II GSK 1062/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] s.k.a. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 959/17 w sprawie ze skargi [...] s.k.a. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 959/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], która to Minister utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. ustalającą opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...] zł. W skardze kasacyjnej wniesionej przez [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na zaniechaniu uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji, pomimo iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a polegających na oparciu rozstrzygnięcia na domniemaniach mających swoje źródło w oświadczeniu pracownika skarżącego, nieupoważnionego przez niego do uczestniczenia w kontroli, nieposiadającego dostatecznej wiedzy o kwestiach faktycznych leżących u podstaw zaskarżonej decyzji o ustaleniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przy jednoczesnym niedokonaniu czynności niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, 2. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie art. 133 p.p.s.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że odbiorniki telewizyjne znajdujące się w Pensjonacie [...] w okresie przeprowadzania kontroli były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz że do odbiorników doprowadzona była cyfrowa telewizja naziemna, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby osoba uczestnicząca w kontroli oświadczała, że odbiorniki podłączone są do cyfrowej telewizji naziemnej i że są używane przez skarżącą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, 3. prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten daje podstawę do oparcia rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu. W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie skargi w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Poczty Polskiej S.A. nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji ustalającej opłatę za używanie przez skarżącą kasacyjnie spółkę niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji publicznej ustalenia faktyczne uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że wynik przeprowadzonej kontroli realizacji obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie wykazał, że spółka nie dopełniła obowiązku rejestracji 29 odbiorników telewizyjnych i uiszczenia z tytułu ich używania należnych opłat abonamentowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają stanowiska Sądu pierwszej instancji. Ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzedzić należy przypomnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie powołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z art. 176 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy oraz obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Uwzględniając powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku skarżącej, przedstawionemu w uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej, o wadliwości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie może świadczyć to, że przeprowadzona w Pensjonacie [...] kontrola oraz dokonane w jej toku czynności odbyły się z udziałem pracownika zatrudnionego w kuchni Pensjonatu, bez udziału osób uprawnionych do reprezentacji skarżącej kasacyjnie spółki. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem i celem przeprowadzonej kontroli było przestrzeganie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie. Ze swej istoty kontrola ta i podejmowane w jej toku czynności zmierzały więc do ustalenia konkretnych faktów, zasadniczych z punktu widzenia przepisów prawa, na podstawie których była ona przeprowadzana (art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych), co nie wiązało się z koniecznością i potrzebą uzyskania od osób uprawnionych do reprezentacji skarżącej kasacyjnie spółki oświadczeń woli. Wiedza o istotnych w sprawie okolicznościach i faktach, mających znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych, nie musiała pochodzić bezpośrednio od osób uprawnionych do reprezentacji skarżącej kasacyjnie spółki. Organ dokonał tych ustaleń przede wszystkim w oparciu o wyniki kontroli przedstawione w protokole kontroli podpisanym bez zastrzeżeń przez pracownika zatrudnionego w Pensjonacie. Do protokołu załączono ofertę internetową oraz oświadczenie pracownika [...] z [...] lipca 2016 r., z którego wynika, że [...] odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, przy czym uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, gdyż pokoje w których odbiorniki się znajdowały, były wynajęte przez gości. Skarżąca, zarzucając organom wadliwe ustalenia faktyczne, zdaje się nie dostrzegać, że podstawą ustalenia opłaty abonamentowej jest domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych). To rolą strony jest aby wynikające z ustawy domniemanie obalić. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie spółka ograniczyła się wyłącznie do zaprzeczenia ustaleniom poczynionym przez organ w toku kontroli, natomiast ustaleniom tym nie przeciwstawiła żadnych dowodów, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku. W podpisanym przez pracownika Pensjonatu, należącego do skarżącej kasacyjnie spółki, protokole kontroli zawarte zostało stwierdzenie, że odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu i stwierdzenie to nie zostało obalone żadnymi wiarygodnymi dowodami w toku postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że skarżąca nie podważyła ustaleń kontroli odnośnie do posiadania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, należało uznać, że Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji na podstawie protokołu kontroli oraz oświadczenia pracownika spółki, słusznie wskazując, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Sąd pierwszej instancji, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, nie miał podstaw, by zarzucić organom naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), które powołane zostały w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nieuzasadnione były także zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych stanowiącego, o czym była mowa wyżej, o domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu słusznie wskazując, że zawarte w nim domniemanie nie zostało w żaden sposób podważone przez skarżącą kasacyjnie spółkę. W konsekwencji prawidłowego ustalenia w toku przeprowadzonej kontroli, że [...] odbiorników telewizyjnych było w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, nie doszło także do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych stanowiącego, że opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik telewizyjny oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych stanowiącego, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Organ bowiem prawidłowo stosując te przepisy ustalił opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.