VI SA/Wa 959/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, oparta na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika, może zostać utrzymana w mocy, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów K.p.a. oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja ustalająca opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych była prawidłowa. Ustalenia organów oparte na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika były wystarczające, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie znalazły uzasadnienia. Domniemanie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych nie zostało obalone przez stronę skarżącą.
Stan faktyczny
Spółka E. z siedzibą w P. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. ustalającą opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 19 749,00 zł. Kontrola wykazała, że odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, twierdząc m.in., że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem procedur, a oparcie decyzji na oświadczeniu pracownicy kuchni było błędne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "E." spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę Przedmiotem skargi E. spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w P. (dalej też jako "skarżący", "strona") jest decyzja z dnia [...] lutego 2017r. Ministra Infrastruktury i Budownictwa nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. ustalającej opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 19 749,00 zł. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, z późn. zm.) – zwana dalej "ustawą o opłatach abonamentowych" lub "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwana dalej "K.p.a.". Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., w wyniku przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu strony, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. ustalił po stronie skarżącej spółki obowiązek opłaty za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 19 749,00 zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W złożonym w terminie odwołaniu, strona zarzuciła: - naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do odebrania oświadczenia od G. W., która nie jest stroną ani osobą upoważnioną do składania oświadczeń w jej imieniu. Jako pracownik kuchni nie miała ona dostatecznych informacji w przedmiocie kontroli; - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony; - zaniechanie dokonania oględzin domniemanych odbiorników telewizyjnych; - zaniechanie przeprowadzenia ponownej kontroli w lokalu, pomimo istnienia przesłanki w postaci nieobecności strony podczas kontroli; - brak dopełnienia przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. - naruszenie art. 7, 8, 10 i 77 K.p.a. w zw. z art. 79 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i bezpośredniości postępowania, a także uchybienie prawa strony do aktywnego udziału w toku postępowania co doprowadziło do wydania błędnej decyzji; - naruszenie art. 83 § 1 -3 K.p.a. poprzez zaniechanie uprzedzenia Pani G. W. o prawie do odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania; - naruszenie art. 80 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego polegające na oparciu rozstrzygnięcia na domniemaniach wynikających z oświadczenia nieupoważnionego pracownika; - protokół z kontroli nie spełnia wymagań z art. 68 § 1 K.p.a.; - naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli z pominięciem uregulowań zawartych w tej ustawie, w szczególności poprzez brak zawiadomienia strony o planowanej kontroli; - naruszenie art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy powołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu. Strona wniosła o uchylenie wydanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazała na charakter pracy Pani G. W., przy czym nic nie stało na przeszkodzie dokonaniu oględzin odbiorników po uprzednim udaniu się do recepcji pensjonatu, a nie dokonywaniu ustaleń z pracownicą kuchni. Podniosła, że dopiero od sierpnia 2016 r. odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych zyskały techniczną możliwość odbioru programów. Wcześniej nie były podłączone do żadnej anteny i sieci, a pełniły jedynie funkcję monitora. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji organ, jak wskazano na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał się na uregulowania prawne stanowiące o obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz powołał się na okoliczności stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. A mianowicie, w dniu [...] lipca 2016 r., przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] zajmowanym przez "E." Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w miejscowości P. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika G. W. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu 29 odbiorników telewizyjnych. Do odbiorników doprowadzona jest cyfrowa telewizja naziemna. Stwierdzono, że 29 odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach pensjonatu jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a okres ich używania w tym lokalu wynosi dwa miesiące - według ustnego oświadczenia G. W., która bez zastrzeżeń podpisała protokół kontroli. Ustalono, że G. W. poinformowała telefonicznie o kontroli K. J. Do protokołu załączono ofertę internetową i oświadczenie G. W. opatrzone datą [...] lipca 2016 r., z którego wynika, iż 29 odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez Stronę jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z powodu wynajęcia pokoi przez gości. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu ograniczenia postępowania do odebrania oświadczenia od G. W., która nie jest stroną ani osobą upoważnioną, nie posiadania przez nią informacji w przedmiocie kontroli, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony oraz oględzin odbiorników telewizyjnych wskazał, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy osoby uczestniczącej w kontroli. Zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych, okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu, muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli. Organ stwierdził, że ustawa o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu. Osoby, które biorą udział w kontroli nie składają oświadczeń woli, wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Odwołując się w tym przedmiocie do orzecznictwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., VI SA/Wa 1786/12) organ wskazał także, że nie ma przeszkód, aby w kontroli brał udział np. recepcjonista, czy inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli - lub przeciwnie - zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. Organ odwoławczy na gruncie niniejszej sprawy ocenił, że Pani G. W. posiadała wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie i ono nie zostało zmienione w toku postępowania. Podkreślił, że protokół z kontroli był jedynym dowodem w sprawie, dowodem w istocie nie zakwestionowanym, a inne dowody w sprawie nie zostały złożone, pomimo poinformowania o wszczęciu postępowania administracyjnego. Do pisma załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kopię złożonego przez osobę uczestnicząca w kontroli oświadczenia wiedzy. Tym samym organ odwoławczy ocenił, że okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości, dlatego nie miał podstaw arii potrzeby poszukiwania dowodów z urzędu. Uznał, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia. Strona miała udział we wszystkich etapach postępowania. Nie znalazł uzasadnienia zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, a także, że nic nie stało na przeszkodzie w dokonaniu oględzin odbiorników, zamiast dokonywania ustaleń z pracownicą kuchni. Zdaniem organu odwoławczego, kontrola ma na celu jedynie ustalenie, czy w lokalu są używane niezarejestrowane odbiorniki. Obserwacje dokonywane przez kontrolerów nie są oględzinami w rozumieniu art. 85 K.p.a. i nie ma do nich zastosowania reżim określony w art. 79 tego Kodeksu. Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Dopiero poczynione w trakcie kontroli ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników. Protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów K.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. Do czynności kontrolnych nie mają zastosowania przepisy K.p.a., które stosuje się dopiero do wszczęciu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że w sprawach wszczętych w związku z przeprowadzoną kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, przepisem w oparciu o który organ dokonuje subsumcji faktów uznanych za udowodnione jest art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 83 § 1 -3 K.p.a. poprzez zaniechanie uprzedzenia Pani G. W. o prawie do odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, a także zarzut, iż protokół z kontroli nie spełnia wymagań z art. 68 § 1 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli z pominięciem uregulowań zawartych w tej ustawie, w szczególności poprzez brak zawiadomienia strony o planowanej kontroli wskazał, że uregulowania zawarte w ustawie o opłatach abonamentowych, w szczególności postanowienia art. 7 tej ustawy, nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej. Kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej i nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania kontrolowanego. Obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych. Powołane w odwołaniu przepisy odnoszą się do kontroli działalności gospodarczej, a nie kontroli przedsiębiorcy jako podmiotu ją wykonującego. Organ powołał się na wyroki z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt: II GSK 92/12 i z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt: II GSK 1264/13, w których Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych wskazał, że to ustawodawca w art. 2 ust. 2 ww. ustawy wprowadził domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. Zdaniem organu, takie właśnie okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie oświadczenia wiedzy G. W. Organ stwierdził, że strona, rezygnując ze swojego uprawnienia i przerzucając cały ciężar dowodowy na organ, godziła się na ustalenia przez niego poczynione. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że dopiero od sierpnia 2016 r. odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych zyskały techniczną możliwość odbioru programów, natomiast wcześniej nie były podłączone do żadnej anteny i sieci, a pełniły jedynie funkcję monitora wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających te okoliczności i obalających ustalenia kontroli. Natomiast istotne jest, że strona w dniu kontroli prowadziła w miejscu kontroli działalność w pensjonacie skategoryzowanym jako obiekt trzy gwiazdkowy. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt: K 24/08 abonament winien być płacony za każdy odbiornik oddzielnie a reguła ta dotyczy m.in. hoteli. Organ powołał się na rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (Dz. U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169, z późn. zm.), z którego wynika, że strona w ww. obiekcie obowiązana jest do posiadania w każdej jednostce mieszkalnej instalacji umożliwiającej odbiór programów telewizyjnych. Na marginesie wskazał na dane zawarte w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich znajdującym się na stronie internetowej www.turvstvka.gov.pl jednostek tych strona posiada 29. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższa decyzję złożyła skarżąca zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której zachodziły podstawy do uchylenia tej decyzji w całości oraz przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania z uwagi na uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odbiorniki telewizyjne znajdujące się w Pensjonacie [...] w okresie przeprowadzania kontroli były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz że do odbiorników doprowadzona była cyfrowa telewizja naziemna, 3. naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez: • niedopełnienie przez Organ odwoławczy obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez zaniechanie ustalenia czy odbiorniki znajdujące się w Pensjonacie [...] w okresie przeprowadzania kontroli były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz czy do odbiorników doprowadzona była cyfrowa telewizja naziemna, • uznanie, że wydana przez organ I Instancji decyzja jest prawidłowa pomimo, że jedynym dowodem w sprawie był protokół kontroli i oświadczenia odebrane od G. W. niebędącej ani stroną postępowania, ani osobą upoważnioną przez stronę do składania oświadczeń w jej imieniu, która ponadto jako pracownik kuchni w Pensjonacie [...] nie miała dostatecznych informacji w przedmiocie ilości, stanu technicznego oraz okresu użytkowania odbiorników telewizyjnych w tymże Pensjonacie, • błędną ocenę przez organ odwoławczy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku czego błędnie ustalono, że skarżąca posiadała i użytkowała 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w okresie dwóch miesięcy, co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnej decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników w kwocie 19.749,00 zł, " 4. naruszenie art. 80 i 107 § 3 k.p.a. zaniechanie ustalenia wyjaśnienia na jakiej podstawie uznał że odbiorniki telewizyjne znajdujące się w Pensjonacie [...] w okresie przeprowadzania kontroli były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz że do odbiorników doprowadzona była cyfrowa telewizja naziemna skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby okoliczność ta została udowodniona, 5. naruszenie art. 80 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na oparciu rozstrzygnięcia na domniemaniach mających swoje źródło w oświadczeniu pracownika skarżącego, nieupoważnionego przez niego do uczestniczenia w kontroli, nieposiadającego dostatecznej wiedzy o kwestiach faktycznych ustalanych przez Organ przy jednoczesnym niedokonaniu czynności niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, 6. naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 8, art. 10, oraz art. 79 k.p.a. poprzez przeprowadzenie kontroli w lokalu użytkowym zajmowanym przez Pensjonat [...] z pominięciem uregulowań zawartych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności przez nie zawiadomienie strony o planowanej kontroli, 7. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez oparcie przez organ rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu. Wobec powyższych zarzutów wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji ustalającej opłatę za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017r. oraz utrzymana nią w mocy decyzję Poczty Polskiej S.A. nr [...] z dnia [...].12.2016r. ustalająca opłatę w kwocie 19 749 zł za używanie 29 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art.7 Konstytucji RP) oznacza, że kompetencja do działania organu musi mieć wyraźne oparcie w obowiązujących normach prawnych i nie można jej domniemywać. Wydanie decyzji może więc nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje przepis stanowiący podstawę do podjęcia takiego działania przez organ administracji (art. 6 k.p.a.). W myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy jednak mieć na względzie, że celem powyższego jest dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. To normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Chodzi więc o fakty mające obiektywnie znaczenie dla załatwienia sprawy. Wbrew zarzutom Skarżącej, dokonane przez organ ustalenia znajdują oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy. Ustawowy obowiązek skarżącej spółki wynikał z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Co więcej, art. 2 ust. 2 u.o.a. stanowi, że domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a.. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Konsekwencją naruszenia obowiązku określonego w art. 2 ust. 1 u.o.a. jest sankcja przewidziana w art. 5 ust. 3 u.o.a. stanowiąca, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Zgodnie z art. 7 ust. 7 u.o.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest minister właściwy do spraw łączności. Działem administracji rządowej - łączność, zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. 2015, poz. 1907) zmienionego rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. 2015, poz. 2094), kieruje Minister Infrastruktury i Budownictwa. W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny), działając w oparciu o przepisy u.o.a., w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych [...] lipca 2016 r. - w miejscu prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej - w lokalu Pensjonacie [...] zajmowanym przez "E." Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w miejscowości P. używała 29 odbiorników telewizyjnych, do których doprowadzona jest cyfrowa telewizja naziemna. Prawidłowo ustalono, że 29 odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi dwa miesiące i jak reszta stanu faktycznego został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownika G. W. W protokole bez żadnych wątpliwości odnotowano, że "29 telewizorów znajduje się w pokojach pensjonatu. (...)", a protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez G. W. Należy podkreślić, że do protokołu załączono ofertę internetową oraz załączono oświadczenie pracownicy G. W. z [...] lipca 2016 r., z którego wynika, że 29 odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ich uruchomienie, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe ze względu na to, że pokoje są wynajęte przez gości. Sąd w całości uznaje za prawidłowe dokonane ustalenia organu, ich ocenę prawną i faktyczną. W szczególności należy podkreślić, że oświadczenie pracownika zostało sporządzone na druku wypełnionym i podpisanym przez pracownika G. W.". Odnosząc się do zarzutów procesowych w zakresie błędnych ustaleń faktycznych, należy stwierdzić, że są nietrafne. Ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, a skarżąca w istocie nie podjęła się nawet próby obalenia domniemania płynącego z art. 2 ust. 2 u.o.a. Przeczenie ustalonym faktom opiera wyłącznie na własnym odmiennym twierdzeniu. Nie wskazuje także jaki istotny wpływ na wynik sprawy mają podniesione zarzuty procesowe. Ma zatem rację organ odwoławczy, że dowód w postaci protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy pracownicy jest skuteczny i wiarygodnym materiałem dowodowym. Co więcej, do akt nie wpłynęło jakiekolwiek pismo cofające powyższe oświadczenie. Podobnie skarżąca nie podjęła próby dowodzenia innego stanu 29 odbiorników, niż ten ustalony w trakcie kontroli. Nie złożyła bowiem żadnych dowodów na okoliczność, którą kwestionuje. Innymi słowy, ustalenia organu, dokonane w oparciu o wyjaśnienia pracownika hotelu, nie zostały w żaden sposób obalone, czyli nie zostało obalone domniemanie płynące z art. 2 ust. 2 u.o.a. W swoich twierdzeniach, w toku całego postepowania administracyjnego, skarżąca spółka nie wykazała, by G. W. nie posiadała wiedzy i rozeznania, a złożone przez nią oświadczenie, którego także nie odwołała, nie byłoby zgodne z prawdą. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, ustalenia protokołu kontroli oparte przez kontrolujących na oświadczeniu wiedzy pracownika - są w pełni wiarygodne. Uwiarygodnia ją dodatkowo dokonana – ale po kontroli, [...] sierpnia 2016r. ejestracja 29 odbiorników telewizyjnych oraz 29 odbiorników radiofonicznych, który to fakt został już uwzględniony w decyzji organu I instancji. Nadmienić należy, ze skarżąca nie dowodziła, by ww. odbiorniki zakupione były już po kontroli, bądź nie były podłączone do anteny i nie odbierały programu. Wskazać należy, iż zgodnie z zapisami § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, zwanego dalej "użytkownikiem". Zgłoszenie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników. Tym samym nie budzą wątpliwości, zdaniem Sądu, poczynione przez organ ustalenia w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, na podstawie materiałów zgromadzonych w toku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2016r. kontroli w Pensjonacie prowadzonym przez skarżącą spółkę, zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności. W ocenie Sądu, organ prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów. Kontrola została prawidłowo przeprowadzona w myśl ustawy abonamentowej , w obecności pracownika spółki , która złożyła kontrolującym oświadczenie wiedzy. Ustalenia kontrolujących zostały przez nią bez zastrzeżeń podpisane w protokole kontroli, jak i odrębnie złożyła własne oświadczenie w przedmiocie ilości odbiorników: 39 sztuk telewizyjnych - będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a pokoje (oprócz tych okazanych) zajęte są przez gości hotelu. Do protokołu podała także okres używania ww. odbiorników. Co istotne na gruncie sprawy niniejszej – późniejsze twierdzenia skarżącej są gołosłowne, a wywody mają charakter polemiczny, oderwany od stanu faktycznego. Przyjęcie przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy, którego decyzja jest przedmiotem kontroli Sądu, wypełnienia domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - było w pełni uzasadnione. W podpisanym przez pracownika Pensjonatu, należącego do skarżącej spółki, w protokole kontroli zawarte stwierdzenie, że ww. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane oświadczenie w zakresie ich wykorzystywania, nie zostało obalone żadnymi wiarygodnymi dowodami w toku postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów. W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego w kontrolowanym lokalu pracownika skarżącego (posługującego się także jego pieczątką prowadzonej działalności) oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. zgodnie z uprawnieniem wynikającym z § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. poz. 1140). Kontrolę przeprowadzał zatem organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. W ocenie Sądu, podpis pracownika, uwiarygodnia poczynione ustalenia co do tego, że: po pierwsze, brała ona udział w kontroli, a po drugie, potwierdza dokonane przez kontrolujących ustalenia i ich nie kwestionuje, skoro nie składa zastrzeżeń. Oznacza to, że jednoznaczne i szczegółowe oświadczenie wiedzy w tym zakresie powoduje, iż stanowi ono wiarygodne źródło dowodowe. Organ trafnie zauważył, że z załącznika nr 1 (lp. 17 i lp. 28 pkt 1, 2) rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 22, poz. 169 ze zm.) wynika nałożony na właściciela hotelu obowiązek posiadania instalacji umożliwiającej odbiór programów radiowych i telewizyjnych w każdym pokoju. Skarżący nie wskazywał także na brak po jego stronie ww. obowiązku. Jego realizacja znajduje potwierdzenie w ulotce informacyjnej o Pensjonacie. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił jako wiarygodne oświadczenie pracownika co do tego, że odbiorniki telewizyjne w liczbie 39, w dniu kontroli, znajdujące się w nieudostępnionych kontrolującym - w zajętych przez gości hotelowych pokojach, były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Podniesione po kontroli, nawet na etapie skargi zarzuty niezbadania przez organ, czy odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych odbierały program telewizyjny, są spóźnione. Kontrola obowiązku wypełniania obowiązku opłaty za używanie odbiorników jest bowiem czyniona "na gorąco" – wg stanu na dzień jej przeprowadzania. Dowiedzenie innych okoliczności należało do skarżącej. Zdaniem Sądu, zebrany przez organy materiał dowodowy sprawy jest spójny. Jak trafnie ocenił organ, powołując się na utrwalony pogląd w orzecznictwie, przepisy u.o.a. nie wprowadzają wymogu aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany, w postaci osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym lokalu pracownicy, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych, w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne, w ocenie Sądu, należy uznać za prawidłowe. Tym bardziej, że skarżąca nie podważyła ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli. Mając zaś zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym miała możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte jej oświadczeniem, zatem niezasadne są zarzuty naruszenia art.6, 7, 8, 9 i 10 k.p.a., a tym bardziej 77 i 80 K.p.a. W zakresie naruszenia art. 77 k.p.a. zarzuty nie mają podstaw. W mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. To protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – przedstawia się go do podpisu tej osobie. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił stronie w zaskarżonej decyzji, że o ważności kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie decyduje przeprowadzenie jej w obecności osoby prowadzącej daną działalność gospodarczą, czy też osoby kierującej danym przedsięwzięciem, bowiem kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony albo osoba przez nią upoważniona. Wystarczy, aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez stronę odbiorników RTV oraz okresu w jakim były one używane. Skoro, jak wyżej wskazano, Dyrektor Hotelu [...] jako osoba obecna uczestniczyła w kontroli i złożyła do protokołu kontroli precyzyjne i wyraźne oświadczenia wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. Po drugie, także w orzecznictwie dotyczącym opłat abonamentowych utrwalony jest pogląd, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania. Jak wskazał organ, w wyroku z dnia 9 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 92/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Ponadto, jak wskazał NSA, dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli ( art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazać także należy, że obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty, wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Unormowania zawarte w w/w ustawie, w szczególności art. 7, nie dotyczą zatem kontroli działalności gospodarczej, a kontroli używania odbiorników i tym samym powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania. Podstawą prowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV jest art. 7 u.o.a. Powołane wyżej przepisy nie regulują w sposób kompleksowy zasad i trybu przeprowadzania kontroli tego rodzaju, co nie oznacza, że w zakresie nieuregulowanym winny być stosowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego rozwiązania bezpodstawnie różnicowałoby sytuację prawną osób używających niezarejestrowanych odbiorników RTV w zależności od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie, a jednocześnie uniemożliwiałoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje obowiązki ustawowe. Należy także podnieść, że kontrola realizacji obowiązków ciążących na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, ze swej istoty nie jest poprzedzona czynnościami podejmowanymi przez organ administracji publicznej już w toku postępowania. W przeciwnym razie nie byłoby wręcz możliwe sprawdzenie, czy taki podmiot w zwykłych warunkach, bez zapowiedzianej kontroli, respektuje wymogi np. z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej czy w sprawach do tej podobnych. Należy uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Pojęcie "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, w tym podnoszonego w skardze art. 2 u.o.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło