I SA/Wa 954/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-19

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Dariusz Chaciński, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby niebędące właścicielami nieruchomości, ale posiadające interes faktyczny w sprawie (np. poprzez złożenie wniosku o zasiedzenie), mają legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Osoby, które nie posiadają praw rzeczowych do nieruchomości (nie są jej właścicielami ani użytkownikami wieczystymi), nie mają legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości. Interes faktyczny, w tym złożenie wniosku o zasiedzenie, nie kreuje interesu prawnego pozwalającego na bycie stroną w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej.
Stan faktyczny
Skarżący W. O. i R. O. złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Skarżący, powołując się na samoistne posiadanie nieruchomości i złożony wniosek o zasiedzenie, zarzucili organowi naruszenie przepisów KPA poprzez odmowę uznania ich interesu prawnego i nieuwzględnienie wszystkich dowodów. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie są właścicielami nieruchomości i nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. O. i R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Postanowieniem [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; ze zm. dalej: kpa), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał o w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 roku nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej KW Nr [...] (dalej jako nieruchomość), stanowiącej własność Gminy [...] położonej we wsi [...] gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu ww postanowienia wskazano, iż decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] położonej we wsi [...]. Postępowanie odwoławcze zainicjowane wnioskiem W. i R. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło decyzją z dnia [...] września 2004 r. sygn. [...] z uwagi na brak przymiotu strony u skarżących. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1777/04 oddalił skargę na ww decyzję potwierdzając tym samym stanowisko organów wskazujące na brak przymiotu strony u skarżących. Następnie organ wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015r., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2017 r. W. i R. O. (dalej jako skarżący) wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. We wniosku wskazali, że są samoistnymi posiadaczami nieruchomości oraz że złożyli wniosek o jej zasiedzenie. Postanowieniem [...] z dnia [...] marca 2017 roku organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., a zaskarżonym postanowieniem, jak wskazano wyżej, organ utrzymał w mocy ww postanowienie podnosząc, że W. i R. O., jako że nie są właścicielami ww nieruchomości ani nie dysponują w stosunku do niej żadnymi innymi prawami rzeczowymi, nie posiadają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił stan prawny, powołał się na orzecznictwo i odniósł się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W skardze na ww postawienie skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 28 kpa poprzez odmowę uznania ich wniosku jako wniosku osób mających interes prawy w tej sprawie i naruszenie art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia wszystkich dowodów w sprawie. W tym zakresie powołali się na złożony przez nich wniosek do Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2014 roku o zasiedzenie objętej decyzją podziałową nieruchomości. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 roku w całości, ponowne rozpatrzenie wniosku o uchylenie decyzji podziałowej działki nr [...] we wsi [...], Gmina [...] i o zwrot kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 157 w związku z art. 61a kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zarówno postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, wymaga od organu administracji ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt: III SA 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98). W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba też podkreślić, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że ewentualne roszczenia dotyczące nieruchomości w żadnym razie nie kreują prawa do bycia stroną postępowania podziałowego tak na gruncie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy o własności lokali czy np. na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i innych ustaw (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999r. w sprawie I SA 285/99, LEX nr 48618; wyrok WSA z dnia 1 lutego 2008r. w sprawie I SA/Wa 1775/07, LEX nr 456731, wyrok WSA z dnia 6 listopada 2009r. w sprawie I SA/Wa 1008/09, LEX nr 531588, wyrok NSA z 17 sierpnia 2000r. w sprawie II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002, Nr 2 , poz. 69, LEX Nr 53519, wyrok NSA z dnia 12 września 2001r. w sprawie II SA/Gd 941/99, ONSA 2002, Nr 4 poz.155, LEX Nr 56668, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997r. w sprawie SA/Gd 3467/95, ONSA 1997, Nr 4, poz. 180, LEX Nr 30937). Stronami postępowania podziałowego są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości mającej ulec podziałowi. W sprawie istotne jest ponadto, iż w zakresie interesu prawnego skarżących wypowiedział się już Sąd administracyjny w przywołanym wyżej wyroku I SA/Wa 1777/04. Ponieważ ani we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej ani w skardze, skarżący nie wykazali zaistnienia żadnej nowej okoliczności, poza złożeniem wniosku o zasiedzenie, który nie przesądza ich tytułu prawnego do gruntu, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło