I GSK 1899/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-15
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Piotr Piszczek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkiem zatwierdzenia zmian w planie dochodzenia do uznania grupy producentów owoców i warzyw, w zakresie przyjęcia nowego członka, jest posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego przez cały rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy prawa krajowego (§ 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r.) nie uzależniają zatwierdzenia zmiany planu dochodzenia do uznania od spełnienia warunku posiadania gospodarstwa rolnego przez cały rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy. Wystarczające jest przedstawienie informacji dotyczących nowego członka za rok poprzedzający rok przystąpienia.Stan faktyczny
Grupa producentów owoców i warzyw złożyła wniosek o zatwierdzenie zmian do planu dochodzenia do uznania, obejmujący przystąpienie nowych członków. Organ pierwszej instancji zatwierdził częściowo zmiany, odmawiając zatwierdzenia dwóch członków ze względu na niespełnienie definicji 'rolnika' i wymogów dotyczących okresu poprzedzającego przystąpienie. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie interpretowały wymóg posiadania gospodarstwa rolnego przez pełny rok poprzedzający przystąpienie. Prezes Agencji Renu Rynkowego złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 379/17 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian w sprawie uznania za organizację producentów owoców i warzyw oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt VIII Sa/Wa 379/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) z siedzibą w (...) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian w planie dochodzenia do uznania w punkcie 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie z dnia (...) nr (...), w części dotyczącej odmowy zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania w zakresie przyjęcia do grupy producentów owoców i warzyw (...); w punkcie 2) zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach:
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 września 2016 r. wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw (...)(dalej jako: "Grupa", "skarżąca" "spółka"), realizująca plan dochodzenia do uznania w okresie od 2012 r. do 2016 r., w podziale na okresy półroczne, złożyła w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w Warszawie "Wniosek o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw". We wniosku Grupa wskazała, że zmiana dotyczy aktualizacji danych dotyczących członków w związku z przystąpieniem do Spółki nowych udziałowców w osobach: (....), (...), (...), (....) i (...).
Dyrektor OT ARR, decyzją z dnia (...) zatwierdził zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw w zakresie przyjęcia do Grupy trzech członków - (...), (...) i (...) oraz odmówił zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego PDU w zakresie przyjęcia do Grupy dwóch członków - (...) oraz (...).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor OT ARR, wyjaśniając podstawę odmowy zatwierdzenia zmiany do PDU w zakresie przyjęcia do Grupy (...), przywołał treść § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup owoców i warzyw, uznawania organizacji owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (zwane dalej rozporządzeniem z dnia 19 września 2013 r.), a także art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) - dalej rozporządzenie 1307/2013. W przypadku (...) nie potwierdzono spełnienia definicji "rolnika" (producenta) określonej w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013 oraz warunków określonych w § 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW za okres roku poprzedzającego rok przystąpienia do grupy. (...) nie posiadała gospodarstwa rolnego w pełnym roku poprzedzającym rok wstąpienia do Spółki, gdyż zakupiła je w dniu(...)., a także nie udokumentowała prowadzenia produkcji i dokonywania sprzedaży za ww. okres.
W przypadku (...), Dyrektor OT ARR w Warszawie ustalił, że spełnia on definicję rolnika (producenta), jednakże w związku z jego śmiercią w dniu (...) Dyrektor OT ARR w Warszawie odmówił zatwierdzenia zmiany do PDU w zakresie przyjęcia go do Grupy.
Po rozpoznaniu odwołania spółki, Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W dniu (....) spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżyła decyzję w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Warszawie nr (...) z dnia (...) o odmowie zatwierdzenia zmian do planu dochodzenia do uznania.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
WSA wskazał, że przepisy prawa dopuszczają możliwość dokonywania przez grupę producentów zmian w trakcie realizacji planu dochodzenia do uznania, zarówno w zakresie sposobu realizacji działań i inwestycji oraz harmonogramu ich wdrażania, jak również w zakresie zmiany składu członkowskiego grupy, jednakże pod warunkiem spełnienia przez grupę wymogów określonych w krajowych przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. L 157 z 15.6.2011, s. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 543/2011", państwa członkowskie ustanawiają warunki, na jakich grupy producentów mogą występować z wnioskami o wprowadzenie zmian do planów w trakcie ich realizacji. Warunki te zostały określone m.in. w § 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r., zgodnie z którym w przypadku przystąpienia producenta, spełniającego warunki, o których mowa w § 1 pkt 1, do wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw w trakcie realizacji planu dochodzenia do uznania, grupa producentów dokonuje stosownej zmiany planu dochodzenia do uznania, w szczególności przez wskazanie informacji dotyczących tego producenta, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, oraz informacji o powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji za rok poprzedzający rok przystąpienia tego producenta do wstępnie uznanej grupy producentów. A zatem zarówno zmiana składu członkowskiego grupy producentów, jak również zmiana sposobu realizacji działania planowanego przez grupę producentów w celu spełnienia warunków uznania za organizację producentów, jest zmianą, co do której należy złożyć wniosek o wydanie decyzji w sprawie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. Przy czym co ważne, grupa producentów składając ww. wniosek musi wykazać, że nowy członek spełnił warunki określone w § 1 pkt 1 oraz w § 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r., tzn. że był producentem przynajmniej jednego z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które grupa producentów została wstępnie uznana oraz, że dokonywał sprzedaży wyprodukowanych produktów w roku poprzedzającym rok przystąpienia do grupy.
Zdaniem Sądu I instancji, z przepisu art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013, jak również w § 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r. nie jest możliwe wyprowadzenie wniosku, że producent powinien posiadać gospodarstwo rolne przez okres pełnego roku poprzedzającego rok objęcia/nabycia udziałów.
Sąd I instancji wskazał, że ustawodawca w rozporządzeniu krajowym reguluje kwestie zmian do planu dochodzenia do uznania w zakresie informacji dotyczących nowoprzyjętego członka za rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy producentów. Ustawodawca w rozporządzeniu krajowym wydanym w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r., Nr 145, poz. 868 ze zm.) reguluje kwestie zmian do planu dochodzenia do uznania w zakresie informacji dotyczących nowoprzyjętego członka za rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy producentów - § 2 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r. Na tej podstawie, ani w ust. 1 pkt 1 i 3 § 2 cyt. rozporządzenia krajowego, ani w żadnym innym przepisie nie uzależniono zatwierdzenia zmiany planu dochodzenia do uznania od spełnienia warunku posiadania gospodarstwa rolnego przez cały rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy. Ustawodawca krajowy w § 2 ust. 3 reguluje tę kwestię wskazując, że należy uzupełnić plan o informacje "za rok poprzedzający rok przystąpienia tego producenta do wstępnie uznanej grupy producentów", co nie jest tożsame z okresem pełnego roku poprzedzającego rok przystąpienia do grupy producentów, tj. w realiach sprawy niniejszej od dnia 1 stycznia 2015 r., jak to przyjmują organy obu instancji w zaskarżonych decyzjach. Skoro racjonalny ustawodawca nie zawarł wprost takiego warunku w omawianej regulacji, ani warunek taki nie wynika z treści art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1307/2013, to nie można go domniemywać w drodze interpretacji. Wniosku o konieczności spełnienia warunku posiadania gospodarstwa rolnego w okresie pełnego roku poprzedzającego rok przystąpienia do wstępnie uznanej grupy producentów nie sposób bowiem wyprowadzić z przepisów następnych tj. § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 19 września 2013 r. W przepisie tym mowa jest o wybranym 12 miesięcznym okresie (a więc w praktyce, 12 najlepszych miesiącach sprzedaży). Termin ten, w żaden sposób, nie przekłada się na określenie rok poprzedzający przystąpienia producenta do wstępnie uznanej grupy producentów.
Sąd I instancji uznał za niezasadną cenę organów odwołującą się do niespełnienia przez (...) definicji "rolnika" oraz niepotwierdzenia przez nią informacji wynikających z § 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia z 19 września 2013 r., ponieważ jest ona sprzeczna z przywołaną wyżej regulacją.
Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a., zarzucając:
A) na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenia:
a) art.183 § 2 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. i art. 48 § 3 p.p.s.a., przez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, że osoba, która podpisała skargę wykazała umocowanie do reprezentowania skarżącego, i wydanie wyroku w warunkach nieważności postępowania, albowiem w rzeczywistości do wykazania umocowania nie doszło, gdyż wydruk z KRS pochodzi z daty znacznie późniejszej niż data udzielenia pełnomocnictwa, a sam wydruk z KRS nie został poświadczony przez reprezentującego skarżącego adwokata;
b) art.161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., przez błędną wykładnię tych przepisów i zaniechanie ich zastosowania, w szczególności przez zaniechanie umorzenia postępowania i orzekanie o prawach, które wygasły wskutek upływu terminu końcowego realizacji planu dochodzenia do uznania i utraty przez skarżącego statusu wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw;
c) art. 7, art. 77 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę faktury VAT RR z 4 grudnia 2015 r. i oświadczenia (...) z 1 grudnia 2016 r. o sprzedaży nieewidencjonowanej i brak wykazania wpływu rzekomego naruszenia procedury administracyjnej na wynik sprawy;
B) na podstawie określonej w art.174 pkt. 1 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów prawa materialnego a w szczególności naruszenia:
a) art. 39 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE L z dnia 15 czerwca 2011 r. ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię tego przepisu i zaniechanie jego zastosowania, w szczególności przez przyjęcie, że organ jest władny do wydania decyzji uwzględniającej w całości żądanie skarżącego pomimo, że ze wskazanego przepisu wynika jednoznacznie zakaz uwzględnienia żądania po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku o zatwierdzenie zmiany planu dochodzenia do uznania;
b) art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię tego przepisu i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, że kandydat na członka wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw spełniał definicję pojęcia "rolnik" pomimo, że z akt sprawy administracyjnej wynika, że (...) nie dokonywała żadnych czynności agrotechnicznych prowadzących do uzyskania owoców i nie ponosiła w tym celu żadnych wydatków, a nawet nie posiadała odpowiednich maszyn lub urządzeń rolniczych;
c) § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1530) w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię tego przepisu i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, że kryteria uznania za wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw będą spełnione także w przypadku przystąpienia do tejże grupy osoby, która nie spełnia definicji pojęcia "rolnik" przez okres roku przed przystąpieniem do tejże grupy.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Skargę kasacyjną w sprawie oparto na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji gdy skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Najdalej idącym zarzutem naruszenia przepisów postępowania jest zarzut zawarty w pkt A.a) petitum skargi kasacyjnej. Jak już wyżej stwierdzono w rozpoznawanej sprawie występuje żadna okoliczność skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności postępowania.
Pełnomocnik spółki wraz ze skargą przedłożył wydruk komputerowy informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z KRS nr (...) dotyczący spółki. Zgodnie z ustawą z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 144, poz. 851), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., zmienione zostało brzmienie art. 4 ust. 3 ustawy o KRS w ten sposób, że wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udzielane informacje mają moc dokumentów urzędowych, nie tylko jeżeli zostały wydane w postaci papierowej, lecz także w postaci elektronicznej. Jednocześnie powołaną ustawą dodano art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS, zgodnie z którym "pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze". Tym samym wydruk komputerowy informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z rejestru jest również uznawany za dokument urzędowy, zatem nie wymagał poświadczenia za zgodność z oryginałem przez adwokata.
W tym miejscy zauważyć należy, że wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1407/10, na który powoływał się organ zapadł w innym stanie prawnym (przed nowelizacją ustawy o KRS) i nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie ma wątpliwości, że pełnomocnictwo do reprezentowania spółki zostało udzielone przez osobę do tego uprawnioną. Zauważyć bowiem należy, że tak w dacie sporządzenia pełnomocnictwa, jak i w dacie wniesienia skargi nie zaszły żadne zmiany odnośnie do osoby uprawnionej do reprezentowania spółki. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej i w tym zakresie są niezasadne.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej podnosi: naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a., przez błędną wykładnię tych przepisów i zaniechanie ich zastosowania. Odnosząc się do treści samego zarzutu, zauważyć przede wszystkim należało, że skarżący kasacyjnie naruszenie wskazanych norm upatruje w szerszym zakresie niż wyznaczone to zostało normatywną treścią przytoczonych przepisów. Powołany w zarzucie przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jest tzw. przepisem wynikowym. Wskazanie tylko tego przepisu nie stanowi prawidłowego określenia podstawy skargi kasacyjnej, ponieważ jest wskazaniem jedynie przepisu regulującego sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przepis określający samo rozstrzygnięcie może być podstawą skargi kasacyjnej, wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jedynie w powiązaniu z przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia.
W ocenianym zarzucie wskazano na art. 50 § 1 p.p.s.a. Z mocy art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem wszczęte jedynie przez legitymowany podmiot. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić.
Mając powyższe na względzie, wyjaśnić trzeba skarżącemu kasacyjnie, że Sąd I instancji nie jest upoważniony do odrzucenia skargi lub jej oddalenia z powodu braku interesu prawnego skarżącego, jeżeli rozpatrywana skarga pochodziła od podmiotu, któremu nie tylko zaskarżona decyzja czy postanowienie zostało doręczone, ale - co istotniejsze - którego odwołanie zainicjowało postępowanie odwoławcze. Następcza ocena, że skarżącemu nie przysługiwało materialnoprawne uprawnienie do udziału w postępowaniu administracyjnym, nie wyłącza uprawnienia skarżącego do kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydanego w następstwie wniesienia do tego organu środka odwoławczego. Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może być oparty nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale może wynikać również z przepisów prawa procesowego. Adresat decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika, na przykład z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania, ma interes prawny w zakwestionowaniu tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego (por. W. Chróścielewski (w:) System prawa administracyjnego. Sądowa kontrola administracji publicznej. Tom 10, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2016, s. 241-242.).
W kontekście powyższego należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR z dnia 2 marca 2017 r. stanowi rozstrzygnięcie sprawy objętej wnioskiem złożonym przez spółkę i do tej spółki została skierowana. Dlatego też spółka - jako adresat powołanej decyzji - ma interes prawny w jej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Ponadto wskazać należy, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odnosi się do rozstrzygnięcia sądu administracyjnego powodowanego różnymi ocenami prawnymi w procesie orzekania. Dodać też należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie nie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tenże przepis nie ma zastosowania w przypadku bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co zdaje się wykazywać skarżący kasacyjnie organ. Prawidło skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej podnoszący brak orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego przez Sąd I instancji powinien wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania.
Z powyższych względów zarzut zawarty w pkt A.b) petitum skargi kasacyjnej jest niezasadny.
Według § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. "w przypadku przystąpienia producenta, spełniającego warunki, o których mowa w § 1 pkt 1, do wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw w trakcie realizacji planu dochodzenia do uznania, grupa producentów dokonuje stosownej zmiany planu dochodzenia do uznania, w szczególności przez wskazanie informacji dotyczących tego producenta, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, oraz informacji o powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji za rok poprzedzający rok przystąpienia tego producenta do wstępnie uznanej grupy producentów". W myśl zaś art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 pojęcie "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE oraz które prowadzą działalność rolniczą.
Analiza powyżej wskazanych przepisów nie daje podstaw do przyjęcia, że warunkiem przyjęcia nowego członka do grupy producentów jest posiadania przez niego gospodarstwa rolnego przez cały rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy. Regulacja krajowa (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 19 września 2013 r.) określa, że należy uzupełnić plan o informacje "za rok poprzedzający rok przystąpienia tego producenta do wstępnie uznanej grupy producentów", co nie jest tożsame z okresem pełnego roku poprzedzającego rok przystąpienia do grupy producentów. W rozpoznawanej sprawie jak wskazał organ dotyczy to okresu od 1 stycznia 2015 r. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w sytuacji gdy prawodawca w wyraźny sposób nie określi takiego wymogu nie można być on ustalany w drodze wykładni. Także przepis § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 19 września 2013 r. nie może prowadzić do wniosku o konieczności spełnienia warunku posiadania gospodarstwa rolnego w okresie pełnego roku poprzedzającego rok przystąpienia do wstępnie uznanej grupy producentów. W przepisie tym mowa jest o wybranym 12 miesięcznym okresie, jednakże w żaden sposób, nie utożsamiać z pełnym rokiem poprzedzającym przystąpienie producenta do wstępnie uznanej grupy producentów.
W sytuacji gdy organy błędnie przyjęły, że zatwierdzenia zmiany planu dochodzenia do uznania uzależnione jest od spełnienia warunku posiadania gospodarstwa rolnego przez cały rok poprzedzający rok przystąpienia do grupy, trafnie WSA stwierdził, że organy stawiając zarzut nie udokumentowania prowadzenia przez (...) produkcji i dokonywania sprzedaży za w/w okres organy nie wzięły pod uwagę złożonej faktury VAT RR sprzedaży 4680 kg gruszki świeżej z dnia 4 grudnia 2015 r. oraz oświadczenia (....) z dnia 1 grudnia 2016 r. o sprzedaży części plonów zebranych w gospodarstwie w 2015 r. na rynkach hurtowych, na co nie posiada faktur sprzedaży, a zatem dokonały ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie z naruszeniem zasad wynikających z art. 7, 77, 80 k.p.a.
Powyższe względy prowadzą do stwierdzenia, że zarzuty zawarte w pkt A.c) i B.c) petitum skargi kasacyjnej nie zasługują na akceptację.
Niezasadny jest także zarzut podniesiony pkt B.a) petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 właściwy organ państwa członkowskiego podejmuje decyzję w sprawie zmian do planów w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wniosku o wprowadzenie zmian, po rozpatrzeniu dostarczonych dowodów. Jeżeli w ustalonym terminie nie zostanie podjęta decyzja odnośnie do wniosku o wprowadzenie zmian, wniosek uważa się za odrzucony. Państwa członkowskie mogą ustanowić krótszy termin. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zatwierdzenie zmian do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw spółka złożyła w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w Warszawie w dniu (...) Dyrektor OT ARR, decyzją z dnia (...) zatwierdził zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw w zakresie przyjęcia do Grupy trzech członków - (...), (...) i (...) oraz odmówił zatwierdzenia zmian do zatwierdzonego PDU w zakresie przyjęcia do Grupy dwóch członków - (...) oraz(...). Zatem decyzja odnośnie do wniosku spółki został podjęta w terminie trzech miesięcy, o którym mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Późniejsze procedowanie nad wnioskiem spółki dotyczyło oceny czy podjęta w sprawie decyzja odpowiada prawu, a czas jego trwania nie daje podstawy do przyjęcia, że w ustalonym terminie nie została podjęta decyzja odnośnie do wniosku o wprowadzenie zmian, co powoduje, iż wniosek uważa się za odrzucony. Odrzucenie wniosku miałoby miejsce wówczas gdy właściwy organ nie podjąłby decyzji w terminie trzech miesięcy lub podjąłby ją po tym terminie, co nie zaistniało w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt B.b) petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że on także nie zasługuje na uznanie. Co prawda zauważyć trzeba, że w stanowisku Sądu I instancji, odnośnie do spełnienia przez (...) definicji rolnika, brak logicznej konsekwencji. WSA bowiem stwierdził, że ocenę organów odwołującą się do niespełnienia przez (...) definicji "rolnika" uznać należy za niezasadną, jednocześnie uchylając zaskarżone decyzje wskazał aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w sprawie potwierdzenia, czy (...) jest rolnikiem, tj. potwierdzi fakt użytkowania przez nią gruntów rolnych i prowadzenia działalności rolniczej, a także prowadzenia uprawy przynajmniej jednego produktu z sektora owoców i warzyw w sezonie poprzedzającym złożenie wniosku. Skoro Sąd I instancji nakazał uzupełnienie postępowania w celu ustalenia czy (...) spełnia definicję rolnika to winien stwierdzić, że stanowisko organów w tym zakresie nie zostało należycie wyjaśnione i jest przedwczesne, a nie stwierdzać, że jest ono błędne. Jednakże powyższe uchybienie nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku. Zdaniem składu orzekającego, prawidłowa ocena prawna WSA, co do określenia roku poprzedzającego przystąpienie producenta do wstępnie uznanej grupy producentów, powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w zaskarżonym wyroku.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty sformułowane w petitum skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA z dnia 7 maja 2021 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło