I SA/Wa 954/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Dariusz Chaciński, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby niebędące właścicielami nieruchomości, ale posiadające interes faktyczny w sprawie (np. poprzez złożenie wniosku o zasiedzenie), mają legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości?Ratio decidendi
Osoby, które nie posiadają praw rzeczowych do nieruchomości (nie są jej właścicielami ani użytkownikami wieczystymi), nie mają legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału tej nieruchomości. Interes faktyczny, w tym złożenie wniosku o zasiedzenie, nie kreuje interesu prawnego pozwalającego na bycie stroną w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej.Stan faktyczny
Skarżący W. O. i R. O. złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Skarżący, powołując się na samoistne posiadanie nieruchomości i złożony wniosek o zasiedzenie, zarzucili organowi naruszenie przepisów KPA poprzez odmowę uznania ich interesu prawnego i nieuwzględnienie wszystkich dowodów. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie są właścicielami nieruchomości i nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. O. i R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Postanowieniem [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; ze zm. dalej: kpa), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał o w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 roku nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej KW Nr [...] (dalej jako nieruchomość), stanowiącej własność Gminy [...] położonej we wsi [...] gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu ww postanowienia wskazano, iż decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] położonej we wsi [...]. Postępowanie odwoławcze zainicjowane wnioskiem W. i R. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło decyzją z dnia [...] września 2004 r. sygn. [...] z uwagi na brak przymiotu strony u skarżących. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1777/04 oddalił skargę na ww decyzję potwierdzając tym samym stanowisko organów wskazujące na brak przymiotu strony u skarżących.
Następnie organ wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015r., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2017 r. W. i R. O. (dalej jako skarżący) wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. We wniosku wskazali, że są samoistnymi posiadaczami nieruchomości oraz że złożyli wniosek o jej zasiedzenie.
Postanowieniem [...] z dnia [...] marca 2017 roku organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., a zaskarżonym postanowieniem, jak wskazano wyżej, organ utrzymał w mocy ww postanowienie podnosząc, że W. i R. O., jako że nie są właścicielami ww nieruchomości ani nie dysponują w stosunku do niej żadnymi innymi prawami rzeczowymi, nie posiadają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił stan prawny, powołał się na orzecznictwo i odniósł się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego.
W skardze na ww postawienie skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 28 kpa poprzez odmowę uznania ich wniosku jako wniosku osób mających interes prawy w tej sprawie i naruszenie art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia wszystkich dowodów w sprawie. W tym zakresie powołali się na złożony przez nich wniosek do Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2014 roku o zasiedzenie objętej decyzją podziałową nieruchomości.
Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 roku w całości, ponowne rozpatrzenie wniosku o uchylenie decyzji podziałowej działki nr [...] we wsi [...], Gmina [...] i o zwrot kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 157 w związku z art. 61a kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zarówno postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, wymaga od organu administracji ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt: III SA 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98).
W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba też podkreślić, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że ewentualne roszczenia dotyczące nieruchomości w żadnym razie nie kreują prawa do bycia stroną postępowania podziałowego tak na gruncie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy o własności lokali czy np. na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i innych ustaw (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999r. w sprawie I SA 285/99, LEX nr 48618; wyrok WSA z dnia 1 lutego 2008r. w sprawie I SA/Wa 1775/07, LEX nr 456731, wyrok WSA z dnia 6 listopada 2009r. w sprawie I SA/Wa 1008/09, LEX nr 531588, wyrok NSA z 17 sierpnia 2000r. w sprawie II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002, Nr 2 , poz. 69, LEX Nr 53519, wyrok NSA z dnia 12 września 2001r. w sprawie II SA/Gd 941/99, ONSA 2002, Nr 4 poz.155, LEX Nr 56668, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997r. w sprawie SA/Gd 3467/95, ONSA 1997, Nr 4, poz. 180, LEX Nr 30937). Stronami postępowania podziałowego są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości mającej ulec podziałowi.
W sprawie istotne jest ponadto, iż w zakresie interesu prawnego skarżących wypowiedział się już Sąd administracyjny w przywołanym wyżej wyroku I SA/Wa 1777/04. Ponieważ ani we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej ani w skardze, skarżący nie wykazali zaistnienia żadnej nowej okoliczności, poza złożeniem wniosku o zasiedzenie, który nie przesądza ich tytułu prawnego do gruntu, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło