I SA/Rz 692/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-20
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieskutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego w poprzednim roku, rolnik może ubiegać się o płatności rolnośrodowiskowe na tych samych gruntach w kolejnym roku, a także czy zasadne jest nałożenie sankcji administracyjnych w sytuacji, gdy opóźnienia w wydawaniu decyzji przez organy administracji oraz rozbieżności w orzecznictwie sądów mogły wpłynąć na niepewność prawną rolnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że choć zasadniczo rolnik nie mógł ubiegać się o płatności na gruntach, których przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego zostało prawomocnie uznane za nieskuteczne, to jednak istniały podstawy do odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych. Uzasadniono to opóźnieniami w wydawaniu decyzji przez organy, co mogło wpłynąć na niepewność prawną skarżącej, a także rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych w podobnych sprawach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania D. K. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 w pełnej wysokości oraz nałożenia sankcji administracyjnych. Organ uznał, że przejęcie przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego do określonych działek w 2015 roku było nieskuteczne, co skutkowało przedeklarowaniem powierzchni i odmową przyznania płatności do części gruntów oraz nałożeniem sankcji. Skarżąca kwestionowała skuteczność przejęcia, podstawę prawną nałożenia sankcji oraz zarzucała organom opieszałość w wydawaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a także zasądził od Dyrektora Oddziału ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Piotr Popek Protokolant ref. Katarzyna Kubik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej D. K. kwotę 1.070 (tysiąc siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2017r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik Biura ARiMR) z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w sprawie przyznania D. K. (dalej: beneficjentka/skarżąca) płatności rolnośrodowiskowej na 2016r.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016 złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu 15 czerwca 2016 r. wnioskodawczyni zadeklarowała w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne a w jego ramach:
- Wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na łącznej powierzchni 7,29 ha, obejmującej działki rolne: Cl, Dl, El oraz II;
- Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 1,76 ha, obejmującej działki rolne: FI oraz Gl;
- Wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na łącznej powierzchni 7,39 ha, obejmującej działki rolne: Al, BI oraz HI.
W dniu 30 czerwca 2016 r. oraz 5 października 2016 r. Strona złożyła zmianę do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016, deklarując ostatecznie realizację pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, a w jego ramach:
- Wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 7,29 ha, obejmującej działki rolne: Cl, Dl, El oraz II;
- Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 9,15 ha, obejmującej działki rolne: Al, BI, FI, Gl oraz HI.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał D. K. płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w pomniejszonej wysokości, w kwocie 3 602,40 zł, stanowiącej płatność do wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni zatwierdzonej wynoszącej 6,38 ha z zastosowaną sankcją w kwocie 1 437,80zł. Jednocześnie organ ten odmówił beneficjentce przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) i nałożył sankcję w wysokości 2 379,00 zł. Powodem pomniejszenia płatności było przedeklarowanie powierzchni działek zgłoszonych do płatności, na skutek objęcia wnioskiem przejętych nieskutecznie gruntów, na których realizowane było zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji beneficjentka zarzuciła bezzasadne powołanie się na nieskuteczne przejęcie działek ewidencyjnych, na których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe, co do którego wypowiedział się WSA w wyroku o sygn. akt I SA/Rz 959/16. Ponadto zakwestionowała oparcie się przez organ na przepisach Rozporządzenia delegowanego Komisji UE 640/2014 (...), którego zapisy odnoszą się do aktualnie obowiązujących regulacji w ramach płatności obszarowych.
Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie podjęte przez Kierownika Biura ARiMR, co do braku wywiązania się beneficjentki z podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm. – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. b Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym" i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. Zasadą jest, iż płatność rolnośrodowiskowa za dany rok winna być odnoszona do aktualnego zobowiązania rolnośrodowiskowego, gdyż w trakcie realizacji tego zobowiązania może dochodzić do jego zmian, które dopuszcza zakres przepisu § 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, lub też zmian w powierzchni obszaru zatwierdzonego objętego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym - które może wynikać z naruszeń w realizacji zobowiązania. Wówczas obszar zobowiązania jest każdorazowo, w roku, w którym dochodzi do nieprawidłowości, dostosowywany do stwierdzonego przez organ obszaru zobowiązania w danym roku.
W niniejszym przypadku, w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, doszło do zmiany obszaru objętego zobowiązaniem. Zgodnie z decyzją w sprawie przyznania D. K. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, zobowiązanie obejmowało wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni wynoszącej 6,38 ha - zatem wymieniona powierzchnia stanowiła obszar realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego od dnia 13 marca 2014 r. w wariancie 2.2 pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne. Beneficjentka składając kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 zadeklarowała pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, a w jego ramach: warianty 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o powierzchni 7,29 ha (o 0,91 ha więcej niż obszar objęty zobowiązaniem w tym wariancie), oraz nieobjęty zobowiązaniem wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 9,15 ha.
Zdaniem organu, skoro działki rolne I1, A1, B1, F1, G1 oraz H1 nie podlegały zobowiązaniu rolnośrodowiskowemu, to do powyższych działek beneficjentka nie spełniła warunku otrzymania płatności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym zasadnie organ I instancji przyznał beneficjentce płatność rolnośrodowiskową w kwocie 5 040,20 zł - jedynie do powierzchni uwzględnionej do płatności w wariancie 2.1.wynosząceji 6,38 ha. Z uwagi na to, że powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 7,29 ha, tj. o 0,91 ha więcej niż powierzchnia zatwierdzona do płatności, nastąpiło przedeklarowanie powierzchni o 14,26%. Zdaniem organu, zastosowanie ma art. 19 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z 2014 r., s. 48 ze zm. – dalej: Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014), uzasadniający nałożenie sankcji w wysokości 1 437,80zł, która pomniejszyła przyznaną płatność do kwoty 3 602,40zł. Natomiast w odniesieniu do wariantu 2,3 — Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności); organ uznał, że powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 9,15 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,00 ha, z uwagi na wykluczenie z płatności wszystkich działek rolnych deklarowanych w tym wariancie. W związku z powyższym, procent przedeklarowania powierzchni przekracza 50%, dlatego zastosowanie ma art. 19 ust. 2 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który uzasadnia nie przyznanie żadnej płatności, a ponadto nałożenie dodatkowej kary - sankcji wieloletniej w wysokości 2 379,00 zł, która podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 19 ust. 3 tego Rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o sygn. akt I SA/Rz 959/16 nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania, a ponadto jest nieprawomocny oraz że podstawą przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości nie była kwestia nieskutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego, która miała miejsce w roku 2015, lecz brak spełnienia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, tj. brak kwalifikacji działek, które nie były objęte zobowiązaniem beneficjentki. Natomiast fakt nieskutecznego przejęcia przez D.K. zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 do działek rolnych I1, A1, B1, F1, G1 i H1 był przyczyną, z powodu której wymienione działki rolne nie były objęte jej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
W odniesieniu do zarzutu błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia organ stwierdził, że jest on nietrafny, bowiem obowiązujące przepisy Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 są właściwymi przepisami w przypadku obliczania pomocy oraz kar administracyjnych związanych ze środkami rozwoju obszarów wiejskich (a więc między innymi płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013), o czym traktuje tytuł tego rozporządzenia.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. K. wniosła o jej uchylenie, zarzucając - tak jak w odwołaniu - powoływanie się na przepisy art.19 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, które odnoszą się do aktualnie obowiązujących regulacji w ramach płatności obszarowych. Podniosła, że stanowisko Agencji o nieskutecznym przejęciu w 2015r. zobowiązań rolnośrodowiskowych jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami, co potwierdziły wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2017r. sygn. akt I SA/Rz 959/16 oraz z dnia 1 sierpnia 2017r. sygn. akt I SA/Rz 178/17. Skarżąca zwróciła też uwagę na notoryczne niedotrzymywanie przez Biuro Powiatowe ARiMR terminów wydawania decyzji dotyczących płatności rolnośrodowiskowych za 2015r. i 2016r., co dodatkowo skomplikowało sprawę, bo decyzje zostały wydane już po zakończeniu naboru w roku następnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność pomniejszenia stronie skarżącej płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016 w związku z przedeklarowaniem powierzchni, na których to zobowiązanie powinno być realizowane. Z kolei odmowa kwalifikacji zadeklarowanych powierzchni działek I1, A1, B1, F1, G1 i H1 była konsekwencją uznania przez organy Agencji, że przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego do tych działek w 2015r. było nieskuteczne.
Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że co do zasady zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, a ewentualna zmiana może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach określonych w przepisach. Zgodnie z treścią § 5 i § 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów i nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Ponadto w myśl § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy. Trzeba mieć na uwadze, że prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną, nie może być więc przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość.
Skarżąca realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od 2014r. W drugim roku jego realizacji wystąpiła o przyznanie płatności w związku z przejęciem zobowiązania i gruntów od innego rolnika, ale w ocenie organów Agencji było to nieskuteczne przejęcie, wobec niespełnienia przesłanek określonych w przepisach, co spowodowało odmowę objęcia przejętych gruntów zobowiązaniem rolnośrodowiskowym skarżącej, a co za tym idzie – odmowę przyznania płatności za 2015r. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krośnie w tym przedmiocie stała się ostateczna – decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2016 została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia [...] września 2016 r. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Rz 962/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D. K. na ww decyzję organu II instancji. Wyrok ten jest prawomocny.
Stosownie do treści art.170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że powołany wyrok wiąże sądy i inne organy państwowe również w niniejszym postępowaniu w zakresie, w jakim odnosi się do skuteczności przejęcia przez D. K. zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2015r., dlatego Sąd rozpoznający obecnie sprawę nie może dokonać ponownej oceny tej kwestii. Sytuacji tej nie może zmienić funkcjonowanie w obrocie prawnym orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wydanych w sprawach dotyczących innych beneficjentów, w których dokonano odmiennej interpretacji § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zakresie przesłanek przejęcia zobowiązania (powołane w skardze wyroki o sygn..akt I SA/Rz 959/16 i I SA/Rz 178/17).
Jak wyżej wskazano, zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane nieprzerwanie przez cały pięcioletni okres. Skoro zatem prawomocnie orzeczono, że w 2015r. nie doszło do przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego na spornych działkach, to w 2016r. skarżąca nie mogła na tych działkach kontynuować programu rolnośrodowiskowego. Niesporne jest, że przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie dopuszczają możliwości zwiększenia powierzchni zobowiązania w wariancie 2.1 lub dodania wariantu 2.3. Z tych względów uznać należy, że skarżąca nie była uprawniona do uzyskania w 2016r. płatności rolnośrodowiskowych na działkach I1, A1, B1, F1, G1 i H1, dlatego organy Agencji zasadnie odmówiły jej przyznania płatności do spornych gruntów.
Pomimo tego, istnieją przesłanki do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, bowiem w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do odstąpienia od nałożenia na skarżącą sankcji powierzchniowej i sankcji wieloletniej.
Zgodnie z art.64 ust.2 lit.d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (...) – (Dz.U UE.L. z dnia 20 grudnia 2013r.) , nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby.
Okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają uznanie, że nie można skarżącej przypisać winy w zgłoszeniu do płatności zawyżonej powierzchni.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w dniu 15 czerwca 2016r,. kiedy nie znała stanowiska organów Agencji w kwestii nieskutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015r., gdyż organy te zwlekały z wydaniem decyzji w tej sprawie aż do [...] czerwca 2016r.
Ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR stwierdzająca nieskuteczne przejęcie przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015r. zapadła dopiero w dniu [...] września 2016r., natomiast prawomocnie kwestia ta została przesądzona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Rz 962/16, który uprawomocnił się w dniu 28 marca 2017r.
Dopiero od tego momentu skarżąca powinna była wiedzieć, że zobowiązania rolnośrodowiskowego nie przejęła w sposób skuteczny i nie powinna deklarować powierzchni przejętej w ten sposób we wniosku o płatność za 2016r.
Należy mieć ponadto na uwadze, że w tym samym czasie przed tymi samymi organami administracji toczyły się postępowania administracyjne, a następnie sądowe w innych sprawach, lecz w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, w których zapadły odmienne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odnośnie interpretacji § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zakresie przesłanek przejęcia zobowiązania i uznania skuteczności takiego przejęcia (powołane w skardze wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2017r. sygn akt I SA/Rz 959/16 i z dnia 1 sierpnia 2017r. sygn. akt I SA/Rz 178/17). Sytuacja ta nie sprzyjała pewności skarżącej co do jej sytuacji i mogła wywołać wątpliwości co do prawidłowości orzeczeń zapadłych w jej sprawie.
Rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego w powyższych sprawach, niewątpliwie niepożądana z punktu widzenia praworządności, jest przejawem niezawisłości sędziowskiej, jednakże świadczy też o niejasności przepisów regulujących kwestię przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Konsekwencjami takiej sytuacji nie powinien być obciążany rolnik, który prawidłowo wykonuje swoje obowiązki, a stwierdzone uchybienia nie wynikają z jego winy.
Na uwzględnienie zasługują w tym kontekście zawarte w skardze zarzuty nieprzestrzegania terminów wydawania przez organy decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych (zwłaszcza przez organ I instancji - decyzje zarówno za 2015r. jak i za 2016r. zostały wydane po upływie roku od złożenia wniosków, czyli już po zakończeniu naboru w roku następnym), co w istotny sposób przyczyniło się do wywołania stanu niepewności skarżącej, w zakresie jej sytuacji prawnej.
Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania przepisów art.19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 trzeba wskazać, że zarzut ten był już zawarty w odwołaniu od decyzji, lecz organ odwoławczy odniósł się do niego w sposób bardzo lakoniczny, stwierdzając jedynie, że jest to właściwe rozporządzenie w sprawie obliczania pomocy i kar administracyjnych związanych ze środkami rozwoju obszarów wiejskich, o czym traktuje ponadto jego tytuł.
Zdaniem Sądu wątpliwości skarżącej co do aktualności tego rozporządzenia w niniejszej sprawie nie są bezpodstawne. Jak bowiem wynika z art.44 tego rozporządzenia, wchodzi ono w życie siedem dni po opublikowaniu tj. 27 czerwca 2014r., lecz stosuje się je do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015r. Organ nie wyjaśnił, mimo podnoszonych przez stronę zastrzeżeń, na jakiej podstawie rozporządzenie to, będące podstawą nałożenia sankcji administracyjnych, ma zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowej z tytułu zobowiązania rozpoczętego przed dniem 1 stycznia 2015r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że określona art.8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji ma zastosowanie także w sprawach płatności na rzecz rolników. Jej przestrzeganie jest szczególnie istotne w sytuacjach wątpliwych, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, w przypadkach podnoszonych przez stronę zastrzeżeń, co do prawidłowości zastosowanych przepisów. Organy powinny wówczas w uzasadnieniach decyzji wyjaśniać stronom w sposób wyczerpujący podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć, a także zawrzeć rozważania co do istnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego tj. § 64 rozporządzenia nr 1306/2014, a także przepisy postepowania administracyjnego tj. art.7, art.8 i art.9 k.p.a., dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na zasądzone koszty postępowania sadowego składają się:
- uiszczony wpis od skargi w kwocie 153,00zł
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00zł
- koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900,00zł ( na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło