II SA/Wa 1600/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-20

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Zdrowia prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy wnioskodawca zastrzegł, że wszystkie dokumenty objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, a organ nie dokonał analizy, czy faktycznie tak jest i czy nie można udostępnić części informacji?
Ratio decidendi
Minister Zdrowia nieprawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej, opierając się wyłącznie na zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorcy przez wnioskodawcę, bez przeprowadzenia własnej analizy zakresu tajemnicy i możliwości udostępnienia części informacji. Prawo do informacji publicznej jest zasadą, a odmowa wyjątkiem, co wymaga ścisłej interpretacji przepisów ograniczających dostęp i analizy proporcjonalności.
Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się do Ministra Zdrowia z wnioskiem o udostępnienie dokumentów związanych z postępowaniami o podwyższenie urzędowej ceny zbytu leków. Minister Zdrowia, po uzyskaniu od podmiotu leczniczego informacji, że dokumenty te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Fundacja złożyła skargę, zarzucając naruszenie przepisów poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy i wydanie decyzji z przekroczeniem terminu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. i zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2017 r.; 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...]kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [...] zwróciła się do Ministra Zdrowia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej "dokumenty będące w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia (zarówno wytworzone przez Ministerstwo Zdrowia, jak i inne organy i podmioty publiczne, lub też inne podmioty) w związku z prowadzeniem postępowań o podwyższenie urzędowej ceny zbytu leków: • [...],[...], tabl. powl. 10 mg, 60 szt. (2 blist. po 30 szt.), [...] • [...],[...], tabl. powl. 25 mg, 60 szt. (2 blist. po 30 szt.), [...] • [...],[...], tabl., 75pg. 50 tabl. (2 blist. po 25 szt.), [...] • [...],[...], maść do oczu, 1 mg/g 39, [...] 1. Wniosek o podwyższenie urzędowej ceny zbytu. 2. Analizy dołączone do wniosku przez wnioskodawcę. 3. Zlecenie Ministra Zdrowia (dalej jako M2) do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej jako AOTMiT). 4. Wystąpienia MZ do wnioskodawcy z zarzutami braków formalnych lub merytorycznych oraz odpowiedzi wnioskodawcy na te wystąpienia. 5. Analiza weryfikacyjna AOTMiT. 6. Prezentacja przedstawiona na posiedzeniu Rady Przejrzystości. 7. Protokół posiedzenia Rady Przejrzystości. 8. Stanowisko Rady Przejrzystości. 9. Rekomendacja Prezesa AOTMiT. 10. Protokół ustaleń/rozbieżności z negocjacji wnioskodawcy z zespołem negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej. 11 . Nagranie negocjacji zespołu negocjacyjnego z wnioskodawcą. 12. Uchwala Komisji Ekonomicznej. 13. Nagranie posiedzenia Komisji Ekonomicznej. 14. Dokumenty wytworzone w trakcie ewentualnych negocjacji MZ z wnioskodawcą po uchwale Komisji Ekonomicznej. 15. Decyzja refundacyjna z uzasadnieniem. 16. Ewentualne wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokumenty wytworzone i decyzje podjęte w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy." Minister Zdrowia pismem z dnia [...] maja 2017 r. poinformował Wnioskodawcę o przedłużeniu postępowania do dnia [...] lipca 2017 r. z uwagi na konieczność wystąpienia z zapytaniem do strony postępowania administracyjnego, tj., [...], o wskazanie zakresu tajemnicy przedsiębiorstwa, która potencjalnie może znajdować się w treści dokumentacji refundacyjnej. Jednocześnie w dniu [...] maja 2017 r. Minister Zdrowia zwrócił się do [...] z prośbą o wskazanie zakresu tajemnicy przedsiębiorcy, która może być zawarta w dokumentacji refundacyjnej leków: • [...],[...], tabl. powl., 10 mg, 60 szt. (2 blist. po 30 szt.). [...] • [...],[...], tabl, powl., 25 mg. 60 szt. (2 blist. po 30 szt.), [...] • [...].[...]. tabl., 75ug. 50 tabl. (2 blist. po 25 szt.) [...] • [...] ([...], maść do oczu, 1 mglg Sg, [...]. W odpowiedzi na powyższe [...] w dniu [...] maja 2017 r. powiadomiła, że wszystkie wskazane we wniosku informacje i dokumenty objęte są zakresem tajemnicy przedsiębiorcy, w rozumieniu ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Minister Zdrowia, po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 1, 2, 4, 10, 11. 12, 13, 14, 15 wskazanym we wniosku Fundacji [...] z dnia [...] maja 2017 r. Jednocześnie w dniu [...] lipca 2017 r. Minister Zdrowia poinformował Fundację [...], że Zlecenie Ministra Zdrowia do AOTMiT, Analiza weryfikacyjna AOTMiT, Prezentacja przedstawiona na posiedzeniu Rady Przejrzystości, Protokół posiedzenia Rady Przejrzystości, Stanowisko Rady Przejrzystości oraz Rekomendacja Prezesa AOTMiT, nie znajdują się w dokumentacji refundacyjnej oraz, iż do dnia rozpatrzenia niniejszego wniosku do Ministra Zdrowia nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący leków: [...],[...],[...]. Minister Zdrowia wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zobowiązany do przedstawienia informacji, której nie posiada. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy oraz podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Jednakże prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Organ zaznaczył również, iż zgodnie z terminem "tajemnica przedsiębiorcy", którego wyjaśnienia należy szukać w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności, winny zostać nieujawnione do wiadomości publicznej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał też, że [...] zastrzegła, iż, wszystkie wskazane we wniosku informacje i dokumenty stanowią dokumenty poufne, objęte tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym nie mogą zostać ujawnione osobom trzecim. Zatem w opinii organu, spełnienie przez informację, stanowiącą przedmiot wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, przesłanek określonych w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi podstawę odmowy udzielenia dostępu do informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], wnosząc o udostepnienie kopii następujących dokumentów będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia, tj.: 1. Wniosku o podwyższenie urzędowej ceny zbytu, 2. Analizy dołączonej do wniosku przez Wnioskodawcę, 3. Wystąpienia Ministra Zdrowia do wnioskodawcy z zarzutami braków formalnych lub merytorycznych oraz odpowiedzi wnioskodawcy na te wystąpienia, 4. Protokołu ustaleń/rozbieżności z negocjacji wnioskodawcy z zespołem negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej Protokołu posiedzenia Rady Przejrzystości, 5. Nagrania negocjacji zespołu negocjacyjnego z wnioskodawcą, 6. Uchwały Komisji Ekonomicznej, 7. Nagrania posiedzenia Komisji Ekonomicznej, 8. Dokumentów wytworzonych w trakcie ewentualnych negocjacji Ministra Zdrowia z wnioskodawcą po uchwale Komisji Ekonomicznej, 9. Decyzji refundacyjnej z uzasadnieniem w związku z prowadzeniem postępowań o refundację ww. leków. W uzasadnieniu strona wskazała, że nieudostępnienie dokumentacji dotyczącej ww. leków oraz wszelkich dokumentów będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia (zarówno wytworzonych przez Ministerstwo Zdrowia, jak i inne organy i podmioty publiczne, lub też inne podmioty) stanowi naruszenie art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze oraz art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie wnioskowanych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy oraz wydaniem decyzji z przekroczeniem ustawowego terminu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Zdrowia wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r., odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku Fundacji [...] z dnia [...] maja 2017 r. W dniu [...] września 2017 r. Fundacja [...] złożyła skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez przyjęcie, że wszystkie dokumenty związane z przebiegiem procesu refundacyjnego stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, czego skutkiem była nieuzasadniona odmowa udostępnienia informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. W konsekwencji skarżący wniósł o: 1. uchylenie decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej u.d.i.p.). Podstawowym zadaniem tej ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną. Jest to realizacja konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto - co należy szczególnie w niniejszej sprawie zaakcentować - informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oczywistym jest bowiem, że Minister Zdrowia jest organem władzy publicznej, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a dokumenty z postępowania o refundację leków, jako materiały z realizacji zadań publicznych, mieszczą się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11). Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu. Dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki - 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa (por. M. Filipek, Zaświadczenie z KRK jako tajemnica przedsiębiorstwa, Zam. Publ. 2010/9/20-23). Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana nieco inaczej w kwestii uwypuklenie woli i roli przedsiębiorcy. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się zatem trzy elementy: 1) informacyjny – istnieje pewna wiadomość, przybierająca formę dokumentu; 2) materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń), 3) formalny - wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13, podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 542/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1450/13). Podnieść w tym miejscu należy, że art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach wartości, takie jak: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiana relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2022/12). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że z jej uzasadnienia nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się organ, odmawiając udostępnienia żądanych danych Fundacji [...]. Po pierwsze należy wskazać, że [...] w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. zastrzegła, że: 1. Wniosek o podwyższenie urzędowej ceny zbytu 2. Analizy dołączone do wniosku przez wnioskodawcę 3. Zlecenie Ministra Zdrowia (dalej jako M2) do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej jako AOTMiT) 4. Wystąpienia MZ do wnioskodawcy z zarzutami braków formalnych lub merytorycznych oraz odpowiedzi wnioskodawcy na te wystąpienia 5. Analiza weryfikacyjna AOTMiT 6. Prezentacja przedstawiona na posiedzeniu Rady Przejrzystości 7. Protokół posiedzenia Rady Przejrzystości 8. Stanowisko Rady Przejrzystości 9. Rekomendacja Prezesa AOTMiT 10. Protokół ustaleń/rozbieżności z negocjacji wnioskodawcy z zespołem negocjacyjnym Komisji Ekonomicznej 11. Nagranie negocjacji zespołu negocjacyjnego z wnioskodawcą 12. Uchwala Komisji Ekonomicznej 13. Nagranie posiedzenia Komisji Ekonomicznej 14. Dokumenty wytworzone w trakcie ewentualnych negocjacji MZ z wnioskodawcą po uchwale Komisji Ekonomicznej 15. Decyzja refundacyjna z uzasadnieniem 16. Ewentualne wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokumenty - nie powinny być ujawnione ze względu na "wysokie ryzyko naruszenia prawnie chronionej tajemnicy przedsiębiorcy". W sprawie organ niejako przyjął, że jest związany zastrzeżeniem przedsiębiorstwa. Tymczasem zastrzeżenie to nie może być traktowane jako wiążące dla organu, tym bardziej, że dotyczyło dokumentów wytworzonych przez organy państwowe, a w tym zakresie tylko organy władzy publicznej mogą decydować o ich ujawnieniu. Nadto nawet, gdy dany dokument zawiera dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa nie oznacza to, że nie może być on ujawniony w całości. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że w świetle przepisu art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej zasadą jest udostępnianie informacji publicznej, a odmowa jej udostępnienia - wyjątkiem. Oznacza to zatem, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien mieć na względzie ogólną zasadę wywiedzioną przez orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle której "celem u.d.i.p. jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez u.d.i.p terminie. Zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1871/15, podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 137/12) lub inaczej "normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14), a zatem zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zawsze powinien podejmować działania zmierzające do udostępnienia informacji, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej jest oparta jest na zasadzie jawności życia publicznego. Dlatego też organ powinien rozważyć w jakim zakresie żądane dokumenty mogą być udostępnione, a w jakim są one objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bark jest informacji, aby taka analiza została przez Ministra Zdrowia uczyniona. Po drugie, organ błędnie wywiódł z treści art. 37 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1844 ze zm.), że obowiązek publikacji w formie obwieszczenia, wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych niejako zwalnia go od konieczności udostępniania innych danych związanych z postępowaniem w sprawie refundacji leków w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym miejscu podnieść należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych od lat wypracowało zasadę, wedle której wszelkie ograniczenia dostępu do informacji publicznej powinny być interpretowane ściśle, niedopuszczalne jest zatem taki sposób wykładni przepisu, który uniemożliwia w ogóle udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2609/15). Nie można zatem wyprowadzić z treści art. 37 ww. ustawy z dnia 12 maja 2011 r. swego rodzaju "tajemnicy refundacyjnej", wedle której gdy chodzi o postępowania zawiązane z ceną refundowanych leków - tylko dane zawarte we wskazanym przepisie podlegają ujawnieniu, a pozostałe informacje nie są jawne. Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia zarówno w świetle przepisów konstytucyjnych jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodać nadto należy, że celem art. 37 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych nie było ustanowienie ograniczenia w zakresie dostępu do informacji publicznej, lecz "zapewnienia wnioskodawcom możliwości zapoznania się z właściwie uzasadnioną, indywidualną decyzją w ich sprawie" (J. Adamski, K. Urban, E. Warmińska, Komentarz do ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, LEX 2013). Obwieszczenie posiada zatem charakter informacyjny i nie określa w żaden sposób sytuacji prawnej podmiotów, które chcą otrzymać informację publiczną o postępowaniu refundacyjnym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji), na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powołanej, uwzględniając wysokość kosztów sądowych uiszczonych przez stronę (wpis).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło