I SA/Wr 952/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-12-14
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Jadwiga Danuta Mróz, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan techniczny budynków, uniemożliwiający prowadzenie w nich działalności gospodarczej, może stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik nie dokonał bieżącej korekty deklaracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczową okolicznością dla rozstrzygnięcia sprawy jest obiektywny stan techniczny budynków i faktyczna możliwość lub niemożliwość prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Organy podatkowe nie wykazały należytej staranności w ocenie dowodów, w szczególności opinii technicznych, a także nie powołały biegłego, co naruszyło zasady postępowania dowodowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od maja 2014 r. do maja 2015 r., argumentując, że należące do niej budynki nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że stan techniczny budynków nie wyłącza możliwości ich wykorzystania gospodarczego, a podatnik nie dopełnił obowiązków w zakresie bieżącej korekty deklaracji. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Klaudia Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za okresy: V-X, XI-XII/2014 r., I-III, IV-V/2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S.A. z siedzibą w T. kwotę 7.049 zł (słownie: siedem tysięcy czterdzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi A. S.A. z siedzibą w T. (dalej: strona, Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia 12 czerwca 2017 r. nr SKO [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 15 marca 2017r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w zakresie rat tego podatku za miesiące: od maja do października 2014 r. i od listopada do grudnia 2014 r. oraz za miesiące: od stycznia do marca 2015 r. i od kwietnia do maja 2015 r.
1.2. Z akt sprawy wynika, że strona pismem z dnia 29 maja 2015 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za ww. okresy i złożyła stosowne korekty deklaracji.
Wniosek i korekty strona umotywowała przekwalifikowaniem należących do niej obiektów budowlanych (hala przędzarek, budynek socjalny, kotłownia, hydrofornia, wentylatorownia, nowa trzepalnia, hurtownia, stara trzepalnia, budynek oddziału przygotowawczego, budynek - transformator pomocniczy, budynek biurowo-warsztatowy, magazyn smarów, ambulatorium, portiernia) - z kategorii "budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" na "budynki pozostałe". Zdaniem strony, wyżej wymienione budynki nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej strony ze względów technicznych.
W ocenie strony, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przepis z art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), który przewiduje w takich wypadkach wyłączenie budynków z najwyższej stawki podatkowej, przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Do wniosku strona dołączyła opinie z maja 2015 r. w zakresie określenia stanu technicznego poszczególnych obiektów, sporządzone przez mgr inż. arch. K. I.
1.3. Decyzją z dnia 15 marca 2017 r. nr WF.3120.02725.DN.2.2017 (wydaną po kilkukrotnym uchyleniu poprzednich decyzji przez organ odwoławczy) organ pierwszej instancji odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożonych opinii technicznych nie można uznać za miarodajne źródło wiedzy uzasadniające skorygowanie podatku od nieruchomości za lata wstecz.
1.4. Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji utrzymał decyzję pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w okresie, którego dotyczył wniosek o stwierdzenie nadpłaty, pomimo kilkukrotnego korygowania deklaracji podatkowych, spółka nie skorygowała deklaracji poprzez wykazanie, że budynki ze względów technicznych nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej. Wniosek o nadpłatę, której podstawą są właśnie względy techniczne, spółka złożyła dopiero w dniu 29 maja 2015 r., tj. po upływie roku od ich nabycia, które nastąpiło w dniu 7 kwietnia 2014 r. Stwierdził też organ odwoławczy, że w akcie notarialnym sprzedaży budynków nie odnotowano, iż znajdują się one w złym stanie technicznym. Nadto organ zauważył, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty spółka złożyła już po tym, gdy część budynków została rozebrana, a opinie techniczne powstały na podstawie zdjęć budynków. Organ podniósł, że z pisma poprzedniego właściciela budynków – Przędzalni P. Sp. z o.o. z dnia 2 marca 2009 r. (w którym poinformował on wówczas organ podatkowy o zmianach w działalności mających zasadniczy wpływ na kondycje finansową) wynika, iż budynki w 2008 r. były w dobrym stanie technicznym, a strona zamierzała je wynajmować. Organ drugiej instancji zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 2 u.p.o.l. osoby prawne są obowiązane odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Przepis art. 6 ust. 3 u.p.o.l. stanowi zaś, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. W konsekwencji, zdaniem organu, jeżeli stan techniczny przedmiotowych budynków zmienił się na tyle, że przestały się one nadawać do prowadzenia w nich działalności gospodarczej, to obowiązkiem strony było odpowiednio skorygować deklarację. Pomimo składania korekt deklaracji podatnik nie skorygował ich w zakresie wynikającym z wystąpienia względów technicznych. Organ stwierdził, że skoro akt notarialny nabycia nieruchomości nie zawiera wzmianki o złym stanie technicznym budynków, to można domniemywać, że stan ten był na tyle dobry, że strona będąca przedsiębiorcą zdecydowała się na ich zakup, zadeklarowanie ich jako związanych z działalnością gospodarczą, a także na ich wpisanie do ewidencji środków trwałych.
Zdaniem organu, mało prawdopodobnym jest, aby sporne budynki znajdowały się w złym stanie technicznym, jak twierdzi strona we wniosku o stwierdzenie nadpłaty na podstawie przedłożonych opinii technicznych. Zachowanie strony polegające na opłacaniu najwyższej stawki podatku od nieruchomości od budynków które – jak sama twierdzi – znajdowały się w złym stanie technicznym, organ uznał za zaskakujące. Skoro budynki w sposób trwały nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej, to po pierwsze, strona winna była od razu podjąć decyzję o rozbiórce (czego nie uczyniła i okoliczności tej nie wyjaśniła), a po drugie, ponoszenie tak dużych ciężarów podatkowych przez stronę wydaje się nieuzasadnione, chyba, że budynki w rzeczywistości nadawały się do wykorzystania i strona takie wykorzystanie przez cały czas planowała. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że spółka nie wskazała we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ani w toku postępowania podatkowego, że nastąpiło jakieś nagłe obiektywne zdarzenie, np. pożar, katastrofa budowlana, które spowodowałoby tak znaczne pogorszenie stanu technicznego.
Stwierdził też organ, że pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy.
Organ podatkowy wyjaśnił także, że za względy techniczne uniemożliwiające gospodarcze wykorzystanie budynku, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie można uznać chwilowej przeszkody w gospodarczym wykorzystywaniu nieruchomości. Za względy techniczne nie można uznać też ekonomicznej przeszkody w wykorzystywaniu nieruchomości do działalności gospodarczej, która jest obiektywnie usuwalna. Odróżnić bowiem należy sytuację, w której usunięcie takiej przeszkody leży w gestii przedsiębiorcy od przypadków, gdy przyczyny niemożności gospodarczego wykorzystania nieruchomości są od niego niezależne.
Stwierdził organ, że strona w toku całego postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że przedmiotowych budynków nie można było, po ich remoncie, modernizacji, wykorzystywać do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu, z materiału dowodowego wynika, że niewykorzystywanie budynków było świadomą decyzją podatnika wynikającą raczej ze względów ekonomicznych, niż z powodu wystąpienia względów technicznych.
Odnosząc się do opinii technicznych przedstawionych przez stronę organ zauważył, że opinie zostały sporządzone w oparciu o wizję lokalną przeprowadzoną w dniu 8 kwietnia 2015 r., a w stosunku do obiektów już w tym dniu nieistniejących - na podstawie archiwalnej dokumentacji fotograficznej wykonanej jako załącznik do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynków dokonaną w 2014 r.
Po dokonaniu analizy opinii organ skonstatował, iż z dokumentów tych nie wynika, że stopień technicznego zużycia elementów konstrukcyjnych budynku uzasadnia przyjęcie, że w sprawie wystąpiły względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie budynków do działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego, skoro elementy konstrukcyjne budynków nie były, w świetle twierdzeń architekta w złym stanie, to po przeprowadzeniu odpowiednich prac remontowych budynki te zapewne mogłyby być wykorzystywane do działalności gospodarczej.
Analizując treść opinii architekta organ zauważył, że w opiniach architekta rozróżniono zużycie elementów konstrukcyjnych oraz zużycie elementów funkcjonalnych. Zdaniem organu oceniając stan techniczny budynków z punktu widzenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należy brać pod uwagę zużycie wyłącznie elementów konstrukcyjnych. W tym zakresie zużycie, zgodnie z opiniami architekta, w przypadku każdego budynku wyniosło poniżej 50%. W ocenie organu, taki stopień zużycia według założeń przedstawionych przez architekta, oznacza, iż budynki nadawały się do remontu.
Zauważył także organ, że część budynków została rozebrana na podstawie wydanej na wniosek strony decyzji Starosty Dzierżoniowskiego nr 712/2014 z dnia 28.07.2014 r. Nie był to jednak wniosek o rozbiórkę z powodu złego stanu technicznego budynku.
Organ argumentował także, iż przedmiotowe budynki strona posiadała w ewidencji środków trwałych i dokonywała odpisów amortyzacyjnych. Fakt zaś, iż podatnik nie wliczał odpisów amortyzacyjnych w ciężar kosztów uzyskania przychodów nie ma znaczenia, bowiem stanowi to prawo strony, a nie jej obowiązek. Znaczenie ma okoliczność, iż sam podatnik dokonał kwalifikacji tych budynków w całości jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze na powyższą decyzję, strona, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:
1) art 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017, poz. 201, ze. zm.; dalej: O.p.) poprzez uznanie, że skarżąca nie wykazała, że budynki w badanym okresie nie były i nie mogły być wykorzystane w prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej ze względów technicznych; pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności (w szczególności wydanej na rzecz strony decyzji Starosty Dzierżoniowskiego nr 712/2014 z dnia 28.07.2014 r. o pozwoleniu na rozbiórkę części budynków, sporządzonych przez architekta opisów stanu technicznego budynków oraz protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ w dniu 16.07.2015 r. potwierdzającego stan techniczny wynikający z powyższych opisów); błędną ocenę materiału dowodowego (tj. pisma poprzedniego właściciela z dnia 2 marca 2009 r., znak: [...], decyzji Starosty D. nr [...] z dnia 28.07.2014 r. o pozwoleniu na rozbiórkę oraz opisów stanu technicznego); błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż w niniejszej sprawie w przypadku ww. budynków istniała możliwość ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej;
2) art. 81 § 1 O.p. w zw. z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, iż skarżąca była zobowiązana do bieżącego korygowania deklaracji na podatek od nieruchomości, a zatem korektę deklaracji winna złożyć w terminie 14 dni licząc od zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania, podczas gdy przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania, ponieważ względy techniczne nie zaistniały w ciągu roku podatkowego, a istniały już w chwili nabycia nieruchomości przez Skarżącą, podnosząc, że organ ogranicza w ten sposób prawo strony do złożenia korekty wynikające z art. 81 § 1 u.p.o.l., istniejące do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
3) art. 181 O.p. i art. 197 O.p. zw. z art. 122 O.p. poprzez ustalenie, że przedmiotowe obiekty w badanym okresie mogły być przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej pomimo nie posiadania przez organ żadnego dowodu potwierdzającego takie stanowisko, w szczególności organ nie posiadający wiadomości specjalnych, w sytuacji zakwestionowania opinii technicznych przedłożonych przez stronę, nie powołał biegłego w celu wydania opinii w tym zakresie;
4) art. 194 § 1 i 3 O.p. poprzez przyjęcie odmiennych ustaleń niż wynikające z decyzji w sprawie pozwoleń o rozbiórkę;
5) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię polegającą na niekorzystnej i rozszerzającej interpretacji pojęcia "względów technicznych", w szczególności poprzez przyjęcie, że zły stan techniczny budynków jest wynikiem zaniedbań Skarżącego;
6) art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieuzasadnionym przyjęciu, że przedmiotowe budynki w badanym okresie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
7) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie, skutkujące opodatkowaniem budynków niewłaściwą stawką, tj. według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast stawki dla budynków pozostałych.
2.2. W uzasadnieniu strona wywodziła, że z opinii architekta wynika, iż adaptacja obiektów dla celów użytkowych niestwarzających zagrożenia pożarowego oraz dla zdrowia i bezpieczeństwa ludzi jest nieopłacalna ze względu na aktualny stan techniczny obiektów oraz ich złą funkcjonalność do innych celów, niż te dla których je wybudowano - w związku z tym jakiekolwiek prace remontowe byłyby dla skarżącej nieopłacalne oraz niecelowe z uwagi na stopień zaawansowania zużycia technicznego przedmiotowych obiektów. Argumentowała strona, że obecna technologia budowlana pozwala na przeprowadzenie remontu nawet najbardziej zdewastowanego obiektu, a analiza możliwości wykonania remontu nie może prowadzić do założenia, że działania takie mogą być nieograniczone co do swojego zakresu. Możliwość przeprowadzenia prac remontowych musi być zaś analizowana z uwzględnieniem ich opłacalności oraz celowości. Niezależnie od powyższego, sama hipotetyczna możliwość remontu budynków w przyszłości, zdaniem strony, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem zasadnicze znaczenie ma stan faktyczny istniejący w okresie, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty, kiedy to budynki znajdowały się stanie technicznym uniemożliwiającym ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zdaniem strony, w sytuacji, gdy organ kwestionuje ustalenia poczynione w przedłożonej przez skarżącą opinii specjalisty z zakresu prawa budowlanego, posiadającego odpowiednie uprawnienia, winien powołać biegłego, celem wydania kontropinii, następnie dokonać ich oceny i porównania, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił.
Nadto zdaniem strony, uzyskanie przez nabywcę pozwolenia na rozbiórkę jednoznacznie potwierdza, że istniejący obiekt nie nadawał się do użytkowania. W ocenie Skarżącej, organ I instancji sam potwierdził w protokole oględzin z dnia 16.07.2015 r., że stan techniczny budynków przedstawiony we wniosku o stwierdzenie nadpłaty i załączonych do niego opinii technicznych jest zgodny z rzeczywistym. Skarżąca zarzuciła też, że wbrew stwierdzeniu decyzji, akt notarialny sprzedaży budynków w § 3 zawiera wzmiankę o złym stanie technicznym budynków, jak również, że organ nie powinien kwestionować jej decyzji biznesowej co do nabycia budynków w takim stanie, zwłaszcza, że przedmiotem umowy sprzedaży było prawo użytkowania wieczystego gruntu a prawo własności budynków jest prawem z nim związanym. Wskazała również, że decyzję o dokonaniu rozbiórki budynków została podjęta niezwłocznie – niespełna dwa miesiące po nabyciu został w tej sprawie złożony wniosek, a więc organ nie może Skarżącej zarzucać, że zwlekała z rozbiórką. Kwestia początkowego deklarowania budynków jako związanych z działalnością gospodarczą zdaniem Skarżącej nie może przesądzać o tym, że mogły być one do tej działalności wykorzystywane, ponieważ liczy się w tej kwestii obiektywny stan techniczny, zaś w razie deklarowania podatku niezgodnie ze stanem faktycznym, podatnik ma prawo do złożenia korekty. W ocenie Skarżącej przepis art. 6 ust. 3 u.p.o.l. nie znajdzie zastosowania, ponieważ dotyczy on zdarzeń, które zaistniały w trakcie roku podatkowego, natomiast w tej sprawie względy techniczne istniały już w momencie nabycia i dopiero dokonanie przeglądu technicznego oraz analizy przepisów prawa pozwoliło na zidentyfikowanie nieprawidłowości w opodatkowaniu przedmiotowych budynków. Stąd zdaniem Skarżącej organ niesłusznie ogranicza jej prawo do złożenia korekty, które zgodnie z treścią art. 81 § 1 O.p. istnieje do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżąca nie zgodziła się również ze stwierdzeniem organu, iż o możliwości wykorzystywania budynków w działalności gospodarczej świadczyć ma wprowadzenie ich do ewidencji środków trwałych i dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, wskazując, że nie zaliczała odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu oraz, że po wprowadzeniu budynków do ewidencji miała obowiązek dokonywać ich bilansowej amortyzacji, gdyż moment zakończenia amortyzacji jeszcze nie nastąpił. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że w sytuacji, w której budynki obiektywnie nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej, dokonywanie amortyzacji bilansowej nie powinno mieć znaczenia. Strona zwróciła także uwagę, że proces degradacji i niszczenia budynków jest procesem systematycznym i powolnym. Z tego powodu nie musiała mieć i nie miała w niniejszej sprawie miejsca żadna z nadzwyczajnych sytuacji takich jak pożar, powódź, katastrofa budowlana itp. Przyjąć zatem należy, iż również w okresie poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, budynki były w złym stanie technicznym. Strona wskazała przy tym, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą został złożony nie na skutek zdarzenia nadzwyczajnego, lecz na skutek dokonania przez stronę analizy stanu faktycznego (po przeglądzie technicznym budynków) i przepisów prawa.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem przepisu art. 57a, nie mającego zastosowania w sprawie.
3.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczył stawki podatkowej, jaką w okresie od maja 2014 r. do maja 2015 r. powinny być opodatkowane budynki wskazane we wniosku Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty – tj. czy winny one być opodatkowane stawką dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (jak twierdziły organy podatkowe, które odmówiły Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty), czy według stawek właściwych dla budynków pozostałych (jak twierdził Skarżący, powołując się na ich stan techniczny wyłączający jego zdaniem możliwość prowadzenia w nich działalności gospodarczej).
3.4. Zgodnie z treścią przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 nr 9 poz. 31 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., dalej jako: u.p.o.l.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z kolei w myśl przepisu art. 73 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej jako: O.p.), nadpłata powstaje m.in. z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.
3.5. W ocenie Sądu, z punktu widzenia treści powołanego wyżej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., liczy się zatem obiektywny stan techniczny obiektów i faktyczna możliwość bądź niemożliwość prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Podkreślił to również kilkakrotnie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując m.in., że samo zadeklarowanie spornych budynków przez Skarżącą jako związanych z działalnością gospodarczą czy brak dokonania przez nią korekty deklaracji z powodu względów technicznych mogą stanowić jedynie dowody pośrednie w sprawie (s. 11 zaskarżonej decyzji). Z powyższego wynika, że okoliczność, czy stan techniczny budynków stanowiących własność Skarżącego pozwalał czy też nie pozwalał na prowadzenie w nich działalności gospodarczej, stanowi kluczową okoliczność wymagającą ustalenia w niniejszej sprawie. Okoliczność tę organ winien ustalić w oparciu o wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody - po myśli art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jak słusznie wskazuje przy tym organ, skoro zasadą jest opodatkowanie najwyższą stawką podatku od nieruchomości wszystkich gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy, a wyłączenie spod opodatkowania tą stawką danego obiektu ze względów technicznych stanowi wyjątek od tej zasady, ciężar dowodu, że takie względy istnieją, spoczywa na podatniku. Istnienie powyższego ciężaru dowodowego wywieść można również z treści art. 73 § 1 O.p., dotyczącego stwierdzenia nadpłaty – to podatnik zobowiązany jest udowodnić, że podatek został zapłacony nienależnie. Dowody przedstawione przez podatnika wymagają następnie pełnej, wnikliwej i rzetelnej oceny organu podatkowego, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności danej sprawy, tak jak wynika to z treści przepisów art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
3.6. Z akt sprawy wynika, że Skarżący, w ramach realizacji ciążącego na nim obowiązku udowodnienia istnienia względów technicznych, które uniemożliwiają jego zdaniem prowadzenie w spornych budynkach działalności gospodarczej, przedłożył organowi podatkowemu I instancji jako załącznik do wniosku o stwierdzenie nadpłaty 12 opinii technicznych sporządzonych przez rzeczoznawcę – mgr inż. arch. K. I, posiadającego uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie w zakresie projektowania w specjalności architektonicznej. W przypadku 9 budynków stan techniczny został w powyższych opiniach określony jako "awaryjny", a w przypadku 3 budynków – jako "zły". Z treści powyższych opinii wynika, że stan techniczny 7 rozebranych budynków został określony na podstawie archiwalnej dokumentacji zdjęciowej, natomiast stan techniczny budynków istniejących – na podstawie oględzin dokonanych przez rzeczoznawcę. Wszystkie omawiane opinie dotyczyły stanu technicznego przedmiotowych budynków w okresie objętym wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty (jak również za okres wcześniejszy). W opiniach tych został wskazany stopień zużycia technicznego, funkcjonalnego oraz naturalnego każdego z budynków, z podaniem sposobu wyliczenia oraz przyjętej metody. Ponadto we wnioskach opinii rzeczoznawca stwierdził, że budynki były zdegradowane, zużyte funkcjonalnie i technicznie, nie spełniały warunków technicznych, nie kwalifikowały się do użytkowania ze względu na stan techniczny oraz, że niedopuszczalny był w nich czasowy lub stały pobyt ludzi w ramach działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu fakt postawienia tak kategorycznie sformułowanych wniosków w powyższych opiniach technicznych przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane niewątpliwie obligował organy do dokonania wnikliwej analizy treści tychże opinii, a następnie rzetelnej ich oceny, z niezbędnym odniesieniem się do poszczególnych punktów opinii opartych na specjalistycznej wiedzy technicznej, którą posiadał ich autor. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że najistotniejszą okolicznością wymagającą ustalenia w sprawie była kwestia obiektywnej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiotowych budynkach bądź jej niemożliwości ze względów technicznych, przesądzająca o właściwym opodatkowaniu tych budynków.
Sąd zauważa, że organ I instancji przeprowadził powyższą ocenę w sposób lakoniczny, stwierdzając m.in., że ocena stanu technicznego nie może być dokonywana za okresy wsteczne. Natomiast organ odwoławczy nie kwestionował samej możliwości sporządzenia opinii technicznej za okres objęty wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i dokonał powyższej oceny w sposób rozległy, rozbudowany oraz z poczynieniem szeregu założeń, których słuszność co do samej zasady Sąd uznaje. Dotyczy to zwłaszcza analizy pojęcia "względy techniczne" zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i uznania, w jakich przypadkach przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej właśnie ze względów technicznych. W ocenie Sądu zasadnie organ wskazuje na konieczność ścisłej wykładni tego pojęcia oraz przyjmuje takie jego rozumienie, które opiera się na istnieniu obiektywnej przeszkody w wykorzystywaniu nieruchomości do działalności gospodarczej, trwałości istnienia tej przeszkody czy niemożliwości powoływania się na tę przeszkodę w sytuacji doprowadzenia do takiego stanu przez samego podatnika. Rozumienie to znajduje zresztą oparcie w szeroko cytowanych przez organ orzeczeniach sądów administracyjnych. Ponadto Sąd stoi na stanowisku, że słusznie uznaje organ, iż jedynie stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku może uzasadniać brak możliwości wykorzystywania go do działalności gospodarczej i dokonuje rozróżnienia stanu technicznego owych elementów od stanu technicznego wyposażenia budynku (instalacje i urządzenia techniczne). Z natury rzeczy zły stan techniczny instalacji czy urządzeń technicznych, tak samo jako elementów wykończeniowych, jest co do zasady stanem odwracalnym, stąd nie można w takim przypadku mówić o wyłączeniu budynków z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ nie istnieje wówczas trwała przeszkoda w wykorzystaniu budynków do działalności gospodarczej.
Poczyniwszy wyżej opisane założenia, organ przeanalizował treść przedłożonych przez Skarżącą opinii technicznych pod kątem zawartych w nich stwierdzeń dotyczących stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynków i na podstawie tej analizy wyciągnął wniosek, iż z opinii tych wynika, że stopień zużycia elementów konstrukcyjnych każdego z budynków zarówno w 2014 r. jak i w 2015 r. wynosił poniżej 50% Powyższa ocena przełożyła się następnie na stwierdzenie organu, że skoro elementy konstrukcyjne budynków nie były w świetle opinii rzeczoznawcy w złym stanie technicznym, to po przeprowadzeniu odpowiednich prac remontowych budynki te zapewne mogłyby być wykorzystywane do działalności gospodarczej (s. 15 zaskarżonej decyzji). Powołał się przy tym organ na wyjaśnienia autora opinii technicznych, zgodnie z którymi budynek w stanie technicznym "awaryjnym" nadaje się do likwidacji, natomiast w budynku w stanie "złym" wymagany jest kompleksowy remont.
W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie organu dotyczące stopnia zużycia elementów konstrukcyjnych każdego z budynków wynoszącego poniżej 50%, z którego organ wyciągnął wniosek o jedynie "złym" stanie technicznym tych elementów, a więc nadającym się do remontu, budzi poważne wątpliwości w świetle treści samych opinii. Organ, jak sam wskazuje, dokonał zsumowania czterech pozycji tabeli zawartej w każdej z opinii, dotyczących elementów konstrukcyjnych poszczególnych budynków (fundamenty i izolacje, mury nadziemia, stropy oraz dach). Wziął jednak pod uwagę każdorazowo pozycję z tabeli oznaczoną symbolem "Ui Sie / 100", uwidocznioną w ostatniej rubryce tabeli, która to pozycja, zgodnie z wyjaśnieniami autora opinii, uwzględnia nie tylko procentowy stopień zużycia danego elementu konstrukcyjnego (Sie) ale również udział tego elementu w całkowitym koszcie całego budynku (Ui). Natomiast procent określający wyłącznie stopień zużycia danego elementu opatrzony symbolem "Sie" znajduje się w przedostatniej rubryce każdej z tabel. Wobec powyższego Sąd powziął poważne wątpliwości, czy zasadny jest wniosek organu odnośnie stopnia zużycia poszczególnych elementów konstrukcyjnych każdego z budynków. Przy wzięciu pod uwagę pozycji oznaczonych symbolem "Sie" oznaczających każdorazowo stopień zużycia danego elementu konstrukcyjnego, stopień zużycia tych elementów zarówno w 2014 r. jak i w 2015 r. przekraczałby bowiem 50% i to niejednokrotnie w sposób znaczny. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że rzeczoznawca w opiniach zawarł dodatkowo osobne stwierdzenia (poza wskazaniem danych w tabelach), iż stopień zużycia elementów konstrukcyjnych jest wyższy niż 50%. Wskazane powyżej wątpliwości Sądu są tym bardziej uzasadnione, że w protokole oględzin z dnia 16.07.2015 r. organ I instancji w całości potwierdził stan techniczny wynikający z opisów zawartych w opiniach przedłożonych przez Skarżącą, a organ odwoławczy, nie odnosząc się w żaden sposób do tej istotnej kwestii, tym samym również okoliczność tę potwierdził.
W tym stanie rzeczy, skoro organ nadaje zasadnicze znaczenie okoliczności stopnia zużycia elementów konstrukcyjnych budynków, to z pewnością powinna ona zostać ustalona w sposób poprawny i nie budzący wątpliwości. Ze stwierdzenia o stopniu ich zużycia poniżej 50% organ wyciągnął bowiem wniosek o możliwości przeprowadzenia kompleksowego remontu budynków, co z kolei przesądziło o uznaniu przez organ, że budynki te mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej.
Wobec powstania wskazanych wyżej poważnych wątpliwości, w ocenie Sądu nie można uznać, że ustalenie przez organ okoliczności istnienia względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., miałoby się odbyć w zgodzie z treścią przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Nie przesądzając na tym etapie, jaki był rzeczywisty stan techniczny przedmiotowych budynków, Sąd stwierdza, iż ocena opinii technicznych przedłożonych przez Skarżącą wymagała wiadomości specjalnych. Wątpliwości zasygnalizowane przez Sąd wskazują przy tym na to, iż wiadomości, które posiadał sam organ, na potrzeby tej sprawy okazały się niewystarczające. W tej sytuacji, po myśli art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p., należało skorzystać z opinii biegłego, który w oparciu o swoją wiedzę techniczną i doświadczenie budowlane dokonałby należytej oceny stanu technicznego poszczególnych budynków oraz odniósłby się merytorycznie do opinii technicznych przedłożonych przez stronę.
Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA, zgodnie z którym organ nie powinien rezygnować z dowodu z opinii biegłego, gdy z uwagi na stan faktyczny sprawy i jej zawiłość dowód ten uznać należało za niezbędny do wyjaśnienia sprawy. Choć dopuszczenie dowodu z opinii biegłego należy do uprawnień organu podatkowego, jednakże oceniając konieczność dopuszczenia takiego dowodu organ powinien mieć na względzie zasadę prawdy obiektywnej i wynikający z niej obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a także zasadę pogłębiania zaufania do działania organu podatkowego (art. 121 § 1 O.p.). Jeżeli zatem strona przedstawia dowód z dokumentu prywatnego, który niewątpliwie zawiera wiadomości specjalne, a organ poweźmie wątpliwość co do prawidłowości podanych w tym dokumencie danych, powinien dopuścić dowód z opinii biegłego i dopiero po jego uzyskaniu wypowiedzieć się co do opinii wykonanej na zlecenie strony (tak np. wyroki NSA w sprawach: II FSK 1529/15 z dnia 22.06.2017 r., II FSK 120/11 z dnia 23.08.2012 r. oraz I GSK 1082/09 z dnia 10.06.2010 r., dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
3.7. W ocenie Sądu już samo powyższe naruszenie w zakresie ustalenia kluczowej w sprawie okoliczności istnienia względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przesądzić musiało o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Należy jednak wskazać, że ocena pozostałych dowodów w sprawie również nie spełnia wymogu z art. 191 O.p. i oceny tej zdaniem Sądu nie sposób podzielić. Organ wprawdzie sam zaznaczył w treści decyzji, że dowody te mają znaczenie wyłącznie pośrednie, z drugiej jednak strony dokonał oceny faktycznej i prawnej w oparciu o całokształt zgromadzonych dowodów, stąd uchybienia również i w tym zakresie miały zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy.
3.8. Sąd stoi na stanowisku, że wprowadzenie przez Skarżącą przedmiotowych budynków do ewidencji środków trwałych oraz dokonywanie amortyzacji bilansowej, zwłaszcza w świetle wskazanych wyżej okoliczności sprawy, nie tylko nie powinno przesądzać o możliwości wykorzystania tychże budynków do działalności gospodarczej ale również trudno odmówić Skarżącej racjonalności działania polegającego na ich zaewidencjonowaniu. Wbrew twierdzeniom organu, w treści aktu notarialnego sprzedaży gruntu w użytkowaniu wieczystym wraz z prawem własności przedmiotowych budynków z dnia 07.04.2014 r. (Rep. A – 1390/2014), w jego § 3 znalazła się wzmianka na temat złego stanu technicznego tychże budynków. W treści tego postanowienia znalazło się zapewnienie Skarżącej, że znany jest jej zły stan techniczny nabywanych budynków i budowli oraz, że została ona poinformowana, iż niektóre z nich nie były używane od około 5 lat. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ twierdzi, iż zły stan techniczny miałby nie wynikać z treści aktu notarialnego. Okoliczności tej organ nadawał w sprawie dość istotne znaczenie prawne, skoro stwierdzenie o rzekomym braku powyższej wzmianki zostało powtórzone kilkakrotnie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stanowiło dla organu jeden z argumentów za tym, iż budynki miałyby nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec oczywistej nieprawdziwości powyższego stwierdzenia, również i argumentacja w tym zakresie nie może zasługiwać na podzielenie. Wynikająca z treści aktu notarialnego sprzedaży świadomość Skarżącej odnośnie nabycia budynków w złym stanie technicznym, w ocenie Sądu mogła się natomiast przełożyć na podjęcie decyzji o wprowadzeniu tychże budynków do ewidencji środków trwałych, która to decyzja jawi się jako racjonalna, a ponadto uzasadniona treścią przepisów ustawy o rachunkowości. Skoro bowiem w momencie nabycia Skarżąca wiedziała, iż budynki znajdują się w złym stanie technicznym, to mogła wówczas przypuszczać, że obiektywnie możliwe jest przeprowadzenie jego remontu. Natomiast jeśli można wykonać remont budynku, budynek powszechnie uznaje się za nadający się do wykorzystania w działalności gospodarczej, co z kolei implikuje zasadność jego zaewidencjonowania.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zapisom w księgach rachunkowych Skarżącej nie można nadawać zasadniczego znaczenia w zakresie istnienia lub nie istnienia względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Warto przy tym wskazać, że dowód z ksiąg podatkowych, choć ma większą moc dowodową od innych dowodów (art. 193 § 1 O.p.) nie jest jednak dowodem niepodważalnym i jeśli nie odpowiada rzeczywistości, może zostać zakwestionowany (art. 193 § 4 O.p.).
3.9. Sąd nie może również podzielić oceny organu sprowadzającej się do kwestionowania ekonomicznej zasadności nabycia przez Skarżącą budynków w złym stanie technicznym czy wręcz twierdzenia, że sam fakt ich nabycia przez Skarżącą przemawia za uznaniem, że ich stan miałby być rzekomo dobry. Słusznie Skarżąca wskazuje, że przedmiotem nabycia był w istocie grunt w użytkowaniu wieczystym, z którym związana była własność budynków – w tej sytuacji Skarżąca nie mogła zatem nabyć gruntu bez prawa własności przedmiotowych budynków, w jakimkolwiek by one stanie nie były. Wobec tego podjęta przez Skarżącą decyzja biznesowa zasadniczo nie powinna budzić wątpliwości organu i przekładać się na niekorzystną dla niej ocenę prawną. Nie jest możliwy do zaakceptowania również wywód organu, w którym z treści pisma poprzedniego właściciela z dnia 2 marca 2009 r., znak: [...] wyciąga on niekorzystne dla Skarżącej skutki prawne. Przede wszystkim pismo to datowane jest na 5 lat przed nabyciem przedmiotowej nieruchomości przez Skarżącą, a więc jego treść nie może być miarodajna dla oceny stanu budynków w 2014 i 2015 r. Ponadto zawiera ono ogólnikowe deklaracje poprzednika prawnego co do zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej w budynkach, które to deklaracje w żaden sposób nie mogą dotyczyć Skarżącej.
3.10. Podobnie należy ocenić stwierdzenie organu, zgodnie z którym Skarżąca rzekomo nie wyjaśniła, dlaczego od razu nie podjęła decyzji o wyburzeniu budynków, skoro twierdzi, iż nie nadawały się one do prowadzenia działalności gospodarczej. Po pierwsze, na co słusznie wskazuje Skarżąca i co jasno wynika z akt sprawy, po dwóch miesiącach od nabycia nieruchomości wystąpiła ona z wnioskiem do właściwego organu o pozwolenie na rozbiórkę przedmiotowych budynków. Po drugie, Skarżąca podkreślała, że wprawdzie budynki nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej od samego początku, jednak wiedzę w tym zakresie uzyskała ona dopiero po dokonaniu przeglądu technicznego, który miał miejsce w kwietniu 2015 r., kiedy to zleciła sporządzenie opinii technicznych budynków rzeczoznawcy.
W tym miejscu należy zwrócić dodatkowo uwagę, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednoznacznie przesądzić, że nie wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowych budynków przez organ nadzoru budowlanego miałoby oznaczać brak możliwości wyłączenia tych budynków z kategorii nadających się do prowadzenia działalności gospodarczej. Istotne jest przy tym to, że stan faktyczny sprawy dotyczy okresu sprzed dokonania zmiany przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., która to zmiana (obowiązująca od 01.01.2016 r.) wprowadziła ograniczenie stosowania pojęcia "względy techniczne" wyłącznie w odniesieniu do budynków i budowli lub ich części, w przypadkach gdy została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Stanowisko powyższe (w tym samym stanie prawnym, którego dotyczy niniejsza sprawa) zajął również NSA, stwierdzając, iż fakt, że właściwy organ nadzoru budowlanego nie wydał nakazu rozbiórki spornych obiektów budowlanych nie przesądza jednoznacznie o nieistnieniu względów technicznych, które nie pozwalają na korzystanie z obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej. NSA podkreślił, że nawet w przypadku stanu obiektu nieuzasadniającego jego rozbiórki może być wykluczona możliwość jego wykorzystania w prowadzonej działalności z uwagi na postęp technologiczny i związaną z tym niemożność spełnienia określonych prawem warunków technicznych, od których uzależniona jest możliwość korzystania z niego zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia z dnia 22.06.2017 r. w sprawie II FSK 1529/15 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 10.09.2015 r. w sprawie II FSK 1972/13, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
3.11. Za słuszne uznał również Sąd stanowisko Skarżącej, zgodnie z którym niedokonanie przez nią korekty deklaracji na podatek od nieruchomości w zakresie wyłączenia przedmiotowych budynków z kategorii związanych z działalnością gospodarczą w terminie określonym w przepisach art. 6 ust. 3 i 9 u.p.o.l., nie może stanowić w realiach niniejszej sprawy skutecznego argumentu za uznaniem, że budynki te miałyby podlegać opodatkowaniu najwyższą stawką.
W ocenie Sądu zasadnie bowiem stwierdza strona, że przepis art. 6 ust. 3 u.p.o.l. nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z jego treścią, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Jak stanowi art. 6 ust. 9 pkt 2 u.p.o.l., osoby prawne są zobowiązane odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie Skarżąca twierdziła, iż "względy techniczne" powodujące niemożliwość wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej istniały od samego początku, tj. od momentu ich nabycia przez Skarżącą, nie powoływała się natomiast na ich wystąpienie w trakcie roku podatkowego, tak jak wymaga tego treść przepisu art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Twierdziła przy tym, że dopiero po dokonaniu przeglądu technicznego budynków i szczegółowej analizy przepisów prawa w 2015 r. uzyskała wiedzę o tym, że w rzeczywistości stan techniczny budynków (opisany i stwierdzony przez rzeczoznawcę) nie pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej i to od daty ich nabycia Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu nie ma zatem podstaw do zastosowania tego przepisu, a organ w sposób błędny odrzuca argumentację Skarżącej z powodów formalnych dotyczących niezłożenia przez nią korekty w terminie, który to termin w tym konkretnym przypadku Skarżącej nie obowiązywał. Racje należy zatem przyznać Skarżącej, iż co do zasady w niniejszej sprawie miała ona możliwość złożenia korekty zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z przepisu art. 81 § 1 O.p., tj. do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, nie przesądzając kwestii zasadności wniosku Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty, należy stwierdzić, że co do samej zasady ma ona również prawo do złożenia takiego wniosku zgodnie z art. 72 § 1 O.p.
3.12. Sąd stwierdził przy tym, iż nabywając budynki w 2014 r., Skarżąca mogła niedostatecznie znać ich stan techniczny, a przynajmniej nie na tyle, aby odróżniać stan "awaryjny" (kwalifikujący budynek do wyburzenia) od stanu "złego" (pozwalającego na dokonanie remontu). Zdaniem Sądu do dokonania takiego rozróżnienia niezbędne jest posiadanie specjalistycznej wiedzy technicznej, której Skarżąca nie posiadała i nie można jej z tego powodu czynić zarzutu. Skarżąca ma zatem prawo powoływania się na opinie techniczne, których sporządzenie zleciła w ramach przeglądu technicznego; organ zresztą w żadnym miejscu takiego prawa Skarżącej nie odmówił. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że Skarżąca – czego organ nie kwestionował - sama nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej w budynkach, a ponadto, że nabyła ona budynki w stanie technicznie zdegradowanym i do tego stanu sama nie doprowadziła. Zdaniem Sądu inaczej należy ocenić sytuację poprzednika prawnego Skarżącej, który posiadał przedmiotowe budynki przez wiele lat, znał ich stan techniczny i sam doprowadził do ich degradacji, przy czym nie uznał nawet za stosowne dokonanie odpowiedniego przeglądu technicznego. W takim przypadku ocena prawna winna być odmienna i uwzględniać m.in. również treść art. 6 ust. 3 i ust. 9 pkt 2 u.p.o.l.
3.13. Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie organów nie było prawidłowe i naruszało przepisy art. 122, art. 187 § 1, art. 191, oraz art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p. Stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób prawidłowy, a ocena wskazanych w uzasadnieniu okoliczności odbyła się z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu dopiero przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego pozwoli uznać, że materiał dowodowy jest zupełny i przeprowadzić jego prawidłową ocenę w zakresie istnienia "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Biegły winien wydać opinię czy stan techniczny przedmiotowych budynków w badanym okresie uniemożliwiał wykorzystywanie ich do działalności gospodarczej czy też nie, a ponadto winien szczegółowo odnieść się do stwierdzeń zawartych w opiniach technicznych sporządzonych przez mgr inż. arch. K. I przedłożonych przez Skarżącą, w tym zwłaszcza dotyczących stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynków, z uwzględnieniem wątpliwości Sądu zasygnalizowanych w pkt 3.6. niniejszego uzasadnienia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe winny zatem uwzględnić ocenę zawartą w niniejszym wyroku i uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym kierunku, a następnie dokonać jego ponownej, wnikliwej analizy.
Z uwagi na stwierdzenie powyższych naruszeń o charakterze proceduralnym, wypowiadanie się w kwestii oceny zastosowania przez organy podatkowe prawa materialnego Sąd uznał za przedwczesne.
3.14. Uwzględniając wyżej wskazane naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
3.15. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło