VII SA/Wa 763/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-20
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o treści wskazanej przez wnioskodawcę, jeśli stan faktyczny lub prawny, którego dotyczy żądanie, jest sporny lub nie wynika jednoznacznie z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia, jeśli żądana treść dotyczy okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które są sporne lub nie wynikają jednoznacznie z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany, a jego celem jest potwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a nie ustalanie ich lub rozstrzyganie sporów prawnych.Stan faktyczny
Strona (Parafia) zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że działka ewidencyjna nr [...] nie wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego wpisanego do rejestru zabytków i nie podlega ochronie prawnej. Organ I instancji (Wojewódzki Konserwator Zabytków) odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że spichlerz z T., będący częścią zespołu, był zlokalizowany na tej działce w momencie wpisu do rejestru, a jego późniejsza translokacja nie przesądza o braku ochrony terenu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. w K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.
Wnioskiem z dnia 19 lipca 2016 r. P. w K. z siedzibą przy Al. P. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie zaświadczenia o treści: "działka nr [...] obr. [...] przy al. P. w K. nie wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego na W., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...].01.1970 r. Ww. nieruchomość nie podlega ochronie prawa na mocy przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 poz. 1446 z późn. zm.)".
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 217 § 1 i § 2, art. 218 § 2, art. 219 k.p.a. oraz art 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4, pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Organ I instancji wskazał, że w świetle treści decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] stycznia 1970 r. [...] w sprawie wpisu do rejestru zespołu budownictwa drewnianego na W. (nr rejestru [...]), w skład zabytkowego zespołu wchodzi: kościół przeniesiony z K., karczma przeniesiona z P. oraz spichlerz przeniesiony z T. Decyzja ta określiła granice zespołu na "całość w/w obiektów oznaczonych [...],[...]". Organ ustalił, że analogiczne informacje znajdują się w księdze rejestru zabytków nieruchomych. W rubryce "opis zabytku" wpisano "zespół budownictwa drewnianego", a w rubryce "opis granic ochrony zabytku" odnotowano ,,całość obiektu", co oznacza, że ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków został objęty cały zespół.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. stwierdził następnie, że wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczył dz. ew. nr [...] obr. [...], która w chwili wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nie istniała. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na podstawie równoważników gruntowych organ ustalił, że dz. [...] weszła w skład działki ewidencyjnej o numerze [...] i nie stanowi terenu obecnej dz. ew. nr [...]. Organ ustalił ponadto, że w dacie wydania decyzji [...] część objętego ochroną konserwatorską zabytkowego zespołu budownictwa drewnianego, w tym spichlerz z T., była zlokalizowana poza granicą parceli [...], na terenie obecnej działki ew. nr [...]. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotem ochrony konserwatorskiej na podstawie decyzji z [...] stycznia 1970 r. nie były pojedyncze obiekty budowlane, ale zespół budynków. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, historyczny zespół budowlany jest zdefiniowany jako powiązana ze sobą przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę, styl, materiał, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. W ocenie organu, z uwagi na lokalizację spichlerza z T., nie można ograniczyć granic ochrony konserwatorskiej wyłącznie do dawnej parceli katastralnej nr [...], a obecnej dz. ew. nr [...]. W przeciwnym razie wpis ww. obiektu do rejestru zabytków jako elementu współtworzącego zespól nie miałby sensu. Nieprecyzyjne określenie granic ochrony konserwatorskiej w decyzji o wpisie do rejestru zabytków z 1970 r. nie może skutkować potwierdzeniem, że działka ew. nr [...], na której był usytuowany zabytkowy spichlerz z T., nie podlega ochronie konserwatorskiej. Kwestia ta powinna być przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie zmiany treści decyzji.
Odnosząc się do przeprowadzonej przez P. w K. translokacji budynku spichlerza z T. organ I instancji uznał, że samo przeniesienie zabytkowego obiektu na nowe miejsce nie jest równoznaczne z utratą walorów zabytkowych terenu, na którym był zlokalizowany ww. obiekt. Tym bardziej translokacja obiektu wpisanego do rejestru zabytków nie przesądza o ochronie konserwatorskiej terenu, na którym był on zlokalizowany. Zgodnie z art. 13 ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami, skreślenie z rejestru zabytków następuje na podstawie decyzji wydanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W stosunku do dz. ew. nr [...] taka decyzja nie została wydana. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że nie może potwierdzić, iż dz. ew [...] obr [...] przy al. P. w K. nie jest wpisana do rejestru zabytków i nie jest objęta ochroną konserwatorską na podstawie przepisów obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tych okolicznościach [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę.
Po rozpatrzeniu zażalenia P. w K. od postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy.
Minister za niezasadny uznał podniesiony w zażaleniu zarzut błędnej wykładni pojęcia "historyczny zespół budowlany", wskazując, że w uproszczonym i odformalizowanym postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia organ nie dokonuje wykładni przepisów prawa, a jedynie wydaje żądane zaświadczenie albo odmawia jego wydania w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu (art. 218 k.p.a. a contrario). Jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. Organ w zaświadczeniu stwierdza jedynie, co mu jest wiadome, natomiast nie rozstrzyga żadnej sprawy. W trybie dotyczącym wydania zaświadczenia nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające może dotyczyć zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia się domaga. Jest ono zatem ograniczone do badania dokumentacji o charakterze określonym w art. 218 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż zgodnie z art. 13 ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami, skreślenie z rejestru zabytków następuje na podstawie decyzji wydanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaś w stosunku do działki ew. nr [...] taka decyzja nie została wydana. Minister stwierdził ponadto, że wniosek Parafii o wydanie przedmiotowego zaświadczenia jest kolejną próbą podważenia decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] stycznia 1970 r. znak: [...], wpisującej do rejestru zabytków zespół budownictwa drewnianego na W., w związku z planami inwestycyjnymi Parafii dotyczącymi tego terenu. Minister wskazał, że na wniosek Parafii, decyzją z dnia [...] maja 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego skreślił z rejestru zabytków wchodzący w skład zespołu budownictwa drewnianego na W. w K. kościół przeniesiony z K., a ponadto odmówił skreślenia z rejestru zespołu. Skarga Parafii na wskazana powyżej decyzję z dnia [...] maja 2010 r. została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2011 r., sygn. I SA/Wa 1490/10.
Skargę na postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 144 w zw. z art. 138 § 2 i art. 219 k.p.a. polegające na nieuchyleniu przez organ II instancji postanowienia organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmawiającego wydania zaświadczenia i braku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, pomimo że organ I instancji w sposób nieuzasadniony zastosował art. 219 k.p.a. i odmówił wydania zaświadczenia o treści wskazanej przez wnioskodawcę, podczas gdy stan faktyczny i prawny określony we wniosku o wydanie zaświadczenia był zgodny z danymi znajdującymi się z rejestrze zabytków, w tym w szczególności z treścią decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r., ponieważ działka nr [...] obr. [...] przy al. P. w K. nie była i nie jest wymieniona w tej decyzji jako granica zespołu budownictwa drewnianego na W., w związku z czym nie wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego na W. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. i tym samym nie podlega ochronie prawa na mocy przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
II. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 144 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 218 § 1 i 2 k.p.a. polegające na nieuchyleniu przez organ II instancji postanowienia organu I instancji odmawiającego wydania zaświadczenia i braku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, pomimo że organ ten obowiązany był wydać zaświadczenie potwierdzające, że działka nr [...] obr. [...] przy al. P. w K. nie wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego na W. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], na podstawie decyzji z 1970 r. i że nieruchomość ta nie podlega ochronie prawa na mocy przepisów obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż taki właśnie stan faktyczny i prawny nieruchomości wynika z rejestru zabytków prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
III. przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 144 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 218 § 2 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na nieuchyleniu przez organ II instancji postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. odmawiającego wydania zaświadczenia i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, pomimo że organ I instancji nie przeprowadził przed rozpatrzeniem wniosku Parafii w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, nie rozpatrzył w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, na skutek czego błędnie odmówił wydania zaświadczenia, polegające na:
- czynieniu ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego w zakresie objęcia działki nr [...] wpisem nr [...] do rejestru zabytków w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności treścią decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. i księgi rejestru zabytków, w których przedmiotowa działka nie była wymieniona, gdyż działka nr [...] nie wchodziła w skład parceli nr [...],
- czynieniu ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego w zakresie objęcia działki nr [...] wpisem nr [...] do rejestru zabytków w sposób wykraczający poza konieczny zakres postępowania wyjaśniającego i treść decyzji z [...].01.1970 r. oraz wpisów w księdze rejestru zabytków, poprzez dodatkowe wyjaśnienia co do posadowienia zabytkowego spichlerza z T. na działce nr [...] na dzień wydania decyzji z [...] stycznia 1970 r. i wnioskowanie z tego faktu, że działka ta objęta jest ochroną jako będąca w granicy zespołu tylko z tego powodu, że znajdował się na niej obiekt zabytkowy wskazany w decyzji, pomimo że sama działka nie jest wymieniona w decyzji ani w księdze rejestru zabytków nieruchomych, przy jednoczesnym pominięciu jako wykraczających poza zakres konieczny do wyjaśnienia sprawy okoliczności, że na dzień złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia żaden z obiektów zabytkowych wymienionych w przedmiotowej decyzji z [...] stycznia 1970 r. nie znajdował się na działce nr [...],
- sprzeczności ustaleń organów obu instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i przyjęciu, że działka nr [...] wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego na W. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], podczas gdy z materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności z treści decyzji z [...] stycznia 1970 r., wpisów w księdze rejestru zabytków i dokumentów załączonych do wniosku o wydanie zaświadczenia wynika, że ochronie podlegają wyłącznie obiekty zabytkowe wpisane do rejestru tj. karczma i spichlerz z T. oraz wyznaczone w decyzji z dnia [...].01.1970 r. otoczenie zabytków w postaci parceli [...] odpowiadającej obecnie działce nr [...], a ponadto na działce nr [...] nie znajduje się już obecnie żaden z obiektów wchodzących w skład zespołu budownictwa drewnianego na W. (nr [...]), gdyż w oparciu o ostateczną decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] udzielono Parafii pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie spichlerza z T. w zespole budownictwa drewnianego na W. w zakresie zmiany lokalizacji budynku w obrębie zespołu bez jego rozbiórki i przeniesiono spichlerz na działkę nr [...].
IV. prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni pojęcia historyczny zespół budowlany i uznaniu, że zespół ten obejmuje ipso iure cały teren nieruchomości gruntowej na którym zespół jest usytuowany, tj. działki, na których obiekty budowlane wchodzące w skład zespołu są posadowione, nawet w razie braku wpisu tych działek w decyzji jako granic zespołu, pomimo że prawidłowa wykładnia pojęcia zespół budowlany prowadzi do wniosku, że w jego skład wchodzą jedynie budynki (obiekty budowlane) wskazane w decyzji o wpisie zespołu budowlanego do rejestru zabytków, względnie działki, które zostały wprost w takiej decyzji wymienione jako granice ochrony konserwatorskiej lub działki które na mocy decyzji zostały objęte ochroną jako otoczenie zespołu budowlanego, na skutek którego to uchybienia organ II instancji błędnie uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, gdyż działka [...] stanowi element zespołu budownictwa drewnianego na W., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r., podczas gdy w rzeczywistości działka ta nie stanowi części składowej zespołu, gdyż nie została wskazana w decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. jako teren znajdujący się w granicach ochrony konserwatorskiej i nie jest zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze zabytków prowadzonym przez organ I instancji objęta ochroną, ponieważ ochronie w ramach historycznego zespołu budowlanego podlegają jedynie obiekty budowlane wymienione w decyzji lub wprost określone w niej działki czy ich części, a ponadto na działce tej nie był już w chwili złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia posadowiony żaden ze wskazanych w decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. zabytkowych obiektów budowlanych.
Z powołanych względów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie, o którym mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., zatem stosownie do treści tego przepisu oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrola objętych skargą postanowień organów administracji publicznej obu instancji tego rodzaju wad, uzasadniających uwzględnienie skargi, nie wykazała.
Mając na uwadze przedmiot sprawy należy przypomnieć, że zaświadczenie jest przewidzianym w przepisach prawnych potwierdzeniem przez właściwy organ pewnego stanu rzeczy, a więc urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego) dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PiP 2004, nr 10, s. 58). Zaświadczenie jest aktem potwierdzającym istnienie uprawnień lub obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej.
Rozpoznawana sprawa w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczy przypadku objętego dyspozycją art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., gdyż odnosi się do sytuacji ubiegania się o zaświadczenie przez podmiot legitymujący się interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., obowiązek organu administracji publicznej wydania zaświadczenia aktualizuje się wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W niniejszej sprawie chodzi o dane wynikające z prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków rejestru zabytków.
Zarzuty skargi koncentrują się w głównej mierze wokół zarzutów naruszenia art. 218 § 2 w związku z art. 144 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych w przepisach wskazanych w punkcie III. podstaw rozpoznawanej skargi. Uwzględniając ich treść przypomnienia wymaga, że postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest ogólnym jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, o którym stanowi art. 1 pkt 1 k.p.a., lecz jak trafnie wskazał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ma charakter postępowania uproszczonego i odformalizowanego. Z tego względu wskazuje się, że przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przez organ przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego (art. 218 § 2 k.p.a.) ogranicza się jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. W orzecznictwie zauważa się, że określony w ustawie siedmiodniowy termin na wydanie zaświadczenia implikuje konkluzję, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia na podstawie ad hoc gromadzonych dowodów. W każdym przypadku chodzi bowiem o dane, którymi organ umocowany do wydania zaświadczenia już dysponuje (por. wyrok NSA z 7 lutego 2017 r., II OSK 1270/15). Prowadzenie postępowania wyjaśniającego opierać się może więc jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Organ może zatem wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych bez potrzeby ich kreowania. Zakres tego postępowania wyznaczają dwie przesłanki: jest ono dopuszczalne tylko w niezbędnym zakresie i służy jedynie potwierdzeniu faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Powinno zatem odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów czy zbiorów danych oraz oceny, czy odnoszą się one do osoby wnioskodawcy, faktów bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ich ewentualnych dysponentów. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu. Innymi słowy, postępowanie wyjaśniające z art. 218 § 2 k.p.a. ogranicza się jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. Z tych względów przyjmuje się, że w trybie wydania zaświadczenia nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W konsekwencji, do postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia nie znajdują zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia jest prowadzone jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia (wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 2554/16). Nie jest też dopuszczalne tworzenie na użytek postępowania w sprawie wydania zaświadczenia materiałów dowodowych mających służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści (zob. ww. wyrok NSA z 7 lutego 2017 r. II OSK 1270/15). Przepis art. 218 § 2 w zw. z § 1 k.p.a. modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w rozdziale IV k.p.a. wobec czego wywodzone w skardze zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są chybione, bowiem postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie ma na celu ustalenie stanu faktycznego, a jedynie zbadanie dokumentów, które ten stan potwierdzają.
Jeśli się zważy powyższe, to, po pierwsze, nie budzi wątpliwości, że zarzuty skargi dotyczące nieuzasadnionej, zdaniem strony, odmowy wydania zaświadczenia, przy pominięciu okoliczności, że na dzień złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia żaden z obiektów zabytkowych wymienionych w decyzji z dnia [...] stycznia 1970 r. nie znajdował się na działce nr [...], nie mogły być uznane przez Sąd za skuteczne poważające prawidłowość zaskarżonych postanowień. W postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia organ nie może przyjmować ustaleń odnoszących się do aktualnego stanu faktycznego zabytku niewynikających z ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Organ nie może w szczególności w postępowaniu, o którym stanowi art. 1 pkt 4 k.p.a. kwestionować trafności czy zgodności ze stanem faktycznym zapisów znajdujących się w posiadanych dokumentach. Żądanie skarżącej dotyczące ustalenia aktualnego sposobu zagospodarowania działki nr [...] wymagałby zaś przeprowadzenia czynności dowodowych zmierzających do weryfikacji danych z rejestru zabytków, co na gruncie postępowania w przedmiocie wydawania zaświadczeń byłoby niedopuszczalne, jako sprzeczne z charakterem instytucji zaświadczenia.
Po wtóre, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej, że organy nie przeprowadziły przed rozpatrzeniem wniosku, który wszczął kontrolowane postępowanie, postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie i nie rozpatrzyły w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że z prowadzonego przez organ I instancji rejestru wynika, że do rejestru zabytków miasta K. na mocy decyzji z [...] stycznia 1970 r. [...] wpisany został zespół budownictwa drewnianego na W. w K. (nr rejestru [...]), w skład którego wchodzą: kościół przeniesiony z K., karczma przeniesiona z P. oraz spichlerz przeniesiony z T. Ochroną konserwatorską zespół ten objęty jest w graniach ustalonych jako: "całość w/w obiektów oznaczonych [...],[...]", co wynika z treści decyzji. Ustalono ponadto, że analogiczne informacje znajdują się w księdze rejestru zabytków nieruchomych oraz że w dacie wydania decyzji [...] część objętego ochroną konserwatorską zabytkowego zespołu budownictwa drewnianego, w tym spichlerz z T., była zlokalizowana poza granicą parceli [...], na terenie obecnej działki ew. Nr [...], której dotyczy wniosek o wydanie zaświadczenia. Zakres przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego Sąd uznaje za niezbędny w rozumieniu art. 218 § 2 k.p.a. w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie zaświadczenia.
Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wydanie zaświadczenia powołuje się ponadto na skutki pozwolenia Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], na mocy którego zezwolono skarżącej Parafii na realizację robót budowlanych przy obiekcie spichlerza z T. w zakresie zmiany jego lokalizacji w obrębie zespołu bez jego rozbiórki, zgodnie z projektem budowlanym. Należy zauważyć, że skutki tej decyzji, polegające na zmianie pierwotnej lokalizacji spichlerza w ramach zespołu budownictwa drewnianego w związku z przeniesieniem go w inne miejsce, są sprzeczne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r., I SA/Wa 1490/10 wydanym w sprawie ze skargi skarżącej Parafii na wskazaną w zaskarżonym postanowieniu decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie skreślenia z rejestru zabytków. We wskazanym wyroku z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd trafnie zauważył, że korekta przestrzennej kompozycji zespołu powinna być dokonana poprzez zmianę decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Analogiczne stanowisko, które Sąd uznaje za prawidłowe, wyraził organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. W kontekście tych ustaleń, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że skarżąca żądając wydania zaświadczenia o wskazanej przez nią treści w istocie domaga się, by w trybie przepisów regulujących zasady wydawania zaświadczeń organ rozstrzygnął skomplikowaną, sporną kwestię dotyczącą stanu prawnego zabytkowego zespołu budownictwa drewnianego, co w oczywisty sposób wykracza poza zakres ustaleń przyjmowanych w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia. W tym kontekście warto też przypomnieć, że organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. Skoro bowiem zaświadczenie ma być potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanie zaświadczenia w sytuacji wątpliwości co do tych faktów bądź stanu prawnego i istnienia sporu w tym zakresie nie powinno mieć miejsca (prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2017 r. II SA/Kr 1535/16).
W ocenie Sądu, ma ponadto rację Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc, że w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia nie przeprowadza się wykładni przepisów prawa materialnego, co wynika z faktu, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym o charakterze konstytutywnym czy też deklaratoryjnym (por. wyrok NSA z dnia z 7 lutego 2017 r., II OSK 1270/15). Potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprawność powyższego stanowiska organu każe uznać, że podniesiony w skardze zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków o opiece nad zabytkami, również nie może być uznany za zarzut trafny i uzasadniający stwierdzenie przez Sąd naruszenia zaskarżonymi postanowieniami prawa materialnego uzasadniającego uwzględnienie skargi.
Konkludując należy stwierdzić, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że działka nr [...] obr. [...] przy al. P. w K. nie wchodzi w skład zespołu budownictwa drewnianego na W., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...].01.1970 r. oraz zaświadczającego, że ww. nieruchomość nie podlega ochronie prawa na mocy przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wydania zaświadczenia z tych samych względów nie narusza prawa.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło