I OSK 2063/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-10
Skład orzekający: NSA Wojciech Jakimowicz, NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. NSA Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, pomijając w uzasadnieniu istotne dowody dotyczące wadliwości pracy geodezyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd ten naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu do istotnych dowodów złożonych na rozprawie, które mogły mieć wpływ na ocenę, czy decyzja rozgraniczeniowa rażąco naruszała prawo. Sąd I instancji pominął dowody wskazujące na nieprawidłowości w pracy geodezyjnej, co uniemożliwiło prawidłową ocenę przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
A. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, zarzucając szereg nieprawidłowości w postępowaniu rozgraniczeniowym, w tym błędy w dokumentacji geodezyjnej i brak uwzględnienia istotnych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1129/15 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz A. K. kwotę 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1129/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. A. K. zwróciła się do organu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2001 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w L. w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] (stanowiące jej własność), z działką nr [...] ha (stanowiącą współwłasność J. W. w ½ części oraz A. W., E. W. i K. W. po 1/6 części). Dla rozgraniczanych nieruchomości prowadzone były księgi wieczyste KW Nr [...] i KW Nr [...].
Według skarżącej, w toku postępowania rozgraniczeniowego popełniono szereg nieprawidłowości, które skutkować powinny stwierdzeniem nieważności decyzji o rozgraniczeniu. Stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów oraz stan faktyczny na gruncie nie odpowiada stanowi określonemu w protokole granicznym. W toku tego postępowania – zdaniem skarżącej – należało dokonać analizy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów księgi wieczystej i dokumentów uzyskanych od strony, z dokumentami uzyskanymi z Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego oraz pomiaru trwałych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla określenia przebiegu granicy. Protokół został podpisany przez skarżącą jedynie na ostatniej jego stronie, stąd brak jej potwierdzenia, że została zapoznana z całą treścią protokołu i wnioskami w nim zawartymi. Po uprawomocnieniu się decyzji nie został sporządzony wykaz zmian gruntowych oraz inne dokumenty uzasadniające wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków na mapę zasadniczą i do innych zbiorów. Ponadto decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. nie została wykonana, bowiem nie została ona doręczona sądowi wieczystoksięgowemu oraz staroście.
Podstawą prawną wniosku skarżącej były przepisy art. 29, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 i art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1086 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2001 r.).
Z akt sprawy nie wynika jednak, zdaniem Kolegium, aby kwestionowana decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości naruszała któryś z powołanych przepisów ustawy. Decyzja ta wydana została z uwagi na istniejący pomiędzy stronami spór co do przebiegu granic. W toku postępowania zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów (dokumentów z pomiaru granic nieruchomości z lat 1963-1968 oraz operatu ewidencji gruntów m. L. z 1968 r.). Wydanie decyzji poprzedzone zostało dokonaniem przez organ oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (protokół z dnia 9 października 2001 r.) oraz włączeniem dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przebieg postępowania rozgraniczeniowego, jak też podjęte w jego toku czynności – wbrew zarzutom skarżącej – nie budzą wątpliwości organu.
Kolegium nie stwierdziło naruszenia art. 37 wskazanej ustawy, gdyż przepis ten, jakkolwiek obliguje organ administracji do przesłania ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu do sądu rejonowego właściwego do prowadzenia ksiąg wieczystych i do właściwego starosty w celu ujawnienia ich w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków, jednakże wykonanie, bądź niewykonanie tego obowiązku – nie wpływa na ważność samej decyzji rozgraniczeniowej.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453), Kolegium także nie dopatrzyło się ich naruszenia. Akta sprawy bowiem potwierdzają, że ustalenie granic w postępowaniu rozgraniczeniowym nastąpiło w oparciu o wskazanie powyższym rozporządzeniem dokumenty (§ 4, § 5 i § 6 rozporządzenia), których wybór należał do uprawnionego geodety. Oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami dokonano w dniu [...] października 2001 r., a dokumentacja techniczna włączona została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 20 wskazanego rozporządzenia, polegającego na braku podpisów uczestników postępowania rozgraniczeniowego (w tym podpisu skarżącej) na każdej z kart protokołu granicznego wyjaśniono, że powyższy przepis nie wprowadza obowiązku złożenia przez uczestników postępowania podpisu na każdej z kart protokołu. Nie ma zatem mowy o parafowaniu przez strony dla ważności protokołu, każdej z jego kart. Wprawdzie według § 20 ust. 2 rozporządzenia, protokół graniczny sporządza się według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z którego treścią ujętą jako legenda, "strony podpisują każdą kartę protokołu oraz czytelnie stronę ostatnią", jednakże uchybienie postanowieniom wzoru w tym zakresie nie wpływa na ważność powyższego dokumentu, skoro protokół graniczny przed podpisaniem został stronom odczytany i zawiera ich podpisy, w tym podpis skarżącej.
Zaś co do pozostałych zarzutów dotyczących protokołu granicznego i poprawności wytyczenia spornej granicy Kolegium wskazało, że nie jest władne do ich merytorycznej oceny, polegającej na kompleksowej analizie całej dokumentacji geodezyjnej (w tym dokumentacji technicznej – pomiarowej z prac terenowych), zgromadzonej w toku postępowania, która wymagałaby wiadomości specjalnych i na nowo przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, w tym postępowania dowodowego (administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe jest jednoinstancyjne, co oznacza, że nie przysługuje w nim odwołanie, a w przypadku gdy strona jest niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi), co zaprzeczałoby istocie postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W kwestii zarzutu dotyczącego nieprawdziwych zapisów protokołu granicznego, co mogłoby wskazywać na zarzut poświadczenia przez geodetę nieprawdy, bądź sfałszowanie tego dokumentu Kolegium wyjaśniło, że nie jest właściwe do oceny powyższych okoliczności. Właściwymi do stwierdzenia takich naruszeń o charakterze przestępczym są powołane do tego stosowne organy ścigania (wówczas jednak okoliczność wydania decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów, czy w wyniku przestępstwa, stanowić mogłaby podstawę do wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy swą wcześniejszą decyzję. Kolegium podzieliło w całości ustalenia i wnioski poprzedniego składu orzekającego, który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Wyjaśniono ponadto, że w dacie wydawania rozpatrywanej decyzji nie istniała księga wieczysta KW Nr [...] prowadzona obecnie przez Sąd Rejonowy w L., na którą powołuje się wnioskodawczyni, a istniały księgi wieczyste KW Nr [...] i KW Nr [...], na które powołano się w sentencji decyzji rozgraniczeniowej. Tym samym nie można stawiać skutecznego zarzutu, że nie powołano się na dokumenty z tejże księgi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:
1) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności skali i zakresu uchybień popełnionych w toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2001 r., które winny skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji;
2) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie wniosku dowodowego w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność rażących uchybień popełnionych w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza L. dnia [...] listopada 2001 r.
W ocenie skarżącej w toku postępowania rozgraniczeniowego popełniono liczne nieprawidłowości skutkujące zasadnością stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto nie wzięto pod uwagę w sprawie dokumentów księgi wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. oraz zbioru dokumentów ZD Nr [...], gdzie znajduje się opis i szkice polowe wykonane przez mierniczego przysięgłego. Zdaniem skarżącej nie można się także zgodzić z twierdzeniem, że zgromadzenie i wybór spośród istniejących dokumentów dokonany przez geodetę A. K., który niniejsze postępowania prowadził, został dokonany w sposób prawidłowy, skoro w ramach badania stanu prawnego zostały pominięte księgi wieczyste, które w sposób najbardziej przydatny i wiarygodny pozwalają na ustalenie rzeczywistego przebiegu granic rozgraniczanych nieruchomości. Ponadto w 1968 r. nastąpiła pomyłka w dokumentach geodezyjnych odnośnie usytuowania granicy pomiędzy działkami [...] i [...] z działką [...]. Błąd ten wynikał z rozbiórki domu, która nastąpiła w 1965 r. Geodeta A. K. w protokole rozgraniczenia posługiwał się mapami geodezyjnymi z błędnymi oznaczeniami tych punktów z roku 1968. Punkty graniczne wskazane w ewidencji gruntów z 1963 i 1968 r. są zaś rozbieżne, a geodeta A. K. do tego się nie odniósł. Skarżąca powtórzyła zarzut odnoszący się do podpisania przez nią protokołu granicznego. Zarzuciła, że brak jest jakichkolwiek punktów pozwalających na odtworzenie granic ustalonych przez geodetę A. K.. Stan uwidoczniony w dokumentach nie jest możliwy do odtworzenia na gruncie. Końcowo wskazała, że w sprawie niniejszej jej prawidłowe rozstrzygnięcie wymagało wiadomości specjalnych i zasadnym było w związku z podnoszonymi uchybieniami powołanie biegłego z zakresu geodezji na podstawie art. 84 § 1 k.p.a., czego Kolegium nie uczyniło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] stanowiącej własność A. K. z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą współwłasność J. W., A. W., E. W. i K. W., nastąpiło na podstawie przeprowadzonej przez uprawnionego geodetę A. K. niewadliwej rozprawy granicznej.
Sąd zwrócił uwagę, że dokonanych ustaleń w toku czynności rozgraniczenia nieruchomości skarżąca nie kwestionowała i podpisała protokół ustalenia granic, który wraz z operatem technicznym, został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 2001 r. pod nr [...]. Wydanie decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się obecnie skarżąca, stosownie do treści art.33 ust. 2 ustawy, poprzedzała dokonana przez organ ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, co znalazło również odzwierciedlenie w tej decyzji.
Odnosząc się natomiast do próby podważenia przez skarżąca dopiero w postępowaniu nieważnościowym wartości dowodowej protokołu granicznego wskazać należy, iż za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. W rozpatrywanym przypadku nie miało to miejsca, bowiem będący obligatoryjnym elementem postępowania rozgraniczeniowego – które nie zakończyło się zawarciem ugody – protokół graniczny został sporządzony, a czynności biegłego geodety na gruncie miały oczywiście miejsce, czego skarżąca w ogóle nie kwestionowała.
W takich okolicznościach, w przypadku zgodnego uznania przez strony postępowania rozgraniczeniowego przebiegu ustalonej granicy, brak podstaw do stwierdzenia wydania decyzji o rozgraniczeniu z rażącym naruszeniem prawa. O wadzie takiej nie może również decydować twierdzenie dotyczące braku włączenia zgromadzonej dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Obowiązek ten nie istniał w dacie wydania decyzji o rozgraniczeniu.
Natomiast kwestionowanie obecnie po wielu latach położenia punktów granicznych określonych w protokole granicznym, nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Ewentualne wady w ustaleniu przebiegu granic, mogłyby stanowić podstawę żądania przekazania sprawy sądowi w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, w sytuacji, gdyby strony postępowania były nawet z subiektywnie pojmowanych przyczyn niezadowolone z ustalenia przebiegu granic rozgraniczanych nieruchomości.
Decyzja Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2001 r. w przedmiocie rozgraniczenia wydana została zgodnie z przepisami prawa (art. 29 i art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a także z przepisami Rozdziału 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości). Decyzja ta została przy tym należycie i szczegółowo uzasadniona, zawiera bowiem wszelkie konieczne elementy (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Zatem uznanie przez organ braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji było prawidłowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. K., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie tj. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne w której geodeta uprawniony naruszył ustawową gradację dowodów i dokonał rozgraniczenia z całkowicie dowolnym pominięciem pierwszego kryterium rozgraniczenia, a właściwy organ, nie dostrzegłszy tych wad, z rażącym naruszeniem prawa tak ustalone granice zatwierdził,
- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 133 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody co do których należy się wypowiedzieć,
b) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a w ten sposób, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza jej granice, mimo że w danej sprawie powinien to uczynić,
c) naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a, który nakłada obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, obejmujący nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organy administracyjne, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uczynił, co powoduje brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak jego właściwej oceny,
d) naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w toku postępowania przed organem administracji nie doszło do naruszenia:
- art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy , a w szczególności w skali i zakresie uchybień popełnionych w toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją Burmistrza L. z dnia [...] listopada 2001 roku znak [...], tak rażących i oczywistych, że winny one skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność rażących uchybień popełnionych w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza L. dnia [...] listopada 2001 roku, znak [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna opierała się na usprawiedliwionej podstawie o charakterze prawnoprocesowym.
Odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej wymaga na wstępie wskazania, że Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym szczególnie istotne wady pracy geodezyjnej (np. rozgraniczenie działek dokonane z pominięciem istniejących dokumentów, wyłącznie na podstawie oświadczeń stron) może stanowić podstawę dla stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011r. sygn. akt I OSK 1505/10).
Na rozprawie przed sądem I instancji w dniu [...] lutego 2016r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy plik dokumentów wśród których znajdowało się pismo Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2016r. zawierająca szczegółową ocenę pracy geodezyjnej, na rezultatach której oparto dokonane rozgraniczenie nieruchomości. W piśmie tym, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazuje, że oceniona praca geodezyjna była obciążona nieprawidłowościami mogącymi mieć znaczenie dla ustalonego przebiegu spornej granicy. Praca ta została, zdaniem organu nadzoru, wykonana niestarannie, gdyż geodeta nie zgromadził możliwie dostępnych dokumentów, co stanowiłoby "uzasadnioną przesłankę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z tytułu nierzetelnego wykorzystania dokumentacji archiwalnej". Wśród złożonych do akt dokumentów znajduje się także operat techniczny geodety P. S. wskazujący na inny przebieg granicy między nieruchomościami niż określony decyzją, której stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca.
W protokole rozprawy odnotowano fakt złożenia wymienionych dokumentów, brak natomiast postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia z nich dowodu. Odnotowano wnioski pełnomocnika organu i uczestniczki o oddalenie wniosku dowodowego. Sąd oddalił jednak postanowieniem jedynie wniosek strony skarżącej o odroczenie rozprawy.
Obowiązkiem sądu administracyjnego jest wydanie orzeczenia "na podstawie akt sprawy" (art. 133 § 1 p.p.s.a) i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 p.p.s.a). Tak rozumiana powinność obejmuje pełne i dostatecznie wnikliwe odniesienie się do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego z uwzględnieniem racji podniesionych przez stronę skarżącą. Nie ma wprawdzie jednej, obiektywnej miary wypełniania owego obowiązku, pewne jest, że do jego naruszenia dochodzi wówczas, gdy w pisemnym uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, okoliczności, twierdzenia i argumenty istotne dla przeprowadzonej oceny prawnej zostały pominięte albo rozważone tylko w części (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2013r. sygn.. akt II FSK 2431/11).
W uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku znalazło się stwierdzenie, że "kwestionowanie po wielu latach położenia punktów granicznych określonych w protokole granicznym, nie może z pewnością stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Ewentualne wady w ustaleniu przebiegu granic, mogłoby stanowić podstawę żądania przekazania sprawy sądowi w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, w sytuacji, gdyby strony postępowania były nawet z subiektywnie pojmowanych przyczyn niezadowolone z ustalenia przebiegu granic rozgraniczanych nieruchomości". Brak jest w uzasadnieniu wyroku jakiegokolwiek konkretnego odniesienia się do faktów wynikających ze złożonych na rozprawie dokumentów. Sam upływ czasu od daty wydania decyzji nie zwalnia organu od obowiązku zbadania przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156§1 pkt 2 k.p.a. Upływ 10 lat od dnia doręczenia decyzji może jedynie w przypadku wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych skutkować orzeczeniem o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa zamiast decyzji o stwierdzeniu jej nieważności.
Zgodnie z art. 7 b ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody kontroluje przestrzeganie i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy.
Zatem stwierdzenie wady pracy geodezyjnej, na podstawie której dokonano rozgraniczenia nieruchomości pozostawało w granicach ustawowych kompetencji autora pisma z dnia [...] stycznia 2016r.
Złożone do akt na rozprawie dokumenty stały się, z chwilą ich przyjęcia przez sąd, częścią akt sprawy. Przyjąć należy, że pomimo braku postanowienia o dopuszczeniu dowodu z dokumentów, Sąd I instancji uznał, włączając je do akt, za część materiału dowodowego. Pomijając jednak całkowicie ocenę ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd I instancji dokonał w sposób nieuprawniony ograniczenia zgromadzonych w aktach sprawy materiałów, które posłużyły do rozpoznania sprawy. Naruszył tym samym art. 133§1 p.p.s.a. w sposób mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Za uzasadniony należy uznać także zarzut naruszenia przez sąd I instancji art.141§4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku nie odpowiada powyższym wymogom. Treść dokumentów złożonych przez stronę skarżącą na rozprawie odnosiła się bowiem do faktów istotnych z punktu widzenia oceny, czy decyzja rozgraniczeniowa rażąco naruszała prawo, czy też nie, a mianowicie do pracy geodezyjnej, na podstawie której do rozgraniczenia doszło. W ramach wyjaśnienia wymaganej powołanym przepisem podstawy prawnej wyroku konieczne było bowiem odniesienie się do treści tych dokumentów, przy uwzględnieniu przesłanki nieważności decyzji administracyjnej określonej w art. 156§1 pkt 2 k.p.a.
Powyższa ocena prawna i uznanie za usprawiedliwioną prawnoprocesowej podstawy kasacyjnej uniemożliwia dokonanie oceny materialnoprawnych podstaw skargi kasacyjnej. Ewentualne zarzuty w tym zakresie będą mogły być rozpatrzone dopiero wtedy, gdy Sąd rozpatrzy całość materiału zgromadzonego aktach sprawy, a wydany wyrok zostanie uzasadniony zgodnie z wymogami art. 141§4 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.185§1 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, wobec uwzględniania skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło