II SAB/Wa 647/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia skargi na przetwarzanie danych osobowych z dnia [...] listopada 2014 r. 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia grzywny; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt: [...], które zainicjował wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. Nadmienił, iż od sierpnia 2015 r. nie ma żadnej wiedzy dotyczącej przedmiotowego postępowania administracyjnego. Sama sprawa trwa już od listopada 2014 r. i do dnia sporządzenia skargi nie zostało zakończone a GIODO nie udziela mu żadnej informacji w sprawie. Zaznaczył, iż w dniu [...] lipca 2016 r. skierował do Biura GIODO wezwanie w trybie art. 37 § 1 Kpa wzywające, do usunięcia naruszeń prawa, które pozostało bez odpowiedzi. W konkluzji skargi wniósł o: - zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zakończenia postępowania administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; - stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego; - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywny; - zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania. Skarga została opatrzona datą [...] sierpnia 2016 r. i wpłynęła do organu w dniu [...] sierpnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2014 r. do Biura GIODO wpłynęła skarga J. Z. z dnia od [...] listopada 2014 r. o nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez: - Fundację [...] z siedzibą w W. - S. S. A. z siedzibą w W. - Stowarzyszenie [...] w K. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ wyłączył z akt o sygn. [...] do odrębnego postępowania sprawę przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Stowarzyszenie i zarejestrował ją pod sygn. [...]. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. o sygnaturze -[...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. (znak: [...]) organ wyłączył z akt o sygn. [...] do odrębnego postępowania sprawę przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Mennicę i zarejestrował ją pod sygn. [...], natomiast sprawę przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Fundację pozostawił do dalszego prowadzenia pod sygnaturą akt. [...]. W toku prowadzonych odrębnie postępowań poczyniono ustalenia faktyczne wskazujące w sposób nie budzący wątpliwości, iż sprawy przetwarzania danych osobowych skarżącego przez M. oraz Fundację dotyczą tego samego stanu faktycznego, w następstwie czego ponownie połączono sprawę przetwarzania danych osobowych skarżącego przez M. oraz Fundację pod sygnaturą niniejszego postępowania tj. [...], na podstawie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]), które to postanowienie zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2016 r. W trakcie toczących się postępowań organ wielokrotnie informował skarżącego o podejmowanych czynnościach m.in. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ poinformował skarżącego o zwróceniu się o wyjaśnienia do ww. Fundacji, pismem z dnia [...] lutego 2015 r. o zwróceniu się o wyjaśnienia do M., w tym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. - o ponownym wezwaniu tego podmiotu. W wyniku przedstawionych wyjaśnień przez Fundację, koniecznym było zwrócenie się o wyjaśnienia do kolejnych podmiotów, o czym również organ poinformował skarżącego (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.). Pismami z dnia [...] lipca 2015 r. poinformowano skarżącego o analizie zebranego materiału dowodowego. W dniu [...] lipca 2016 r. do Biura GIODO wpłynęło wezwanie skarżącego z dnia [...] lipca 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Generalny Inspektor pismem z [...] sierpnia 2016 r. poinformował skarżącego o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji. W dniu [...] sierpnia 2016 r. wpłynęły do organu niezbędne wyjaśnienia w sprawie, o czym poinformowano skarżącego inne strony postępowania w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zebraniu materiału dowodowego i uprawnieniach stron. (Zwrotne potwierdzenia odbioru od ww. pism wpłynęły do Biura GIODO tuż przed terminem do przekazania skargi wraz z aktami niniejszej sprawy do sądu.) W dniu [...] sierpnia 2016 r. do Biura GIODO wpłynęła skarga skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, iż stan sprawy nie wskazuje na przewlekłość postępowania, albowiem organ nie podejmował czynności nieefektywnych lub pozornych a właśnie takie cechy, zgodnie z orzecznictwem, warunkują przypisanie przewlekłości postepowania administracyjnego (wyroki WSA: z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 15/12 i z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14). Organ wskazał na konieczność gromadzenia materiału dowodowego, żądania od stron wyjaśnień, co z uwagi na wymianę korespondencji pomiędzy wszystkimi stronami i organem ma wpływ na trwanie sprawy. Wskazał także na obowiązki wynikające z art. 14 ustawy o ochronie danych osobowych. Pomimo dłuższego terminu rozpatrywania sprawy, organ w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Organ nie ma wpływu na czas przepływu korespondencji. Dla przykładu Przeciwnie, w ramach swoich możliwości, przedsięwziął wszelkie przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu, rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Jednocześnie na wezwanie Skarżącego zareagował bez zbędnej zwłoki i przedsięwziął kroki w celu zakończenia postępowania. Ponadto nie można przypisać organowi, by w sprawie podejmował czynności w sposób nieefektywny, pozorny czy też zbędny. Sama długość trwania bezczynności nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem rażącego naruszenia prawa, jak przykładowo wskazał WSA w wyroku z dnia 8 października 2013 r. o sygn. II SAB/Bk 65/13. Po przeanalizowaniu akt sprawy, pod kątem kompletności materiału dowodowego, niezwłocznie podjęto czynności ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. poinformowano skarżącego o zwróceniu się o dodatkowe, niezbędne wyjaśnienia do jednej ze stron postępowania, jednocześnie wskazując, że decyzja zostanie wydana niezwłocznie po uzyskaniu tych wyjaśnień oraz skutecznym poinformowaniu stron o zebranym materiale dowodowym. Jednocześnie wskazano, że decyzja w niniejszej sprawie powinna zostać wydana niezwłocznie, nie później jednak niż do dnia [...] września 2016 r. Po uzyskaniu przedmiotowych, dodatkowych wyjaśnień, które wpłynęły do Biura GIODO w dniu [...] sierpnia 2016 r., pismami z dnia [...] sierpnia 2016 r. poinformowano strony postępowania, w tym skarżącego, o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej oraz uprawnieniach stron wynikających z Kpa. Organ podkreślił, że Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całego kraju. Generalny Inspektor w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Liczba skarg, które wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora w ciągu ostatnich kilku lat wzrosła dwukrotnie. Z liczby 1.114 w roku 2010, do liczby 2.481 w roku 2014 i liczby 2.256 skarg w 2015 roku. Powyższe bezpośrednio przekłada się obciążenie pracowników. Nadto większość spraw rozpatrywanych przez GIODO dotyczy odmiennych stanów faktycznych, regulowanych przez różne dziedziny prawa. W razie gdyby jednak Sąd nie podzielił żądania odpowiedzi na skargę, Generalny Inspektor, powołując się na wskazaną wyżej argumentację, wnosi o nieorzekanie, iż bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o nienakładanie grzywny, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nałożenie na organ kary grzywny byłoby nieuzasadnione. Wymierzenie grzywny niewątpliwie nie wpłynie znacząco na przyspieszenie realizacji zasadniczego celu skargi, jakim jest doprowadzenie do wydania oczekiwanego przez stronę aktu, gdyż organ poinformował skarżącego o przewidywanym terminie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozwinięcie zasad orzekanie w tego typu sprawach stanowią postanowienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę J. Z. z dnia [...] sierpnia 2016 r., zgodnie z jej treścią, traktuje jako skargę na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania administracyjnego w sprawie ochrony danych osobowych skarżącego. Za takim zakwalifikowaniem przedmiotowej skargi przemawia przede wszystkim eksponowanie w niej nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co wskazuje na zarzut przewlekłości działania organu w rozpatrywaniu sprawy administracyjnej skarżącego. W niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki formalnoprawne do wniesienia skargi, bowiem skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kpa, co potwierdza jego pismo z dnia [...] lipca 2016 r. – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2016 r. Skarga jest zasadna. Jak wynika z akt przedmiotowego postępowania administracyjnego, zostało ono zainicjowane wpłynięciem w dniu [...] listopada 2014 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargi J. Z. z dnia od [...] listopada 2014 r. o nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez: - Fundację [...] z siedzibą w W. - S. S.A. z siedzibą w W. - Stowarzyszenie [...] w K. Pomijając w niniejszej sprawie czynności natury procesowej polegające na wyłączaniu i łączeniu podmiotowym stron postepowania (postanowienia GIOGO z dnia [...] grudnia 2014 r. i później z dnia [...] sierpnia 2016 r.), które były w sprawie konieczne, w wyniku gromadzenia niezbędnego w sprawie materiału dowodowego, w toku prowadzonych odrębnie postepowań, już w dniu [...] lipca 2015 r. organ zgromadził materiał wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia spaw. Do tego czasu organowi nie można przypisać ani bezczynności ani przewlekłości w prowadzonym postepowaniu. Pomimo długości jego trwania, uzasadnionego gromadzeniem materiału dowodowego. Akta postępowania administracyjnego liczyły wówczas około 180 stron. O zgromadzeniu materiału dowodowego organ powiadomił wszystkie strony postępowań pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Zatem (pomijając zagadnienie formalnego połącznia spraw) organ powinien niezwłocznie przystąpić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia albo z urzędu lub na uzasadniony wniosek którejkolwiek ze stron przystąpić do stosownego uzupełnienia materiału dowodowego w określonym kierunku. Tak się jednak nie stało. W sprawie o sygnaturze [...] (Stowarzyszenie [...]) organ wydał decyzją merytoryczną dopiero w dniu [...] stycznia 2016 r. Natomiast w zakresie postępowania administracyjnego, prowadzonego pod sygnaturą [...]. (S.; Fundacja [...]; Sc. Sp.) dopiero w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydał postanowienie o połączeniu spraw, czyli po wezwaniu organu, dokonanym przez skarżącego w trybie art. 37 Kpa, pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (wpływ pisma do organu w dniu [...] lipca 2016 r.). Decyzję merytoryczną w tej sprawie Generalny Inspektor wydał dopiero w dniu [...] listopada 2016 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy brak jakichkolwiek działań organu w zakresie dodatkowego niezbędnego gromadzenia materiału dowodowego po dacie [...] lipca 2015 r. Zatem zwłoka w działaniu organu od sierpnia 2015 r. jest niczym nieuzasadniona i stanowi o przewlekłości w prowadzonym przez niego postępowaniu administracyjnym. Zasadnie zatem wskazano w skardze, iż od sierpnia 2015 r. w sprawie nic się nie dzieje, nie ma żadnej informacji o jej przebiegu. Reasumując, ustalony wyżej stan faktyczny uzasadnia uwzględnienie skargi w zakresie przypisania Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych przewlekłości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym (pkt 1 wyroku). Jednakże przewlekłości tej nie można przypisać rażącego naruszenia prawa gdy weźmie się pod uwagę ilość spraw, która wpływa z terenu całego kraju do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (organ ten nie posiada ekspozytur terenowych) oraz inne pozaorzecznicze obowiązki nałożone na ten organ ustawą o ochronie danych osobowych. Z tych przyczyn, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie jest także zasadne wymierzanie organowi grzywny i dlatego skarga w tej części została oddalona (pkt 2 wyroku). Ponieważ, jak wynika z akt sprawy administracyjnej, w dniu [...] listopada 2016 r. organ wydał merytoryczną decyzje, postępowanie w zakresie żądania skargi – zobowiązania organu do rozpatrzenia spawy - należało umorzyć (pkt. 3 wyroku). Postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dlatego orzekanie o kosztach postępowania w wyroku stało się zbędne. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.