II OZ 289/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-10

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, która ma charakter deklaratywny i nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania?
Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy, ze względu na swój deklaratywny charakter i brak możliwości bezpośredniego rozpoczęcia robót budowlanych, co jest możliwe dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę, nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA. Wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie jest uzasadnione, ponieważ nie narusza ona praw skarżącej na tym etapie inwestycyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca B.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie warunków zabudowy, jednocześnie domagając się wstrzymania wykonania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter deklaratywny i nie prowadzi do skutków uzasadniających wstrzymanie. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów i wskazując, że decyzja o warunkach zabudowy umożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę, co może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1140/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1140/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że B.S. wniosła skargę na ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r., składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało odmową jego uwzględniania na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Dalej Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), decyzję o warunkach zabudowy wydaje się w razie nieuchwalenia dla danego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wedle art. 63 ust. 2 powołanej ustawy, przedmiotowa decyzja nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności czy uprawnień osób trzecich. Jej cel ogranicza się do wskazania, czy inwestycja danego typu może w ogóle być zlokalizowana na konkretnej działce. Nie przesądza ona w żadnym wypadku o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie dojdzie rzeczywiście do skutku. Ma ona charakter deklaratywny, a zatem stwierdza ona jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że ze swej istoty decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani tym bardziej do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie nadaje się do wykonania, ma charakter wyłącznie deklaratywny. W szczególności tego typu decyzja nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, takie skutki wywiera dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydawana jest w odrębnym postępowaniu i nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając Sądowi naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie prowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie nadaje się do wykonania, podczas gdy ostateczna decyzja o warunkach zabudowy umożliwia uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę i zrealizowanie inwestycji przed rozstrzygnięciem przez sąd sprawy ze skargi na decyzję o warunkach zabudowy. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej przecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżąca dodatkowo podniosła, że może w ogóle nie zostać powiadomiona o prowadzeniu przez właściwy organ postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a wiedzę o wydaniu takiej decyzji może pozyskać dopiero w chwili rozpoczęcia robót budowlanych. W odpowiedzi na zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zasadniczo zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zauważyć trzeba, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Decyzja ustalająca warunki zabudowy jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego o wydanie pozwolenia na budowę. Przedmiotowa decyzja nie stanowi jednak aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym wydanie takiej decyzji zasadniczo nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw skarżącej. W szczególności nie może powodować takich skutków możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę (porównaj postanowienie NSA z 8.06.2017 r. II OZ 595/17; postanowienie NSA z 7.10.2015 r. II OZ 949/15). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także i obawa skarżącej, że inwestor może uzyskać pozwolenie na budowę, zanim sąd dokona kontroli zaskarżonego aktu, nie stanowi okoliczności skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Również i obawy skarżącej co do tego, czy w ewentualnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę skarżącej zostanie przyznany przymiot strony i czy w związku z tym zostanie zawiadomiona o prowadzonym postępowaniu w tym przedmiocie, nie świadczą, w świetle ww. art. 61 § 3 p.p.s.a., o konieczności zastosowania ochrony tymczasowej w stosunku do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło