I OSK 779/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 722/17 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę kasacyjną. I OSK 779/18 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Z. M. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł Z. M.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1/ art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), dalej p.u.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obydwu instancji, pomimo że zostały one wydane bez wyczerpującego zgromadzenia oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które uniemożliwiło wyjaśnienie sprzeczności zawartych w decyzjach Burmistrza [...] oraz zaświadczeń Urzędu Miejskiego w [...] co do powierzchni przeliczeniowych nieruchomości rolnych, w sytuacji gdy w przypadku takich wątpliwości organ powinien zwrócić się z odpowiednim zapytaniem do właściwego miejscowo organu podatkowego, 2/ art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obydwu instancji, pomimo że organy uniemożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, niezawiadamiając go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, 3/ art 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. po. 1065 ze zm.), dalej ustawa, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie przez Sąd, że brak kompetencji organów właściwych w sprawach statusu bezrobotnego do weryfikowania decyzji organów podatkowych oznacza, że organ nie mógł nie wydać decyzji pozbawiającej statusu bezrobotnego, sytuacji gdy bezrobotny może być pozbawiony statusu bezrobotnego tylko wtedy, gdy ma świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym mu uprzednio pouczeniu oznaczają utratę statusu osoby bezrobotnego; przykładem takiej nieświadomości był brak pouczenia zarówno przez pracowników Urzędu Miejskiego w [...], jak i Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o wchodzącej z dniem 1 stycznia 2016 r. zmianie art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.), która miała wpływ na zmianę przelicznika hektarów przeliczeniowych. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit d) ustawy Ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę spełniającą warunki ujęte w ustawie, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów k.c., o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, Innymi słowy statusu osoby bezrobotnej nie może uzyskać osoba, która jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Jednostka hektarów przeliczeniowych uregulowana jest w art. 4 ustawy o podatku rolnym, stanowi ona podstawę opodatkowania podatkiem rolnym. Organ właściwy w sprawach osób bezrobotnych nie posiada kompetencji do ustalania, jak dużą nieruchomość rolną posiada osoba ubiegająca się o status osoby bezrobotnej. Wiążące są dla niego w tej kwestii ustalenia organów właściwych w sprawach podatku rolnego. Od dnia [...] stycznia 2016 r. zmianie uległy zasady przeliczania hektarów fizycznych na hektary przeliczeniowe, w związku ze zmianą art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym (dokonanej przez art. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2015 r. poz. 1045). W dacie wydania przez Starostę Powiatu [...] decyzji z dnia [...] października 2016 r. o uznaniu Z. M. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu mu zasiłku dla bezrobotnego, był on właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,0952 ha przeliczeniowych, czyli nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Sprzeczność ta wyniknęła z faktu, że organ właściwy w sprawach podatku rolnego (Burmistrz [...]) wydał Z. M. zaświadczenie z dnia [...] września 2016 r., że jest on podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,9792 ha przeliczeniowych oraz w tym samym dniu wydał decyzję w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, w którym również powierzchnia nieruchomości rolnej stanowiąca podstawę wymiaru podatku rolnego określona została na 1,9792 ha przeliczeniowych. Organ właściwy w sprawach osób bezrobotnych nie miał podstaw do kwestionowania tych dokumentów. Nie ma przy tym sporu, że powierzchnia nieruchomości Z. M. określona została w tych dokumentach błędnie, najprawdopodobniej z uwagi na niewiedzę pracowników organu podatkowego o zmianie przepisów dokonanej ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. i obowiązującej od dnia 1 stycznia 2016 r. Okoliczności te są w sprawie oczywiste i w tym zakresie stan faktyczny sprawy, przyjęty przez Sąd Wojewódzki do podstawy rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości. Okoliczności te zarazem determinują wynik niniejszej sprawy. W myśl bowiem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Skoro zatem Starosta Powiatu [...], na podstawie uzyskanych w późniejszym czasie dokumentów (decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, pisma Burmistrza [...] do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2017 r., zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.), ustalił, że od dnia [...] października 2016 r., na skutek przekazania części gruntów rolnych na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] września 2016 r., Z. M. jest jednak właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, to zobowiązany był wydać decyzję o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. Nie spełniał on bowiem przesłanek ujętych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy. Wyrok Sądu I instancji i dokonane przez ten Sąd ustalenia faktyczne są w tej sytuacji legalne. Oczywiście podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące niewiedzy organu podatkowego odnośnie do zmiany art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym rzeczywiście miały miejsce, tym niemniej nie mogą one wpłynąć na ocenę działania organów właściwych w sprawach osób bezrobotnych. Ich rolą jest bowiem wyłącznie ocenić ustawowe przesłanki umożliwiające uznanie za osobę bezrobotną, nie mają zaś możliwości ani kompetencji, by weryfikować informacje uzyskane od organów podatkowych. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Z. M. został właściwie pouczony o wszystkich okolicznościach związanych z uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej i związanych z możliwością utraty takiego statusu. Podpisał przy tym w dniu [...] października 2016 r. stosowne oświadczenie w tym zakresie, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Nie mogą zatem przynieść oczekiwanego rezultatu zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia czy to przepisów postępowania, czy też materialnych, autor skargi kasacyjnej nie wykazał bowiem, że Z. M. jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni mniejszej niż 2 ha przeliczeniowe. Okoliczności te zostały ustalone przez organ w sposób wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Fakt, że nie spełnia on ustawowych przesłanek uznania za osobę bezrobotną obligował Starostę Powiatu [...] do wydania decyzji w przedmiocie pozbawienia go takiego statusu. Odnosząc się zaś do zarzutu niewezwania Z. M., w trybie art. 10 § 1 k.p.a., do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie sądowym jednolite jest stanowisko, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, a zatem w niniejszej sprawie organ nie miałby podstaw do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej. Skarżący nie wywiódł jednak w żaden sposób, by taka sytuacja miała miejsce. Co więcej, nie kwestionując ustaleń organów donośnie do wielkości posiadanej przez niego nieruchomości rolnej, nie mógł wpływu takiego wykazać nawet wówczas, gdyby organ wypełnił obowiązki wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.