I OSK 1868/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 954/17 w sprawie ze skargi W.O. i R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Wa 954/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "p.p.s.a.") - oddalił skargę W. O. i R.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie – na zasadzie art. 61 a § 1 k.p.a. - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], położonej we wsi [...] gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 i ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...]. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R.O. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (cyt.): "rażące naruszenie art. 28 w zw. z art. 61 a § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich nieuwzględnienie i odmowę przyznania przymiotu strony skarżącym w toczącym się postępowaniu". Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie rozstrzygnięcia co do meritum sprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej a które to zarzuty okazały się w części niezasadne (art. 28 k.p.a.) a w części w ogóle nie były zrozumiałe (art. 61 a § 1 i 2 k.p.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu procesowego, wyjaśnić bowiem należy, iż przedmiotem skargi W. O. i R.O., wniesionej do Sądu Wojewódzkiego, było przytoczone na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...]. Jak wynika przy tym z treści tego aktu, zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Skoro zatem na podstawie tego przepisu organ orzekał, a skarga na działalność organu została przez Sąd Wojewódzki oddalona, to nie można było twierdzić, że Sąd I instancji, dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, nie uwzględnił powyższego przepisu. Podnieść również trzeba, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie odwoławczym a zatem nie można także było skutecznie zarzucać w tej sprawie naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 61 a § 2 k.p.a., przewidującego prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie § 1 tegoż artykułu. Przechodząc zaś do kwestii materialnoprawnej podnieść wypada, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowoadministracyjnym prowadzonym przed Sądem Wojewódzkim, ani też w skardze kasacyjnej przepisu, z którego wynikałby interes prawny skarżących w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej dotyczącej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], będącą własnością Gminy [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono jedynie, iż - zdaniem skarżących - mają oni interes prawny w powyższym postępowaniu, gdyż byli oni wpisani w ewidencji gruntów jako władający działką nr [...] i legitymowali się pozwoleniem na budowę domu mieszkalnego oraz pozwoleniem na użytkowanie w/w obiektu, usytuowanego na tej działce. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Innymi słowy, aby móc twierdzić, że danej osobie przysługuje interes prawny w określonym postępowaniu administracyjnym, osoba taka musi wskazać właściwy przepis prawa, z którego wynikały by dla niej określone prawa lub obowiązki. W sytuacji zaś, gdy postępowanie takie odnosi się do nieruchomości, podmiot, twierdzący, iż przysługuje mu w takim postepowaniu status strony winien legitymować się w stosunku do mienia nieruchomego tytułem i to głównie tytułem prawnorzeczowym (własność, użytkowanie wieczyste). W sprawie analizowanej nie było zaś sporne, iż takiego tytułu do nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...], skarżący nie posiadali. Właścicielem jej – w dacie orzekania przez organ i Sąd Wojewódzki - była bowiem Gmina. Z tego powodu skarga kasacyjna nie mogła odnieść żadnego skutku. Słusznie bowiem zauważył Sąd Wojewódzki, iż ewentualne roszczenia skarżących, dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w żadnym razie nie kreowały prawa do bycia stroną w postępowaniu o zatwierdzenie jej podziału. Nie wpływała też na rozstrzygniecie w tym –przypadku okoliczność, iż małżonkowie [...] wystąpili z wnioskiem o zasiedzenie spornej nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.