II OZ 238/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 395/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 395/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M. W. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 września 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma skarżącej z dnia 20 lipca 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 12 października 2017 r., nadesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z 13 września 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 października 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych zażalenia przez: podpisanie znajdującego się w aktach sprawy zażalenia przysłanego pocztą elektroniczną bądź nadesłanie zażalenia zawierającego własnoręczny podpis skarżącej, a ponadto o przedstawienie zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżącą pouczono o rygorze odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia bratków formalnych zażalenia została skutecznie doręczona stronie w dniu 8 listopada 2017 r. (k. 119). Wobec ustalenia, że braki formalne zażalenia nie zostały przez skarżącą uzupełnione w wyznaczonym terminie, zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie odrzucił. W dniu 9 stycznia 2018 r. do Sądu I instancji pocztą elektroniczną wpłynęło zażalenie skarżącej na postanowienie z 12 grudnia 2017 r. (k. 133). Na mocy zarządzenia z dnia 18 stycznia 2018 r. skarżącą wezwano do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie oraz przedstawienie zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia stronie doręczono w dniu 6 lutego 2018 r. (k. 138). W wyznaczonym terminie skarżąca uzupełniła braki formalne zażalenia poprzez jego podpisanie (k. 139), z pominięciem obowiązku przedstawienia zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie zaś z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W piśmiennictwie przyjmuje się, że brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wymogu zwięzłego uzasadnienia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można domyślić się intencji autora. Obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej, w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., powinien być bowiem realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia w stosunku do skargi kasacyjnej. Za bardziej liberalnym podejściem do wymogów, jakie powinno spełniać zażalenie w stosunku do wymogów stawianych skardze kasacyjnej, przemawia również fakt, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zażalenia (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 494). Wyrażana w orzecznictwie akceptacja tego liberalnego stanowiska co do wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie zażalenia nie sięga jednak tak daleko, by, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadne było pomijanie faktycznego braku uzasadnienia zażalenia, wyrażającego się nie tylko w niewskazaniu jakichkolwiek zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ale też braku w ogóle odniesienia się nie tylko do jego treści, ale nawet do konkretnej kwestii procesowej, której postanowienie to dotyczyło. Jak się wskazuje w judykaturze, o ile uzasadnienie lakoniczne, nie na temat i obarczone innymi tego rodzaju wadami podlega ocenie przy merytorycznym rozpatrzeniu zażalenia, to całkowity brak uzasadnienia zażalenia stanowi o niespełnieniu wymogów formalnych, który - ze względu na okoliczności sprawy - prowadzić może do jego odrzucenia (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2015 r., I OZ 111/15). O ile zatem wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może prowadzić do tak rygorystycznej konsekwencji jaką jest odrzucenie zażalenia, o tyle w przypadku zażalenia całkowicie pozbawionego uzasadnienia uniemożliwiającego wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, istnieją zasadnicze przeszkody do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie na mocy zarządzenia z dnia 18 stycznia 2018 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2017 r. o odrzuceniu zażalenia m.in. poprzez przedstawienie zwięzłego uzasadnienia zażalenia wraz z wnioskiem o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia (wymóg z art. 194 § 3 p.p.s.a.) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Skarżąca, prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i pouczona o konsekwencjach prawnych zaniechania dopełnienia stosownych czynności, nie uzupełniła braków formalnych zażalenia w sposób pozwalający uznać, że wniesione pismo procesowe spełnia wymogi zażalenia zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. W konwekcji stwierdzić należało, że zażalenie zawiera nieuzupełniony brak formalny skutkujący jego odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.