I FSK 1253/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-06

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Izabela Najda-Ossowska, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie usług fundraisingu przez stowarzyszenie na rzecz swojej fundacji członkowskiej, za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, pomimo potencjalnego zakłócenia konkurencji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Szefa KAS, uznając, że dla zastosowania zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, ocena zakłócenia konkurencji musi być dokonana w odniesieniu do konkretnego rynku i jego aktualnej sytuacji, a nie jedynie hipotetycznej możliwości. Organ podatkowy nie wykazał realnego ryzyka zakłócenia konkurencji w okolicznościach przedstawionych przez stronę, w szczególności biorąc pod uwagę specyfikę rynku usług fundraisingowych i ograniczone kręgi odbiorców usług świadczonych przez stowarzyszenie na rzecz swoich członków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji W. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę interpretację, uznając, że usługi fundraisingu świadczone przez stowarzyszenie na rzecz Fundacji, za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów, mogą korzystać ze zwolnienia od VAT. Szef Krajowej Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zwolnienia od VAT i naruszenie warunków konkurencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Fundacji W. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1497/17 w sprawie ze skargi Fundacji W. w W. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2016 r. nr 1462-IPPP1.4512.791.2016.1.JL w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Fundacji W. z siedzibą w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1497/17, uchylił interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Organ) z 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, w sprawie ze skargi Fundacji W.(dalej: Skarżąca/Fundacja). 2. Przedstawiając stan sprawy Sąd ten wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do tego, czy świadczenie usług fundraisingu przez Stowarzyszenie na rzecz Skarżącej nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji, co warunkuje możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy z 1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. poz. 177 ze zm. dalej. u.p.t.u.). 3. Sąd pierwszej instancji uznał, podzielając stanowisko Skarżącej, że w świetle art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm. dalej: u.p.t.u.) Fundacja nie będzie miała prawa do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących usługi fundraisingu nabywane przez nią od Stowarzyszenia, której będzie członkiem, za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów ponoszonych przez nią w związku ze świadczeniem usług, gdyż usługi takie podlegać będą zwolnieniu od opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. 4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Organ. Zaskarżył wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 43 ust. 1 pkt 21 i pkt 31 lit. b u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że usługi świadczone przez Skarżącą mogą korzystać ze zwolnienia albowiem w przedmiotowej sprawie nie występują realne zagrożenia naruszenia zasad konkurencji, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu winna doprowadzić Sąd do uznania, iż w niniejszej sprawie Skarżąca nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług. 5. W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżącą wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Na wstępie wskazać należy, że skarga kasacyjna przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana została na posiedzeniu jawnym, zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skarga kasacyjna, rozpoznana w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Istota sporu w sprawie dotyczy tego, czy świadczenie przez Stowarzyszenie (której Fundacja będzie członkiem) usług fundraisingu na rzecz Skarżącej spowoduje naruszenie warunków konkurencji, co wykluczałoby możliwość zastosowania do tych usług zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. 9. Na tle tego sporu Skarżąca trafnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną podniosła, że zarzut skargi kasacyjnej został przez Organ wadliwie sformułowany, gdyż w sprawie tej nie chodzi o usługi świadczone przez Skarżącą, jak to wskazano w zarzucie, a o usługi świadczone przez Stowarzyszenie, którego Fundacja będzie członkiem, podczas gdy w zarzucie Organ wskazuje, że "usługi świadczone przez Skarżącą mogą korzystać ze zwolnienia albowiem w przedmiotowej sprawie nie występują realne zagrożenia naruszenia zasad konkurencji, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu winna doprowadzić Sąd do uznania, iż w niniejszej sprawie Skarżąca nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług". 10. Mimo jednak wadliwości sformułowania tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie dyskwalifikuje to skargi kasacyjnej, bowiem z jej uzasadnienia wynika, że w istocie Organ prawidłowo formułuje istotę sporu w tej sprawie stwierdzając, że dotyczy ona "kwestii czy przysługuje zwolnienie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT dla usługi świadczonej przez stowarzyszenie, i w konsekwencji czy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT". 11. Zdaniem Organu w przypadku art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. istotne jest badanie potencjalnej możliwości naruszenia warunków konkurencji i nie jest zasadne, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, badanie aktualnej sytuacji na rynku. Ponadto bez znaczenia – zdaniem Organu - jest okoliczność, że aktualnie rynek omawianych usług jest dość "płytki", a Sąd nie zauważył, że w uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że przedsiębiorcy nie zechcą wejść na rynek, na którym z uwagi na brak marży, nie będą mogli realizować celów swych przedsięwzięć biznesowych (maksymalizacji zysków). Tym samym zdaniem Organu, wbrew twierdzeniu Sądu, w niniejszej sprawie, zestawiając ze sobą Stowarzyszenie oraz przedsiębiorców świadczących usługi fundraisingu, bezsprzecznie dojdzie do naruszenia warunków konkurencji, gdyż zarówno Stowarzyszanie, jak i przedsiębiorcy, co do zasady, działać mogą na tych samym rynkach. 12. Z powyższym stanowiskiem Organu nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy stwierdzić, że dotychczasowe orzecznictwo TSUE nie wyjaśnia w sposób jednoznaczny, jakie są przesłanki wymagane do stwierdzenia zakłócenia konkurencji w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2006, L 347, s. 1, dalej: dyrektywa 112) a tym samym art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. 13. W wyroku z dnia 20 listopada 2019 r. C-400/18 [...] TSUE stwierdził (pkt 36), że w odniesieniu do celu art. 13 część A ust. 1 lit. f) szóstej dyrektywy (art. 132 ust 1 lit f dyrektywy 112) należy przypomnieć, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż jest nim ustanowienie zwolnienia z VAT celem uniknięcia, by osoba oferująca pewne usługi musiała ponosić ten podatek, w sytuacji gdy podjęła współpracę z innymi podmiotami zawodowymi w ramach wspólnej struktury podejmującej działania niezbędne dla wykonania rzeczonych usług (wyrok z dnia 11 grudnia 2008 r., [...], C-407/07, EU:C:2008:713, pkt 37). Należy zatem uznać, że celem przepisów art. 13 część A ust. 1 szóstej dyrektywy razem wziętych jest zwolnienie z VAT niektórych rodzajów działalności w interesie publicznym w celu ułatwienia dostępu do określonych usług oraz dostaw określonych towarów poprzez unikanie nadmiernych kosztów, jakie wynikałyby z ich opodatkowania VAT (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 października 2016 r., [...], C-412/15, EU:C:2016:738, pkt 30; z dnia 21 września 2017 r., [...], C-605/15, EU:C:2017:718, pkt 28, pkt 37). 14. Odnośnie natomiast warunku, aby zwolnienie to nie powodowało zakłóceń konkurencji Trybunał stwierdził, że można odmówić przyznania zwolnienia z VAT, jeżeli istnieje realne ryzyko, że samo zwolnienie będzie prowadziło natychmiast lub w przyszłości do zakłóceń konkurencji (wyrok z dnia 20 listopada 2003 r., [...], C-8/01, EU:C:2003:621, pkt 64, pkt 48). W celu ustalenia, czy zastosowanie do danej działalności możliwości zwolnienia przewidzianego w art. 13 część A ust. 1 lit. f) szóstej dyrektywy może prowadzić do zakłóceń konkurencji, ustawodawca krajowy może z pewnością ustanowić łatwe do wdrażania zasady podlegające nadzorowi właściwych organów (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2017 r., [...], C-616/15, EU:C:2017:721, pkt 65). Jednakże warunek dotyczący braku zakłócenia konkurencji, o którym mowa w tym przepisie, nie pozwala na ograniczenie w sposób ogólny zakresu zastosowania przewidzianego w nim zwolnienia (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2017 r., [...], C-616/15, EU:C:2017:721, pkt 67, pkt 50). 15. W Opinii Rzecznika Generalnego Juliane Kokott przedstawionej w dniu 1 marca 2017 r. w sprawie C-605/15 [...]w przedmiocie wykładni braku zakłócenia konkurencji stwierdzono (punkty 67 – 71), że "Jak stwierdził Trybunał [wyrok z dnia 11 grudnia 2008 r., [...] (C-407/07, EU:C:2008:713, pkt 37)] art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy VAT powinien zrównoważyć niekorzystną pozycję konkurencyjną względem tego, kto świadczy te usługi (grupy) za pomocą swoich pracowników lub w ramach grupy podatkowej VAT. Jeśli jednak niekorzystna pozycja konkurencyjna ma być równoważona poprzez to zwolnienie, to przyznanie zwolnienia nie powinno prowadzić jednocześnie do zakłócenia konkurencji. Klauzula o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy VAT nie ma przez to większego sensu i powinna być z tego względu interpretowana w sposób zawężający. Punkt wyjścia dla tak ścisłej wykładni stanowi orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym stwierdzenie zakłócenia konkurencji wymaga [wyrok z dnia 20 listopada 2003 r., [...] (C-8/01, EU:C:2003:621, pkt 64)], aby zachodziło realne ryzyko, że samo zwolnienie będzie prowadziło w sposób bezpośredni lub w przyszłości do zakłóceń konkurencji. W tym zakresie należy zbadać, czy grupa może zachować klientów swoich członków także bez zwolnienia z podatku. Członkowie grupy łączą się co do zasady tylko wtedy, gdy są pewni co do tego, że członkowie przejmą świadczenia grupy. To jest rzeczywisty powód danej współpracy. Z tego względu wykładnia sprowadza się w rezultacie do tego, że utworzenie grupy nie prowadzi do zakłócenia konkurencji w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy VAT. Kryterium braku zakłócenia konkurencji służy przy tym unikaniu nadużyć (zob. art. 131 dyrektywy VAT). W szczególności zwolnienie nie może być wykorzystywane w sposób niezgodny z celami. Ostatecznie należy to do oceny sądu krajowego, któremu jednak należy dostarczyć kryteria jednolitego stosowania. Wskazówką co do zastosowania przepisu art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy VAT, który dotyczy zwolnienia, w sposób sprzeczny z celem, może być to, że grupa świadczy odpłatnie te same usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami i wykorzystując efekt synergii, działa w tym zakresie na rynku. W takiej sytuacji może powstać realne ryzyko zakłócenia konkurencji. Kolejna wskazówka może wystąpić wtedy, gdy przeważa sama optymalizacja ciężaru VAT naliczonego (stworzenie przewagi konkurencyjnej poprzez przeniesienie dowolnych zewnętrznych usług na grupę), a nie wzajemna współpraca w celu uniknięcia niekorzystnej pozycji konkurencyjnej. Wskazówką może być również to, że grupa nie świadczy wyłącznie usług dostosowanych do potrzeb swoich członków, które z łatwością mogą być zaoferowane również przez innych.". 16. W powyższej Opinii potwierdzono zatem zasadniczo stwierdzenia zawarte w Opinii Rzecznika Generalnego J. Mischo z 3 października 2002 r. do sprawy C-8/01 [...] (zaakceptowanych następnie przez TSUE). Rzecznik Generalny stwierdził, że jeśli ktoś zamierza analizować rynek usług niezbędnych do działalności zwolnionych - rynek szczególny - to na tym rynku nie będą obecni, jako nabywcy, najwięksi konsumenci, czyli duże firmy, które wykorzystują swoje zasoby wewnętrzne, a obecne w charakterze sprzedawców, grupy osób, o których mowa w art. 13 część A ust. 1 lit. f VI dyrektywy (obecnie art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 112), którym zakazuje się osiągania jakiegokolwiek zysku. W opinii Rzecznika Generalnego, tym, czego zamierzał uniknąć prawodawca, jest to, że takie grupy będą w stanie wykluczyć wszelką konkurencję ze względu na zwolnienie z VAT, określone w art. 13 część A ust. 1 lit. f VI dyrektywy (pkt 130). Ale jeśli, niezależnie od opodatkowania lub zwolnienia, grupy te są efektywne, pewne utrzymania bazy swoich klientów w osobach swych członków, to Rzecznik Generalny nie uważa, że jest to zwolnienie udzielone im, aby zamknąć rynek niezależnym podmiotom (pkt 131 - powyższe potwierdził w swoim wyroku TSUE w sprawie [...], pkt 59). W ocenie Rzecznika, należy dokładnie zbadać, czy zwolnienie przyznane jednemu i opodatkowanie drugiego, będą decydującą przyczyną dla której podmioty niezależne faktycznie zostaną wykluczone z rynku (pkt 134). Gdy mamy do czynienia z takim przypadkiem, to należy odmówić zwolnienia, bo samo w sobie powoduje ono zakłócenie konkurencji. Gdy to nie jest taki przypadek, to nie ma podstaw do odmowy zwolnienia, gdyż zwolnienie nie zmienia, w rzeczywistości, warunków rynkowych (pkt 135). 17. W świetle powyższego, po pierwsze nie można się zgodzić z twierdzeniem skargi kasacyjnej jakoby w przypadku art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. istotne jest badanie potencjalnej możliwości naruszenia warunków konkurencji i nie jest zasadnym, co uczynił Sąd, badanie aktualnej sytuacji na rynku. 18. Ocena zakłócenia konkurencji musi być dokonywana w odniesieniu do konkretnego rynku spornych usług oraz jego aktualnej sytuacji w celu stwierdzenia, czy zachodzi realne, a nie hipotetyczne ryzyko, że samo zwolnienie będzie prowadziło w sposób bezpośredni lub w przyszłości do zakłóceń konkurencji. 19. We wniosku o interpretację Strona wskazała, że: "(...) niezależną grupę osób tworzyły będą organizacje pozarządowe prowadzące działalność w zakresie pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Stowarzyszanie nie będzie świadczyło usług fundraisingu zwolnionych z podatku VAT na rzecz podmiotów innych niż jej członkowie. Usługi fundraisingu zwolnione z VAT nie będą tym samym przeznaczone dla szerokiego i nieograniczonego kręgu odbiorców, lecz służą wyłącznie zaspokajaniu potrzeb członków. Krąg jego członków jest zamknięty, przy jednocześnie ograniczonej możliwości przystąpienia do spółdzielni, aby zostać członkiem należy spełnić wymogi określone statutem oraz musi zostać podjęta stosowna uchwała przez organ Wnioskodawcy. Skoro usługi świadczone przez niezależną grupę osób będą wykonywane na rzecz ograniczonej liczby podmiotów, trudno uznać, że naruszone zostaną warunki konkurencji na rynku podmiotów świadczących usługi analogiczne do usług niezależnej grupy osób, które nie korzystałyby ze zwolnienia z VAT". 20. W interpretacji Organ natomiast w spornym zakresie stwierdził, że w sytuacji gdy na rynku funkcjonują podmioty nienależące do grupy, które wykonują podobną działalność, która jest opodatkowana, wówczas należałoby odmówić zwolnienia niezależnej grupie osób z uwagi na możliwość naruszenia zasad konkurencji. Wystarczy bowiem, że podmioty nienależące do tej grupy mają utrudniony dostęp do świadczenia tych usług. Nie powinna mieć tutaj również znaczenia skala tego zakłócenia. W przepisie 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 112 nie ma bowiem, w przeciwieństwie do przepisu art. 13 tej dyrektywy wskazania, że przepis ten dotyczy "znaczącego zakłócenia konkurencji". 21. Takie stwierdzenie – jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji – nie wskazuje na istnienie ryzyka naruszenia neutralności konkurencji, gdyż z uwagi na swoją ogólnikowość, w żaden sposób nie wykazuje, że w okolicznościach podanych przez Skarżącą zachodzi realne, a nie hipotetyczne, ryzyko zakłócenia konkurencji. Nie uwzględnia bowiem, że na rynku zawsze potencjalnie mogą funkcjonować podmioty trzecie, które w przedmiocie działalności mogą mieć usługi fundresingowe takie, jak świadczone przez stowarzyszenie na rzecz jej członków, których działalność może mieć charakter non profit lub być nakierowana na osiąganie zysku. Sam jednak fakt funkcjonowania takich podmiotów nie jest jeszcze podstawą do twierdzenia, że zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. usług świadczonych przez niezależne grupy osób, prowadzi do zakłócenia konkurencji. Należy bowiem w tym zakresie uwzględnić, że stanowiąc określone w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 112, implementowane do krajowego ustawodawstwa w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u., zwolnienie dla usług świadczonych bez zysku (non profit), przez niezależne grupy osób, których działalność jest zwolniona z VAT lub w związku z którą nie są one uznawane za podatników - prawodawca unijny uznał, że zasadniczo nie stanowią one działań konkurencyjnych w stosunku do podmiotów świadczących powyższe usługi w obrocie gospodarczym. Biorąc jednak pod uwagę złożoność obrotu gospodarczego, zastrzeżono – aby nie doprowadzić do nadużyć i naruszenia zasady neutralności – że warunkiem korzystania z takiego zwolnienia jest aby nie prowadziło ono do zakłócenia konkurencji, czego wykazanie – w celu ew. pozbawienia tych podatników takiego zwolnienia – ciąży na organach podatkowych. 22. W tym aspekcie należałoby w ogóle wykazać, w jaki sposób usługi fundraisingu świadczone przez stowarzyszenie, przeznaczone dla ograniczonego kręgu odbiorców (jej członków), mające na celu jedynie zaspokajanie ich potrzeb, bez nastawienia na osiągnięcie zysku (non profit) mogą rzutować na konkurencyjność rynku takich usług, których większość oparta jest o takie same zasady i warunki. Podnosząc, że tego rodzaju usługi mogą zakłócać konkurencję Organ winien wykazać, że na rynku funkcjonują w ogóle podmioty świadczące tego rodzaju usługi na odmiennych zasadach, mające na celu uzyskanie zysku, co wykluczałoby możliwość ich zwolnienia od VAT oraz, że takie zwolnienie od VAT samo w sobie stawia podmioty z niego korzystające w pozycji uprzywilejowanej na rynku tego rodzaju usług, biorąc pod uwagę, że podmioty niekorzystające ze zwolnienia mogą – z istoty VAT - mieć ewentualną możliwość korzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, podobnie jak ich klienci. 23. Ponadto należy mieć na uwadze okoliczności wskazane przez Rzecznika Generalnego w w.w. opinii w sprawie C-605/15 [...], że na możliwość naruszenia zasad konkurencji może wskazywać to, że grupa świadczy odpłatnie te same usługi na rzecz podmiotów niebędących członkami i wykorzystując efekt synergii, działa w tym zakresie na rynku, oraz gdy przeważa sama optymalizacja ciężaru VAT naliczonego (stworzenie przewagi konkurencyjnej poprzez przeniesienie dowolnych zewnętrznych usług na grupę), a nie wzajemna współpraca w celu uniknięcia niekorzystnej pozycji konkurencyjnej. Kolejną wskazówką może być również to, że grupa nie świadczy wyłącznie usług dostosowanych do potrzeb swoich członków, które z łatwością mogą być zaoferowane również przez innych. 24. W tego rodzaju sprawach nie jest zatem wystarczające takie ogólnikowe stwierdzenie jakie zawarł w interpretacji Organ, że sama już potencjalna możliwość funkcjonowania na rynku podmiotów nienależących do grupy, które wykonują podobną działalność opodatkowaną, wyklucza zwolnienie niezależnej grupy osób od podatku z uwagi na możliwość naruszenia zasad konkurencji, gdyż przyjęcie takiego założenia faktycznie zawsze eliminowałoby możliwość korzystania ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. przez podmioty spełniające pozostałe warunki określone w tym przepisie. 25. Należy także uwzględnić, że w okolicznościach tej sprawy, w której Organ związany jest stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji, podano że "rynek firm świadczących profesjonalne usługi fundraisingu na rzecz organizacji pozarządowych w Polsce w praktyce nie istnieje. Na polskim rynku obecne są dwa podmioty świadczący usługi tego typu w skali i jakości wymaganej przez Wnioskodawcę. Jeden z podmiotów znajduje się obecnie w upadłości. Niestety podmioty te nie są w stanie zrealizować wszystkich zleceń fundraisingowych składanych przez Wnioskodawcę.". 26. Analizując zatem kwestię zakłócenia konkurencji przez zwolnienie od podatku usług świadczonych przez Stowarzyszenie, Organ winien mieć na uwadze powyższe okoliczności przedstawione przez Wnioskodawcę odnośnie rynku spornych usług fundresingowych. Specyfika bowiem postępowania interpretacyjnego nie pozwala na podważanie lub weryfikację podanych przez Wnioskodawcę okoliczności faktycznych. Oczywiście wydanie interpretacji z ich uwzględnianiem, w przypadku stwierdzenia odmiennych okoliczności faktycznych w trakcie ewentualnego postępowania wymiarowego, będzie mogło stanowić podstawę do ew. podważenia ochronnej funkcji przedmiotowej interpretacji, czego ryzyko obciąża Wnioskodawcę. 27. W świetle powyższego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 21 i pkt 31 lit. b u.p.t.u. poprzez jego wadliwą wykładnię, nie ma usprawiedliwionych podstaw. 28. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Maja Chodacka Janusz Zubrzycki Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło