerem posiadającym w sąsiednim bloku kwaterę dwupokojową domagali się zamiany kwater. Mając wolną rękę dysponowania kwaterą skarżący w latach 2013 - 2014 zainwestował w naprawy, odświeżenie i umeblowanie kwatery ok. 17.000,00 zł, co zapewnia jej estetykę eksploatacji przez następne lata. Skarżący podkreślił, że posiada dwoje dzieci na wychowaniu w wieku 14 i 15 lat, które obecnie mieszkają w oddalonym o 400 km R., a więc musi im zapewnić warunki czasowego pobytu. Syn M. po ukończeniu gimnazjum w czerwcu 2017 r. przeprowadzi się do skarżącego na pobyt stały.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie zobowiązania K. P. do opróżnienia kwatery nie narusza prawa.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego "[...]" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przydzielił K. P. kwaterę nr [...] przy ul. [...] w L. na czas pełnienia służby w miejscowości Z.. Kwatera obejmowała 4 pokoje z aneksem kuchennym, o powierzchni użytkowej 86,08 m2 i powierzchni użytkowej podstawowej 55,61 m2. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej kwatery uwzględniono żonę żołnierza, dwoje dzieci oraz pasierba.
Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. K. P. został przeniesiony na stanowisko służbowe w Delegaturze Departamentu Kontroli w K., a następnie rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Delegaturze Departamentu Kontroli we W.
Z dniem wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w innej miejscowości niż Z., powyższa decyzja Dyrektora OR "[...]" WAM w W. z dnia [...] marca 2012 r. wygasła z mocy prawa.
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący wystąpił do Dyrektora OR WAM we W. (organu właściwego ze względu na miejscowość, w której skarżący wykonywał obowiązki służbowe) o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w L., a w przypadku braku takiej możliwości, o przydział kwatery obecnie zajmowanej przy ul. [...] w L.
Dyrektor OR WAM we W. na mocy porozumienia z Dyrektorem OR WAM w W., w piśmie z [...] maja 2014 r. przedstawił skarżącemu propozycję przydziału kwatery przy ul. [...] w L. o strukturze 2 pokoje z aneksem kuchennym o powierzchni użytkowej 37,16 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 24,57 m2. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący nie wyraził zgody na przydział zaproponowanej kwatery.
W dniu [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. wydał decyzję nr [...] odmawiającą przydziału skarżącemu kwatery przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż skarżącemu została zaproponowana przez Dyrektora OR WAM we W. (za zgodą Dyrektora OR WAM w W.) kwatera położona przy ul. [...] w L., odpowiadająca uprawnieniom skarżącego. Jednakże skarżący nie wyraził zgody na jej przyjęcie. Natomiast wnioskowana przez skarżącego kwatera położona przy ul. [...] w L. nie mogła zostać mu przydzielona z uwagi na fakt, że jej powierzchnia użytkowa podstawowa jest większa niż przysługująca skarżącemu.
W wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji Prezes WAM decyzją z dnia [...] września 2015 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor OR WAM we W. nie mógł prowadzić postępowania w sprawie przydziału żołnierzowi kwatery w L., bowiem na zadysponowanie tym lokalem nie wyraził zgody właściwy miejscowo Dyrektor OR WAM w W. W takiej sytuacji Dyrektor OR WAM we W. winien był zaproponować skarżącemu kwaterę/lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej i w przypadku wyrażenia zgody przez skarżącego wydać decyzję przydziału lub w przypadku odmowy przyjęcia umorzyć postępowanie.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z [...] października 2015r. zaproponował skarżącemu przydział kwatery położonej w miejscu pełnienia służby, tj. w we W. przy ul. [...] o strukturze 1 pokoju z kuchnią o powierzchni użytkowej 38,36 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 23,43m2.
Pismem z [...] października 2015 r. skarżący poinformował organ, że oczekuje jedynie na wydanie decyzji przydziału potwierdzającej jego dalsze zamieszkiwanie w dotychczas zajmowanej kwaterze przy ul. [...] w L., zaś pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wystąpił - na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. - o zawieszenie postępowania w sprawie przydziału kwatery.
Dyrektor OR AMW we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte na wniosek K. P. w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania Prezes AMW decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 443/16 oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia [...] września 2016 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie niniejszej skarżący wystąpił o przydział lokalu pozostającego w dyspozycji Dyrektora OR WAM w W. Organ ten przedstawił lokal położony w L., który mógłby być zadysponowany dla skarżącego. Nie był to jednak lokal, którym zainteresowany był skarżący, w związku z czym nie wyraził zgody na jego przydział. W zaistniałych okolicznościach Dyrektor OR WAM wskazał lokal położony we W. przy ul. [...] o strukturze 1 pokoju, powierzchni użytkowej 38,36 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 23,43 m2, który mógł zostać przydzielony skarżącemu. Takie działanie organu, jak zaznaczył Sąd, należy ocenić jako prawidłowe w świetle art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Dyrektor OR WAM nie jest bowiem organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie przydziału kwatery położonej w L. przy ul. [...], nie będąc dysponentem tego lokalu.
Jednocześnie Sąd podkreślił, iż zaproponowany skarżącemu lokal przy ul. [...] we W. zabezpieczał jego uprawnienia pod względem struktury i powierzchni użytkowej podstawowej w rozumieniu art. 26 ust. 1 i 3 ww. ustawy, tj. powierzchnia użytkowa podstawowa wynosiła 23,43 m2 (skarżący prowadził jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiadał uprawnienie do dwóch norm zaludnienia, przy czym norma powierzchni użytkowej podstawowej wynosi 8 – 12 m2). W takiej sytuacji możliwość przydziału lokalu zależna była od zgody skarżącego wyrażonej na piśmie na dokonanie takiego przydziału. Skarżący takiej zgody nie wyraził. Brak zgody strony na realizację uprawnienia, co następuje na jej wniosek, stanowi przesłankę uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. W tej sytuacji postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego stało się bezprzedmiotowe. Zatem prawidłowym było jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W następstwie ww. decyzji ostatecznej Prezesa AMW z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Dyrektor OR WAM w W. wezwał skarżącego, pismem z dnia [...] marca 2016 r., do opróżnienia kwatery przy ul. [...] w L. i przekazania jej w stanie wolnym, w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania. W sprawie zaistniały bowiem przesłanki z art. 41 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Zgodnie z pkt 2 powołanego przepisu żołnierz zawodowy, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej jeżeli ostateczna decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego utraciła moc oraz w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2. Przepis art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy stanowi zaś, że w przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę/lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery/lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery/lokalu mieszkalnego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Skarżący, w sytuacji gdy odmówił przyjęcia kwatery w miejscu pełnienia służby, tj. we W., nie miał już legitymacji do zajmowania kwatery w dawnym miejscu pełnienia służby, tj. w L. przy ul. [...] i był obowiązany do jej opróżnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że kwestię odmowy przyjęcia przez skarżącego kwatery przy ul. [...] we W. przesądził WSA w Warszawie w ww. wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. wskazując wprost w uzasadnieniu, że możliwość przydziału ww. kwatery była zależna od zgody skarżącego wyrażonej na piśmie, jednak skarżący takiej zgody nie wyraził. Nie można zatem czynić organowi zarzutu, że dokonał on błędnej wykładni ww. przepisu.
W tym stanie rzeczy wezwanie ww. żołnierza do opróżnienia przedmiotowej kwatery było uzasadnione, zaś wobec zaniechania realizacji tego obowiązku w przepisanym terminie, prawidłowe było wydanie przez Dyrektora OR AMW decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. zobowiązującej skarżącego do opróżnienia i przekazania w stanie wolnym kwatery przy ul. [...] w L. w oparciu o art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił zbrojnych RP. Przepis ten stanowi, iż w przypadku nieopróżnienia lokalu mieszkalnego w ustalonym terminie, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 45 ust. 3. Jak wynika z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, w sprawie niniejszej nie zachodzi przesłanka z art. 45 ust. 3 ww. ustawy uniemożliwiająca prowadzenie postępowania w sprawie opróżnienia lokalu. Mianowicie, podczas wizji i wywiadu środowiskowego ustalono, że w ww. lokalu oprócz skarżącego czasowo - podczas ferii i wakacji - przebywają jego małoletnie dzieci. Przy czym dzieci na stałe zamieszkują z matką, w lokalu przydzielonym przez Agencję po rozwodzie rodziców. Ponadto, jak wskazał organ, zgodnie z rejestrem mieszkańców Urzędu Miasta L. w kwaterze zameldowany jest wyłącznie skarżący. Przy czym pismem z dnia [...] października 2016 r. Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało, że skarżący nadal pełni służbę w Delegaturze Departamentu Kontroli we W.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja Prezesa AMW z dnia [...] lutego 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora OR AMW w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. zostały wydane z naruszeniem art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tym bardziej w stopniu rażącym. Wbrew twierdzeniom skargi organy dokonały prawidłowej wykładni ww. przepisów mając przy tym na względzie, że tryb postępowania określony w art. 41 ust. 6 ww. ustawy jest obligatoryjny w sytuacji zaistnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą tejże normy prawnej. Przesłanka konieczna zastosowania ww. przepisu zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżący - obowiązany do opróżnienia przedmiotowego lokalu przy ul. [...] w L. na zasadzie art. 41 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - zajmował go bez tytułu prawnego.
W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz przepisów postępowania administracyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 1 k.p.a., istniały bowiem podstawy do wszczęcia przez Dyrektora OR AMW w W. przedmiotowego postępowania administracyjnego w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322 ze zm.) poprzez wydanie decyzji w przedmiocie opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego. Organy orzekające działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, respektując zasadę praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.
Z akt sprawy nie wynika również, aby w toku postępowania doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., bowiem organ dokonał ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia ww. kwatery, zaś prowadząc postępowanie nie naruszył zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.
Brak jest również podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Niniejsze postępowanie nie nosi bowiem cech bezprzedmiotowości. Przeciwnie, organ miał podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie opróżnienia ww. kwatery w L., w sytuacji gdy skarżący odmówił wyrażenia zgody na przydział kwatery w miejscu pełnienia służby, tj. we W.. Wprawdzie przydział lokalu mieszkalnego żołnierzowi zawodowemu następuje w trybie decyzji administracyjnej, co wynika z art. 24 ust. 1 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jednak - jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę - w celu sprawniejszego gospodarowania posiadanym zasobem propozycje przydziału realizowane są już na etapie prowadzenia postępowania aby zapobiec wydawaniu tzw. "pustych przydziałów" i blokowaniu kwater/lokali przez żołnierzy odwołujących się od wydanych decyzji. W niniejszej sprawie bezspornym jednak jest fakt, że skarżący odmówił przyjęcia kwatery w miejscu pełnienia służby, co spowodowało, że prawo do zajmowania kwatery w poprzednim miejscu pełnienia służby ostatecznie wygasło.
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego realizuje się w jednej z trzech dostępnych form zakwaterowania, tj. poprzez przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, przydział miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Nie jest możliwa na gruncie obowiązujących przepisów realizacja tego uprawnienia jednocześnie w dwóch spośród ww. form, tj. w formie kwatery (lokalu mieszkalnego) i kwatery internatowej, co miało miejsce w przypadku skarżącego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącego kwestia, że poczynił on nakłady finansowe w związku z odświeżeniem i umeblowaniem kwatery położonej w L. przy ul. [...], w sytuacji gdy skarżący uzyskał przydział ww. kwatery wyłącznie na czas pełnienia służby w miejscowości Z.. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma też znaczenia argumentacja skarżącego, że ma on na wychowaniu dwoje dzieci, a syn M. przeprowadzi się do niego na pobyt stały. Jak bowiem ustalił organ, w dacie wydania decyzji nakazującej opróżnienie katery skarżący zamieszkiwał w niej sam (był zameldowany na pobyt stały), zaś dzieci przebywały w niej czasowo podczas ferii i wakacji. Podobnie, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podniesiona na rozprawie okoliczność, że skarżący od dnia [...] października 2017 r. został przeniesiony do pełnienia służby w W. i nadal zamieszkuje w kwaterze przy ul. [...] w L. Skarżący bowiem nie posiada tytułu prawnego do ww. lokalu, co zostało wykazane powyżej.
Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił bezczynności organu w załatwieniu sprawy czy też przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego, lecz decyzję Prezesa AMW z dnia [...] lutego 2017r. w przedmiocie opróżnienia kwatery przy ul. [...] w L. W związku z powyższym przedmiotem oceny Sądu była ww. decyzja. Zaś sam fakt przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy (zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2016 r.) nie miał wpływu na prawidłowość podjętej decyzji.
Końcowo, odnośnie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi, Sąd wskazuje, że dokumenty te znajdowały się w aktach administracyjnych, które zgodnie z art. 133 p.p.s.a. stanowiły podstawę orzekania w niniejszej sprawie. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło