III SA/Gd 846/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-12-06
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (starosta) był właściwy do zmiany decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, jeśli skarżący kwestionowali miejsce zamieszkania rodziny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kwestia właściwości organu została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach sądowych. Ponadto, zgodnie z art. 194 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, starosta miał prawo zmienić ostateczną decyzję dotyczącą opłaty, jeśli zmieniły się okoliczności mające wpływ na jej wysokość, w szczególności średnie miesięczne wydatki na utrzymanie dziecka w placówce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Starosta zmienił swoją wcześniejszą decyzję, podnosząc opłatę ze względu na wzrost średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionowali właściwość organu pierwszej instancji, wskazując na błędne ustalenie miejsca zamieszkania rodziny, a także zasadność samej zmiany opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K.-M. i I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie wysokości opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej oddala skargę.
Decyzją z dnia 10 marca 2017 r. Starosta, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 6, art. 194 ust. 1a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 557 ze zm.) zmienił własną decyzję nr [...] z dnia 4 stycznia 2017 r. w zakresie wysokości odpłatności za pobyt K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej i ustalił, że począwszy od dnia 1 marca 2017 r. do 30 listopada 2017 r. opłata wynosić będzie 2.736,00 zł miesięcznie.
Organ wskazał, że zmiana decyzji była konieczna w związku ze zmianą średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka
w placówce opiekuńczo-wychowawczej na terenie powiatu ego w 2017 r. Zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia 13 lutego 2017 r. średni miesięczny wydatek na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej "[...]" w K. w 2017 r. wynosi 2.736,00 zł.
W odwołaniu A. K. i I. M. wskazali, że wcześniejsza decyzja była wydana na 12 miesięcy, a decyzja zmieniająca jest próbą wdrożenia praktyki indeksowania wydanej raz na rok decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 sierpnia 2017 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ powołał przepisy ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej wyjaśniając, że jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty,
w szczególności zmianie uległa wysokość średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty. Z zarządzenia z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] Starosty w sprawie średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo - wychowawczych na terenie Powiatu wynika, że średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce "[...]" w K. wynoszą 2.736,00 zł.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli A. K. i I. M., kwestionując zasadność przyjęcia kwoty kosztów utrzymania małoletniego, wobec nie przedstawienia podstaw faktycznych i prawnych oraz zasad ich obliczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie skarżący dodatkowo zarzucił, że decyzja organu pierwszej instancji narusza prawo, bowiem miejsce zamieszkania skarżących i ich dzieci nie leżało w Powiecie, a G.. Pomyłka w miejscu zamieszkania widocznie powstała na skutek błędu Dyrekcji Szkoły w L., która podała wszystkim instytucjom stary adres. Wskazał na treść przedłożonych dokumentów –dowodów zameldowania i wymeldowania oraz dokumentów dotyczących drugiego z synów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podniesione na rozprawie zarzuty skarżącego dotyczą braku właściwości organu pierwszej instancji do wydania decyzji.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ( j.t. Dz.U. z 2017 r., poz.697 ze zm. ), zwana dalej "ustawą". Przepis art. 193 ustawy stanowi:
1.Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;
Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.
Skarżący twierdzi, że Starosta nie był właściwy do wydania decyzji, bowiem miejscem zamieszkania rodziny przed umieszczeniem dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej nie były L., a G..
Zauważyć w tej sytuacji należy, że wydana w niniejszej sprawie decyzja nie jest decyzją ustalającą opłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, ale decyzją o zmianie takiej decyzji.
Ponadto Sądowi z urzędu wiadomo, że kwestia właściwości Starosty ego do ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty za pobyt w placówce opiekuńczo- wychowawczej syna skarżących Krystiana była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu.
Skarżący kwestię tę podnosili w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 listopada 2016 r. , utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 17 czerwca 2015 r. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 30/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku , na skutek skargi skarżących , uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii naruszenia przepisów o właściwości. W decyzji z dnia 30 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Starosta jest organem właściwym do wydania decyzji. Skarga skarżących na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu w Gdańsku z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 615/17. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in. "Małoletni K. M. umieszczony został w placówce opiekuńczo-wychowawczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 czerwca 2014 r. W tym czasie skarżący posiadali pełną władzę rodzicielską ( powyższa sprawa przed Sądem Rejonowym w K. dotyczyła właśnie ograniczenia władzy rodzicielskiej skarżących wobec m.in. syna K.). Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską , zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny( tj. Dz.U. z 2016 r. , poz.380 ), jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Poza sporem pozostawała okoliczność, że małoletni faktycznie zamieszkiwał z rodzicami przed umieszczeniem go w placówce.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że istotne dla ustalenia miejsca zamieszkania i rodziców małoletniego, i samego małoletniego są oświadczenia skarżącego, złożone na potrzeby postępowania o ustalenie opłat za pobyt syna K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W oświadczeniach tych skarżący wskazał , że miejscem zamieszkania jego rodziny są L. ( dwa oświadczenia skarżącego z 18 czerwca 2014 r.). Organ odwoławczy prawidłowo też wskazał, że działania w sprawie prowadziła Policja w K., a postępowanie toczyło się przed Sądem Rejonowym w K.( art. 569 § 1 k.p.c.), co potwierdza miejsce zamieszkania skarżących i małoletniego K.. Należy też zgodzić się z organem odwoławczym, że miejsce zamieszkania - choć powinno - nie zawsze pokrywa się z miejscem zameldowania. Fakt, że drugi z synów skarżących uczęszcza do szkoły w G. nie świadczy o faktycznym zamieszkiwaniu skarżących w tym mieście. Nauka czy świadczenie pracy w G., a zamieszkiwanie w miejscowościach sąsiadujących z G. to częsta sytuacja w warunkach trójmiejskich. To, że w zaświadczeniach o wynagrodzeniu skarżących czy też protokołach ich zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji z dnia 6 czerwca 2014 r. (przedłożonych na rozprawie w dniu 19 października 2017 r.) widnieją adnotacje adresowe dotyczące G. jest spowodowane rozbieżnością miejsc ich zamieszkania i zameldowania. Obecnie skarżący z tego faktu chcą wywodzić dla siebie korzystne skutki, zmierzające do uniemożliwienia lub przesunięcia w czasie nałożenia na nich obowiązku uiszczania przez nich opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej".
Skoro kwestia ta była już przedmiotem oceny Sądu, zarzuty skarżącego, podnoszone w niniejszej sprawie , jak i przedłożone przez niego na tę okoliczność dokumenty nie mogą być ponownie poddane ocenie. Można jedynie zwrócić uwagę, że miejsce zamieszkania rodziny skarżących w omawianym okresie ustalone zostało m.in. na podstawie oświadczeń samego skarżącego.
Dokumenty, na które skarżący powoływał się na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. dotyczące drugiego syna – S., w tym umieszczenia go w 2017 r. w placówce opiekuńczo-wychowawczej nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, dotyczącej syna skarżących K., umieszczonego w placówce opiekuńczo-wychowawczej w czerwcu 2014 r.
Jak już wyżej wskazano, przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję o zmianie decyzji, ustalającej opłatę za pobyt dziecka skarżących K. w placówce opiekuńczo- wychowawczej.
Decyzja Starosty z dnia 4 stycznia 2017 r. ustalała wysokość opłaty za pobyt małoletniego K. w placówce opiekuńczo-wychowawczej w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2017 r. ( 2701 zł miesięcznie) w oparciu o Zarządzenie Starosty nr [...] z dnia 10 marca 2016 r.
Jednak , jak ustaliły organy, Zarządzeniem Starosty nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. zmieniono wysokość średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której przebywa małoletni K., ustalając je na kwotę 2.736 zł.
Zgodnie z art. 194 ust. 1 a ustawy , jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty.
W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo zmienił własną decyzję z dnia 4 stycznia 2017 r. , bowiem zmiana stanu prawnego obligowała organ do tego rodzaju działania. Prawidłowo też organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy.
Wskazać ponadto należy, że nie jest możliwe kwestionowanie w niniejszym postępowaniu wysokości opłaty, ustalonej zarządzeniem Starosty. Jest to odrębny akt, a organy, ustalając wysokość opłaty za pobyt konkretnej osoby w konkretnej placówce , są jego treścią związane.
W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego , mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło