VIII SA/Wa 204/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] marca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. Nr [...] z [...] listopada 2013 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych na 2009 rok. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 17 maja 2010 r. [...] sp. z o.o. (zwana dalej: skarżąca, spółka, beneficjent) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek transferowy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2009 rok (zwana także: płatność PRŚ) w związku z przejęciem 12 maja 2010 r. zobowiązań rolnośrodowiskowych od [...] s.c. i [...] s.c. za 2009 r. w ramach Pakietu 2 wariantu 2.1 – Rolnictwo ekologiczne – uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności do powierzchni odpowiednio [...] ha i [...] ha. Pierwotnie decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r. organ I instancji odmówił przyznania spółce przedmiotowych płatności na 2009 r. z wniosku transferowego. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lutego 2013 r. podjętym w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 972/12, orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik BP decyzją nr [...] z [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427, zwana dalej: ustawą ONW), § 2 ust. 1, § 14 ust. 1, 2 i 3, § 23 ust. 1, § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262, zwane dalej: rozporządzeniem RŚ), art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.1.2009, str. 16, zwane dalej: rozporządzeniem 73/2009) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) orzekł o odmowie przyznania płatności RŚ na 2009 rok. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ, iż składając wniosek o przyznanie płatności spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to pozostawało we władaniu P. M.. Według organu P. M., w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, sztucznie podzielił gospodarstwo, stwarzając warunki wymagane do otrzymania przedmiotowej płatności. Zarówno skarżąca, jak i spółki przekazujące, nie były posiadaczami gospodarstwa rolnego (działek rolnych, o których mowa we wniosku). Posiadaczem był P. M.. Tym samym nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RŚ. Odwołanie na powołaną decyzję złożyła spółka wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez spółkę dowodów. Decyzją Nr [...] z [...] marca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że spółka nie była posiadaczem przejętych od [...] s.c. i [...] s.c. gruntów rolnych w rozumieniu § 2 rozporządzenia RŚ, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P. M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, iż istotnym dla sprawy było ustalenie, czy [...] s.c. i [...] s.c. – spółki przekazujące posiadanie gospodarstwa, były podmiotami uprawnionymi do przyznania płatności za 2009 r., bowiem to te spółki "dysponowały" zgłoszonymi do płatności gruntami do końca 2009 r. Wyjaśnił w tym zakresie, że [...] s.c. i [...] s.c. były osobowo powiązane ze sobą oraz innymi spółkami, w których P. M. lub jego syn D. M. byli wspólnikami lub pełnili znaczące funkcje we władzach spółek. Łączna liczba spółek, które w 2009 r. ubiegały się o przyznanie płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, ONW i płatności obszarowych wynosiła 60. Spółki [...] s.c. i [...] s.c. zostały założone przez wspólników – P. M. i [...] (skarżącą), której wspólnikami byli P. M. i [...] sp. z o.o., której wspólnikiem był P. M.. W 2009 r. P. M. pozostawał wspólnikiem przekazujących płatność spółek [...] s.c. i [...] s.c. oraz skarżącej. Także aktualnie ww. spółki są powiązane z P. M., skoro jest on ich wspólnikiem, a także wspólnikiem wspólnika (skarżącej). Powiązania osobowe i kapitałowe oraz trwające zmiany ustrojowe w poszczególnych podmiotach należących do P. M. dają podstawy do wniosku, że przekazujące spółki cywilne oraz skarżąca [...] sp. z o. o. w 2009 r. były powiązane ze sobą poprzez osoby P. M. i D. M., którzy byli wspólnikami tych spółek lub spółek je tworzących. Osoby te pełniły w 60 spółkach także funkcje prezesów zarządów, prokurentów czy też pełnomocników. Organizacyjnie te spółki nie wykazywały odrębności i samodzielności, a poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego były w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenosiły między sobą posiadanie działek, legitymując to umowami przeniesienia posiadania podpisywanymi na ogół przez P. M.. On też jest osobą podejmującą kluczowe dla podmiotów gospodarczych decyzje np. zatrudnianie pracowników, zlecanie prac, udzielanie wyjaśnień w imieniu spółek, zawieranie umów dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych. Dodatkowo Dyrektor ARiMR zauważył, że jak wynika z bilansów, skarżąca nie wykazywała aktywów trwałych. Czyli nie posiadała własnych środków produkcji. Za istotne uznał także podawanie w większości przypadków tych samych adresów spółek, czy kont bankowych należących do P. M. bądź jego syna. Powyższe okoliczności wskazują w ocenie organu odwoławczego, że skarżąca jest organizacyjne i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez P. M. lub grupę osób (R. M. i D. M.). Łączna powierzchnia gruntów deklarowanych przez 60 spółek związanych z P. M., jego synem D. lub byłą żoną R. w 2009 r. wynosiła [...] ha, co w przypadku uwzględnienia wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności oznaczałoby uzyskanie szacunkowej kwoty [...] mln zł. Zawiązywanie przez P. M., jego syna D., a w niektórych przypadkach także przez byłą żonę R. M., wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, a w konsekwencji omijanie modulacji i uzyskiwanie znacząco większej kwoty wsparcia, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów. Organ odwoławczy uznał P. M. lub (i) współdziałającą z nim grupę osób (byłą żonę i syna) jako jednego rolnika, zaś wszystkie spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tą grupę osób jako jedno gospodarstwo rolne. Podejmowane przez nich działania uznał zaś za sprzeczne z art. 5 ust. 3 art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368/74 z 23.12.2006, zwane dalej: rozporządzeniem 1975/2006). Złożenie przez spółkę odrębnego wniosku o przyznanie płatności uznał zatem jako zmierzające de facto do uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Za pozbawione wpływu na wynik sprawy uznał nadto przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów. Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego sprawy i popełnianie fundamentalnych błędów w ustaleniach faktycznych, w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy oraz nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą i nieuzasadnione zastosowanie art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006. Skarżąca podała, że bezzasadnie odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, w tym nie dokonano analizy zmian kapitałowych w spółkach. Bezzasadnie organy wysnuły zatem wniosek, że to P. M., a nie skarżąca, jest posiadaczem spornych gruntów. Decyzje oparto na błędnej wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006. W świetle dokonanej przez ETS w wyroku z dnia 12 września 2013 r. (C - 434/12) wykładni artykułu 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011), stanowisko organów nie zasługuje na aprobatę, a sposób prowadzenia postępowania jest wadliwy w stopniu wymagającym uchylenia skarżonych decyzji. Dla zastosowania normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 konieczne jest bowiem kumulatywne zaistnienie dwóch okoliczności, które organ winien wykazać. Po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (punkty 29-31 wyroku). Co do elementu obiektywnego przez cele realizowane przez te uregulowania należy rozumieć odpowiednie zapisy określone w rozporządzeniu nr 1698/2005. Samo twierdzenie organu, iż beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala sama w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 (punkty 32-38 wyroku). Organ musi udowodnić wyłączny zamiar strony, ustalić tym samym jej wolę (pkt 41-43). Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie działalność beneficjenta przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę. Powyższe stwierdzenie jest kluczowe o tyle, że wyklucza zastosowanie omawianego art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 i skutkuje koniecznością uchylenia skarżonych decyzji. Tym bardziej, że w przypadku płatności rolnośrodowiskowych prawo unijne nie przewiduje ani degresywności ani modulacji płatności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o oddalenie skargi. Wyrokiem z 3 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 550/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwany także: WSA, Sąd), orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (odpowiednio z 18 marca 2014 r. i 8 listopada 2013 r.). Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez WSA, że orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły, z jakich względów pominęły rozważania i wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA z 27 lutego 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 972/12, który został wydany w sprawie przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Ponadto organy bezpodstawnie odmówiły skarżącej przeprowadzenia dowodów, które w jej ocenie potwierdzają posiadanie gruntów rolnych przez spółkę i gospodarowanie na tych gruntach. W ocenie WSA uzasadnienie uchylonych decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Organy nie ustaliły w szczególności: kto jakoby sztucznie stworzył warunki gospodarowania, nie przedstawiły gospodarstwa rolnego, które zostało rzekomo sztucznie podzielone, a także osób, które posiadały tytuł prawny do gruntów wchodzących w jego skład, nie wskazały też kiedy nastąpił rzekomo sztuczny podział gospodarstwa rolnego, nie przedstawiły historii tworzenia i funkcjonowania w obrocie gospodarczym skarżącej i spółek przekazujących oraz nie wyciągnęły należytych wniosków faktycznych i prawnych w powiązaniu z cytowanymi w decyzjach przepisami. Ponadto, akta sprawy nie zawierają materiału dowodowego, którego ocena uzasadniałaby zasadność wniosku, że stworzono sztuczne warunki gospodarowania w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W aktach sprawy brak jest dowodów, które pozwalałyby dokonać Sądowi kontroli legalności decyzji, w szczególności dowodów świadczących o tym, że P. M. samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami, był posiadaczem jednego gospodarstwa rolnego, które następnie podzielił w celu osiągania korzyści finansowych w sposób sprzeczny z celami wsparcia, w tym wsparcia rolnośrodowiskowego. Ocenił dalej, że organy nie tylko bezpodstawnie odmówiły skarżącej przeprowadzenia stosownych dowodów, ale także odstąpiły od obowiązku ustalenia we własnym zakresie okoliczności, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustaliły: okoliczności towarzyszących uzyskaniu tytułu prawnego przez daną osobę do poszczególnych działek rolnych (prawo własności, dzierżawa), kto sztucznie stworzył warunki i w jakim celu, okoliczności towarzyszących tworzeniu poszczególnych podmiotów, które zdaniem organów były wykorzystywane do sztucznego tworzenia warunków, przykładowo więzi natury prawnej, ekonomicznej i personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w daną inwestycję. Ustalenia faktyczne dokonane w sprawie powinny wynikać z dowodów, które znajdują się w jej aktach. Wyrokiem z 1 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 473/15 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora ARiMR, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany także: NSA) za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), bowiem WSA nie wykazał by organy orzekające w sprawie nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z 27 lutego 2013 r. i w ten sposób naruszyły. Zasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez zaniechanie zastosowania przez Sąd w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006. NSA wyjaśnił, iż WSA niewłaściwie ocenił sposób wywiązania się organów z ich obowiązków w zakresie postępowania dowodowego, bowiem w świetle regulacji art. 21 ust. 1 i 2 ustawy ONW, obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz wymóg wyczerpującego zarówno zebrania jak i rozpatrzenia całego materiału dowodowego został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego). Podał, iż zalecenia Sądu pierwszej instancji odnośnie do potrzeby wyjaśnienia kwestii posiadania przez skarżącą działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej są nietrafne. Ponadto organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zebrały dowody świadczące, w ich ocenie, o sztucznym stworzeniu warunków umożliwiających uzyskanie przez skarżącą płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok. W uzasadnieniach obu decyzji obszernie przedstawiono okoliczności świadczące o istnieniu podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, omówiono stan prawny mający zastosowanie w sprawie oraz wskazano dowody, na których decyzje te zostały oparte. W związku z tym, wbrew stanowisku WSA, nie zachodzi potrzeba ustalenia, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, które przepisy prawa materialnego mogą mieć zastosowanie i przeprowadzenia postępowania w celu dokonania ustaleń faktycznych umożliwiających prawidłowe zastosowanie tych przepisów. NSA za niewłaściwe uznał stanowisko Sądu stwierdzające, że uczestniczenie przez spółkę w stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia nie znajduje wystarczającego oparcia w materialne dowodowym sprawy. WSA powinien merytorycznie skontrolować ustalenia organów w tym zakresie, konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Powinien rozważyć i ocenić wszystkie zachodzące między spółkami powiązania, w szczególności personalne i kapitałowe, także w świetle wytycznych, jakie zawiera wyrok TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C – 434/12. WSA powinien zatem wyjaśnić, po pierwsze - czy stworzenie przez osoby powiązane rodzinnie i kapitałowo wielu spółek aplikujących o płatności tego samego rodzaju do deklarowanych przez nie nieruchomości rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności, w systemie stawek degresywnych, a nawet zerowych po przekroczeniu określonej powierzchni gospodarstwa, nie świadczy o wykreowaniu obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności. Po drugie – czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkudziesięcioma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, przejawiające się również np. w zbieżności ich adresów, istnieniu wspólnego dla wielu z nich konta bankowego, a także w "wymianie" między nimi działek zgłaszanych do płatności, nie świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu podzielonych gospodarstw o mniejszej powierzchni. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez organ odwoławczy skargi kasacyjnej wyrokiem z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 473/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. W związku z powyższym Sąd orzekający w tej sprawie, w myśl art. 190 zd. 1 p.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania spółce płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, skutkujące odmową przyznania przedmiotowej płatności. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (Vide LEXIS.pl nr 405322). Rygor nieprzyznania płatności w razie stwierdzenia przypadku obchodzenia prawa nie jest ograniczony do określonych rodzajów płatności. Z treści art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 jednoznacznie wynika, że w sytuacji stwierdzonej tym przepisem "nie dokonuje się żadnych płatności". Dokonując interpretacji przepisu, stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, należy zauważyć, że analogiczną regulację zawiera art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dokonał wykładni tego przepisu w wyroku z 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond ‘Zemedelie’ – Razplasztatelna agencija). TSUE orzekł, że: 1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi: prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami; 2) artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku. Wprawdzie ww. wyrok dotyczy wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, które zastąpiło rozporządzenie 1975/2006, jednak treści obu przepisów są tożsame. Rozporządzenia te obejmują przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. L 277, s.1, zwane dalej: rozporządzeniem 1698/2005). Wyrok w sprawie C - 434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 (odpowiednio art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011). Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta - a właściwie spółek, których gospodarstwo przejął, ale i podmiotów tworzących te spółki w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy przepisu art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006 w obu aspektach: obiektywnym i subiektywnym, wskazując na ustalenia stanu faktycznego, że spółki, których gospodarstwo przejęła skarżąca, nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym i ekonomicznym, są ściśle powiązane osobowo, rodzinnie i kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zostały utworzone tylko w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez wiele podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne. Organy obu instancji, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zasadnie zdaniem Sądu, doszły do przekonania, że w 2009 r. przejęte przez skarżącą spółki, nie prowadziły rzeczywistej działalności rolniczej. Świadczą o tym okoliczności dotyczące ich zawiązaniu, jak również utworzenie przez P. M. szeregu spółek, w których był wraz z żoną R. M. jedynym współwłaścicielem oraz kilkudziesięciu spółek cywilnych i z o.o., w których jedno z małżonków lub ich syn D. M. jest wspólnikiem, jak również dalsze rozwijanie tego rodzaju działalności w kierunku utworzenia aż do 90 spółek w 2012 r. Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że okoliczności te należy uznać za obiektywne i pozwalające na ocenę możliwości spełnienia celu zamierzonego przez system wsparcia EFRROW. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy zebrały kompletny materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące nie tylko sposobu tworzenia spółek, ale i porozumień w sprawie przeniesienia posiadania deklarowanych do płatności działek w okresie od 2006 r. do 2012 r. Przeanalizowały szczegółowo przedstawione w sposób tabelaryczny w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy, istniejące powiązania osobowe, rodzinne, majątkowe, pełnione przez P. M. funkcje w spółkach, okoliczności podania w większości utworzonych spółek konta bankowego P. M. lub jego syna D. M., rejestracji tworzonych podmiotów na przestrzeni lat 2005 - 2012 pod kątem wskazywania siedziby spółek tożsamych z miejscem zamieszkania P. M.. Poza tym P. M. poprzez firmę [...] wykonywał usługi rolnicze na rzecz podmiotów, w których był wspólnikiem lub pełnił inną funkcję. Konsekwencją stworzenia wielu podmiotów było przyznanie do jednego gospodarstwa wielokrotnie wyższego wsparcia, niż wynikałoby to z obowiązujących w tym zakresie przepisów. W 2009 r. spółki, w których P. M. pełnił istotne funkcje ubiegały się o płatność rolnośrodowiskową w pakietach: rolnictwo ekologiczne łącznie do powierzchni [...] ha. Gdyby P. M. złożył jeden wniosek o przyznanie płatności w powyższym pakiecie, to zgodnie z § 14 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia RŚ otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości, niż kiedy składa 60 odrębnych wniosków. Uznać zatem należy, że prawidłowo oceniony został w sprawie również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia. Działalność przejętych spółek w istocie była prowadzona na rachunek P. M., choć pod względem formalnym ryzyko prowadzonej przez nie działalności, jak również przez inne spółki cywilne i spółki z o.o., tworzone przez P. M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie, obciążały te spółki. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje, zdaniem Sądu, na zamierzoną już w momencie powoływania spółek koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności. W tym miejscu wypada przypomnieć, że warunki i tryb udzielania przedmiotowej pomocy na 2009 r. określa - wydane na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy ONW rozporządzenie RŚ. Treść § 2 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje producentowi rolnemu, jakie warunki musi spełnić do uzyskania tej płatności. Istotne jest, że wysokość należnej płatności rolnośrodowiskowej powiązana jest z powierzchnią zgłoszonych do pomocy gruntów, przy czym rozporządzenie określa przedziały dotyczące powierzchni działek, a przynależność do przedziału o wyższej powierzchni powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności (§ 14 ust. 1 rozporządzenia RŚ). Pomoc finansowa z tytułu płatności rolnośrodowiskowej zależna jest więc od wielkości gospodarstwa, a mniejsze gospodarstwa dostają wyższą pomoc. Jak wynika z powyższego uregulowania krajowego, wsparcie z tytułu płatności rolnośrodowiskowej z samej istoty skierowane jest przede wszystkim do małych i średnich gospodarstw. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie według określonego systemu skonstruowanego degresywnie. Każde państwo członkowskie określa stawki płatności. Ustalanie górnych limitów środków przypadających na jedno gospodarstwo rolne ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu kumulowaniu środków w gospodarstwach wielkoobszarowych. Rolnictwo ekologiczne, z racji konieczności stosowania określonych metod uprawy, w warunkach polskich raczej dotyczy gospodarstw o areale nie przekraczającym 100 ha i inaczej na takiej wielkości powierzchni kształtuje się dochodowość oraz kosztowość. Z tej racji legislator krajowy wprowadził system preferujący mniej powierzchniowe gospodarstwa. Ominięcie przepisów dotyczących modulacji płatności, w ocenie Sądu, powoduje przyznanie płatności sprzeczne z celami wsparcia. Cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich są wskazane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że cel popierania jakości życia na obszarach wiejskich, wskazany w art. 4 ust. 1 litera c) ww. rozporządzenia nie może być uznany za spełniony w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne podmioty, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., w sprawie II GSK 2112/14 (publ. cbosa). Podkreślenia wymaga również, że spółki nie zatrudniały żadnych pracowników, nie dysponowały zapleczem maszynowym czy budynkami gospodarczymi i same nie wykonywały żadnych prac, zlecając ich wykonanie podmiotowi zewnętrznemu należącemu do P. M. (firma [...]). Ponadto nieruchomości deklarowane do płatności w pakiecie 2 wariant 2.1 (działka AD o powierzchni [...] ha) położone są na terenie województwa [...], zaś spółka ma swoją siedzibę w B., na terenie województwa [...]. Ww. okoliczności i mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które to podmioty występują o te same płatności oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami pozwalają uznać, że oba elementy (obiektywny i subiektywny) stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, o których mowa w wyroku TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C – 434/12, zostały szczegółowo przeanalizowane i stwierdzone przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. Tym samym organy ARiMR, wbrew zarzutom skargi, dokonały prawidłowej wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, które bezpośrednio i wprost stanowi część krajowego systemu prawnego. Na podstawie materiału dowodowego zebranego w szczególności w oparciu o dane Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) organy zasadnie wywiodły, iż spółki od których beneficjent przejął grunty, nie były samodzielnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą deklarowane do płatności działki rolne, tylko P. M. jest posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, podzielonego pomiędzy poszczególne podmioty. To on prowadził działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek, uzyskiwał dochody i ponosił wydatki. W okolicznościach faktycznych tej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, aby spółki od których skarżąca przejęła grunty, spełniające formalnie definicję rolnika z art. 2 litera a) rozporządzenia 73/2009, zarządzały samodzielnie, na własny rachunek gospodarstwem w rozumieniu art. 2 litera b) tego rozporządzenia. W ocenie Sądu, do rozpoznawanej sprawy ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14, zwane dalej: rozporządzeniem PE i Rady (WE) nr 1166/2008). Zgodnie z art. 2 litera a) tego rozporządzenia, gospodarstwo rolne oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Rozporządzenie to, chociaż zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, to jednak nie zawiera innego pojęcia "gospodarstwa", jak zdefiniowane w art. 2 litera b) rozporządzenia 73/2009, a wręcz przeciwnie, uzupełnia je o takie elementy, jak: względy techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny, mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności. W tym miejscu należy wskazać, że ZSZiK ma umocowanie w ustawie o systemie ewidencji producentów, która w art. 2 powierza utworzenie i prowadzenie tego Systemu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a więc podmiotowi, którego dokument sporządzony w przepisanej formie ma moc dokumentu urzędowego (art. 76 § 2 k.p.a.). System (ewidencję) prowadzi się w formie elektronicznej (art. 6 ww. ustawy). Walor dokumentu urzędowego ma zatem ZSZiK funkcjonujący w postaci elektronicznej (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2016 r., II GSK 476/15, publ. cbosa). Jednocześnie, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała w toku postępowania administracyjnego, aby istniały jakieś racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą rodzinnie tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności. Uzasadnienie skarżącej prowadzenia działalności w ramach poszczególnych spółek względami ekonomiczno-organizacyjnymi nie ma oparcia w materiale dowodowym i jest niezrozumiałe wobec siedziby spółek w miejscu zamieszkania P. M., położenia zgłaszanych przez spółki działek do płatności (na terenie całej Polski), obrabiania działek maszynami rolniczymi, które dojeżdżają niekiedy kilkaset kilometrów z siedziby firmy [...] P. M. w B.. Z punktu widzenia racjonalnego gospodarowania i prowadzenia gospodarstwa, działki danego gospodarstwa winny stanowić zorganizowaną całość, ponieważ programy wsparcia są realizowane w gospodarstwach, a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Zauważyć przy tym należy, że organy ARiMR nie kwestionują możliwości prawnego tworzenia wielu podmiotów w formie spółek cywilnych i z o.o., prowadzących działalność gospodarczą polegającą np. na uprawie zbóż, warzyw, roślin przemysłowych i innych upraw rolnych, chowie i hodowli bydła. Jednak sam fakt powołania do bytu prawnego spółki oraz dopełnienie wpisu jej do rejestru producentów rolnych nie świadczy sam w sobie, że w zamiarze jej założycieli ma ona objąć faktycznie w posiadanie dane grunty i istotnie będzie prowadzić na nich realną produkcję rolną. Jak podniósł NSA, kwestia postępowania dowodowego w art. 21 ustawy ONW uregulowana jest odmiennie od regulacji k.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 21 ustawy ONW stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Niewątpliwie więc, w oparciu o ww. przepis, na beneficjenta został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jego uprawnienia do otrzymania płatności. Natomiast na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest on bowiem zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 810/11, publ. cbosa). W toku postępowania organy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy złożony przez spółkę, podmioty od których przejęła ona gospodarstwo rolne oraz wynikający z danych dostępnych w ZSZiK, zgodnie z art. 80 k.p.a., nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, organ I instancji zasadnie wydał decyzję bez przeprowadzenia dowodu z wnioskowanych przez skarżącą świadków, bowiem treść ich zeznań nie miałaby znaczenia dla sprawy nie tylko z przyczyn wskazanych przez Dyrektora ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale i dlatego, że treść nie miałaby znaczenia dla sprawy w sytuacji, kiedy zasadniczą podstawą materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiła unijna regulacja przewidująca odmowę płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W tym stanie sprawy zachodziła podstawa, aby uznać, że dowody wnioskowane przez spółkę, w świetle art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006, nie były konieczne. W ocenie Sądu, choć strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Należy zauważyć, że skarżąca jedynie wskazuje na uchybienia procesowe organów, ale nie kwestionuje danych wynikających z ZSZiK; polemizuje jedynie z wnioskami, jakie organ wyciągnął na ich podstawie. Tymczasem informacje zawarte w tym Systemie, mające moc dokumentu urzędowego, mogą stanowić źródło ustaleń i w sytuacji, gdy nie są skutecznie podważane, nie wymagają dalszego postępowania dowodowego. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na fakt, że w postępowaniu o przyznanie płatności nie stosuje się art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Sąd uznał, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy oraz przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przekonaniu Sądu mając na względzie, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA (VIII SA/Wa 972/12), nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Na uwadze mieć należy, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wywiódł, iż zarówno Spółka [...] sp. z o.o., jak i spółki cywilne: [...] i [...] były powiązane osobowo i kapitałowo z P. M. i jego synem D. M.. Tak więc w stanie faktycznym zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., zaś Sąd w sprawie VIII SA/Wa 972/12 dokonywał oceny prawnej w odmiennych okolicznościach sprawy. W ocenie składu orzekającego brak jest przesłanek prawnych mających na celu zwrócenie się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym (pytaniami) zawartymi w załączniku do protokołu złożonym na rozprawie. Samo podniesienie kwestii dotyczącej prawa unijnego przez skarżącą nie przesądza o potrzebie skierowania takiego pytania. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.