II GSK 1158/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-29

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Andrzej Kuba, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący konkurentem uprawnionego do prawa ochronnego na wzór użytkowy, posiada interes prawny w postępowaniu o unieważnienie tego prawa, jeśli nie wykazano bezpośredniej kolizji między chronionymi rozwiązaniami technicznymi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że konkurent uprawnionego do prawa ochronnego na wzór użytkowy posiada interes prawny w postępowaniu o jego unieważnienie, nawet jeśli nie wykazano bezpośredniej kolizji między chronionymi rozwiązaniami technicznymi. Interes ten wynika z faktu, że strony są realnymi konkurentami działającymi na tym samym rynku, co narusza prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że metodologia badania interesu prawnego nie może ingerować w merytoryczne rozpoznanie sprawy o unieważnienie prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "Łącznik zapalacza gazu", zarzucając brak nowości i użyteczności. Urząd Patentowy RP umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, ponieważ nie było bezpośredniej kolizji między chronionymi rozwiązaniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu, stwierdzając, że konkurencja na rynku i spór cywilny między stronami wystarczają do wykazania interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uprawnionego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1771/17 w sprawie ze skargi S. S.p.A. z siedzibą w O., Włochy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. z siedzibą we W. na rzecz S. S.p.A. z siedzibą w O., Włochy 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1771/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. S.p.A. z siedzibą w O. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 2217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia: I W dniu 21 września 2011 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Łącznik zapalacza gazu" PL 65916 na rzecz E. we W. (dalej: uprawniony). W dniu 13 lutego 2014 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek o unieważnienie w całości ww. prawa ochronnego, złożony przez S. S.p.A. z siedzibą w O., W. (dalej: wnioskodawca). Wnioskodawca zarzucił brak nowości w zakresie zastrzeżeń ochronnych nr 1 i 3 stosownie do art. 94 w zw. z art. 100 oraz art. 25 ustawy z dnia 20 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.), przedstawiając jako materiał przeciwstawny patent nr PL 197901 oraz zgłoszenie patentowe US 2150415. Natomiast w zakresie zastrzeżenia ochronnego nr 2 wnioskodawca formułował zarzut braku użyteczności rozwiązania - stosownie do art. 94 ust. 1 i 2 p.w.p. - argumentując, że cechy zawarte w tym zastrzeżeniu są bezużyteczne i zostały dodane dla zapewnienia nowości rozwiązania. Interes prawny wnioskodawca wywodził m.in. z tego, że przedmiotowy wzór użytkowy obejmuje zakresem ochrony rozwiązania ujawnione w opisie patentowym PL 197901 wynalazku pt. "Wyłącznik elektryczny do zapalarki palnika gazowego", do którego wnioskodawca jest uprawnionym oraz z tego, że wnioskodawca i uprawniony są realnymi konkurentami. W odpowiedzi na wniosek uprawniony podniósł, że twierdzenie wnioskodawcy, że przedmiotowy wzór użytkowy obejmuje zakresem ochrony rozwiązania ujawnione w opisie patentowym PL 197901 pozostaje bez znaczenia dla wykazania interesu prawnego. Ponadto nie potwierdził występowania realnej konkurencji pomiędzy wnioskodawcą a uprawnionym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., umorzył postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy. W ocenie Urzędu Patentowego RP wnioskodawca nie wykazał, że posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa wyłącznego. W tym zakresie organ wskazał, że wnioskodawca miałby interes prawny w sytuacji gdyby: 1) uprawniony zarzucał wnioskodawcy naruszenie spornego prawa; 2) wnioskodawca wykazał, że stara się produkować wytwory naruszające sporne prawo; 3) istniała kolizja pomiędzy spornym prawem a prawem wnioskodawcy. Jak wyjaśnił organ, uzasadnienie dla tych trzech sytuacji jest następujące. W pierwszym przypadku wnioskodawcy grożą sankcje karne, których źródłem jest sporne prawo. W drugim, sporne prawo ogranicza mu wolność gospodarczą. Natomiast w trzecim przypadku wnioskodawca posiadający swoje prawo wyłączne traci prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy, albowiem płaci za coś co ma być monopolem, a w jakimś zakresie jest to duopol i wnioskodawca ma prawo nie chcieć się dzielić czymś, co miało być wyłącznie dla niego. W kwestii konkurencji organ wskazał, że możliwe są dwa przypadki konkurencji. Pierwszy gdy podmioty rywalizują wprowadzając do obrotu gospodarczego ten sam wynalazek (to samo dobro) i drugi przypadek gdy podmioty wprowadzają do obrotu wzajemnie różne dobra, a konkurencja dotyczy zaspokajania tych samych potrzeb. W pierwszym przypadku istnieje interes prawny do unieważnienia prawa wyłącznego udzielonego na taki wynalazek (wzór użytkowy), gdyż podmiot, który wprowadza lub chciałby wprowadzać taki wynalazek (wzór użytkowy) na rynek naruszałby istniejące prawo wyłączne innego podmiotu, zatem istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną tego podmiotu. Natomiast drugi przypadek, czyli konkurowania różnymi rozwiązaniami technicznymi, ale zaspokajającymi te same potrzeby, Urząd Patentowy RP nie uznaje za implikujący interes prawny, ponieważ patenty i prawa ochronne na wzory użytkowe są udzielane na rozwiązania techniczne, a nie na zaspokajane potrzeby. Innymi słowy wyłączność udzielana jest na rozwiązanie, a nie na problem do rozwiązania. Zatem realizacja danego patentu (prawa ochronnego na wzór użytkowy) nie ma wpływu na sytuację prawną podmiotu, który wytwarza wynalazek (wzór użytkowy) nie objęty tym prawem, choćby nawet był on podobny do objętego tym prawem. Tym samym, takie prawo wyłączne nie zagraża wolności gospodarczej tych, którzy chcą wprowadzać na rynek rozwiązania techniczne nie objęte tym prawem wyłącznym. Urząd Patentowy RP przyznał, że uprawniony i wnioskodawca są konkurentami, co szczególnie jest uwidocznione w tym, że obaj starali się o te samo zamówienie (kontrakt) w "F. S.A". Jednak konkurencja ta w odniesieniu do praw wyłącznych PL 65916 i PL 197901 odbywać się może jedynie w zakresie zaspokajania tych samych potrzeb, tj. zamknięcie obwodu elektrycznego przy użyciu pokrętła zaworu gazowego. Natomiast każda ze stron posiada prawo wyłączne na produkty wzajemnie inne niż strona przeciwna. Zatem posiadanie tych praw wyłącznych nie zmienia ich sytuacji materialnoprawnej. Dlatego też, zdaniem organu, uprawniony słusznie twierdził, że sporne rozwiązanie nie przeszkadza wnioskodawcy w swobodnym prowadzeniu działalności gospodarczej. Każda ze stron w swoich rozwiązaniach rozwiązuje inne problemy techniczne i nie jest specjalistą w dziedzinach pozostałych konkurentów. Urząd Patentowy RP podkreślił, że żadna ze stron nie przedstawiła analizy porównawczej zakresów ochrony patentu PL 197901 i spornego prawa ochronnego PL65916, czyli analizy dowodzącej lub wykluczającej kolizję. Po przeprowadzeniu analizy zakresów ochrony spornego wzoru użytkowego oraz patentu PL 197901 organ stwierdził, że dwie cechy spornego wzoru nie występują w rozwiązaniach objętych patentem PL 197901. Według Urzędu Patentowego RP zakresy ochrony obu praw wyłącznych (PL 65916 i PL 197901) nie posiadają części wspólnej z czego wynika, że nie są one w kolizji. Tym samym patent PL 197901 nie implikuje istnienia interesu prawnego wnioskodawcy do unieważnienia spornego prawa. W tym stanie rzeczy postępowanie o unieważnienie spornego prawa ochronnego należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Negatywny wynik prowadzonych przez organ w toku postępowania ustaleń co do interesu prawnego wnioskodawcy jest podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. uwzględnił skargę wnioskodawcy i uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 13 grudnia 2016 r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Według WSA Urząd Patentowy RP - wydając zaskarżoną decyzję - nieprawidłowo ustalił, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego we wzruszeniu spornego prawa ochronnego. Jak podkreślił Sąd I instancji w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości teza, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet ogólne normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a wcześniej art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej). Interes prawny w unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy mają w szczególności konkurenci uprawnionego do znaku towarowego, jak również pozwani o naruszenie znaku towarowego. Co więcej, za osobę mającą interes prawny w żądaniu eliminacji prawa ochronnego uważa się nie tylko osobę, wobec której uprawniony z prawa dochodzi już roszczeń o naruszenie, ale także osobę, w stosunku do której jeszcze co prawda nie dochodzi roszczeń, ale wysłał jej tzw. pismo ostrzegawcze. Zdaniem WSA bezspornie interes prawny wnioskodawcy wynika w niniejszej sprawie z faktu, że obie strony tego postępowania - wnioskodawca i uprawniony, są podmiotami działającymi na tym samym rynku. Z akt sprawy wynika bowiem, że obie strony starały się o te samo zamówienie (kontrakt) w "F. S.A". Po drugie, obie strony toczyły spór cywilny przed Sądem Okręgowym we W. co samo przez się, jest wystarczającym argumentem do przyjęcia istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego. Ponadto Sąd I instancji uznał, że metodologia badania interesu prawnego wnioskodawcy, zastosowana w niniejszej sprawie przez Urząd Patentowy była niewłaściwa. Zdaniem Sądu I instancji badanie interesu prawnego nie możne ingerować w zakres merytorycznego rozpoznania sprawy, właściwego do spraw o unieważnienie przyznanych praw ochronnych. W niniejszej sprawie wystarczające było ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy na podstawie tej okoliczności, że strony są konkurentami na rynku, bowiem uczestniczyły w tym samym przetargu kontraktowym, kierowane były listy ostrzegawcze oraz toczyła się pomiędzy nimi sprawa przez sądem powszechnym. Tymczasem organ, w ramach badania interesu prawnego, dokonał oceny merytorycznej obu rozwiązań technicznych (obejma i sprężyna). W konsekwencji WSA uznał za uzasadniony zarzut naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zarzut naruszenia art. 89 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego. II W skardze kasacyjnej uprawniony zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188; dalej: p.u.s.a.), gdyż WSA nie dokonał należytej całościowej kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem, ograniczając się do kontroli decyzji organu pod względem zgodności z prawem jedynie w zakresie badania występowania interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu spornym przed organem, który obecnie jest uczestnikiem niniejszego postępowania; 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. - WSA wydając wyrok na podstawie akt sprawy, nie dokonał analizy stanu faktycznego i nie przeprowadził kontroli zgodności z prawem w zakresie stanowiska skarżącego jako uczestnika postępowania, błędnie ocenił wezwanie skarżącego do uczestnika postępowania do zaprzestania czynów nieuczciwej konkurencji, jako wskazujące na interes prawny uczestnika postępowania; 3) art. 134 § 1 p.p.s.a. - WSA wydając wyrok nie rozstrzygnął sprawy w jej granicach, a nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi tylko jednostronnie przyjął argumentację ze skargi obecnego uczestnika postępowania w zakresie posiadania przezeń interesu prawnego w postępowaniu spornym przed organem, bez kontroli wpływu na decyzję dokonanej przez organ porównawczej oceny rozwiązań technicznych i przedstawionej w uzasadnieniu decyzji; 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. - WSA w uzasadnieniu wyroku nie przedstawił istotnych elementów stanu faktycznego w sprawie - zarzutów podniesionych w stanowisku skarżącego jako uczestnika postępowania przed WSA. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2019 r. nazwanym "Stanowiskiem" Urząd Patentowy RP wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 28, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. 100 p.w.p., a także art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a i art. 80 k.p.a. W piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2019 r. wnioskodawca wniósł o pominięcie zarzutów i żądań sformułowanych przez Urząd Patentowy RP w piśmie z dnia 15 maja 2019 r. Jak podkreślił wnioskodawca stanowisko organu zawarte w ww. piśmie, choć zawiera w swojej treści zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a także wnioski co do uchylenia zaskarżonego wyroku - zostało wniesione po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w tym zakresie co do zasady podnoszone w nim zarzuty i żądania, nie mogą być respektowane, jako spóźnione. Mając zaś na uwadze fakt, że zakres kognicji NSA w danej sprawie administracyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. wyznaczają granice skargi kasacyjnej - formułowanie nowych zarzutów w sprawie, niepodniesionych w skardze kasacyjnej przez jej autora jest niedopuszczalne. Wnioskodawca wyjaśnił, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wyznaczają zakres badania niniejszej sprawy zawisłej przed NSA, podczas gdy argumenty zawarte w stanowisku organu z dnia 15 maja 2019 r., zdecydowanie ramy te przekraczają. Powyższą tezę uzasadnia fakt, że organ powołał nowe podstawy kasacyjne, w tym nowe artykuły, którym jego zdaniem uchybił WSA - do czego miałby prawo, ale tylko wówczas gdyby terminie złożył własną skargę kasacyjną. W piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2020 r. nazwanym "Stanowiskiem" Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że przysługuje mu prawo złożenia pisma procesowego zawierającego wnioski i oświadczenia. Dlatego pismo z dnia 15 maja 2019 r. należy właśnie tak traktować. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarty w pkt 4) petitum skargi kasacyjnej. Zasadność naruszenia tego przepisu wykluczałaby bowiem możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez przywołany przepis. Ponadto - wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej - Sąd I instancji dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Stawiany Sądowi I instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., zawarty w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej - jest całkowicie niezasadny. Powołany wyżej przepis prawa należy do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. W § 1 określa on podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczących się przed tymi sądami postępowań i wprost wskazuje, że sąd administracyjny został powołany do kontroli działalności organów administracji publicznej, natomiast § 2 tego przepisu prawa stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. Wojewódzki Sąd Administracyjny mógłby go naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zawarty w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił, że Sąd I instancji nie dokonał analizy stanu faktycznego i nie przeprowadził kontroli zgodności z prawem w zakresie stanowiska skarżącego jako uczestnika postępowania, błędnie ocenił wezwanie skarżącego do uczestnika postępowania do zaprzestania czynów nieuczciwej konkurencji, jako wskazujące na interes prawny uczestnika postępowania. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sad wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy, tzn. rozpatrywał sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast badał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ, którego decyzja została zaskarżona odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31). Podkreślenia wymaga, że należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć - jak chce tego autor skargi kasacyjnej - kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone z materiału aktowego, lecz nakazuje sądowi pewne konkretne zachowania przy wyrokowaniu. Całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazany w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej. Według autora skargi kasacyjnej WSA w Warszawie nie rozstrzygnął sprawy w jej granicach, a nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi tylko jednostronnie przyjął argumentację ze skargi obecnego uczestnika postępowania w zakresie posiadania przezeń interesu prawnego w postępowaniu spornym przed organem, bez kontroli wpływu na decyzję dokonanej przez organ porównawczej oceny rozwiązań technicznych i przedstawionej w uzasadnieniu decyzji. Podkreślenia wymaga, że o naruszeniu przepisu art. 134 § p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Jednakże taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § p.p.s.a. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji - badając interes prawny wnioskodawcy - powinien poddać kontroli wpływ dokonanej przez organ oceny porównawczej rozwiązań technicznych, przedstawionej przez Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustalenie przez Urząd Patentowy przysługiwania wnioskodawcy interesu prawnego w postępowaniu o unieważnienie prawa, jest przesłanką warunkującą przyznanie mu legitymacji czynnej do złożenia wniosku o unieważnienie oraz przymiotu strony w tym postępowaniu. Urząd Patentowy nieprawidłowo dokonał oceny porównawczej spornego wzoru użytkowego pt. "Łącznik zapalacza gazu" i patentu na wynalazek pt. "Wyłącznik elektryczny do zapalarki palnika gazowego", do którego uprawnionym jest wnioskodawca – dla zbadania interesu prawnego wnioskodawcy. Zatem metodologia badania interesu prawnego wnioskodawcy zastosowana przez Urząd Patentowy była nieprawidłowa. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który stwierdził, że nieprawidłowe było ustalenie Urzędu Patentowego, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w unieważnieniu spornego prawa ochronnego na wzór użytkowy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wnioskodawcy przysługuje interes prawny w unieważnieniu spornego prawa ochronnego na wzór użytkowy. Interes prawny wnioskodawcy wynika w rozpoznawanej sprawie z faktu, że obie strony tego postępowania – wnioskodawca i uprawniony, są podmiotami działającymi na tym samym rynku. Są realnymi konkurentami, gdyż obie strony konkurowały ze sobą w ramach przetargu o te samo zamówienie w "F. S.A". W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa należy niewątpliwie przyznać status strony konkurentowi właściciela spornego prawa wyłącznego, co podkreśla orzecznictwie zarówno NSA, jak i SN oraz w doktrynie (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06; z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 335/09; wyrok SN z dnia 14 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01, OSNAPiUS 2004 nr 2, poz. 23, s. 50; S. Gronowski, w: Prawo własności przemysłowej. Zagadnienia ogólne i proceduralne, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 2002, s. 58-59). Stan faktyczny, w którym ze strony innego podmiotu gospodarczego - konkurenta na danym rynku, dochodzi do uniemożliwienia lub ograniczenia korzystania przez właściciela z posiadanego wyłącznego prawa ochronnego lub zagrożenia korzystania z tego prawa, daje - ze względu na naruszone prawo swobody prowadzenia działalności gospodarczej - podstawę do domagania się ochrony Wnioskodawca również podniósł, że istnieje kolizja pomiędzy spornym wzorem użytkowym a patentem na wynalazek PL 197901 pt. "Wyłącznik elektryczny do zapalarki palnika gazowego", do którego jest on uprawniony. Ponadto wnioskodawca dostarczył materiały z postępowania sądowego pomiędzy stronami o naruszenie patentu PL 197901 oraz list ostrzegawczy o zaprzestanie czynów nieuczciwej konkurencji, jaki wystosował do niego uprawniony. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1431 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło