II GSK 152/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 991/17 w sprawie ze skargi Gminy [..] na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz Zarządu Województwa [...] 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 991/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy [...] na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2017 r. nr 1292/17 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu - stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [...] oraz zasądził na rzecz Gminy [...] kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 25 listopada 2016r. został ogłoszony przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014 - 2020 (dalej: Instytucja Zarządzająca, IZ RPO WŁ) Konkurs Zamknięty dla naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działania Vl.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałania VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. W ramach konkursu Gmina [...] złożyła w dniu 17 lutego 2017r. wniosek o dofinansowanie projektu o nr [...] pn. "...." (dalej: projekt). W wyniku weryfikacji wniosku Komisja Oceny Projektów (KOP) stwierdziła, że wniosek uzyskał negatywną ocenę formalną z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego w brzmieniu ....." W konsekwencji, pismem z dnia 11 sierpnia 2017r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie formalnej wniosku o dofinansowanie oraz został pouczony o możliwości złożenia protestu do IZ RPO W [..] KOP wyjaśniła, że wnioskodawca w pkt IX oraz XI formularza wniosku wskazał, iż projekt nie jest objęty pomocą publiczną. W dniu 21 sierpnia 2017r. do IZ RPO W[..] wpłynął pisemny protest złożony przez Gminę [...] w związku z negatywną oceną formalną ww. projektu. Gmina [..] wniosła również o wstrzymanie procedury oceny wniosków w ramach działania oraz niepodpisywanie umów o dofinansowanie w ramach przedmiotowego działania. Uchwałą z dnia 20 września 2017r., nr 1292/17 Zarząd Województwa [...] pozostawił bez rozpatrzenia protest Gminy [...] od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "..." o nr [...]. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że kwota alokacji dostępna na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego Konkursu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 37 885 873,22 Euro, tj. 161 386 242.74 PLN. Kurs Euro z dnia 30 sierpnia 2017r. był równy 4.2598 PLN. Po zakończeniu oceny projektów i utworzeniu listy ocenionych projektów Zarząd Województwa [..] Uchwałą nr [...] z dnia 5 września 2017r. w sprawie zatwierdzenia listy wyboru projektów do dofinansowania oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów - Oś Priorytetowa VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działanie VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego wybrał do do-finansowania ze środków EFRR czternaście projektów na łączną kwotę dofinansowania ze środków EFRR 155 612 928,75 PLN. Następnie Uchwałą nr 1287/17 z dnia 20 września 2017r. wybrał do dofinansowania dwa dodatkowe projekty z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie dofinansowania. Tym samym cała dostępna alokacja dla przedmiotowego działania została wyczerpana. Ponadto na etapie rozstrzygnięcia przedmiotowego protestu kurs Euro wynosił 4,2598 PLN, co oznacza że dostępna alokacja została wyczerpana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania w przypadku nie uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie oryginalnej lub uwierzytelnionej w prawidłowy sposób kompletnej dokumentacji, w przypadku uzupełnienia braków formalnych, wniósł o oddalenie skargi w całości. Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017r. pełnomocnik strony skarżącej popierając wniesioną skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik organu administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że na dzień wniesienia przez stronę protestu nie były podpisane umowy o dofinansowanie z innymi wnioskodawcami. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. uwzględnił skargę strony. Sąd I instancji podkreślił, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania: 1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61; 2) sąd, uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu I instancji określony w art. 66 ustawy wdrożeniowej model kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny dopuszcza merytoryczną weryfikację oceny projektu przez sąd dopóty, dopóki nie zostały wyczerpane środki przeznaczone na dofinansowanie projektów w ramach działania. Ustawodawca uznał bowiem, że kontrola taka byłaby bezprzedmiotowa w przypadku gdyby nie istniała jakakolwiek możliwość uzyskania dofinansowania przez podmiot inicjujący tę weryfikację. Wyjątkiem jest sytuacja, w której protest został merytorycznie oceniony przez właściwą instytucję, zaś dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym środki zostały wyczerpane. Wówczas, zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej sąd stwierdzając zasadność skargi może stwierdzić że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo lecz nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozważając zgodność z prawem pozostawienia przez organ protestu bez rozpatrzenia w oparciu o art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu co do interpretacji pojęcia "wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania". Zdaniem Sądu pojęcia "wyczerpania" kwoty na dofinansowanie nie można wiązać jedynie z przeznaczeniem tych środków na wybrane projekty. Użyte w ustawie pojęcie wskazuje na konieczność faktycznego "wyczerpania" kwoty przeznaczonej na dofinansowanie, nie zaś jedynie przeznaczenia jej do zużycia. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowanie projektu. Rzeczywiste wyczerpanie środków musi zatem nastąpić w formie prawnej przewidzianej w art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a nie jedynie poprzez wykazanie przeznaczenia ich na poszczególne projekty (wnioski). Za takim stanowiskiem przemawia także użycie przez ustawodawcę w innym przepisie ustawy, tj. art. 53 ust. 2 pkt 2 sformułowania: "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania". O ile przeznaczenie kwoty na dofinansowanie projektu dokonuje się w formie listy projektów przeznaczonych do dofinansowania, to jej wyczerpanie następuje dopiero w chwili jej rzeczywistego wydatkowania – rozumianego jako zawarcie umów, zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów. Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania determinuje sposób załatwienia sprawy i zakończenie postępowania, wobec powyższego musi ono być wykazane przez organ dokumentem urzędowym, z którego wynika rzeczywiste wyczerpanie środków na finansowanie przedmiotowego zadania. WSA wskazał, że ze stanowiska organu i przedłożonych dokumentów wynika, iż w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia umów ani wydania decyzji o dofinansowanie projektów na kwotę, która uprawniałaby do stwierdzenia rzeczywistego wyczerpania środków na finansowanie przedmiotowego zadania. Okoliczność powyższą dodatkowo potwierdził na rozprawie pełnomocnik organu administracji oświadczając, że na dzień wniesienia przez stronę protestu nie były podpisane umowy o dofinansowanie z innymi wnioskodawcami. Uzasadniając zasadność rozstrzygnięcia Instytucja Zarządzająca ograniczyła się jedynie do wskazania kwoty wsparcia Unii Europejskiej przeznaczonej na realizację Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno - gospodarczego w ramach RPO W [...] na lata 2014-2020, mechanizmu alokacji tych środków na poszczególne Poddziałania realizowane w ramach w/w Działania VI.3 oraz do przywołania dwóch uchwał podjętych w sprawie, tj. uchwały z dnia 5 września 2017r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia listy wyboru projektów do dofinansowania oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach naboru nr [...] oraz uchwały z dnia 20 września 2017r., nr [...] o wyborze do dofinansowania dwóch dodatkowych projektów z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie. W tym stanie rzeczy, zdaniem WSA nie można było uznać, że Instytucja Zarządzająca w sposób rzetelny i przejrzysty wykazała, że doszło do wyczerpania środków, czyli że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. WSA zaznaczył, że umowy o dofinansowanie podlegają zmianom w trakcie ich wykonywania. Umowy te, w przypadku nieprawidłowości w projekcie, ulegają również rozwiązaniu, a środki wykorzystane w sposób nienależny podlegają zwrotowi. Zatem wyczerpanie alokacji w końcowej fazie wdrażania danego działania nie jest stanem pewnym i ostatecznym. Dopiero całkowite i ostateczne wyczerpanie środków na dane działanie dałoby możliwość zastosowania rozwiązania prawnego, o jakim mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w takim jedynie przypadku nie będzie możliwe zawarcie umowy o dofinansowanie realizacji projektu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Zarząd Województwa [...] wniósł o jego uchylenie w całości oraz wydanie orzeczenia w trybie art. 188 p.p.s.a. i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 ppkt b ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "wyczerpanie alokacji" następuje dopiero w chwili rzeczywistego jej wydatkowania rozumianego jako zawarcie umów zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów, a nie tylko rozdysponowania tej kwoty na poszczególne wnioski, podczas gdy wyczerpanie alokacji następuje w chwili podjęcia uchwały przez Zarząd Województwa [..] z art. 46 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zatwierdzającej listy projektów do dofinansowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. pełnomocnik organu złożył pismo procesowe, do którego dołączono pismo Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 lutego 2018 r. dotyczące interpretacji przepisu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest przepisu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię. Przepis ten w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznanej sprawie stanowił, że: "W przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania: 1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61". Kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest rozumienie użytego w tym przepisie sformułowania wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach działania, a konkretnie z dokonaniem jakich czynności należy powiązać ustalenie okoliczności wyczerpania tej kwoty. Ustawodawca nie określił co należy rozumieć przez to pojęcie, a w konsekwencji z jakim zdarzeniem należy wiązać wyczerpanie tej kwoty. W ocenie NSA ww. pojęcia wyczerpania kwoty nie można rozumieć jako rzeczywistego wyczerpania środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach działania, czyli wydatkowania ich poprzez faktyczne wypłacenie uprawnionym podmiotom. Do rzeczywistego wydatkowania środków dojdzie dopiero w związku z realizacją umów o dofinansowanie, co zależnie od przedmiotu konkursu może mieć miejsce nawet w okresie kilku lat od daty przeprowadzenia konkursu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania kwoty czyniłoby przepis art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przepisem martwym, nieznajdującym w praktyce zastosowania, ponieważ trudno przyjąć, by po upływie kilku lat od daty zakończenia procedury oceny projektów bądź podpisania umów o dofinansowanie, nie zostały jeszcze rozpoznane protesty wniesione przez uczestników konkursu od negatywnych ocen projektów. Ponieważ przez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania nie można rozumieć faktycznego wydatkowania środków, uzasadnione jest przyjęcie, że ustawodawca przez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania rozumie formalne rozdysponowanie tej kwoty na dofinansowanie projektów. Tak rozumie ten termin zarówno Instytucja Zarządzająca – Zarząd Województwa [..] jak i Sąd I instancji. Różnica w wykładni przepisu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej sprowadza się do tego, że Instytucja Zarządzająca uważa, że do określonego w tym przepisie wyczerpania kwoty dochodzi poprzez zatwierdzenie listy projektów przeznaczonych do dofinansowania, czyli listy projektów, których dotyczyć mają zawarte w przyszłości umowy o dofinansowanie, jeżeli łączna wartość projektów wybranych do dofinansowania w ramach działania wyczerpuje kwotę przeznaczoną na dofinansowanie. W ocenie Sądu I instancji do wyczerpania tej kwoty dochodzi dopiero w wyniku zawarcia umów zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów. NSA w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia przepisu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej nie jest prawidłowa, ponieważ do rozdysponowania kwot przeznaczonych na dofinansowanie poszczególnych projektów dochodzi w momencie rozstrzygnięcia konkursu, w sposób określony w art. 46 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Podpisanie umów jest kolejnym etapem realizacji dofinansowania. Należy zaznaczyć, że ani zatwierdzenie listy, o której mowa w art. 46 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ani nawet podpisanie na jej podstawie umów na dofinansowanie projektów w ramach konkursu nie oznacza jeszcze, że środki na działanie zostały wyczerpane. Przepis art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wiąże bowiem pozostawienie protestu bez rozpatrzenia z wyczerpaniem kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania, a nie w ramach konkursu. Zatem do wyczerpania środków w ramach działania dojdzie w sytuacji, w której suma kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów wybranych do dofinansowania w konkursach zgodnie z zatwierdzonymi listami (art. 46 ust. 1) będzie równa kwocie przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania. Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wyczerpanie kwoty na dofinansowanie projektów w ramach działania musi być potwierdzone dokumentem urzędowym, czego w rozpoznanej sprawie zabrakło. Równocześnie Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie wyjaśnia, że nie podziela stanowiska wyrażonego w wyrokach NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3172/17 i z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3577/17 (publ.: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl), w których Sąd stwierdził, że wyczerpanie alokacji, o której mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, to faktyczne wyczerpanie środków będące konsekwencją zawarcia umów o dofinansowanie (lub wydania decyzji o dofinansowaniu), które zgodnie z art. 52 ust. 1 tej ustawy stanowią podstawę dofinansowania projektów, a samo umieszczenie projektów na liście nie stanowi wiążącego zobowiązania zawarcia umowy o dofinansowanie. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił tego stanowiska, ponieważ jak zostało wyżej wyjaśnione, zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy wdrożeniowej do rozstrzygnięcia konkursu dochodzi poprzez zatwierdzenie listy, o której mowa w ust. 4 tego artykułu i to rozstrzygnięcie konkursu daje podstawę do określenia kwot w nim rozdysponowanych, a sumowanie list projektów wybranych do dofinansowania w konkursach przeprowadzonych w ramach działania jest podstawą ustalenia, czy doszło do wyczerpania alokacji w ramach działania. NSA nie kwestionuje tego, że umieszczenie projektu na liście rozstrzygającej konkurs nie jest równoznaczne z podpisaniem umowy o dofinansowanie, ponieważ beneficjent może zrezygnować z jej podpisania lub może przestać spełniać kryteria na podstawie których został wybrany. Idąc tym tokiem rozumowania w celu ustalenia momentu wyczerpania alokacji, należałoby brać pod uwagę również możliwość rozwiązania podpisanych już umów. W takich sytuacjach nie zostałaby wyczerpana ilość środków finansowych wynikająca z listy projektów wybranych do dofinansowania, ale również ilość środków wynikających z podpisanych umów. Są to jednak sytuacje nadzwyczajne, które nie powinny podważać zasady, iż rozdysponowanie kwot w konkursie ma miejsce w momencie rozstrzygnięcia konkursu poprzez zatwierdzenie listy rozstrzygającej konkurs i dotyczy kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów zgodnie z zatwierdzoną listą. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia przepisu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię jest uzasadniony. W konsekwencji za uzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej wykładnię art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania NSA orzekł w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. ust. 1 pkt 2 lit. a) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).