V SA/Wa 974/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-06

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, dokonane w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 k.p.a. do rąk osoby posiadającej pełnomocnictwo pocztowe, jest skuteczne dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, mimo ustanowienia przez zobowiązanego pełnomocnika w innej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, dokonane w trybie doręczenia zastępczego do rąk osoby posiadającej pełnomocnictwo pocztowe, jest skuteczne dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Skuteczne wszczęcie egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu, co może nastąpić również w drodze doręczenia zastępczego. Pełnomocnictwo udzielone w innej sprawie nie uprawnia do reprezentacji w postępowaniu egzekucyjnym, a jego brak w aktach sprawy uniemożliwia organowi uwzględnienie go.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia skarżącego w sierpniu 2015 r. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną we wrześniu 2015 r., jednak organy obu instancji uznały ją za wniesioną po terminie, ponieważ skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu nastąpiło w sierpniu 2015 r. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i niewłaściwego stosowania przepisów o pełnomocnictwie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) lutego 2017 r., nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Przedmiotem skargi T. S. (dalej: skarżący, strona lub zobowiązany) jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub organ II instancji) z ... lutego 2017 r., nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IS lub organ I instancji) z ... grudnia 2016 r., nr ... oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. - prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec T. S. na podstawie tytułów wykonawczych z 6 sierpnia 2015 r. nr od ... obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W celu wyegzekwowania należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 6 sierpnia 2015 r., nr ... dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą - w T. sp. z o.o. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu 24 sierpnia 2015 r. Dłużnikowi zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie doręczono również 24 sierpnia 2015 r. W odpowiedzi TS sp. z o.o. pismem z 7 września 2015 r. poinformowała, że wynagrodzenie jakie otrzymuje skarżący jest równe ... zł brutto. Pismem z 8 września 2015 r. zobowiązany działając przez ustanowionego pełnomocnika złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia oraz skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Dyrektor IS postanowieniem z ... października 2015 r., nr ..., oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W wyniku rozpoznania zażalenia Minister postanowieniem z ... sierpnia 2016 r., nr ... uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem wyjaśnienia rozbieżności w dacie doręczenia korespondencji, zawierającej zajęcie z 6 sierpnia 2015r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki oraz stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. Dyrektor IS po ustaleniu daty doręczenia ww. korespondencji postanowieniem z ... grudnia 2016 r. oddalił skargę strony z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W wyniku rozpoznania zażalenia organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem z ... lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IS w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie w tym art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r, poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.) wskazujący na sposób obliczania terminów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwszy etap postępowania wszczętego w trybie art. 54 u.p.e.a., obliguje organ nadzoru do zbadania w pierwszej kolejności kwestii formalnych. Zakres tego rozpoznania obejmuje ustalenie czy skarga pochodzi od uprawnionej osoby oraz czy została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu. W sytuacji niespełnienia, przez podmiot inicjujący postępowanie, określonych wymogów w świetle wyżej powołanej normy, organ rozstrzyga sprawę z formalnego punktu widzenia nie poddając jej merytorycznej ocenie. Podkreślał, że z materiału dowodowego wynika, iż odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 6 sierpnia 2015 r., a także odpisy tytułów wykonawczych z 6 sierpnia 2015 r. zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2015 r. w trybie art. 43 k.p.a. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odbiór korespondencji potwierdziła własnoręcznym podpisem H. S. - pełnomocnik nr pełnomocnictwa 31/2011. Fakt doręczenia w dniu 24 sierpnia 2015 r. ww. dokumentów zobowiązanemu wynika również z informacji Poczty Polskiej S.A. przekazanej przy piśmie z 22 listopada 2016 r. Termin do wniesienia skargi na przedmiotową czynność egzekucyjną upływał, zatem w dniu 7 września 2015 r. Natomiast skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, skargę nadał w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 8 września 2015 r., co potwierdza data stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej przedmiotową skargę. Tym samym w ocenie Ministra, powyższe wskazuje, że skarga została wniesiona po upływie terminu przewidzianego do jej wniesienia. W związku z tym ww. skarga na czynność egzekucyjną nie podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu, co oznacza, że zarzuty dotyczące dalszych czynności egzekucyjnych nie mogły być ocenione w trybie art. 54 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśnił, że odwoływanie się do faktu pominięcia pełnomocnika przy doręczeniu zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych, jako okoliczności świadczącej, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, jest bezzasadne. Podkreślił, że instytucja pełnomocnika uregulowana w art. 32 i 40 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w związku z regulacją zawartą w art. 18 u.p.e.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne natomiast mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane ze względu na inne unormowanie postępowania przez przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednym z takich unormowań jest zasada wszczęcia egzekucji administracyjnej, zgodnie z którą, stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Minister zwrócił uwagę, że postępowanie egzekucyjne jest szczególnym postępowaniem, którego celem jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego ciążących na nim obowiązków. Postępowanie to polega na stosowaniu określonych środków przymusu, które skierowane są do majątku zobowiązanego. Podjęcie, zatem działań pozwalających na dokonanie czynności egzekucyjnych, nie może odbywać się bez udziału zobowiązanego. Przyjęta linia orzecznicza linii sądów administracyjnych stanowi, że w egzekucji administracyjnej doręczenie tytułów wykonawczych, o którym mowa w art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., wszczyna egzekucję administracyjną i może być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Po doręczeniu tytułów wykonawczych dalsze pisma, jeżeli nie wymagają bezpośredniego uczestnictwa zobowiązanego, mogą być kierowane do pełnomocnika, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a, o ile pełnomocnik zostanie ustanowiony w sprawie. Dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny ma zatem do czynienia ze stroną, której uprawnienia są regulowane w przepisach postępowania (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2011 r., III SA/Wa 1527/10, wyrok NSA z 11 października 2012 r., II GSK 1347/11). Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnik jest uprawniony do reprezentowania strony od momentu wszczęcia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego. Dlatego też w jego ocenie prawidłowo doręczono zarówno odpisy tytułów wykonawczych, jak i odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę samemu zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi. Pismem z 18 kwietnia 2017 r. skarżący złożył skargę na ww. postanowienie Ministra wnosząc o uchylenie postanowień wydanych przez organy w obydwu instancjach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień 18 lutego 2009r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji gdy istniały podstawy do uchylenia postanowienia Dyrektora IS w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wyjaśniono, że z uwagi na zakres oraz treść pełnomocnictwa udzielonego w dniu 18 lutego 2009r. (w aktach płatnika prowadzonych przez wierzyciela tom I i II), tj. przed zmianą przepisu art. 40 § 2 i 3 k.p.a. dokonaną w dniu 11 kwietnia 2011 r., co ma istotny wpływ na doręczenia a wobec tego termin do wniesienia środka zaskarżenia winien być liczony od dnia doręczenia pełnomocnikowi kserokopii tytułów wykonawczych tj. 6 sierpnia 2015r (co w niniejszej sprawie nie nastąpiło), dlatego termin do wniesienia środka zaskarżenia nie rozpoczął swego biegu. Z tego powodu skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu jest niedopuszczalne; 2) art. 7, art. 77 § 1, 80, art. 10 § 1, art. 8 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. wobec brzmienia obowiązującego na dzień 18 lutego 2009r. z uwagi na zakres oraz treść pełnomocnictwa udzielonego w tym dniu, tj. przed zmianą treści art. 40 § 2 i 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i doręczanie pism przez organ bezpośrednio stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi od dnia 18 lutego 2009r. na jego adres, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło stronę czynnego udziału w znacznej części postępowania, gdyż strona mogła wskazać na takie okoliczności i dowody, które pozwoliłyby ustalić pełny stan faktyczny. Dopiero w dniu 1 grudnia 2015r. co ma miejsce po trzech miesiącach od dnia wniesienia skargi, podczas zapoznania się z aktami płatnika w postępowaniu egzekucyjnym ujawniła się wadliwość doręczeń, która istnieje co najmniej od 2009r. Ta okoliczność powinna stanowić dla organu istotny impuls do badania prawidłowości doręczania pism przez organ egzekucyjny na przestrzeni co najmniej 8 lat. Organ I i II instancji nie wypowiedział się w przedmiocie zakresu oraz treści pełnomocnictwa z 18 lutego 2009r. wobec istotnej zmiany treści art. 40 § 2 k.p.a. od dnia 11 kwietnia 2011r. 3) art. 47 i art. 57 k.p.a. oraz art. 18 oraz 54 §1, §4, §5 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień 18 lutego 2009r. w konsekwencji utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy postanowienia Dyrektora IS oddalającego skargę pomimo naruszenia przepisów na skutek wadliwego przyjęcia, że doszło do doręczenia zawiadomienia zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2015r. W sytuacji gdy do doręczenia zawiadomienia stronie nie doszło. Wobec pomijania strony przez Dyrektora I Oddziału ZUS w Warszawie, co najmniej od dnia 18 lutego 2009r.,o czym powzięta została wiadomość podczas przeglądania akt w ZUS w dniu 1 grudnia 2015r. Z tego powodu termin na złożenia środka zaskarżenia nie zaczął dla zobowiązanego biec, wobec nieprawidłowego doręczania pism poprzez bezpośrednie doręczanie stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, oraz wobec wyraźnie wyrażonej woli przez stronę; 4) art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do lojalnego, rzetelnego postępowania, w ten sposób, że doszło do pominięcia strony w postępowaniu przed organem egzekucyjnym od 2009r. poprzez doręczanie pism bezpośrednio stronie, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, a co jest pomijane przez organy administracji, wbrew treści pełnomocnictwa z 18 lutego 2009r. udzielonego przed zmianą przepisów k.p.a. Co ma znaczenie wobec słusznych wytycznych Ministra zawartych w postanowieniu z 30 sierpnia 2016r., który wskazał, iż "mając na uwadze słuszny interes zobowiązanego, upływ terminu liczony jest od powiadomienia zobowiązanego o dokonaniu zajęcia", a czego de facto Dyrektor IS nie badał. Czego także de facto nie badał organ odwoławczy, zważywszy na zakres i treść pełnomocnictwa, wobec oczywistej woli strony. Z ostrożności procesowej strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. pełnomocnictwa z 18 lutego 2009r. znajdujących się w aktach egzekucyjnych płatnika T. S. będących w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a w kopii przesłanych do Ministra przy piśmie z 1 marca 2016r. na okoliczność ustanowienia pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Główną osią sporu jest moment skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, warunkujący początek biegu terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Zgodnie z art. 67 § 2 pkt 8 u.p.e.a. jednym z obligatoryjnych elementów zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności jest pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Doręczone zajęcie zawierało pouczenie, że na podstawie art. 54 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na zajęcie egzekucyjne. Pouczono również, że skargę wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Wyjaśniono, że w ramach skargi badana jest zgodność dokonania czynności zajęcia z przepisami prawa. A więc stronę prawidłowo pouczono, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się w terminie 14 dni (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Należy w tym miejscu wskazać, że strona, która uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, może złożyć skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Skutkiem niezłożenia takiego wniosku jest bezskuteczność skargi na czynność egzekucyjną – organ nadzoru nie jest bowiem uprawniony do jej merytorycznego rozpatrzenia. Z powyższego wynika więc, że po upływie 14-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on skutecznie złożyć skargi na czynność egzekucyjną. Należy przychylić się do stanowiska Ministra, że postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte dopiero z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, dlatego też należy uznać, iż dopiero z tą chwilą strona może ustanowić pełnomocnika, który w tym postępowaniu będzie ją reprezentował. Zatem dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m.in. w art. 32 i 40 k.p.a. i w tym kontekście tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu. Działanie przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym było wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Charakteryzuje się ono jednolitą argumentacją (por. m.in. wyroki NSA: z 14 czerwca 2012 r., II FSK 2513/10, z 13 czerwca 2013 r., II FSK 128/11, z 23 października 2013 r., II FSK2782/11, z 4 marca 2014 r. II FSK 863/12). W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Niezależnie od rozróżnienia pojęć "postępowania egzekucyjnego" i "egzekucji administracyjnej", obowiązek doręczenia odpisów tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Powinność doręczenia przez organ tytułu wykonawczego do rąk zobowiązanego lub dłużnika bezpośrednio wynika przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie ciążącego na stronie obowiązku. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem ciążącego na stronie obowiązku zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 k.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, z 1 lutego 2011 r., II FSK 1410/09 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zauważyć, że art. 72 u.p.e.a. regulujący tryb postępowania organu egzekucyjnego przy dokonywaniu zajęcia wynagrodzenia za pracę w § 4 powołanego artykułu jednoznacznie stanowi, że organ egzekucyjny ma obowiązek doręczenia zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę i odpisu tytułu wykonawczego, o ile wcześniej nie został doręczony, bezpośrednio zobowiązanemu. Dodatkowo trzeba także wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2014r., sygn. akt II FSK 2818/12 zasadnie wywiódł, iż odpis tytułu wykonawczego należy doręczyć zobowiązanemu mimo, że ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. W wyroku tym wskazał, że dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, o czym mowa w art. 33 § 3 k.p.a. może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy sprawa istnieje, to zaś wymaga wszczęcia postępowania (w rozpatrywanym przypadku postępowania egzekucyjnego, stanowiącego odrębną sprawę administracyjną). Przenosząc powyższe na stan sprawy zauważyć trzeba, że organ egzekucyjny doręczył w dniu 24 sierpnia 2015 r. skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z 6 sierpnia 2015r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Odbiór tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności został potwierdzony przez osobę do tego upoważnioną, tj. H. S. legitymującą się pełnomocnictwem pocztowym nr 31/2011. Doręczenie nastąpiło w miejscu zamieszkania skarżącego w trybie doręczenia zastępczego, określonym w art. 43 k.p.a. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych (k. 87), poza podpisem H. Sposób widnieje także oznaczenie sposobu doręczenia tożsame z treścią art. 43 k.p.a. Co więcej fakt doręczenia w dniu 24 sierpnia 2015 r. ww. dokumentów zobowiązanemu został również potwierdzony przez Pocztę Polską S.A. przy piśmie z 22 listopada 2016r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zobowiązanie organu do doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu, nie wyklucza zastosowania konstrukcji doręczenia zastępczego. Przepis art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca jednak w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39-49 k.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie takie winno być bezpośrednio do rąk adresata a nie pełnomocnika, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a. Zatem od 24 sierpnia 2015 r. zaczął biec dla strony 14 dniowy termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną, który upłynął w dniu 7 września 2015 r. Skarżący nie zadośćuczynił terminowi ustawowemu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty w skazane w pkt 1-3 skargi, gdyż organ (ZUS) nie miał obowiązku ani dopasowywania uprzednio złożonego w innym postępowaniu pełnomocnictwa do nowej sprawy, ani też wzywania strony do sprecyzowania jakiej sprawy uprzednio złożone pełnomocnictwa (lub upoważnienie) miało dotyczyć, skoro złożono je w innej sprawie. Z akt sprawy wynika, że upoważnienie z 17 lutego 2002 r. dotyczy reprezentowania Agencji Ochrony Osób i Mienia "...", a więc nie stanowi pełnomocnictwa umożliwiającego reprezentowanie skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego H. S. w dniu 18 lutego 2009 r. zostało udzielone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Na marginesie należy zauważyć, że korespondencję strony mimo wszystko odebrała H. S. jednakże nie na podstawie pełnomocnictwa z 18 lutego 2009r., tylko na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Z powyższych względów niezasadna jest argumentacja autora skargi. Podkreślić należy, że pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu, zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, gdyż stosownie do art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1217/06, 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 990/06, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I GSK 700/06, 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2556/10). Tym samym doręczenie odpisów zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę i odpisów tytułów wykonawczych pełnomocnikowi ustanowionemu w 2009 r. nie byłoby wobec treści wskazanych przepisów i przedstawionej argumentacji działaniem prawidłowym. Znamienne jest również to, że składając skargę na czynność egzekucyjną zobowiązany ani nie korzystał z pomocy pełnomocnika ustanowionego w 2009 r. i nie powoływał się na ówcześnie udzielone pełnomocnictwo. Za bezzasadny sąd uznał również zarzut naruszenia art. 47 k.p.a. Istotnie w sentencji postanowienia Dyrektor IS powołał ten przepis. Jednakże powołanie tego przepisu, w kontekście porównania uzasadnienia postanowienia z jego sentencją, należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską. I ewidentnie organowi I instancji chodziło o art. 43 k.p.a., którego treść została właściwie przywołana w uzasadnieniu postanowienia, a treść art. 47 k.p.a. nie została przywołana. Tym samym wskazany błąd nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie nie odniesienie się do powyższego w rozstrzygnięciu Ministra nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe, nie doszło także do naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do lojalnego, rzetelnego postępowania. Skarżący był zgodnie z obowiązującymi przepisami powiadamiany o czynnościach postępowania i zapadłych postanowieniach. Uzyskiwał w ten sposób możność aktywnego uczestniczenia w postępowaniu. Strona postępowania, o czym zdaje się zapominać skarżący, ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych. Dlatego też negatywne konsekwencje zaniedbania osoby odbierającej przesyłkę spadły na skarżącego. Zasadnie zatem Dyrektor IS i Minister uznali, że skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona z uchybieniem terminu i jako taka nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. W konsekwencji poprawnie organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną wobec złożenia je po ustawowym terminie. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają, jak powinno być sformułowane rozstrzygnięcie w przypadku złożenia skargi na czynność egzekucyjną po terminie. W związku z tym sąd stoi na stanowisku, że przedmiotowe rozstrzygnięcie jest prawidłowe, gdyż wystarczające w sprawie było wskazanie w treści postanowienia, że skarga została wniesiona po terminie. Na zakończenie sąd wskazuje, że bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma zmiana treści art. 40 § 2 k.p.a. dokonana w dniu 11 kwietnia 2011r. Przed zmianą przepis ten miał następującą treść: cyt. "Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". W wyniku zmiany przepisu dodano zdanie drugie w brzmieniu cyt. "Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika". A więc dla rozstrzygnięcia sprawy z przyczyn podanych wyżej zmiana przepisu nie miała żądnego znaczenia. Co więcej trzeba zwrócić uwagę, że zmianie uległ przepis procesowy. A zasadą jest, że w przypadku przepisów procesowych stosuje się je w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonywania czynności procesowej. A więc w żadnym wypadku organ w 2015 r. nie mógł stosować brzmienia przepisu procesowego z 2009r. Ponadto wbrew skardze, zmianie uległa jedynie treść § 2 art. 40 k.p.a., a nie uległa natomiast zmianie treść § 3 art. 40 k.p.a., która to treść do dnia dzisiejszego posiada pierwotne nadanie w 1960 roku brzmienie. Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., nr 6, poz. 18) dodano do art. 40 k.p.a. § 4 i § 5, które to przepisy w ogóle do sytuacji skarżącego nie mają zastosowania, gdyż odnoszą się do strony zamieszkałej za granicą (lub mającej siedzibę za granicą). Mając powyższe na uwadze żaden z zarzutów skargi nie wskazuje na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło