II SA/Kr 1115/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-18

Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę parku miejskiego, która w dacie wywłaszczenia znajdowała się poza obszarem realizacji inwestycji zgodnie z planem realizacyjnym, ale z czasem stała się częścią zagospodarowanego terenu parku, może zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę parku miejskiego, która w dacie wywłaszczenia znajdowała się poza obszarem realizacji inwestycji zgodnie z planem realizacyjnym, ale z czasem stała się częścią zagospodarowanego terenu parku, nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia. Kluczowe jest ustalenie celu wywłaszczenia na podstawie decyzji wywłaszczeniowej, a nie wyłącznie na podstawie planu realizacyjnego, zwłaszcza gdy nieruchomość faktycznie stała się częścią zrealizowanej inwestycji publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę Parku [...] w Krakowie. Organ I instancji (Starosta) orzekł o zwrocie nieruchomości, uznając ją za zbędną, ponieważ w dacie wywłaszczenia znajdowała się poza obszarem realizacji inwestycji zgodnie z planem realizacyjnym. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina Miejska K. wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i nierozpatrzenie materiału dowodowego, twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość stała się częścią parku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. K. przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] T. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy Miejskiej K. kwotę [...]zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 12 grudnia 2001 r. ([...]) Prezydent Miasta K. odmówił wnioskodawcom Z. S. i M. S. zwrotu części działki nr [...] o pow. 21852 m˛ obr. [...] ewid. K. m. K. (odpowiadającej wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...]) o pow. 1001 m˛) stwierdzając, że nieruchomość została wykorzystana na cel, w którym została wywłaszczona. Decyzją z dnia 24 stycznia 2002 r. ([...]) Wojewoda uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia 15 września 2016 r. ([...] na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, 140 ust. 1-2, art. 141 ust. 1 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) oraz art. 104 kpa Starosta [...] orzekł o: - zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o po w. 0,1000 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 2,1852 ha, obj. księgą wieczystą nr [...] [...], poł. w obr. [...] m. K., odpowiadającej wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...], na rzecz: Z. S. c. E. i A. w 1/2 części i M. S. s. E. i M. w 1/2 części (sprostowane postanowieniem z dnia 21 października 2016 r.); - zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...]zł (słownie złotych: siedem tysięcy pięćset sześćdziesiąt trzy [...]), odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości, a mianowicie: Z. S. - do zwrotu kwoty [...]zł (słownie złotych: trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt jeden [...]), M. S. - do zwrotu kwoty [...]zł (słownie złotych: trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt jeden [...]). Starosta [...] podał, co następuje: Działka nr [...] obr. [...] stanowiąca własność E. S. i A. S., wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego w K. - K. z dnia 14 marca 1977 r. nr [...] z przeznaczeniem na cel realizacji Parku [...]. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 12 kwietnia 1977 r. Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 3, art. 5, art. 8, art. 12, art. 14, art. 22, art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 poz. 64 z 1974 r.). W dniu 9 maja 2000 r. Z. S. i M. S., spadkobiercy E. S. i A. S., wystąpili z wnioskiem o zwrot działki nr [...]. Dokonano oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia na podstawie następujących dowodów: - decyzji Urzędu Dzielnicowego w K. - K. z dnia 14 marca 1977 r. nr [...]; - decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. nr [...] ustalającej miejsce i warunki realizacji inwestycji [...], zatwierdzającej plan realizacyjny objęty załącznikiem nr [...]; - mapy sytuacyjno - wysokościowej zatytułowanej Park [...] K. z dnia 8 październik 1974 r. stanowiącej załącznik do ww. decyzji Zarządu Rozbudowy K.; - wniosku wywłaszczeniowego Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. z dnia 27 grudnia 1976 r. nr [...]; - zawiadomienia Zarządu Dzielnicy K. - K. z dnia 28 stycznia 1977 r. nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego; - kopii mapy zasadniczej odnowionej w r. 1986, egzemplarz XII 1999 r., która przedstawia stan zagospodarowania Parku [...] - pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. archiwalnych zdjęć lotniczych terenu objętego wnioskiem o zwrot z lat: 1975,1982, 1993, 1998 i 2003, - pisma Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. z dnia 8 marca 2005 r. nr [...], - przeprowadzonych w dniach: 3 lipca 2014 r. i 29 września 2015 r. rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami nieruchomości, aktualnej mapy ewidencyjnej. Z decyzji Urzędu Dzielnicowego w K. - K. z dnia 14 marca 1977 r. wynika, że działka nr [...] obr. [...], przeznaczona była pod realizację inwestycji Park [...], zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. zatwierdzającej plan realizacyjny pn. Park [...]. Decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. nr [...], ustalono miejsce i warunki realizacji inwestycji oraz zatwierdzono plan realizacyjny Parku [...] Pismem z dnia 27 grudnia 1976 r. Dyrekcja Rozbudowy Miasta K. wystąpiła do Urzędu Dzielnicowego K. - K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z wnioskiem o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę Parku [...] zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. Zawiadomieniem Zarządu Dzielnicy K. - K. z dnia 28 stycznia 1977 r. nr [...], poinformowano o wszczęciu na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. postępowania wywłaszczeniowego, odnośnie nieruchomości objętych tym zawiadomieniem. Załącznik do decyzji z dnia 20 sierpnia 1976 r. stanowiła mapa sytuacyjno-wysokościowa, z której wynika, że wywłaszczona działka nr [...] obr. [...] znajdowała się poza linią realizacji inwestycji – Park [...] Z pisma Biura Planowania Przestrzennego w K. z dnia 8 marca 2005 r. wynika, ze działka nr [...] poł. w obr [...] od dnia 2 stycznia 2003 r. nie podlega ustaleniom żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei zgodnie z obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r. Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r. ww. teren znajdował się w Obszarze: Miejskiej Zielem Publicznej ZP 119. Zawnioskowana do zwrotu działka ma kształt trapezu. Granica wschodnia przebiega wzdłuż ul. [...]. Pozostałe granice nie są widoczne w terenie. We wschodniej części nieruchomości znajduje się fragment chodnika betonowego. W pozostałej części, przedmiotowa nieruchomość stanowi teren zielony uporządkowany, porośnięty koszoną trawą oraz drzewami liściastymi. Nieruchomość wraz z sąsiednimi tworzą zwarty teren zielony - całość działki nr [...]. Działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi zadbany teren zielony, na którym znajduje się około 20 drzew. Z pozyskanej dokumentacji fotograficznej wynika, że w roku 1976 teren nieruchomości objętej wnioskiem stanowiły uprawy rolne; w 1982 r. teren ten był nierównomiernie porośnięty trawą i nie było na nim drzew; z kolei z fotografii z dnia 1993 r., 1998 r. i 2003 r. wynika, że teren tej nieruchomości porośnięty jest drzewami. Analiza mapy zasadniczej odnowionej w 1986 r. (egzemplarz XII 1999) wskazuje, że na terenie objętym zadaniem inwestycyjnym powstała zabudowa związana z projektowanym parkiem w postaci boiska do piłki nożnej, placów zabaw i górki saneczkowej. Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania w części porośnięta jest drzewami. Z powyższej dokumentacji wynika, że na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...], w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...] nie nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, jakim była budowa Parku [...]. Wywłaszczona działka nr [...] obr. [...]) znajdowała się poza linią realizacji przedmiotowej inwestycji i była zbędna od samego początku (por. mapę - załącznik do decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r.) . Późniejsze nasadzenia drzew nie mają zaś wpływu na ocenę zbędność nieruchomości. Zgodnie z mapą z projektem podziału wraz z opisem zmian i wykazem zmian z dnia 2 października 2015 r. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 października 2015 r. pod nr [...], działka nr [...] o pow. 2,1852 ha, podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,1000 ha i nr [...] o pow. 2,0852 ha. Przedmiotem zwrotu w niniejszym postępowaniu jest działka nr [...] o pow. 0,1000 ha, powstała z podziału działki nr [...] o pow. 2,1852 ha, pół. w obr. [...] m. K., odpowiadająca wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...]. Do waloryzacji przyjęto kwotę [...]zł, która stanowi odszkodowanie za grunt z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Powyższa kwota została zwaloryzowana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 5 ust. 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych - określanych jako średnioroczny i miesięczny wskaźnik przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie jego własnych danych, za okres od kwietnia 1977 r. do sierpnia 2016 r. i wynosi [...] zł (słownie złotych: siedem tysięcy pięćset sześćdziesiąt trzy [...]). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina Miejska K. zarzucając, że w toku postępowania, organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi uporządkowany teren zielony, porośnięty koszoną trawą oraz drzewami liściastymi w liczbie ok. 20 sztuk, a teren objęty wnioskiem tworzy zwartą całość z pozostałą częścią działki nr [...]. Teren ten stanowi zatem park. Organy administracji ustaliły nadto, że nieruchomość objęta wnioskiem pierwotnie stanowiła rolę, zaś w kolejnych latach została zadrzewiona. Strona odwołująca się wskazała również, że "Starosta [...] używa tylko jednego kontrargumentu - a mianowicie, iż przedmiotowy teren znajdował się poza obszarem lokalizacji inwestycji. Na tej podstawie Starosta [...] uznał nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia". Wedle odwołującej się strony z ww. dowodów wynika, ze cel wywłaszczenia został zrealizowany natomiast fakt, iż według planu realizacyjnego wywłaszczona działka nr [...] leżała poza linią rozgraniczającą teren objęty tym planem — nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia 12 lipca 2017 r. ([...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Według organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, to znaczy spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli tej nieruchomości, po drugie zaś, ww. nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego w K.-K. z 14 marca 1977 r. znak [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m. in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. [...] w celu realizacji Parku [...]. Podał organ, że podczas analizy przesłanek wymienionych w art. 137 ust. 1 ugn należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też wobec spełnienia przez wnioskodawców podstawowych wymogów występujących przy ubieganiu się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (tzn. wystąpienie ze stosownym wnioskiem przez uprawnione do tego osoby oraz fakt, iż sposób przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa kwalifikuje ją jako nieruchomość wywłaszczoną, w rozumieniu u.g.n.), podstawową kwestią w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, było zbadanie jaki był cel jej wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, a następnie ocena, czy w rozumieniu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna dla realizacji tego celu. Art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej lub w umowie sprzedaży. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że decyzją Urzędu Dzielnicowego w K.-K. z 14 marca 1977 r. przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w związku z planowaną realizacją Parku [...] zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z 20 sierpnia 1976 r. zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji. Z załącznika graficznego do decyzji z dnia 20 sierpnia 1976 r. prezentującego planowany sposób zagospodarowania wywłaszczonego terenu, wynika, że na działce obecnie oznaczonej nr [...] nie projektowano elementów Parku [...] Tak więc ww. nieruchomość nie była objęta planem realizacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 20 sierpnia 1976 r., a co za tym idzie od początku była zbędna na cel wywłaszczenia jakim była inwestycja pod nazwą Park [...] Obecnie zaś przedmiotowa działka stanowi własność Gminy K. i porośnięta jest uporządkowaną zielenią (koszona trwa oraz drzewa). Zawnioskowana do zwrotu działka miała charakter rolny (zdjęcie z 1975 r.), następnie była porośnięta trawą (zdjęcia z 1982 r. oraz 1993 r.), a w okresie od 1993 r. do 1998 r. została zadrzewiona. Na nieruchomości tej brak jest infrastruktury przewidzianej w planie realizacyjnym, charakterystycznej dla Parku [...], tj. alejek spacerowych, ławek do wypoczynku czy innego wyposażenia służącego do rekreacji i wypoczynku. Nieruchomość ma kształt trapezu, wschodnią granicą przylega do ulicy [...], pozostałe granice są w terenie niewidoczne. Działka stanowi uporządkowany teren zielony, porośnięty koszoną trawą oraz drzewami liściastymi, na którym znajduje się około 20 drzew. Organ I instancji słusznie przyjął, że przedmiotowa działka od samego początku zbędna była na cel wywłaszczenia, zaś aktualny stan prawny oraz faktyczny sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości nie stanowią przeszkody do jej zwrotu. Na zasadność powyższego stwierdzenia nie ma wpływu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/110), skoro w sprawie w ogóle nie można mówić o zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Na powyższe rozstrzygnięcie Gmina Miejska K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając decyzji naruszenie przepisów: - art. 77 §1 i 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] obr. [...] nie była wykorzystana na cel wywłaszczenia, podczas gdy zrealizowano na niej cel wywłaszczenia tj. inwestycję Park [...] w K.; - art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Według strony skarżącej dla ustalenia celu wywłaszczenia nie jest istotne, w jakim celu zamierzano dokonać wywłaszczenia, lecz jaki cel wywłaszczenia ostatecznie wskazano w decyzji stanowiącej podstawę wywłaszczenia (por. I OSK 1454/14). Wskazała strona, że w decyzji Urzędu Dzielnicowego w K. K. z dnia 14 marca 1977 r. cel wywłaszczenia został wskazany precyzyjnie tj. realizacja Parku [...] zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. zatwierdzającą plan realizacji inwestycji. Dodano, że art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwiera zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i nie może być interpretowany rozszerzająco. Skoro w postępowaniu administracyjnym doszło do ustalenia jednoznacznie celu wywłaszczenia (ustalenie celu wywłaszczenia co do zasady następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej), jak i zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż cel wywłaszczenia dotyczył przedsięwzięcia publicznego tego rodzaju, że dla osiągnięcia zakładanego efektu tj. utworzenia dużego ogrodu, wymagane jest zagospodarowanie kompleksu terenu w sposób zorganizowany, spójny - nie sposób jest uznać, iż działka nr [...] położona w granicach jednorodnego założenia była od początku była zbędna na cel wywłaszczenia jakim była inwestycja Park [...] Położenie działki [...] w samym środku obszaru Parku [...] jednoznacznie wskazuje, iż teren ten był faktycznie niezbędny dla celu realizacji tej inwestycji, tworzy bowiem zwartą całość z pozostałą działką nr [...], stanowiąc park. Wskazano, że podnoszona przez Wojewodę okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wywłaszczenia znajdowała się poza obszarem lokalizacji może stanowić zarzut dotyczący decyzji wywłaszczeniowej. W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości badaniu podlegają jedynie przesłanki: czy nieruchomość została wywłaszczona, czy z wnioskiem wystąpiły uprawnione do tego osoby oraz czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. 2016/1066) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. 2017/1369)-dalej ppsa. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Wynik przeprowadzonej wg. powyższych reguł kontroli sądowej zaskarżonej decyzji jest negatywny. W sprawie nie ma sporu co do faktów; sporne jest to, czy ustalony stan faktyczny został prawidłowo oceniony jako odpowiadający przesłankom z art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa nieruchomość była jedną z wielu wywłaszczonych na mocy decyzji Urzędu Dzielnicowego w K. - K. z dnia 14 marca 1977 r. nr [...], w której – jako cel wywłaszczenia wskazano realizację Parku [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że objęte decyzją nieruchomości potrzebne są na cel realizacji Parku [...] zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 20 sierpnia 1976 r. nr [...], zatwierdzającej plan realizacyjny. Ta ostatnie decyzja wraz z graficznym załącznikiem znajduje się w aktach sprawy i wynika z niej, że niewątpliwie teren obecnej działki nr [...] znajdował się poza granicami opracowania. Tę właśnie okoliczność organy obu instancji uznały za wystarczającą do uznania nieruchomości za zbędną i orzeczenia o jej zwrocie. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U.2016/2147) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Stosownie do tego przepisu kryterium, według którego oceniana jest zbędność nieruchomości – to cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Należy zatem udzielić odpowiedzi na pytanie jaki rzeczywiście cel wywłaszczenia został wskazany w decyzji z dnia 14 marca 1977 r. i czy rozstrzygające znaczenie w tej kwestii ma treść decyzji wywłaszczeniowej, czy też treść decyzji "lokalizacyjnej", do której ta pierwsza się odwołuje. Gdyby przyjąć wersję drugą i uznać – tak jak uczyniły to organy – że o celu wywłaszczenia przesądza plan realizacyjny zatwierdzony decyzją z dnia 20 sierpnia 1976 r., to konsekwentnie uznać by i należało, że nieruchomość odpowiadająca obecnej działce [...] została wywłaszczona bez żadnego celu (skoro planem realizacyjnym objęta nie była). Rację ma strona skarżąca twierdząc, że taka sytuacja "nie odpowiada konstrukcji postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości", a związana być może z wadą decyzji wywłaszczeniowej. Organy, skupiając się na treści graficznego załącznika do decyzji z dnia 20 sierpnia 1976 r., nie przedstawiły żadnego argumentu mogącego uzasadniać pominięcie treści decyzji, która w sprawie ma najistotniejsze i decydujące znaczenie tj. decyzji wywłaszczeniowej. To ta decyzja określiła cel wywłaszczenia jako realizację Parku [...] Decyzje związane z realizacją zamierzonego przedsięwzięcia i inne materiały, zwłaszcza pochodzące sprzed daty decyzji wywłaszczeniowej, w szczególności decyzje lokalizacyjne i plany realizacyjne o tyle mogą mieć znaczenie, o ile umożliwiają, czy też ułatwiają właściwe ustalenie i wyłożenie treści samej decyzji wywłaszczeniowej. Są przydatne szczególnie wówczas, kiedy sama decyzja jest niejasna lub na tyle ogólna, że ustalenie tylko na jej podstawie konkretnego celu wywłaszczenia, nie jest możliwe. W sprawie rozpoznawanej takiego problemu nie ma. Realizacja parku miejskiego – to cel konkretnie i jasno określony. Z ustaleń organów wynika zaś, że działka odpowiadająca wywłaszczonej nieruchomości, co najmniej od roku 1993 r., (kiedy na zdjęciach lotniczych widoczne były już drzewa) stała się częścią kompleksu zieleni tworzącej zwarty, zagospodarowany teren parku miejskiego. To cały ten kompleks (wraz z przedmiotową nieruchomością) został nazwany Parkiem [...], a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego K. z dnia 16 listopada 1994 r. ww. teren objęto obszarem Miejskiej Zielem Publicznej ZP 119. Bez znaczenia pozostaje, że akurat na przedmiotowej działce nie zostały urządzone alejki czy ustawione ławki, bo oczywiste jest, że nie każde miejsce w parku miejskim właśnie w taki sposób musi być zagospodarowane. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11 również nie jest istotną okolicznością to, że przedmiotowa nieruchomość mogła został zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ugn. Istotne jest, że fakt ten nastąpił przed złożeniem wniosku o zwrot, co miało miejsce 11 maja 2000 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ppsa uchylono decyzje organów obu instancji, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło