II SA/Rz 1188/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 roku, znak [...] nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne. Przedmiotem skargi B.W. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], znak [...], orzekającą o utracie przez B.W. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 12 kwietnia 2017 r. W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 z późn. zm.) – dalej: "u.p.z." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a.". Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że B.W. była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] i pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Ostatnią decyzją orzekającą o przyznaniu jej statusu osoby bezrobotnej i przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych była decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] [...], którą przyznano w.w. status i zasiłek od dnia 17 marca 2017 r. Zasiłek został pomniejszony o poprzednie okresy jego pobierania. Po uzyskaniu informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o zgłoszeniu B.W. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w okresie 12.04.2017 r. do 15.05.2017 r., Starosta [...], po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b), art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 33 ust. 4ca u.p.z. orzekł o utracie przez B.W. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 12 kwietnia 2017 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że z dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu wynika, iż B.W. podjęła zatrudnienie, a zatem w myśl przepisów u.p.z., w takim wypadku nastąpiła utrata statusu osoby bezrobotnej. B.W. wniosła odwołanie od tej decyzji argumentując, że w kwietniu 2017 r. nie nawiązała jakiegokolwiek stosunku pracy lub innego zobowiązania, z którego można wywodzić fakt podjęcia zatrudnienia. Wskazała, że wprawdzie w dniu 12 kwietnia 2017 r. zgłosiła się do pracy w [...] sp. z o.o. w [...], wykonała wstępne badania lekarskie i wypełniła kwestionariusz osobowy, jednakże z uwagi na przedstawione jej warunki zatrudnienia, których nie zaakceptowała, umowa o pracę nie została przez nią podpisana. Ponadto, nie przedłożyła pracodawcy żadnych dokumentów, jakie były wymagane do zawarcia stosunku pracy. Tym samym nie sposób uznać, że we wskazanym wyżej okresie podjęła zatrudnienie. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że odwołująca się pozostawała w zatrudnieniu od dnia 12.04.2017 r. Z okazanego przez nią zaświadczenia ZUS wynika nawet, że podstawa składek na ubezpieczenie społeczne wyniosła w maju 2017 r. 105,26 zł, a zatem nie była to stawka zerowa. Z kolei jak wynika ze świadectwa pracy z dnia 18.05.2017 r., stosunek pracy został rozwiązany bez zachowania okresu wypowiedzenia, z winy pracownika wobec ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu 12 kwietnia 2017 r. odwołująca nie spełniała jednego z podstawowych warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej, tj. nie była osobą bezrobotną. Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B.W., wnosząc o jej o uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powtarzając zarzuty sformułowane we wniesionym odwołaniu od decyzji Starosty [...] podniosła, że brak umowy o pracę w formie pisemnej winien skutkować uznaniem, że w spornym okresie nie podjęła zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej, jaka sprawowana jest przez sądy administracyjne znajduje umocowanie w art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066, ze zm.) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (u.p.z.), zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Przepis ten definiuje "bezrobotnego" na potrzeby u.p.z., wskazując, że generalnie jest to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, spełniająca dodatkowo inne warunki wymienione w ppkt a)- m). W ocenie Wojewody skarżąca nie spełnia warunków do uznania jej za osobę bezrobotną od 12.04.2017 r., bowiem z tą datą podjęła zatrudnienie w firmie "w [...] sp. z o.o., a potwierdza to materiał dowodowy zgromadzony w sprawie – zaświadczenie z ZUS stwierdzające zgłoszenie B.W. do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy u pracę u płatnika składek [...] sp. z o.o. od 12.04.2017 r. do 15.05.2017 r. oraz świadectwo pracy wystawione 18.05.2017 r. Jednocześnie, nawiązując do argumentacji odwołania kwestionującej zawarcie umowy o pracę, organ stwierdził, że umowa o pracę może być zawarta w dowolnej formie, nie tylko pisemnej. Sformułowany bowiem w art. 29 § 2 Kodeksu pracy obowiązek zawarcia umowy o pracę na piśmie nie oznacza, że niezachowanie tej formy skutkuje nieważnością umowy. Powołując się na komentarze do Kodeksu pracy Wojewoda wywodzi, że forma pisemna umowy o pracę jest wyłącznie formą dla celów dowodowych. Umowa o pracę zawarta w formie ustnej jest zatem skuteczna, na pracodawcy ciąży jednie obowiązek z art. 29 § 2 zd. drugie Kodeksu pracy, który stanowi, że jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Należy podkreślić, że kwestia zatrudnienia skarżącej jest kluczowa dla sprawy. Przyjęcie bowiem, że od 12.04.2017 r. podjęła ona zatrudnienie w firmie [...] sp. z o.o. skutkowało pozbawieniem jej statusu bezrobotnego i pozbawieniem prawa do zasiłku. Podkreślenia również wymaga, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawierają szczególnych regulacji dotyczących dowodzenia faktu zatrudnienia. Wykazanie, że strona postepowania pozostawała czy pozostaje w zatrudnieniu powinno zatem nastąpić na podstawie wszelkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu dowodowym, uregulowanym w przepisach k.p.a. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, natomiast stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ ten zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje natomiast w ścisłym związku z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a., która oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej jego analizie i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. W ocenie Sądu zasada ta została naruszona w rozpoznawanej sprawie. Przyjęcie bowiem, że skarżąca od 12.04.2017 r. pozostawała w zatrudnieniu nastąpiło wbrew oczywistym faktom stwierdzonym w toku postępowania przed organami. Niezaprzeczalnym jest bowiem, że skarżąca zgłosiła się w ww. dacie w sklepie przy ul. [...] w [...], po wcześniejszych ustnych ustaleniach, gdzie przedłożyła wykonane wcześniej wstępne badania lekarskie oraz wypełniła kwestionariusz osobowy. Wobec stwierdzenia, że przedstawiono jej inne warunki pracy niż wcześniej uzgodnione i wobec braku ich akceptacji, nie podpisała jednak umowy o pracę i więcej nie zgłosiła się w celu świadczenia pracy. Można zatem stwierdzić, że była to próba podjęcia zatrudnienia, do którego finalnie nie doszło. Natomiast świadectwo pracy, na które powołuje się organ, stwierdzające, że stosunek pracy został rozwiązany bez zachowania okresu wypowiedzenia, z winy pracownika wobec ciężkiego naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych, jako jeden z dowodów w sprawie, powinno zostać ocenione przez organy prowadzące postępowanie w konfrontacji z innymi dowodami. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentów. Ta wadliwa zdaniem Sądu ocena dowodów doprowadziła organy do przyjęcia, że zaistniała przesłanka z art. art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z., podczas gdy w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do jego zastosowania, a zatem decyzje organów obu instancji wydane w oparciu o ten przepis naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uzasadnia ich uchylenie. Jednocześnie wobec braku podstaw do prowadzenia postępowania z art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z., a zatem zaistnienia przesłanki jego umorzenia, Sąd uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r., umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne, działając w oparciu o art. 145 § 3 P.p.s.a.