II OZ 239/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 942/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 942/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia na wniosek skarżącej H. G. terminu do wniesienia skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Sąd I instancji wskazał, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do dokonania czynności polegającej na wniesieniu skargi doszło bez winy skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że okolicznością, która skutkowała uchybieniem terminu było niezwrócenie uwagi przez pełnomocnika skarżącej na zmianę adresu siedziby organu drugiej instancji. Sąd zauważył jednakże, że w decyzji organu drugiej instancji adres siedziby organu był prawidłowo oznaczony jako ul. [...],[...]. Nie istniała wobec tego żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowane przesyłki zawierającej skargę. Omyłkowe wykorzystanie przez pełnomocnika skarżącej nieaktualnego adresu siedziby organu odwoławczego nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi, nawet jeśli tak błędnie zaadresowana skarga została złożona w placówce pocztowej w przewidzianym do tego terminie. Przy dochowaniu nawet przeciętnej staranności skarga mogła być bowiem wysłana na prawidłowy adres organu wskazany czytelnie w nagłówku zaskarżonej decyzji. Przy dochowaniu takiej staranności pełnomocnik skarżącej wiedziałby bowiem jaki jest prawidłowy adres, na który ma wysłać skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej sprzeciwił się wydanemu przez Sąd rozstrzygnięciu, wyjaśniając, że wykazał się dostateczną starannością i natychmiastową reakcją na uświadomiony błąd, wnioskując o przywrócenie terminu. Wskazał, że uchybienie terminowi wynikało ze skopiowania adresu organu odwoławczego ze starego pliku, w którym zawarte były nieaktualne dane adresowe. Powyższe działanie skutkowało powieleniem ww. błędu przy adresowaniu koperty i druku nadania przesyłki poleconej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości zasadność uznania przez Sąd I instancji, że wskazane przez skarżącą powody uchybienia terminowi do wniesienia skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach z dnia [...] lipca 2017 r. nie dowodziły, iż działania skarżącej związane ze sporządzeniem i złożeniem skargi cechowały się należytą starannością, jakiej należy wymagać od podmiotu zamierzającego skutecznie poddać decyzję organu kontrolą legalności sprawowaną przez sąd administracyjny. Zasadnicze znaczenie dla powyższej oceny ma ustalenie, że treść doręczonej skarżącej decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. w sposób prawidłowy i zarazem wyczerpujący oraz dokładny ujawniała w swoim nagłówku adres siedziby organu odwoławczego, którym strona powinna się posłużyć, dokonując technicznej czynności związanej z nadaniem przesyłki listowej zawierającej skargę. Niewątpliwym pozostaje, że strona skarżąca mogła użyć również danych adresowych dotyczących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które już posiadała w komputerze, niemniej nadając przesyłkę powinna była dane te zweryfikować w oparciu o informacje, jakie wynikały z doręczonej jej decyzji, która miała się stać przedmiotem skargi. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. I OZ 91/15). Przywrócenie terminu jest więc niedopuszczalne, gdy stronie można przypisać jakikolwiek stopień zawinienia. Tym samym nawet lekkie niedbalstwo uniemożliwia uwzględnienie wniosku, co należy odnieść również do sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca, albowiem trafnie wskazał Sąd I instancji, że popełniony przez stronę błąd, nazwany w zażaleniu "głupią pomyłką", wynikał przede wszystkim z nieuważności i niedokładności, a więc był spowodowany okolicznościami w pełni zależnymi od skarżącej, nad którymi mogła ona zapanować. Brak wymaganej rzetelności i dokładności obciąża w kontrolowanym postępowaniu czynność dotyczącą nadania skargi na adres organu odwoławczego, a nie wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z tego względu powołanie się w zażaleniu na natychmiastową reakcję strony rozumianą jako skierowanie skargi na prawidłowy adres i wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu nie ma znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia, gdyż powyższe działanie wyłącznie dowodzi zaistnienia w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc tego, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie powinien zostać uznany za spóźniony. Zaaprobowana przez Sąd I instancji staranność strony w tym zakresie automatycznie nie przełożyła się, bo nie mogła, na ocenę zasadności zgłoszonego żądania rozpatrywanego przez pryzmat treści odrębnej normy, tj. art. 86 § 1 p.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.