I GSK 2270/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-14

Skład orzekający: Henryk Wach, Ludmiła Jajkiewicz, Elżbieta Kowalik - Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu, który ustanowił pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw przed organem egzekucyjnym, może nastąpić w trybie doręczenia zastępczego, a tym samym czy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną biegnie od daty takiego doręczenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu, nawet jeśli ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw przed organem egzekucyjnym, może nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego, w tym w trybie doręczenia zastępczego. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo musi być złożone do akt sprawy, a organ egzekucyjny nie może domniemywać jego istnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu, a dopiero od tego momentu organ jest zobligowany doręczać pisma ustanowionemu pełnomocnikowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę T. S. na czynność egzekucyjną (zajęcie wynagrodzenia za pracę). Organy uznały, że skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona po terminie, ponieważ tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego w trybie doręczenia zastępczego w dniu 24 sierpnia 2015 r., a termin do wniesienia skargi upływał 7 września 2015 r. Skarżący podnosił, że ustanowił pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw przed organem egzekucyjnym i doręczenia powinny być kierowane do niego, a nie do niego osobiście.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 974/17 w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 974/17, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej jako "p.p.s.a.", oddalił skargę T. S. (dalej również jako: skarżący) na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym: Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą skarżącego - w T. z o.o. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie oddalił skargę T. S. na tę czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W wyniku rozpoznania zażalenia Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IS. Organ stwierdził, że skarga została wniesiona po upływie terminu przewidzianego do jej wniesienia wskazując, że odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 6 sierpnia 2015 r., a także odpisy tytułów wykonawczych z dnia 6 sierpnia 2015 r. zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2015 r. w trybie art. 43 k.p.a. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odbiór korespondencji potwierdziła własnoręcznym podpisem H. S. - pełnomocnik nr pełnomocnictwa [...]. Fakt doręczenia w dniu [...] sierpnia 2015 r. ww. dokumentów zobowiązanemu wynika również z informacji Poczty Polskiej S.A. przekazanej przy piśmie z dnia 22 listopada 2016 r. Termin do wniesienia skargi na przedmiotową czynność egzekucyjną upływał zatem w dniu 7 września 2015 r. Natomiast skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, skargę nadał w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 8 września 2015 r., co potwierdza data stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej przedmiotową skargę. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnik jest uprawniony do reprezentowania strony od momentu wszczęcia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego. Dlatego też w ocenie organu prawidłowo doręczono zarówno odpisy tytułów wykonawczych, jak i odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę samemu zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę T. S. na powyższe postanowienie stwierdził, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest moment skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, warunkujący początek biegu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Sąd I instancji stwierdził, że stronę prawidłowo pouczono, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Sąd przychylił się przy tym do stanowiska Ministra, że postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte dopiero z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, dlatego też należy uznać, iż dopiero z tą chwilą strona może ustanowić pełnomocnika, który w tym postępowaniu będzie ją reprezentował. Zatem dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m.in. w art. 32 i 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." i w tym kontekście tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu. Sąd I instancji wyjaśnił dodatkowo – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2818/12 – że odpis tytułu wykonawczego należy doręczyć zobowiązanemu mimo, że ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. W wyroku tym wskazał, że dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, o czym mowa w art. 33 § 3 k.p.a. może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy sprawa istnieje, to zaś wymaga wszczęcia postępowania (w rozpatrywanym przypadku postępowania egzekucyjnego, stanowiącego odrębną sprawę administracyjną). Sąd I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doręczenie odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z 6 sierpnia 2015 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę nastąpiło w miejscu zamieszkania skarżącego w trybie doręczenia zastępczego, określonym w art. 43 k.p.a. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych, poza podpisem H. S., widnieje także oznaczenie sposobu doręczenia tożsame z treścią art. 43 k.p.a. Co więcej fakt doręczenia w dniu 24 sierpnia 2015 r. ww. dokumentów zobowiązanemu został również potwierdzony przez Pocztę Polską S.A. przy piśmie z dnia 22 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że zobowiązanie organu do doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu, nie wyklucza zastosowania konstrukcji doręczenia zastępczego. Przepis art. 26 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca jednak w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39-49 k.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie takie winno być bezpośrednio do rąk adresata a nie pełnomocnika, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a. Z tych względów Sąd I instancji uznał, że od dnia 24 sierpnia 2015 r. zaczął biec dla strony 14 dniowy termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną, który upłynął w dniu 7 września 2015 r. Skarżący nie zadośćuczynił terminowi ustawowemu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Nie doszło także – zdaniem Sądu I instancji - do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do lojalnego, rzetelnego postępowania. Skarżący był zgodnie z obowiązującymi przepisami powiadamiany o czynnościach postępowania i zapadłych postanowieniach. Uzyskiwał w ten sposób możność aktywnego uczestniczenia w postępowaniu. Strona postępowania ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych. Dlatego też negatywne konsekwencje zaniedbania osoby odbierającej przesyłkę spadły na skarżącego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. S., zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a., art. 40 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na tym że Sąd I instancji oddalił skargę na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, w sytuacji gdy postanowienie organu II instancji (a także I instancji) było postanowieniem wadliwym i pozbawiało stronę prawa do sądu. Sąd I instancji uznał, iż doręczanie tytułów wykonawczych może być kierowane wyłącznie (bezpośrednio) do rąk zobowiązanego, a nie do pełnomocnika, a dopiero po doręczeniu tytułów wykonawczych dalsze pisma mogą być kierowane do pełnomocnika. W konsekwencji doprowadziło to do uznania przez Sąd I instancji, iż zobowiązanemu zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, a tym samym zaczął bieg 14 - dniowy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną i w konsekwencji skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z uchybieniem terminu i nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Tymczasem zobowiązany ustanowił pełnomocnika (H. S. w dniu 18 lutego 2009 r.) do prowadzenia wszelkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. Tym samym, w ocenie skarżącego kasacyjnie, termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną w ogóle nie rozpoczął biegu, natomiast doręczenie tytułów wykonawczych stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi było prawnie bezskuteczne i miało, w stosunku do tej strony, wymiar wyłącznie informacyjny. W ocenie skarżącego kasacyjnie art. 32 k.p.a. i art. 40 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. winny być wykładane w ten sposób, że ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, winno skutkować tym, że doręczanie wszelkich pism, w tym także doręczanie tytułów wykonawczych powinno się odbywać do rąk pełnomocnika. Tak więc, w ocenie skarżącego kasacyjnie, przepisy art. 40 i 32 k.p.a. winny zostać zastosowane wprost w postępowaniu egzekucyjnym. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na tym, że Sąd I instancji oddalił skargę w sytuacji, gdy powinien był wydać wyrok uchylający postanowienie organu II instancji, który to organ nie uchylił postanowienia organu I instancji. W ocenie skarżącego kasacyjnie skarga winna zostać uwzględniona przez Sąd I instancji z uwagi na to, iż postanowienie organu II instancji (podobnie zresztą jak i I instancji) pozbawiało stronę prawa do sądu. Sąd I instancji uznał, iż zobowiązanemu zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. W ocenie skarżącego kasacyjnie doręczenie tytułów wykonawczych stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi było prawnie bezskuteczne i miało, w stosunku do tej strony, wymiar wyłącznie informacyjny. W sytuacji, gdy zobowiązany ustanowił w dniu 18 lutego 2009 r. pełnomocnika (H. S.) do prowadzenia wszelkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, to doręczanie wszelkich pism, w tym tytułów wykonawczych winno być kierowane wyłącznie (bezpośrednio) do rąk pełnomocnika. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego to jest art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez pozbawienie skarżącego kasacyjnie prawa do lojalnego, rzetelnego postępowania, w ten sposób, że Sąd I instancji nie uwzględnił w swoim orzeczeniu, iż doszło do pominięcia strony w postępowaniu przed organem egzekucyjnym od 2009 r. poprzez doręczanie pism bezpośrednio stronie, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, w sytuacji gdy zobowiązany (skarżący kasacyjnie) ustanowił pełnomocnika (H. S. w dniu 18 lutego 2009 r.) do prowadzenia wszelkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną w granicach, której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. W zarzutach naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt I ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, skarżący jako uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazuje błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji doręczenie tytułów wykonawczych (bezpośrednio) do rąk zobowiązanego, a nie do pełnomocnika, uznając jednocześnie, że dopiero po doręczeniu tytułów dalsze pisma mogą być kierowane do pełnomocnika. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, taki sposób procedowania spowodował, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną w ogóle nie rozpoczął biegu zaś doręczenie tytułów wykonawczych stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi było prawnie bezskuteczne i miało w stosunku do tej strony, wymiar wyłącznie informacyjny. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. W sprawie wbrew temu, co podnosi skarżący, organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego pełnomocnikowi zobowiązanego ustanowionemu w postępowaniu przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. Jak zasadnie wskazuje Sąd I instancji, pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego H. S. w dniu 18 lutego 2009 r. zostało udzielone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Błędne jest przekonanie skarżącego kasacyjnie o istnieniu obowiązku doręczenia pełnomocnikowi ustanowionemu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a nie zobowiązanemu tytułu wykonawczego bądź zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.) oraz stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne wszczęte z pominięciem pełnomocnictwa zobowiązanego wbrew wymogom wynikającym z przepisu art. 32 i 40 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. doprowadziło do wadliwości rozstrzygnięcia poprzez nieuwzględnienie skargi a tym samym nie wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Nie doszło równocześnie do naruszenia w sprawie wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów postępowania i to w stopniu, który usprawiedliwiał uwzględnienie z tego powodu skargi przez Sąd pierwszej instancji. Przypomnienia wymaga w kontekście zaprezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, że wszczęcie egzekucji administracyjnej rozumianej jako jedno ze stadium postępowania egzekucyjnego związane jest z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (por.: art. 67 § 1 u.p.e.a.). Stanowiący podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej tytuł wykonawczy musi spełniać warunki przewidziane w art. 27 pkt 1-11 u.p.e.a. w tym m. in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenia zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację ( pkt 2 ) oraz niezbędne pouczenia skierowane do zobowiązanego ( pkt 8 – skutki niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu i pkt 9 - o prawie do złożenia zarzutów). Na tym etapie postępowania czynności organu egzekucyjnego zmierzające do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej jako postępowania wykonawczego obowiązków o charakterze pieniężnym mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Kwestią wymagającą wyjaśnienia na tle rozpoznawanej sprawy jest możliwość korzystania przez zobowiązanego z pełnomocnika ustanowionego w tym postępowaniu. Wobec tego, że kwestia pełnomocnictwa nie została w ogóle uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), to na zasadzie odesłania w art. 18 tej ustawy w tym zakresie pełne zastosowanie mają przepisy art. 32 i art. 33 § 1 – 4 k.p.a. zaś obowiązki w zakresie doręczeń zostały uregulowane w art. 39-49 k.p.a. Zgodnie z tymi regulacjami obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi zobowiązanego dotyczy pełnomocnika ustanowionego w sprawie (art. 40 § 2 k.p.a.). Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). Z powołanych przepisów wynika, że organ egzekucyjny musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt). Faktu istnienia pełnomocnictwa organ administracji (egzekucyjny) nie może domniemywać. Dopiero od momentu zawiadomienia organ administracyjny (egzekucyjny) jest zobligowany doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i zapewnić mu taki udział w postępowaniu, jak stronie tego postępowania (w tym przypadku chodzi o odpowiednie uprawnienia zobowiązanego). Przedstawione uwagi o charakterze ogólnym prowadzą do wniosku, że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny (art. 15 ust. 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a.), poprzedzają dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej. Na tym etapie ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego nie jest możliwe. Nie została bowiem wszczęta egzekucja administracyjna, do której wszczęcia w sposób przewidziany w art. 26 § 5 pkt 1 lub 2 u.p.e.a. w ogóle nie musi dojść (np. wcześniejsza zapłata należności pieniężnej na skutek doręczenia upomnienia). W takiej sytuacji adresatem odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.) jest zobowiązany wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym (art. 27 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). W konkluzji stwierdzić należy, że zgodnie z wynikającymi z omawianych przepisów zasadami (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. i art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.), prawidłowo WSA w Warszawie uznał doręczenie odpisów tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia 6 sierpnia 2015 roku o zajęciu wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, bezpośrednio zobowiązanemu z pominięciem ustanowionego w postępowaniu podatkowym pełnomocnika, przy czym doręczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego zaś nieprawidłowości w tym zakresie kasator nie zarzucał. Sąd I instancji zaznaczył, że korespondencję dla strony odebrała H. S. na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nie na podstawie pełnomocnictwa z 18 lutego 2009 roku. Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej, że doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy miało wyłącznie wymiar informacyjny – z powołaniem na wyrok w sprawie o sygn. akt II FSK 2336/14 – NSA stwierdza, że wbrew stanowisku kasatora, inaczej niż w powołanym przez niego wyroku NSA z dnia 12 października 2016 roku, nie było oczywiste z uwagi na etap postępowania, że w sprawie został ustanowiony pełnomocnik do prowadzenia wszelkich spraw przed organem jako wierzycielem i organem egzekucyjnym. Nadto nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia jest również fakt, że skarżącego reprezentowała jako pełnomocnik i jako uprawniona do odbioru jego korespondencji ta sama osoba. Tym samym zupełnie odmienne stany faktyczne w sprawie powołanej przez skarżącego kasacyjnie i kontrolowanej, nie mogą stanowić argumentacji prowadzącej do jej uznania w zakresie oceny istotności zarzucanego uchybienia na wynik sprawy. Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia prawa materialnego określony w pkt II petitum skargi kasacyjnej. Nie doszło bowiem do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do lojalnego, rzetelnego postępowania. Skarżący kasacyjnie był zgodnie z obowiązującymi przepisami powiadomiony o wszczęciu egzekucji, co wynika z wcześniej zaprezentowanych rozważań. Uzyskał w ten sposób potencjalną możliwość aktywnego uczestniczenia w postępowaniu. Strona postępowania, o czym zdaje się zapominać skarżący kasacyjnie, ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych. Dodatkowego podkreślenia w sprawie wymaga, że osoba odbierająca korespondencję na podstawie udzielonego jej przez kasatora pełnomocnictwa pocztowego, była również jego pełnomocnikiem na podstawie powoływanego przez niego pełnomocnictwa z 18 lutego 2009 roku, co tym bardziej stanowi o nietrafności wskazanego zarzutu. Cała argumentacja natomiast przekonuje, że skarżący prawidłowo powiadomiony o wszczęciu egzekucji zamiast wykorzystać prawo do lojalnego i rzetelnego postępowania, działania swoje ogniskuje na wykazywaniu wadliwości tego postępowania, której zasadnie nie stwierdził Sąd I instancji. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło