II SA/Kr 763/16

WyrokWSA w Krakowie2016-10-05

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji. Nie wykazało naruszenia przepisów postępowania ani koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który miałby istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Właściwym instrumentem w sytuacji toczącego się innego postępowania, które może wpłynąć na sprawę, byłoby zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasto O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Starosty O. zezwalającą na usunięcie drzew i krzewów. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, powołując się na toczące się postępowanie przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. w sprawie zagrożenia szkodą w środowisku. Gmina Miasto O. zarzuciła błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 kwietnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto O. kwotę 680 ( sześćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta O. decyzją z dnia 17 grudnia 2015 r. r., na podstawie art. 7, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., póz. 267 z późn. zm.), art. 90 w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 84 ust. 1-5a, art. 85 ust. 1-6, art. 86 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., póz. 627 z późn. zm.), art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, póz. 2306 z późn. zm.), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 24 października 2014 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2015 (M. P. z 2014 r., poz. 958) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. póz. 1348) po rozpatrzeniu wniosku Pana S.G. , Dyrektora firmy [...] ul. [...] , działającego w imieniu Prezydenta Miasta O. , z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...], o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, rosnących na działkach nr [...] ,[...] ,[...] itd... w O. , tj. teren Parku [...] , orzekł że: Zezwala Gminie Miasto O. na usunięcie 236 drzew i 2 m2 krzewów bez opłat, rosnących na terenie Parku [...] w O. , na działkach stanowiących własność Gminy Miasto O. a będących w złym stanie fitosanitarnym; Zezwala Gminie Miasto O. na usunięcie 118 drzew i 55 m2 krzewów bez opłat, rosnących na terenie Parku [...] w O. , na działkach stanowiących własność Gminy Miasto O. , a będących w złym stanie fitosanitarnym i kolidujących z projektem zagospodarowania terenu; Zezwala Gminie Miasto O. na usunięcie 236 drzew i 21 m2 krzewów za opłatą, rosnących na terenie Parku [...] w O. , na działkach stanowiących własność Gminy Miasto O. , będących w dobrym stanie zdrowotnym i technicznym, kolidujących z projektem zagospodarowania terenu; 4. Nie zezwala Gminie Miasto O. na usunięcie 245 drzew, rosnących na terenie Parku [...] w O. , na działkach stanowiących własność Gminy Miasto O. ; 5. Ustala opłatę za usunięcie drzew i krzewów opisanych w pkt III w wysokości 2 694 692,29 zł (słownie: dwa miliony sześćset dziewięćdziesiąt cztery tysiące sześćset dziewięćdziesiąt dwa złote 29/100), względem których nie stwierdzono podstaw do zwolnienia z opłaty; 6. Podwyższa opłaty za usunięcie drzew z terenów zieleni ustaloną w pkt 5 o 100% tj. do wysokości 5 389 384,58 zł (słownie: pięć milionów trzysta osiemdziesiąt dziewięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt cztery złote 58/100); 7. Odracza terminu uiszczenia opłaty ustalonej w pkt 6 na okres 3 lat od dnia wydania niniejszej decyzji, z racji zastąpienia usuwanych drzew i krzewów innymi drzewami i krzewami; 8. Zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów opisanych w pkt I, II i III jest uzależnione od posadzenia przez wnioskodawcę drzew i krzewów, zgodnie z załączonym projektem, oraz od przesadzenia 2 drzew wskazanych w pkt III, na terenie Parku [...] , na działkach stanowiących własność Gminy Miasto O. , w terminie do 31.12.2018 r. 9. O terminie nasadzenia oraz przesadzenia drzew i krzewów należy powiadomić Wydział Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w O. w okresie 14 dni od daty jego wykonania; 10. Usunięcie drzew i krzewów opisanych w pkt I, II i III nastąpi w terminie do 31 grudnia 2018 r.; 11. Usunięcie drzew i krzewów wskazanych w pkt III, które kolidują z projektem zagospodarowaniem terenu, może nastąpić pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 12. Umarza postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 13 drzew z uwagi na jego bezprzedmiotowość; 13. Umarza postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew, rosnących na działkach nr [...] ,[...] obręb Z. , z uwagi na jego bezprzedmiotowość; 14. Zabrania się usuwania gniazd ptasich i budek lęgowych z drzew w okresie od dnia l marca do dnia 15 października; 15. Wycinka drzew w okresie lęgowym, tj. od dnia l marca do 15 października winna być prowadzona pod nadzorem ornitologa; 16. W przypadku stwierdzenia występowania w obrębie drzew przeznaczonych do usunięcia gniazd ptasich lub budek lęgowych należy wstrzymać prace i zwrócić się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o wydanie decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów, o której mowa w art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania oraz wyjaśnił powody usunięcia drzew, a także wykonania nasadzeń zastępczych. Dodał iż w trakcie oględzin nie stwierdzono występowania gniazd ptasich i budek lęgowych gatunków chronionych w obrębie drzew zakwalifikowanych do usunięcia. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyło Towarzystwo [...] w O. wnosząc o uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 83c ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności rzetelnej oceny występowania w obrębie drzew gatunków chronionych oraz zaniechanie oceny wartości przyrodniczej usuwanych drzew i krzewów oraz ich funkcji w ekosystemie Parku [...] . Kolejno naruszenie art. 79 i 84 k.p.a. w zw. z art. 83c ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez oddalenie wniosków dowodowych uczestników postępowania zmierzających do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i ich fachowej oceny przez biegłego. Kolejno naruszenie art. 89 § 2 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy jawnej dla publiczności. Następnie naruszenie art. 83 d ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez niewłączenie do decyzji planu nasadzeń zastępczych. Kolejno naruszenie art. 86 ust. l pkt 9 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez jego zastosowanie bez wskazania na okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Dodaje, iż Organ zaniechał analizy wpływu wycinki na zwiększenie szkodliwego oddziaływania (hałasu, pyłów, zanieczyszczeń gazowych, odorów) na Osiedle [...] . Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyło także Stowarzyszenie [...] wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciło, iż jest obciążona wadami prawnymi wymienionymi w art. 156 §1 pkt 2 i 7 k.p.a., w związku z faktem, iż została wydana z rażącym naruszeniem art. 83 ust. 2 c oraz art. 83 d ust 2 ustawy o ochronie przyrody, gdyż w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji nie przeprowadził oględzin drzew w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych oraz nie włączył do decyzji planu nasadzeń zastępczych. Zarzucono również naruszenie art. 51 oraz art. 52 ustawy o ochronie przyrody, § 6.1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, § 6.1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin oraz § 6.1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów gdyż w omawianej sprawie, jak wynika to z akt sprawy nie przeprowadzono oględzin drzew w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych, a zatem nie ustalono, czy na drzewach przeznaczonych do wycinki nie znajdują się gatunki dziko występujących roślin, grzybów, ptaków czy ssaków objętych ochroną gatunkową. Następnie zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 §1 k.p.a. - gdyż organ I instancji nie przeprowadził postępowania w sposób właściwy oraz nie odniósł się właściwie do wniosków Klubu [...], zgłoszonych przez to stowarzyszenie w piśmie z dnia 11 października 2015 r. w trakcie trwania postępowania, jak również nie uzasadnił tych zaniechań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu ww. odwołań decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. znak [...] działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 2c i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r. póz. 627 ze zm.); art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., póz. 1045) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. póz. 23) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył i wyjaśnił treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy powołując się na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r. póz. 627 ze zm., dalej u.o.p.) wskazał na zasadę obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. W ocenie organu odwoławczego, organ orzekający ma zatem obowiązek weryfikacji wniosku i ustalenia sytuacji faktycznej. Przepis nie określa wprost przesłanek wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, tym samym udzielenie bądź odmowa udzielenia zezwolenia w tym zakresie objęta jest pewnym luzem decyzyjnym. Nie oznacza to dowolności orzekania lecz podjęcie decyzji po wnikliwym zbadaniu sprawy i wykazaniu zasadności i celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Konieczna staje się zatem ocena stanu faktycznego sprawy. Na Organie I instancji ciąży obowiązek zbadania m.in. zakresu oddziaływania jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew w świetle celów ustawy i jej zasad ogólnych. Ponadto organ podkreślił, że organ I instancji wydał decyzję w sytuacji gdy w sprawie toczy się postępowanie przed innym organem. Bowiem Towarzystwo [...] pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. zgłosiło Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. wystąpienie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w gatunkach chronionych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia 1 października 2015 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku ze zgłoszeniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w gatunkach chronionych w wyniku działań związanych z wnioskiem Urzędu Miasta w O. o usunięcie ok. 1900 drzew na terenie planowanego Parku [...] w O. Pismem z dnia 19 października 2015 r. znak: [...] zawiadomił Organ, iż Towarzystwo [...] wniosło zażalenie na postanowienie RDOŚ z dnia 1 października 2015 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 r. znak: [...] uchylił w całości postanowienie RDOŚ z dnia 1 października 2015 r. znak: [...] i orzekł o wszczęciu postępowania przed organem I instancji. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, istotne jest ustalenie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego w sprawie poprzez uzyskanie informacji co do wyników prowadzonego przez RDOŚ postępowania. Bowiem w ponownie prowadzonym postępowaniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. może wydać decyzję nakładającą obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych, co miało by istotny wpływ na treść decyzji Organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołujących się, organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, iż część z nich odnosi się do przepisów znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody, które nie występowały w ustawie sprzed nowelizacji. Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 53 ust. ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., póz. 1045) w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów odwołujących dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 77 § l k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 83c ust. l i 4 ustawy o ochronie przyrody poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności rzetelnej oceny występowania w obrębie drzew gatunków chronionych oraz zaniechanie oceny wartości przyrodniczej usuwanych drzew i krzewów oraz ich funkcji w ekosystemie Parku [...] . Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 83 ust 2c u.o.p. przed wydaniem zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów Organ dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych. Organ w ramach prowadzonego postępowania przeprowadził w dniach 09.06.2015 r., 17.06.2015 r., 18.06.2015 r., 01.07.2015 r. 02.07.2015 r. i 06.07.2015 r. oględziny drzew i krzewów wnioskowanych do usunięcia. Podczas oględzin przedstawiciele Starostwa Powiatowego w O. nie stwierdzili występowania w obrębie drzew wskazanych do usunięcia obecności gatunków chronionych. Dodatkowo w decyzji znajduje się zapis, że jeżeli podczas wycinki drzew stwierdzona zostanie obecność organizmów chronionych, wówczas należy wystąpić do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na likwidację siedliska, natomiast "w zakresie zarzutu zasadne jest naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie oceny zakresu oddziaływania jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew". W dalszej części odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 § 2 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy jawnej dla publiczności organ wyjaśnił, iż zarówno Towarzystwo [...] i Stowarzyszenie [...] zostały dopuszczone do postępowania na prawach strony jako organizacje społeczne działające w imieniu ogółu społeczeństwa. Jednakże żadna z tych organizacji nie uczestniczyła w przeprowadzonych oględzinach. Dodatkowo na jednej z wizji pojawiła się grupa mieszkańców O. Przedstawicielka UM O. odpowiadała na pytania mieszkańców dotyczące planowanego zagospodarowania Parku [...] oraz zaprosiła ich do zapoznania się w siedzibie Urzędu z planami i wizualizacjami dotyczącymi przebudowy parku. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 pkt 9 u.o.p. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez jego zastosowanie bez wskazania na okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie jest chybiony, bowiem w uzasadnieniu decyzji jest zawarta informacja, iż wiele drzew znajdujących się na terenie parku jest w złym stanie zdrowotnym lub nie rokuje szans na przeżycie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Gmina Miasto O. , wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ II instancji merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W ocenie skarżącego organ II instancji za nieuzasadnione uznał większość zarzutów zawartych w odwołaniach i poza lakonicznym i w żaden sposób nieuzasadnionym stwierdzeniem, iż zasadne jest naruszenie przez organ I instancji art. 7 i 77 KPA poprzez zaniechanie oceny zakresu oddziaływania jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, nie wykazał by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji w szczególności nie odniósł się do podnoszonych przez organ I instancji okoliczności, iż z 835 drzew wnioskowanych do usunięcia podlegających właściwości Starosty O. (ogólnie ok 1875 szt. drzew), do usunięcia zakwalifikowano 590 drzew, w tym 354 drzewa w złym stanie zdrowotnym i technicznym. Biorąc pod uwagę fakt, iż na terenie Parku [...] w O. znajduje się ok. 5 500. drzew oraz, że nałożono obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych, nie zachodzi obawa, iż pogorszą się warunki na Osiedlu [...]. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut, iż organ I instancji zaniechał analizy wpływu wycinki na zwiększenie szkodliwego oddziaływania, jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło pomimo nieziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Także niezrozumiały jest zarzut, iż Starosta O. wydał decyzję w sytuacji, gdy w sprawie toczy się postępowanie przed innym organem, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca sytuacja określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia skarżący podniósł, że podczas rozpatrywania wniosku w niniejszej sprawie przepisy ustawy o ochronie przyrody nie warunkowały wydania zezwolenia na wycinkę drzew od uprzedniego zaopiniowania wniosku przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwłaszcza, iż w przedmiotowej sprawie, co zostało potwierdzone tak przez Starostę O. , jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie stwierdzono występowania w obrębie drzew wskazanych do usunięcia obecności gatunków chronionych. Dodatkowo, co podkreślił również organ II instancji w decyzji Starosty O. znajduje się zapis, że jeżeli podczas wycinki drzew stwierdzona zostanie obecność organizmów chronionych wówczas należy wystąpić do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na likwidację siedliska. Ponadto w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji tj. 17 grudnia 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. nie prowadził postępowania w przedmiocie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w gatunkach chronionych w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew w planowanym Parku [...] w O. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że pismem z dnia 16 marca 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z prośbą o udzielenie informacji czy w przedmiotowej sprawie zostało zakończone postępowanie. W dniu 29 marca 2016 r. do SKO wpłynęła odpowiedź od RDOŚ w K. , informująca że postępowanie nie zostało jeszcze zakończone oraz że w niniejszej sprawie zostanie wydana decyzja nakładająca, obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub decyzja umarzająca przedmiotowe postępowanie. W związku z powyższym w ocenie organu, istotne jest ustalenie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego w sprawie poprzez uzyskanie informacji co do wyników prowadzonego przez RDOŚ postępowania. Bowiem w ponownie prowadzonym postępowaniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. może wydać decyzję nakładającą obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych co miało by istotny wpływ na treść decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna. Skarżąca zarzuca przede wszystkim naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji. Wobec tego istotne, więcej: zasadnicze jest stwierdzenie, czy organ postąpił prawidłowo z punktu widzenia wskazanego przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, powołało się na art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odnośnie tej drugiej kwestii, akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych konieczność interpretacji tego przepisu łącznie z przepisem art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy może zatem powołać się na art. 138 § 2 tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzone przez niego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 nie jest możliwe do rozstrzygnięcia sprawy. "Należy przyjąć, że stwierdzenie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2011r. II SA/Kr 1083/11 Lex nr 1152739). Z kolei sąd administracyjny ma także specyficzne zadanie przy kontroli decyzji kasacyjnej. Jak to wskazał NSA w wyroku z dnia z dnia 4 listopada 2014 r. II OSK 2279/13LEX nr 1592135 "Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę". Spoglądając zatem na przyczyny uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, uderza w pierwszym rzędzie, co słusznie podnosi skarżąca, że Kolegium większość zarzutów odwołań uznało ze bezzasadne. Jedyny zarzut oceniony jako zasadny dotyczy nie do końca wiadomo czego, gdyż w zdaniu "w zakresie zarzutu zasadne jest naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie oceny zakresu oddziaływania jakie może wywołać wydanie zezwolenia na wycinkę drzew" nie można odczytać precyzyjnie, o jaki zarzut chodzi. Ponieważ Sąd administracyjny nie dokonuje z przyczyn wyżej naprowadzonych, oceny merytorycznej sprawy, nie pora w tym miejscu na analizę prawidłowości stanowiska Kolegium w powyższym zakresie. Przy takim jak wyżej stanowisku Kolegium w zakresie złożonych odwołań, jedyną przyczyną uchylenia orzeczenia było przyjęcie, że jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego wymaga uzyskania informacji co do wyników prowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku ze zgłoszeniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w gatunkach chronionych w wyniku działań związanych z wnioskiem Urzędu Miasta w O. o usunięcie ok. 1900 drzew na terenie planowanego Parku [...] w O. - znak: [...] . Wprawdzie RDOŚ odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, lecz na skutek zażalenia decyzja ta została uchylona. Obawy Kolegium wzbudziła możliwość, że w ponownie prowadzonym postępowaniu RDOŚ w K. może wydać decyzję nakładającą obowiązek przeprowadzenia działań zapobiegawczych, co by miało wpływ na wynik niniejszej sprawy. W ocenie Sądu administracyjnego stanowisko to jest bezzasadne, a zatem zaskarżona decyzja nie może się ostać. W pierwszym rzędzie podnieść należy, że w sytuacji, gdy wedle oceny organu toczy się jakieś postępowanie, które wpłynąć ma na wynik sprawy przez ten organ prowadzonej, zachodzi konieczność zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego). To w ocenie Sądu jest właściwy instrument do zastosowania, nie zaś uchylenie decyzji organu I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy w ocenie Kolegium tylko pozytywne rozstrzygnięcie (wydanie decyzji nakładającej obowiązek) byłoby w kontekście zagadnienia wstępnego istotne. Po drugie, nie jest dla Sądu administracyjnego jasne, na czym miałby polegać ów wpływ wskazanego wyżej postępowania na sprawę niniejszą. Należy bowiem dostrzec, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (DZ.U. 2014.1789 j.t.) - 1./ Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkód w środowisku: 1) spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku; 2) spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska; 2/. przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska. Nie jest wiadomym, jakie działania Urzędu Miasta w O. zostały zgłoszone jako stwarzające ryzyko bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku. Niemniej jeśli takim działaniem miałoby być wystąpienie o wydanie decyzji administracyjnej o zezwolenie na wycięcie drzew z powołaniem się na określone przepisy prawne, , to sytuacja, gdy brak takiej decyzji, nie powoduje żadnego wyżej opisanego zagrożenia szkodą. Sytuacja zaś, gdy taka ostateczna decyzja została wydana, powoduje legalizację działań wykonywanych w oparciu o nią, zatem trudno tu mówić o realizacji hipotezy bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w rozumieniu wskazanej ustawy. Innymi słowy, nie został w żaden sposób uzasadniony wpływ na stan faktyczny niniejszej sprawy postępowania prowadzonego przez RDOŚ w K . W podsumowaniu stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie wykazano naruszenia przepisów postępowania, jak również koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a., albowiem wspomniane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem nie miało ono miejsca, organ odwoławczy rozpoznałby sprawę merytorycznie i wydał stosowną decyzję,. co winien uczynić obecnie, w wyniku wydania przez Sąd kasatoryjnego rozstrzygnięcia. Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji, o kosztach orzekając w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło