I OSK 1847/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana w 2001 r. była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja rozgraniczeniowa z 2001 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i braku wątpliwości interpretacyjnych, a przedstawione przez skarżącą dokumenty z 2016 r. nie wykazały takiej oczywistości w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Lublinie odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Lubartowa z 2001 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji rozgraniczeniowej, wskazując na pominięcie istotnych dokumentów geodezyjnych. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia i stwierdzenia nieważności decyzji było wielokrotnie przedmiotem kontroli sądowej i administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 452/19 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 452/19 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Wydanie powyższego wyroku poprzedzone zostało następującymi okolicznościami.
1. Na wniosek A. K. postanowieniem Burmistrza Lubartowa z dnia 20 czerwca 2001 r. zostało wszczęte postępowanie o rozgraniczenie. Do przeprowadzenia czynności technicznych został upoważniony geodeta A. K. W czynnościach na gruncie uczestniczyli A. K., J. W. oraz A. W. Protokół graniczny podpisany został przez strony obecne przy rozgraniczeniu. Decyzją z dnia 19 listopada 2001 r. Burmistrz Lubartowa orzekł w pkt 1 Rozgraniczyć nieruchomości oznaczone jako działki: nr [...] o pow. [...]ha i nr [...] o pow. [...]ha stanowiące własność A. K., ujawnionych w Kw [...] z działką nr [...] o pow. [...]ha stanowiącą współwłasność J. W. w 1/2, A. W. w 1/6, E. W. w 1/6, E. W. w 1/6 ujawnioną w Kw [...], położonych w L. w obrębie [...]. Pkt 2 Granica Prawna między w/w działkami przebiega zgodnie z danymi geodezyjnymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów z 1968 r. oraz pomiaru bezpośredniego m. L. z lat 1963-1968 i jest uwidoczniona na szkicach granicznych załączonych w operacie technicznym, zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Lubartowie pod nr [...].
2. Na wniosek A. K. postanowieniem z dnia 1 lipca 2014 r. Burmistrz Miasta Lubartowa wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...], która wówczas stanowiła własność Ł. W. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2014 r. Burmistrz Miasta Lubartowa umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, w uzasadnieniu wskazując na fakt toczącego się w 2001 r. postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego obu działek i wydanej decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. Odwołanie wniosła A. K., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 30 października 2014 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium zwróciło uwagę na inne oznaczenie działek i inne strony w decyzji z 2001 r. Skargę na decyzję wniosła Ł. W., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1155/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 października 2014 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenia analizy spraw z 2001 r. i 2014 r. pod kątem kryterium tożsamości przedmiotowej. Zdaniem Sądu okoliczność, że Ł. W., obecna właścicielka działki nr [...], nie była stroną postępowania prowadzonego w 2001 r. i adresatem decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. (bo kto inny był wówczas właścicielem działki będącej przedmiotem rozgraniczenia) nie wyłącza tożsamości podmiotowej sprawy. Skargę kasacyjną wniosła A. K., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2910/15 oddalił skargę kasacyjną.
3. A. K. wnioskiem z dnia 9 grudnia 2014 r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Lubartowa z dnia 19 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 25 marca 2015 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2001 r., a po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia 22 czerwca 2015 r. znak: [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 22 marca 2015 r.
Skargę na decyzję wniosła A. K., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1129/15 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2015 r. Skargę kasacyjną wniosła A. K., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2063/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA między innymi wskazano, że na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 25 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy plik dokumentów, w tym pismo Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 stycznia 2016 r., w protokole rozprawy odnotowano fakt złożenia dokumentów, brak natomiast postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia z nich dowodów.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając ponownie sprawę wyrokiem z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 540/17 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 22 marca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązkiem Kolegium będzie rozpoznanie i odniesienie się do dowodów wnioskowanych przez skarżąca w piśmie z dnia 13 marca 2015 r., a także wnioskowanych na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 lipca 2017 r. wniosła Ł. W., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2857/17 oddalił skargę kasacyjną.
5. W takich okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po ponownym rozpoznaniu wniosku A. K. z dnia 9 grudnia 2014 r. decyzją z dnia 29 stycznia 2019 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Lubartowa z dnia 19 listopada 2001 r., a decyzją z dnia 6 czerwca 2019 r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy decyzję z dnia 29 stycznia 2019 r. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 452/19 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r.
Skargę kasacyjną wniosła A. K., w skardze kasacyjnej sformułowane zostały następujące zarzuty:
1. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. w której geodeta uprawniony dokonał rozgraniczenia z całkowicie dowolnym pominięciem pierwszego kryterium rozgraniczenia, a właściwy organ nie dostrzegł tych wad;
2 Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., który nakłada obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, obejmujący nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organy administracyjne, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uczynił;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w toku postępowania przed organami nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z dnia 19 listopada 2001 r. doszło do tak rażących i oczywistych uchybień, że winny one skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji;
- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że decyzja SKO z dnia 6 czerwca 2019 r. narusza powołane przepisy k.p.a. poprzez brak należytego rozważenia dokumentacji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 stycznia 2016 r. i 24 marca 2016 r., oraz operatu technicznego z dnia 17 sierpnia 2014 r. Geodety P. S.
W konkluzji wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie kosztów postępowania na rzecz skarżącej A. K. według norm przepisanych.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawę skierował do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę na następującą okoliczność mianowicie, w niniejszej sprawie, tj. I OSK 1847/20 postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Miasta Lubartowa z dnia 19 listopada 2001 r. oparte było o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Natomiast na tym samym posiedzeniu, tj. w dniu 10 lutego 2023 r. rozpoznawana była również druga sprawa ze skargi kasacyjnej A. K., tj. I OSK 849/19. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1127/17 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 września 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję tego Kolegium z dnia 7 marca 2017 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Miasta Lubartów z dnia 19 listopada 2001 r. W tej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte na wniosek A. K. z dnia 5 stycznia 2017 r. i oparte było o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W sprawie I OSK 849/19 skarga kasacyjna A. K. została oddalona.
Nadto z urzędu Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo, że pomiędzy stronami właścicielkami sąsiadujących nieruchomości A. K. i Ł. W. toczyło się i toczy szereg spornych spraw. Wydanie przez Starostę Lubartowskiego decyzji z dnia 16 grudnia 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Ł. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego kat. XIII według zaadaptowanego projektu architektoniczno-budowlanego o symbolu "[...]" spowodowało uruchamianie przez A. K. szeregu postępowań nadzwyczajnych dotyczących wskazanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, czy też decyzji pozwolenia na użytkowanie. W sprawach tych Sąd I instancji oddalił skargi A. K., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne A. K. są to sprawy II OSK 3141/19, II OSK 1010/18 i II OSK 2379/15. W takich okolicznościach A. K. złożyła w dniu 9 grudnia 2014 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej z dnia 19 listopada 2001 r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. w niniejszej sprawie I OSK 1847/20, a w dniu 5 stycznia 2017 r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. w sprawie I OSK 849/19.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej z dnia 19 listopada 2001 r., a nie prowadzenie ponownego postępowania w sprawie rozgraniczenia. Zakres przedmiotowy postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w trybie zwykłym jest odmienny od zakresu przedmiotowego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej.
Nadto w sprawach administracyjnych o rozgraniczenie ustawodawca wprowadził odstępstwo od zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), albowiem od decyzji o rozgraniczeniu wydanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) stronom nie przysługuje uprawnienie do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może natomiast żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Żądanie to kończy postępowanie administracyjne i rozpoczyna postępowanie sądowe. Zaznaczyć przy tym należy, że sąd będzie samodzielnie przeprowadzał całe postępowanie rozgraniczeniowe. Jego rolą nie jest odniesienie się do postępowania administracyjnego i poczynionych tam ustaleń, ale przeprowadzenie postępowania sądowego w tym zakresie samodzielnie i niezależnie. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem odwoławczym od decyzji rozgraniczeniowej, a tylko organem nadzoru w przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Powyższa okoliczność dodatkowo wskazuje, że kompetencje Kolegium w sprawach rozgraniczeniowych są ograniczone do przesłanek stwierdzenia nieważności, w rozpoznawanej sprawie jest to przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. czyli przesłanka rażącego naruszenia prawa, natomiast inne przypadki naruszenia prawa w postępowaniu rozgraniczeniowym mogły być podstawą żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu.
Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji, a nie jak w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym wznowienia postępowania, gdzie przyczyny wznowienia dotyczą postępowania poprzedzającego wydanie decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy i obszerny przedstawił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W szczególności Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie w sytuacji, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywisty, a sam naruszony przepis nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie. Stanowisko to zostało wyrażone w oparciu o utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, powołane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stąd też brak jest podstaw do jego ponownego przytaczania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla tylko, że oczywistość naruszenia prawa polegające na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Inaczej ujmując rażące naruszenie prawa nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych.
Tego rodzaju sprzeczności brak jest w kontrolowanej obecnie sprawie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji i co w istocie wynika nawet z zarzutów skargi kasacyjnej.
Nadto przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie zapadły już wcześniej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które zostały wskazane na wstępie uzasadnienia, tym samym rozpoznając ponownie sprawę zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i sąd związane są ocena prawną i wskazaniami w orzeczeniu sądu. W przypadku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest to art. 153 p.p.s.a., a w przypadku wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 190 p.p.s.a. Artykuł 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości postępowania. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylając wyrokiem z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 540/17 decyzję Kolegium z dnia 22 czerwca 2015 r. oraz decyzję Kolegium z dnia 25 marca 2015 r. wskazał, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2063/16.
W takich okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie ponownie rozpoznając sprawę wydało obecnie zaskarżone decyzje z dnia 29 stycznia 2019 r. i 6 czerwca 2019 r., odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej z dnia 19 listopada 2001 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obecnie zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r., po zbadaniu, czy Kolegium wykonało zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku, oddalił skargę A. K. W tym stanie sprawy wnosząc skargę kasacyjną istotnym zagadnieniem staje się ocena czy Kolegium i Sąd I uwzględniły wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 540/17, a zatem czy nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a., tym samym należy wnioskować, że wytyczne zawarte w powołanym prawomocnym wyroku zostały wykonane przez Kolegium, a Sąd I instancji kierując się tymi wytycznymi prawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 31 powołanej ustawy ust. 1. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ust 2. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Ust. 3. Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ustalenie granicy w ramach prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego w 2001 r. nastąpiło na podstawie istniejących dokumentów z pomiaru granic nieruchomości z lat 1963-1968 oraz operatu ewidencji gruntów miasta L. 1968 r. i bezpośrednich czynności przeprowadzonych przez geodetę A. K. w terenie co znalazło wyraz w protokołach granicznych z dnia 4 sierpnia 2001 r. i z 18 sierpnia 2001 r., które zostały podpisane przez strony obecne przy czynnościach rozgraniczeniowych w terenie, w tym skarżącą kasacyjnie. Ustalenie przebiegu granicy nastąpiło częściowo w oparciu o dane wynikające z dokumentów o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy, a nie tylko zgodnego oświadczenia stron.
W zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wypada wskazać, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (zob. K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 - 60; wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., III OSK 3627/21). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Jednocześnie należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (np. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1158/18). Z kolei zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. § 5. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie strona nie składała wniosków dowodowych (zarówno na etapie skargi, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji) również Sąd z urzędu nie przeprowadzał dowodu, a to oznacza, że nie mogło dojść do naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. Stad też zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.v133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. należy uznać za niezasadny.
W skardze kasacyjnej w ramach zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania zawarto dwa zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. i w zw. art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Art. 193 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przepisów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stąd też tego przepisu nie mógł naruszyć Sąd I instancji.
Natomiast przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia. Uzasadnienie wyroku w rozpoznawanej sprawie, spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141§ 4 p.p.s.a. i w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że decyzja SKO z dnia 6 czerwca 2019 r. narusza powołane przepisy k.p.a. poprzez brak należytego rozważenia dokumentacji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 stycznia 2016 r. i 24 marca 2016 r., oraz operatu technicznego z dnia 17 sierpnia 2014 r. Geodety P. S., stwierdzić należy, że zarzuty te są niezasadne. Przede wszystkim Kolegium dokonało oceny dowodu z pisma Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 stycznia 2016 r. (w którym podniesiono, że wyznaczenie granicy w 2001 r przez geodetę A. K. nastąpiło z pominięciem dokumentacji (map) z 1922 r.) i prawidłowo oceniło ten dowód, mając na uwadze przedmiot prowadzonego postępowania, tj. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Jak zasadnie zauważyło Kolegium, geodeta A. K. wyjaśnił, że mapa L. z 1922 r. sporządzona przez mierniczego przysięgłego J. J. oparta jest na osnowie w układzie lokalnym, którego punkty nie zachowały się i brak było możliwości odtworzenia granicy. Ponadto w ewidencji gruntów z 1968 r. granica działek nr [...] i [...] z działką nr [...] stanowiąca naroże budynku mieszkalnego została przyjęta z mapy z 1922 r. i zapisana jako granica sporna. Nadto wydanie decyzji rozgraniczeniowej poprzedzone zostało dokonaniem przez organ oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (protokół kontroli z dnia 9 października 2001 r.) oraz włączeniem dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W piśmie z dnia 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Inspektor podnosi, że rolą organu rozgraniczeniowego jest dokonywanie formalnej oceny przekazanej dokumentacji rozgraniczenia. Kolegium odniosło się również do operatu technicznego z dnia 17 sierpnia 2014 r. sporządzonego przez geodetę P. S., który wykorzystał inne dokumenty i wskazał inny przebieg granicy. Odnośnie operatu P. S., Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że operat ten sporządzony w 2014 r. nie uwzględniał zakończonego w 2001 r. postępowania rozgraniczeniowego, a geodeta P. S. nie podjął żadnych czynności wyjaśniających tylko przekazał sporządzoną dokumentację do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dokumentacja ta została poddana weryfikacji i w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości zwrócona do poprawy i uzupełnienia. W związku z śmiercią geodety P. S. operat techniczny nie został poprawiony przez co nie został przyjęty do zasobu jako pełnowartościowy materiał dowodowy (pismo Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 marca 2016 r. adresowane do A. K., przedłożone wraz z pismem z dnia 8 stycznia 2016 r.). Mając powyższe na uwadze zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny, Kolegium odniosło się do wskazanych dokumentów i prawidłowo oceniło, że dokumenty te nie mogą być podstawą do przyjęcia, że decyzja rozgraniczeniowa z dnia 19 listopada 2001 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Sam fakt powoływania się na powyższe dokumenty z 2016 r., za pomocą których skarżąca kasacyjnie dążyła do wykazania, że decyzja rozgraniczeniowa z dnia 19 listopada 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa wskazuje, że w okolicznościach tej sprawy nie mieliśmy do czynienia z jednoznaczną sytuacją, która pozwalałaby na przyjęcie, że w dacie wydania decyzji rozgraniczeniowej decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło