II SAB/Wa 355/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Janusz Walawski (spr), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. J. K. (zwany dalej skarżącym), w formie elektronicznej, skierował w dniu [...] maja 2017 r. do Komendanta Głównego Policji wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez podanie: 1. daty decyzji, na mocy której powierzono pełnienie obowiązków Komendanta Policji Miejskiej w S. [...] J. C., imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która tę decyzję podjęła oraz skan tejże decyzji, 2. daty decyzji, na mocy której powierzono pełnienie obowiązków rektora Wyższej Szkoły [...] M. F., imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która te decyzję podjęła oraz skan tejże decyzji. Organ, w formie elektronicznej, w dniu [...] czerwca 2017 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie pkt 1. Natomiast w zakresie pkt 2 skarżący został poinformowany, że żądaną informacją dysponuje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] maja w 2017 r. w zakresie jego pkt 2. Skarżący wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ, ukaranie organu grzywną w wysokości 30 000 zł za dopuszczenie się bezczynności oraz o zwrot kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechne i utrwalone jest stanowisko, że w świetle obowiązujących przepisów prawa możliwość wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona ani od wcześniejszego złożenia środka zaskarżenia, ani też od wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a więc do dokonania czynności, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Stanowisko to uzasadniane jest okolicznością, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm., dalej powoływana też jako u.d.i.p.), regulująca – poza wyjątkiem z art. 16 – w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, nie przewiduje środków zaskarżenia bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji publicznej (por. art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), oraz okolicznością, że wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, mający zastosowanie w przypadku gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, dotyczy wyłącznie aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego (por. art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, objętej jego wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. w zakresie jego pkt 2. Wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej i zasady oraz tryb jej udostępnia reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach u.d.i.p. Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi zaś, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, natomiast w przepisie art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje się, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego z tym, że z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że w przypadku informacji publicznej przetworzonej konieczne jest istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji. Wyrażone w powyższych przepisach prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób zgodny z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a więc gdy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki do umorzenia postępowania. Z powyższego wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna) – przy założeniu, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania określone w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy prawne – przez odmowę jej udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej, w świetle unormowań omawianej ustawy, może mieć zaś miejsce jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja istnieje i faktycznie stanowi informację publiczną, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (na skutek ograniczeń określonych w art. 5 u.d.i.p.), albo w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Mając na względzie poczynione uwagi stwierdzić należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 u.d.i.p. odpowiednich czynności, tj. ani nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Wymaga przy tym podkreślenia, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje (nawet jako suma informacji prostych – w przypadku informacji przetworzonej), czy też nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadania organu. Zatem w sytuacji braku informacji oraz w wypadku gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien jedynie o tym poinformować wnioskodawcę, w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno–technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni oraz uwalnia organ od zarzutu bezczynności (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Op 45/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazany Sąd stwierdził, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy będące w posiadaniu takich informacji, oraz że brak informacji uniemożliwia jej udostępnienie i że organy w takiej sytuacji nie pozostają w bezczynności, gdy wypowiedzą się w tym zakresie i poinformują o tym podmiot wnioskujący o udzielenie informacji publicznej. W takim wypadku, Sąd nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości wyjaśnienia organu w kwestii braku posiadania żądanej informacji. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, jak również Komendant Główny Policji jest podmiotem zobowiązanym według ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielania informacji, jeżeli ta stanowi informację publiczną. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że istota sporu między stronami sprowadzała się de facto jedynie do okoliczności, czy organ pozostaje w bezczynności w sytuacji, gdy nie posiada żądanej przez skarżącego informacji. W świetle poczynionych powyżej uwag nie ma podstaw do uznania, iż w kontrolowanej sprawie organ pozostaje w bezczynności - we wskazanym powyżej rozumieniu - w udostępnieniu skarżącemu żądanej przez niego informacji. Z zawartego w aktach sprawy pisma organu z dnia [...] czerwca 2017 r., stanowiącego odpowiedź na wiosek skarżącego wynika, że organ żądanej informacji nie posiada i że wniosek taki należy kierować do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nie można więc przyjąć, jak chce tego skarżący, że w sprawie zaistniały warunki do stwierdzenia bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Skoro bowiem, jak wykazano to wcześniej, prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji będącej w posiadaniu organu, to tym samym, gdy organ nie ma żądanej informacji i poinformuje o tym wnioskodawcę, nie pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, gdyż brak informacji uniemożliwia jej udostępnienie i wobec tego uwalnia organ od zarzutu bezczynności. W tym stanie rzeczy uznając, że Komendant Główny Policji nie pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2017 r., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.