I OSK 849/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1127/17 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości 1) prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1127/17 w ten sposób, że w miejsce błędnego oznaczenia numeru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie: "[...]", wpisuje poprawnie: "[...]"; 2) oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1127/17 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach. Na wniosek A. K. postanowieniem Burmistrza Lubartowa z dnia 20 czerwca 2001 r. zostało wszczęte postępowanie o rozgraniczenie. Decyzją z dnia 19 listopada 2001 r. Burmistrz Lubartowa orzekł w pkt 1 Rozgraniczyć nieruchomości oznaczone jako działki: nr [...] o pow. [...]ha i nr [...] o pow. [...]ha stanowiące własność A. K., ujawnionych w Kw [...] z działką nr [...] o pow. [...]ha stanowiąca współwłasność J. W. w 1/2, A. W. w 1/6, E. W. w 1/6, E. W. w 1/6 ujawnioną w Kw [...], położonych w L. w obrębie [...]. Pkt 2 Granica Prawna między ww. działkami przebiega zgodnie z danymi geodezyjnymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów z 1968 r. oraz pomiaru bezpośredniego m. L. z lat 1963-1968 i jest uwidoczniona na szkicach granicznych załączonych w operacie technicznym, zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Lubartowie pod nr [...]. Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2017 r. A. K. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Lubartowa z dnia 19 listopada 2001 r. w przedmiocie rozgraniczenia. W uzasadnieniu wniosku wskazała na podstawę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i podała, że decyzja z dnia 19 listopada 2001 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej postanowieniem Sądu Powiatowego w Lubartowie z dnia 17 listopada 1964 r. w sprawie I Ns 390/64. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 7 marca 2017 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, a po rozpoznaniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją z dnia 11 września 2017 r. utrzymało w mocy decyzję z dnia 7 marca 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przedłożone postanowienie Sądu Powiatowego w Lubartowie Wydział Cywilny z dnia 17 listopada 1964 r. sygn. akt I Ns 390/64 dotyczy zasiedzenia przez E. O., Z. O. i J. Z. nieruchomości położonej w L. o obszarze [...], graniczącą od wschodu z działką A. C., od południa z działką K. D. i E. L., od zachodu z działką J. P. i od północy z działką T. S., nie jest to zatem orzeczenie o rozgraniczeniu nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., brak zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. o rozgraniczeniu. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1127/17 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 września 2017 r. Skargę kasacyjną wniosła A. K., w skardze zarzuciła: W pkt 1 naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 7, 8, 75 § 1 i 78 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, przez Sąd I instancji, że organ administracji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodów, na których Sąd i instancji oparł swe ustalenia, w tym brak analizy zebranego w sprawie materiału, czy decyzja nie zawiera wad z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W pkt 2 naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. w oparciu, że przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. w oparciu, że dotyczy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej w dniu 9 marca 2022 r. sprawę skierował do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę na następującą okoliczność mianowicie, w niniejszej sprawie, tj. I OSK 849/19 postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Lubartowa z dnia 19 listopada 2001 r. oparte było o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Natomiast na tym samym posiedzeniu, tj. w dniu 10 lutego 2023 r. rozpoznawana była również druga sprawa ze skargi kasacyjnej A. K., tj. I OSK 1847/20. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 452/19 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję tego Kolegium z dnia 29 stycznia 2019 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Miasta Lubartów z dnia 19 listopada 2001 r. W tej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte na wniosek A. K. z dnia 9 grudnia 2014 r. i oparte było o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie I OSK 1847/20 skarga kasacyjna A. K. została oddalona. Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie, to przede wszystkim należy się odnieść do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego przepisu i sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wydanie przez Sąd Powiatowy w Lubartowie Wydział Cywilny postanowienia w sprawie zasiedzenia z dnia 17 listopada 1964 r. sygn. akt I Ns 390/64 powoduje, że decyzja rozgraniczeniowa Burmistrza Lubartowa z dnia 17 listopada 2001 r. została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość spraw zaś będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt OSK 485/21). Stąd też dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie zasady res iudicata, istotne znaczenie ma, że tożsama sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest mowa o sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a więc sprawie która została rozstrzygnięta przez organ administracji w trybie decyzji administracyjnej, która uzyskała walor ostateczności. A kolejnym zagadnieniem jest zbadanie, czy występuje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejnymi dwiema decyzjami, z których pierwsza ma walor ostateczności. W rozpoznawanej sprawie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie została spełniona, skarżąca kasacyjnie powołując się tą przesłankę nie wskazuje decyzji ostatecznej, a postanowienie Sądu Powiatowego w Lubartowie z dnia 17 listopada 1964 r. sygn. akt I Ns 390/64, nadto postanowienie to zostało wydane w innej przedmiotowo sprawie jaką jest sprawa o zasiedzenie. Aktualnie podstawa prawna zasiedzenia uregulowana jest w kodeksie cywilnym w księdze drugiej własność i inne prawa rzeczowe, tj. w art. 172 do art. 176, który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1965 r. a zważywszy na datę powołanego wyżej postanowienia Sądu Powiatowego w Lubartowie w sprawie zasiedzenia podstawą prawna jego wydania był dekret z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe. Zaznaczyć również należy, że sprawy o zasiedzenie należą do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego. Natomiast decyzja Burmistrza Lubartowa z dnia 17 listopada 2001 r. w sprawie rozgraniczenia wydana została na podstawie przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Powyższe okoliczności bezsprzecznie wskazują, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w okolicznościach tej sprawy nie została spełniona, tym samym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia tego przepisu jest niezasadny. Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej z dnia 19 listopada 2001 r. zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 5 stycznia 2017 r. w którym powołana została wyłącznie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Należy bowiem mieć na uwadze, że w dacie 5 stycznia 2017 r. pozostawały w obrocie prawnym decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2015 r. i 25 marca 2015 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej z dnia 19 listopada 2001 r., które zostały wydane na wniosek skarżącej z dnia 9 grudnia 2014 r. w którym powołana była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dalsze losy sprawy wszczętej na wniosek skarżącej z dnia 9 grudnia 2014 r. są przedmiotem sprawy I OSK 1847/20, która również została rozpoznana na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2023 r., o czym już wcześniej informowano. W takich okolicznościach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie mógł być rozpoznawany w niniejszej sprawie, tj. I OSK 849/11, albowiem został rozpoznany w sprawie I OSK 1847/20. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania to stwierdzić należy, że są one niezasadne. Jak wskazano wcześniej istota sporu związana była z zarzutem dotyczącym art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a wobec niezasadności tego zarzutu bezprzedmiotowe są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym ustalania stanu faktycznego. Niezasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. natomiast przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. sprostowano z urzędu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oczywistą omyłkę polegającą na poprawnym wpisaniu numeru zaskarżonej decyzji.