I SA/Po 948/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-20
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Izabela Kucznerowicz, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a zarząd nie zgłosił wniosku o upadłość we właściwym czasie lub nastąpiło to bez jego winy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a były członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy. Ujemny kapitał własny spółki od 2007 r. oraz zaprzestanie regulowania zobowiązań pieniężnych stanowiły podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość, a brak takiego działania obciążał członka zarządu.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zadeklarowała i nie wpłaciła należności z tytułu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2012 r. Po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, organ podatkowy orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za te zaległości. Odwołanie od tej decyzji zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Skarżąca kwestionowała zasadność orzeczenia o jej odpowiedzialności, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 116 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., w ramach prowadzonej działalności składała zgodnie z właściwością miejscową, miesięczne deklaracje dla podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. 2011 r., Dz. U. nr 177 poz. 1054 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień powstania zaległości podatkowych, [...] Sp. z o.o. była obowiązana, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Spółka w złożonych w Pierwszym W. Urzędzie Skarbowym w P. deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT - 7 zadeklarowała:
- za maj 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym - kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
- za czerwiec 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym - kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł.
Z akt sprawy wynika również, że [...] Sp. z o.o. złożyła korekty deklaracji podatkowych VAT-7, w odniesieniu do miesiąca:
- maja 2012 r. w dniach: [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r. w których finalnie wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł
- czerwca 2012 r. w dniach: [...] stycznia 2013 r., [...] lipca 2013 r., w których finalnie wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł.
Spółka nie uregulowała w zakreślonym terminie zobowiązań za maj i czerwiec 2012 r. wynikających ze złożonej deklaracji VAT-7, czym spowodowała powstanie zaległości podatkowych w łącznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł.
W celu dochodzenia powyższych zobowiązań podatkowych Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. wystawił i przekazał do realizacji tytuły wykonawcze, na podstawie których, wszczęto wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Postępowanie to okazało się jednak bezskuteczne, gdyż nie doprowadziło do zaspokojenia ww. należności Skarbu Państwa. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., wszczął w dniu [...] października 2016 r. postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu [...] Sp. z o.o. z/s w P., [...] (dalej powoływana jako strona, skarżąca, podatniczka) za zaległości podatkowe ww. spółki w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2012 r. wraz z należnymi od ww. zobowiązań odsetkami za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. orzekł o solidarnej ze Spółką [...] Sp. z o.o. z/s w P. oraz [...] odpowiedzialności [...], zamieszkałej w P., jako byłego członka zarządu [...] Sp. z o.o., za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za:
- maj 2012 r. w wysokości [...] zł, wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł czerwiec 2012 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł. Decyzja niniejsza została skutecznie doręczona Stronie w dniu [...] listopada 2016r.
Organ I instancji prowadził odrębne postępowanie w ww. zakresie, wobec [...] jako byłego członka zarządu ww. Spółki, które to postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. sprostowanej postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Na skutek nie podjęcia przez [...] środków odwoławczych stała się ona ostateczna.
Od decyzji powyższej decyzji pełnomocnik [...] złożyła w dniu [...] grudnia 2016 r. odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu podatkowego I instancji i umorzenie postępowania w stosunku do [...].
Decyzji Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2016 r zarzucono uchybienie:
1. przepisom prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r, poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki odpowiedzialności byłego członka Zarządu spółki [...] Sp. z o.o.;
2. przepisowi art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej: "kpa") polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób oczywiście sprzeczny wobec wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnienia przy tym słusznego interesu odwołującej, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady obiektywizmu, rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednostronny;
4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki [...] sp. z o.o. w P. nastąpiło z winy [...].
Ponadto strona w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. zawarła wniosek o zwrócenie się przez organ do banku prowadzącego rachunki bankowe Spółki [...] Sp. z o.o. z żądaniem podania sald tych rachunków na dzień [...] sierpnia 2012 r. oraz na dzień dokonania korekt w podatku VAT, na okoliczność ustalenia sytuacji majątkowej Spółki na dzień złożenia przez odwołującą rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz na dzień złożenia korekt w podatku VAT, bowiem w ocenie odwołującej konieczne było ustalenie wpływów i wydatków Spółki z rachunku bankowego, w celu ustalenia czy Spółka dysponowała środkami na zapłatę podatku w czasie, gdy [...] pełniła funkcję członka zarządu Spółki.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. postępowaniu ustalono, że zobowiązania podatkowe powstałe w podatku od towarów i usług za miesiące: maj i czerwiec 2012 r. wynikają ze złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych VAT-7 skorygowanych korektami, odpowiednio w odniesieniu do maja 2012 r., z dnia 23 października oraz [...] listopada 2012 r. natomiast w odniesieniu do czerwca 2012 r. z dnia 17 stycznia oraz [...] lipca 2013 r. Ustalono także, że Spółka nie dokonała w ustawowym terminie wpłat deklarowanych kwot podatku za rzeczone okresy rozliczeniowe. Z uwagi na powyższe, Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., tytułami wykonawczymi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] oraz [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec [...] Sp. z o.o. mające na celu przymusowe wyegzekwowanie zaległości podatkowych dotyczących ww. okresów rozliczeniowych. Niemniej, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Powyższe zostało stwierdzone postanowieniem Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] października 2015 r. umarzającym prowadzone postępowanie egzekucyjne. W ww. postanowieniu wskazano, iż Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie ww. tytułów wykonawczych ustalił, że zobowiązana Spółka pod adresem P., ul. [...] nie posiada faktycznej siedziby jak również pod adresem P., [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Powyższe potwierdzają raporty poborców skarbowych o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z dnia [...] lutego 2013 r., [...] października 2013 r., [...] kwietnia 2014 r.
W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny podejmował wszelkie dostępne działania zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej zobowiązanej Spółki. W celu ustalenia składników majątku, skierowano zapytanie do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych oraz Ksiąg Wieczystych. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że Spółka [...] Sp. z o.o. nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, do którego można by skierować postępowanie egzekucyjne. W wyniku podjętych czynności, dokonano zajęć rachunków bankowych w [...] S.A. oraz [...] S.A. Z rachunku bankowego Spółki w [...] S.A. pozyskano środki pieniężne w kwocie [...]zł. W dniu [...] stycznia 2015 r. organ egzekucyjny skierował do ww. Banków wezwania, do przedłożenia dokumentów i udzielenia informacji dot. operacji finansowych na rachunku Spółki. W odpowiedzi na powyższe Bank [...] S.A. poinformował o zamknięciu rachunku bankowego Spółki z dniem [...] marca 2013 r., natomiast [...] S.A. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. poinformował, że dalsza realizacja zajęcia jest bezskuteczna, ponieważ Bank od [...] listopada 2013 r. nie prowadzi rachunków bankowych [...] Sp. z o.o. Oprócz powyższego, z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika, że Spółka [...] od 2010 r. nie składała sprawozdań finansowych. W KRS nie stwierdzono również zmian adresowych lub innych. Brak było także informacji na temat czynności majątkowych, których stroną była Spółka oraz dotyczących otwartych rachunków bankowych.
Organ odwoławczy wskazał także, że obecnie Spółka nie składa żadnych deklaracji podatkowych. Ostatnią deklarację w podatku od towarów i usług VAT - 7 Spółka złożyła za miesiąc wrzesień 2013 r. natomiast zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2012 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał także, że ww. Spółka w dniu [...] maja 2014 r. na podstawie art. 96 ust 9 ustawy o podatku od towarów i usług została wykreślona z ewidencji podatników podatku od towarów i usług Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.. W świetle powyższego należało uznać, że organ egzekucyjny podjął wszelkie możliwe działania mające na celu zaspokojenie należności Skarbu Państwa z majątku Spółki. Niemniej nie doprowadziły one do likwidacji ww. zaległości podatkowej ciążącej na zobowiązanej Spółce, w związku z czym uznanie egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki [...] za bezskuteczne, było w pełni uzasadnione. W rozpatrywanej sprawie strona nie wskazała mienia, które pozwoliłoby na zaspokojenie znacznej części przedmiotowych zaległości [...] Sp. z o.o. Co prawda w treści odwołania Strona wskazuje, że Spółka aż do [...] października 2013 r. miała majątek w postaci lokali znajdujących się w nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Z tytułu sprzedaży lokali Spółka uzyskiwała dochód, z którego mogły zostać zaspokojone należności podatkowe. Zaskakujące jest zatem, że prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] i [...] lutego 2013 r. zostało umorzone, skoro jeszcze w tym czasie spółka była właścicielem ww. nieruchomości i z tej nieruchomości organy egzekucyjne mogły uzyskać środki na zaspokojenie zobowiązań.
Odnosząc się do powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie zaprzeczył, iż w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego Spółka posiadała ww. nieruchomości. Niemniej podkreślenia wymaga fakt, że bezskuteczność egzekucji odnosi się do daty wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu, a nie do okresów wcześniejszych. Nie może wobec tego być uznany za skuteczny zarzut odwołującej o istnieniu, w którymkolwiek momencie postępowania egzekucyjnego, majątku Spółki pozwalającego na wyegzekwowanie należności, jak też zarzut o istnieniu majątku Spółki, wobec którego nie zastosowano środków egzekucyjnych. Ten ostatni zarzut jest o tyle nieskuteczny, że taki majątek musiałby istnieć w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności [...] za zaległości podatkowe Spółki, czemu jednak przeczy ustalony i niezakwestionowany przez stronę stan faktyczny. W przedmiotowej sprawie wykazano bowiem w sposób jednoznaczny (na co również wskazuje odwołująca), że na dzień orzeczenia o odpowiedzialności strony, Spółka [...] nie posiada żadnego majątku. Organ odwoławczy nie może także zgodzić się ze stwierdzeniem strony, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone pomimo posiadania w tym czasie przez Spółkę nieruchomości. Powyższe twierdzenie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Jak już powyżej wskazano, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Spółka natomiast zgodnie ze wskazaniem strony była właścicielem nieruchomości do dnia [...] października 2013 r. Faktem jest, któremu nie przeczy organ odwoławczy, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte w lutym 2013 r. nie było prowadzone w stosunku do ww. nieruchomości, nie mniej prawidłowość toczącego się postępowania egzekucyjnego wobec spółki z o.o. nie może być kwestionowana w toku postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe tej spółki. Wszelkie zarzuty co do prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego winny być zgłaszane w tamtym, a nie w niniejszym postępowaniu, w którym badane jest jedynie to, czy egzekucja z majątku Spółki była przeprowadzana i jaki był jej rezultat, a w konsekwencji, czy egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku Spółki. W niniejszej zaś sprawie, bezspornym jest, że bezskuteczność egzekucji została stwierdzona formalnym aktem procesowym, co powoduje, iż została spełniona w tym zakresie przesłanka pozytywna odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Jedynie ubocznie organ odwoławczy wyjaśnia, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 21 listopada 2013 r. przepis art. 110 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 1015 ze zm.) prowadzenie egzekucji z nieruchomości było możliwe jedynie w sytuacji, jeżeli nie dało się zastosować innych środków egzekucyjnych należności pieniężnych lub okazało się to bezskuteczne. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny prowadził skuteczną egzekucję z rachunku bankowego należącego do Spółki, w związku z czym nie miał możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji z rzeczonych nieruchomości.
W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że ziściły się obie pozytywne przesłanki dla orzeczenia o odpowiedzialności [...] za wskazane w sentencji decyzji zaległości podatkowe Spółki z o.o. [...]. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy uznano także, że strona w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organy podatkowe obu instancji, nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość rzeczonej Spółki lub, że nie zgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jej winy. Bezspornym jest, że Strona jako członek zarządu rzeczonej Spółki nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] oceniając, czy wniosek o ogłoszenie upadłości winien był zostać zgłoszony, odwołał się do przepisów art. 10, art. 11, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: "P.u.n.") (według stanu obowiązującego w okresie sprawowania przez [...] funkcji członka zarządu). Organ przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem ustalenia czy w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu w Spółce z o.o. [...] zaistniały obiektywne przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz jaki był czas właściwy do dopełnienia tej czynności.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z danymi zawartymi w bilansie sporządzonym na dzień [...] grudnia 2007 r. zobowiązania Spółki opiewały na kwotę [...]zł, zaś wartość jej aktywów wynosiła [...] zł. Kapitał własny przyjął więc wartość ujemną i wyniósł (-) [...] zł. W tym miejscu organ odwoławczy wskazuje, że ujemny kapitał własny jest jednoznacznym wskaźnikiem, że zobowiązania przekroczyły wartość majątku Spółki. Oznacza on również, że aktywa nie wystarczają na pełne pokrycie zadłużenia, co jest oczywistym symptomem zagrożenia upadłością i stanowi przesłankę obligującą zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przedstawione powyżej dane bilansowe, zdaniem organu odwoławczego wskazują, że już na koniec 2007 r. pojawiły się pierwsze symptomy świadczące o problemach finansowych Spółki. Z uwagi bowiem na ujemny kapitał własny istniało realne zagrożenie, co do możliwości kontynuowania przez Spółkę działalności gospodarczej w następnym roku oraz zaspokajania jej wierzycieli. Co więcej podkreślenia wymaga fakt, że stan ten utrzymywał się przez cały dalszy okres prowadzenia działalności. W kolejnych okresach działalności zła sytuacja finansowa Spółki uległa pogłębieniu o czym świadczy sukcesywny spadek z roku na rok, wartości kapitałów własnych. Pomimo jednak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u.n., obligującej do zgłoszenia wniosku o upadłość, [...] jako ówczesny członek Zarządu, takiego wniosku nie zgłosiła. Ubocznie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważa, że pomimo istnienia przesłanki obligującej do zgłoszenia w 2008 r. wniosku o upadłość Spółki wniosek taki nie został zgłoszony przez żadnego z członków zarządu Spółki.
Brak podjęcia stosownych działań, w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość, doprowadził także do spełnienia w stosunku do [...] Sp. z o.o. również przesłanki wskazanej w art. 11 ust 1 P.u.n. Pod zarządem bowiem odwołującej, Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań pieniężnych wobec Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.. Spółka nie uregulowała bowiem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: maj i czerwiec 2012 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe, podatek od towarów i usług powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., z mocy prawa w momencie wynikającym z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a nie z chwilą wystawienia korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7. Korekta deklaracji ma na celu jedynie poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzaniu. Dlatego też, bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest podnoszony przez Odwołującą fakt braku wiedzy o złożonych korektach oraz to, że zostały one złożone przez Zarząd Spółki w osobie [...]. Podkreślić bowiem należy, że zobowiązanie podatkowe w tym podatku oblicza samoistnie podatnik i to na nim ciąży obowiązek obliczenia go w prawidłowej wysokości. Niewłaściwe wypełnienie tych obowiązków, w tym zaniżenie należności podatkowej, zobowiązuje podatnika do wpłaty brakującej kwoty wraz z ewentualnymi odsetkami obliczonymi od pierwotnego terminu zapłaty. Niemniej jednak złożenie korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług wskazującej w prawidłowej wysokości zobowiązanie podatkowe, bądź podatek do zapłaty, pozostaje bez wpływu na moment powstania tego zobowiązania. Jak bowiem wskazują przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa i powinno zostać wykonane w prawidłowej wysokości w terminie przewidzianym w przepisach prawa. W tych okolicznościach sprawy kwoty podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy rozliczeniowe należne Skarbowi Państwa zostały wprawdzie w prawidłowej wysokości wykazane dopiero w korektach deklaracji VAT-7, jednak zobowiązania te powstały już wcześniej i powinny zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach podatkowych tj. zgodnie z art. 103 ustawy o podatku od towarów i usług do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Z powyższego zatem wynika jednoznacznie, iż przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. nie została spełniona. Wskazać również należy, że w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji, [...] nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy. Ekskulpacji w tym zakresie, nie mogą stanowić wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu. Strona wskazuje, że w chwili odwołania [...] z Zarządu sytuacja finansowa i majątkowa Spółki była dobra, co w ocenie odwołującej wynika z deklaracji podatkowych składanych przez Spółkę w tym okresie. Podnosi również, że Spółka w maju 2012 r. zakończyła inwestycję - budowę budynku mieszkalno - usługowego w P. przy ul. [...], po zakończeniu prac budowlanych i po rozliczeniu się z wykonawcą Spółka [...] stała się wyłącznym właścicielem kilkunastu lokali mieszkalnych w tym budynku, przeznaczonych na sprzedaż. W ocenie odwołującej w chwili odwołania [...] z Zarządu, sytuacja finansowa i majątkowa była dobra i pozwalała na zaspokojenie należności podatkowych. Spółka była w stanie zaspokoić swe zobowiązania do października 2013 r., kiedy to sprzedała swe udziały w ww. nieruchomości. Oprócz powyższego wyjaśnia, że w latach 2007-2009 nie było podstaw do zgłoszenia upadłości. Zobowiązania wykazane w sprawozdaniach finansowych w tamtym okresie nie wynikały ze złej sytuacji Spółki i nie miały wpływu na jej działalność, zobowiązania te zostały przez Spółkę zaciągnięte na zakup wskazanej nieruchomości i miały zostać spłacone ze środków pochodzących ze sprzedaży mieszkań. Dlatego też, zdaniem odwołującej nie istniały żadne przesłanki złożenia przez Zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki do [...] sierpnia 2012 r., a tym samym nie ziściły się również przesłanki jej odpowiedzialności wynikające z przepisów art. 116 § 1 O.p.
Odnosząc się do powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazuje, iż niezaprzeczalnie Spółka począwszy od końca 2007 r. była niewypłacalna. Wskazują na to wprost powyżej zaprezentowane dane bilansowe. Faktu niewypłacalności nie może zmienić podnoszona przez odwołującą okoliczność, iż zobowiązania zaciągnięte były na zakup nieruchomości. Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2016 r. nie traktuje w sposób fakultatywny zgłoszenia wniosku o upadłości w zależności od przyczyny powstania oraz rodzaju zobowiązań. Przeciwnie, jednoznacznie wskazuje, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 P.u.n.). Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Artykuł 21 ust. 1 powołanej ustawy precyzyjnie określa termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z nim, dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony, iż nie ponosi ona winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki [...]. Nie można bowiem uznać, że wyjaśnienia składane przez stronę, w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., wyczerpują treść przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy. Zaciąganie bowiem przez Spółkę zobowiązań związanych z prowadzonymi inwestycjami, oraz ewentualne ich uregulowanie ze środków pochodzących ze sprzedaży mieszkań, na które wskazuje strona w treści odwołania, nie mogą stanowić argumentacji przemawiającej na korzyść [...]. Zdaniem organu odwoławczego, nie są bowiem wyjaśnieniem przyczyn z powodu których, strona mając wiedzę o niewypłacalności Spółki, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Należy w tym miejscu również zauważyć, że nie można odmówić zarządowi Spółki prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych. Jednakże podjęciu takiego ryzyka i niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w przewidzianym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze terminie, musi zawsze towarzyszyć świadomość odpowiedzialności z tym związanej, tj. konsekwencji wypływających z art. 108 i art. 116 O.p., mianowicie solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki. Organ odwoławczy nie kwestionuje faktu, iż podejmując decyzję o rozpoczęciu inwestycji i sfinansowaniu jej kapitałem obcym, strona działała w dobrej wierze, nie mniej postawa odwołującej, sprawującej funkcję członka zarządu w Spółce, której sytuacja majątkowa uzasadniała wszczęcie postępowania upadłościowego, nie może być oceniona jako ekskulpacja w świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.
Bez znaczenia, w opinii organu, pozostaje również podnoszony przez stronę fakt, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadała w czasie sprawowania przez [...] funkcji członka zarządu majątek, który zaspokoiłby zaległości. Dobra sytuacja finansowa na którą wskazuje odwołująca, nie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki w sytuacji nie regulowania przez osobę prawną swoich wymagalnych zobowiązań. Jak już wyjaśniono powyżej, stan niewypłacalności w przypadku osób prawnych występuje jeżeli osoba ta nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań, lub też jeżeli jej majątek nie jest wystarczający na pokrycie zobowiązań. Oznacza to, że wystarczające jest, by zaistniała jedna z powyższych przesłanek, aby można było mówić o niewypłacalności. Co za tym idzie, nawet gdy istotnie majątek Spółki wystarcza na pokrycie jej zobowiązań, a jednocześnie zobowiązania te nie są wykonywane, istnieje stan uzasadniający zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Niewypłacalność istnieje zawsze, gdy podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Organ nie zgodził się ze stroną, że w czasie sprawowania przez odwołującą funkcji członka zarządu, nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość Spółki [...].
W świetle powyżej powołanych okoliczności, zdaniem organu odwoławczego wina [...], w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki jest bezsporna. Organy podatkowe dysponują bowiem dowodami wskazującymi na konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w okresie, gdy odwołująca, pełniła funkcję członka zarządu, co zostało wykazane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w treści niniejszego orzeczenia. Strona natomiast nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, które wskazywałyby na brak winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie lub dowodziłyby, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne.
Dlatego też, z uwagi na fakt jednoznacznego wykazania przez organ odwoławczy okoliczności, wskazujących na konieczność złożenia przez [...] wniosku o upadłość Spółki, jak również potwierdzenia ustaleń dokonanych przez organ podatkowy, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony za przedmiotowe zaległości podatkowe, ww. zarzut nie może zostać uznany jako skuteczny.
Wskazać również należy, że w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji [...] nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Tym samym uznano, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p., pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności Strony za rzeczone w sentencji niniejszej decyzji zaległości podatkowe, nie została spełniona.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ zaznaczył, że Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., nie orzekał na podstawie przepisów kpa. Niemniej, mając na uwadze odpowiednie przepisy O.p., a mianowicie: art. 121, art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że nie zostały one naruszone.
Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, że zgłoszony przez stronę wniosek z dnia [...] czerwca 2017 r. został rozpatrzony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] stosownym postanowieniem wydanym w dniu [...] czerwca 2017 r., w którym to wskazano odwołującej, przyczyny jego nieuwzględnienia.
W skardze z dnia [...] maja 2017 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2016 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono w szczególności naruszenie przepisów:
- prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji, gdy nie ziściły się przesłanki odpowiedzialności byłego członka Zarządu spółki [...] Sp. z o.o.;
- art. 8 kpa, polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób oczywiście sprzeczny wobec wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnienia przy tym słusznego interesu odwołującej, co w żaden sposób nie może przyczynić się do pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa;
- art. 121, art. 122, art. 128 oraz art. 191 O.p. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady obiektywizmu, rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednostronny;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki [...] Sp. z o.o. w P. nastąpiło z winy [...].
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi w O.p., a zaskarżona decyzja jest konsekwencją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, całokształtu zebranego materiału dowodowego i obowiązujących w sprawie przepisów prawa.
W kontekście powyższego nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Zgodnie z art. 121 § 1, § 2 O.p. organy winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie, jak również obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Ze sformułowanej w art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej wynika, iż obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, dopuszczając jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe rozważyły całość zebranego w sprawie materiału dowodowego zaś ocena dowodów, jakiej dokonały w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a w jej wyniku wyciągnięto logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, podając również podstawę prawną decyzji, co pozostaje w zgodzie z art. 210 § 4 O.p. Natomiast okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Skarżąca ma bowiem prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska, zaś organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych.
Sąd orzekający w sprawie nie dopatrzył się również błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału wskazuje, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w pełni i prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla sprawy. Następnie w decyzji, odwołując się do zebranego w postępowaniu materiału wskazały na następujące fakty:
- ziszczenie się z dniem [...] grudnia 2007 r. przesłanki uzasadniającej konieczność zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki
- pełnienie przez [...] obowiązków członka zarządu rzeczonej Spółki, w okresie, w którym upływał termin płatności dochodzonych zaległości Spółki, bezskuteczność prowadzonego wobec majątku Spółki postępowania egzekucyjnego, brak przesłanek stanowiących podstawę do zwolnienia strony z odpowiedzialności za zaległości Spółki, zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, przesądzające o zasadności wydania względem [...] decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu rzeczonej Spółki za wskazane w sentencji zaskarżonej decyzji należności. Decyzja będąca przedmiotem skargi zawiera także - zgodnie z dyspozycją przepisu art. 210 § 1 pkt 4 O.p. powołanie podstawy prawnej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego naruszenia art. 8 kpa., polegającego na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób oczywiście sprzeczny wobec wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zauważyć należy, że zarówno Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], nie orzekali na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut naruszenia ww. przepisu uznać należy za bezzasadny.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi dopuszczalność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu w osobie skarżącej za zobowiązania spółki z o.o. Odpowiedź na to pytanie wymagała ustalenia w toku postępowania podatkowego, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. Na wstępie należy wyjaśnić, że ogólna reguła odpowiedzialności osób trzecich została sformułowana w przepisie art. 107 O.p., który w § 1 i § 2 pkt 1 - 4 wskazuje zakres i kategorie należności, za które odpowiedzialność ponosi osoba trzecia (m.in. członek zarządu).
Osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, jak również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego. Odpowiedzialność osób trzecich jest więc instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 - 117 O.p., przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty. Orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w O.p. ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika i inkasenta). Decyzja w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu. Oznacza to zatem, że wysokość zaległości podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu w stosunku do podatnika. Jedną z grup podmiotów mieszczących się w kategorii osób trzecich są członkowie zarządu spółek kapitałowych ponoszący odpowiedzialność za zaległości podatkowe tych spółek. Zgodnie bowiem z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają, solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przepis art. 116 § 2 O.p. stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Stosownie do brzmienia art. 116 § 4 O.p., ww. przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu. W konstrukcji powołanego przepisu z jednej strony zawarto obowiązki, do których wypełnienia zobowiązany jest organ i od których spełnienia uzależnione jest orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich, tj.: wykazanie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Z drugiej strony, ściśle określono w nim tzw. przesłanki egzoneracyjne, które uwalniają członka zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie od odpowiedzialności, o ile uprzednio wykaże on ich wystąpienie. Zalicza się do nich wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Ustalenie przesłanek pozytywnych obciąża organ podatkowy, zaś wykazanie którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że wskazane w art. 116 Op. unormowanie, ustanawiając subsydiarną odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, czyli obok odpowiedzialności za nie samej spółki, ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych, a jego celem jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego w tym zakresie wskutek ich nieprawidłowego działania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1194/14 – dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceniając zasadność obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe [...] Sp. z o.o. [...] (sprawującej w czasie powstania przedmiotowego zobowiązania obowiązki członka zarządu), organy wzięły pod uwagę m.in. przepisy art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 2 lit. b) oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień powstania zaległości podatkowych.
Organy dokonały analizy materiału dowodowego pod kątem istnienia przesłanek pozytywnych, warunkujących wydanie orzeczenia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości ww. Spółki, w stosunku do [...] jako jej byłego członka zarządu.
Bezsporny w sprawie pozostaje fakt pełnienia przez [...] funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływały terminy płatności przedmiotowych zobowiązań. Treść dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, a mianowicie kopie dokumentów z akt rejestrowych [...] Sp. z o.o., wskazują, iż zarząd w Spółce sprawowany był dwuosobowo, przez [...], oraz [...]. Z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] października 2007 r. wynika, że w rzeczonym dniu powołano do składu osobowego Zarządu dwóch członków Zarządu, [...] (uchwala nr [...]) i [...] (Uchwała nr [...]). W dniu [...] sierpnia 2012 r. [...] złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu, natomiast w dniu [...] listopada 2013 r. Nadzwyczajne zgromadzenie Wspólników [...] Sp. z o.o. uchwałą nr [...] odwołało ze składu Zarządu [...].
Niekwestionowane przez skarżącą jest również, że w okresie sprawowania przez nią funkcji członka Zarządu zobowiązania Spółki przekraczały jej majątek oraz przychody. Skarżąca podkreśla jednakże, że w tym czasie spółka regulowała swoje zobowiązania publicznoprawne oraz prywatne terminowo. Jedynie zobowiązanie związane z nabyciem nieruchomości widniało w księgach rachunkowych jako nierozliczone. Skarżąca podkreśla również, że Spółka w 2012 r. zrealizowała inwestycję, dzięki której mogła wywiązać się z ww. zobowiązania. W efekcie, zdaniem skarżącej, w maju i czerwcu 2012 r. sytuacja Spółki była dobra i pozwalała na bieżące realizowanie zobowiązań, w tym w szczególności publicznych.
Z powyższym stanowiskiem trudno się zgodzić. Zauważyć bowiem należy, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. ustalono, że zobowiązania podatkowe powstałe w podatku od towarów i usług za miesiące: maj i czerwiec 2012 r. wynikają ze złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych VAT-7 skorygowanych korektami, odpowiednio w odniesieniu do miesiąca maja 2012 r., z dnia [...] października oraz [...] listopada 2012 r. natomiast w odniesieniu do miesiąca czerwca 2012 r. z dnia [...] stycznia oraz [...] lipca 2013 r. (dowód: akta sprawy k. 5, 114-121)
Ustalono także, że Spółka nie dokonała w ustawowym terminie wpłat deklarowanych kwot podatku za wskazane okresy rozliczeniowe. Z uwagi na powyższe, Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., tytułami wykonawczymi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] oraz [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec [...] Sp. z o.o. mające na celu przymusowe wyegzekwowanie zaległości podatkowych dotyczących ww. okresów rozliczeniowych. Niemniej, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Powyższe zostało stwierdzone postanowieniem Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] października 2015 r. umarzającym prowadzone postępowanie egzekucyjne. W ww. postanowieniu wskazano, iż Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., działając jako organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie ww. tytułów wykonawczych ustalił, że zobowiązana Spółka pod adresem P., ul. [...] nie posiada faktycznej siedziby jak również pod adresem P., ul. [...]/9 nie prowadzi działalności gospodarczej. Powyższe potwierdzają raporty poborców skarbowych o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z dnia [...] lutego 2013 r., [...] października 2013 r., [...] kwietnia 2014 r.
W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny podejmował wszelkie dostępne działania zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej zobowiązanej Spółki. W celu ustalenia składników majątku, skierowano zapytanie do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPiK, Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych oraz Ksiąg Wieczystych. Z uzyskanych odpowiedzi wynikało, że Spółka [...] Sp. z o.o. nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, do którego można by skierować postępowanie egzekucyjne. W wyniku podjętych czynności, dokonano zajęć rachunków bankowych w [...] S.A. oraz [...] S.A. Z rachunku bankowego Spółki w [...] S.A. pozyskano środki pieniężne w kwocie [...]zł. W dniu [...] stycznia 2015 r. organ egzekucyjny skierował do ww. Banków wezwania, do przedłożenia dokumentów i udzielenia informacji dot. operacji finansowych na rachunku Spółki.
W odpowiedzi na powyższe Bank [...] S.A. poinformował o zamknięciu rachunku bankowego Spółki z dniem [...] marca 2013 r., natomiast [...] S.A. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. poinformował, że dalsza realizacja zajęcia jest bezskuteczna, ponieważ Bank od [...] listopada 2013 r. nie prowadzi rachunków bankowych [...] Sp. z o.o. Oprócz powyższego, z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika, że Spółka [...] od 2010 r. nie składała sprawozdań finansowych. W KRS nie stwierdzono również zmian adresowych lub innych. Brak było także informacji na temat czynności majątkowych, których stroną była rzeczona Spółka oraz dotyczących otwartych rachunków bankowych. Ostatnią deklarację w podatku od towarów i usług VAT - 7 Spółka złożyła za wrzesień 2013 r. natomiast zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2012 r. Warto również podkreślić, że ww. Spółka w dniu [...] maja 2014 r. na podstawie art. 96 ust 9 ustawy o podatku od towarów i usług została wykreślona z ewidencji podatników podatku od towarów i usług Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.. W świetle powyższego należało uznać, że organ egzekucyjny podjął wszelkie możliwe działania mające na celu zaspokojenie należności Skarbu Państwa z majątku Spółki. Niemniej nie doprowadziły one do likwidacji ww. zaległości podatkowej ciążącej na zobowiązanej Spółce, w związku z czym uznanie egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki [...] za bezskuteczne, było w pełni uzasadnione.
Zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08, stwierdzenia bezskuteczności egzekucji dokonuje się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Takimi dowodami w niniejszej sprawie są m.in. opisane wyżej czynności egzekucyjne i zastosowane wobec majątku zobowiązanej Spółki środki egzekucyjne, jak również postanowienie ww. organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2015 r. umarzające postępowanie egzekucyjne (dowód: akta sprawy k. 2)
Podkreślić należy, że wskazane orzeczenie jest dokumentem urzędowym potwierdzającym bezskuteczność egzekucji, którego treść korzysta z domniemania prawdziwości (art. 194 §1 O.p.). Domniemanie to może zostać obalone przez stronę postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, poprzez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). W rozpatrywanej sprawie strona jednak nie wskazała mienia, które pozwoliłoby na zaspokojenie znacznej części przedmiotowych zaległości [...] Sp. z o.o. Co prawda zarówno w treści odwołania jak i obecnie w skardze Strona wskazuje, że Spółka aż do [...] października 2013 r. miała majątek w postaci lokali znajdujących się w nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], a z tytułu sprzedaży lokali Spółka uzyskiwała dochód, z którego mogły zostać zaspokojone należności podatkowe. Zaskakujące jest zatem, zdaniem Skarżącej, że prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] i [...] lutego 2013 r. zostało umorzone, skoro jeszcze w tym czasie spółka była właścicielem ww. nieruchomości i z tej nieruchomości organy egzekucyjne mogły uzyskać środki na zaspokojenie zobowiązań.
Odnosząc się do powyższego, wyjaśnić należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu nie kwestionował w zaskarżonej decyzji, iż w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego Spółka posiadała ww. nieruchomości. Niemniej podkreślenia wymaga fakt, że bezskuteczność egzekucji odnosi się do daty wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu, a nie do okresów wcześniejszych. Nie może wobec tego być uznany za skuteczny zarzut skarżącej o istnieniu, w którymkolwiek momencie postępowania egzekucyjnego, majątku Spółki pozwalającego na wyegzekwowanie należności, jak też zarzut o istnieniu majątku Spółki, wobec którego nie zastosowano środków egzekucyjnych. Ten ostatni zarzut jest o tyle nieskuteczny, że taki majątek musiałby istnieć w dacie wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności [...] za zaległości podatkowe Spółki, czemu jednak przeczy ustalony i niezakwestionowany przez stronę stan faktyczny. W przedmiotowej sprawie wykazano bowiem w sposób jednoznaczny, że na dzień orzeczenia o odpowiedzialności strony, Spółka [...] nie posiadała żadnego majątku. Nie można także zgodzić się ze stwierdzeniem strony, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone pomimo posiadania w tym czasie przez Spółkę nieruchomości. Powyższe twierdzenie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Jak już powyżej wskazano, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Spółka natomiast zgodnie ze wskazaniem strony była właścicielem nieruchomości do dnia [...] października 2013 r. Faktem jest, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte w lutym 2013 r. nie było prowadzone w stosunku do ww. nieruchomości, nie mniej prawidłowość toczącego się postępowania egzekucyjnego wobec spółki z o.o. nie może być kwestionowana w toku postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe tej spółki. Wszelkie zarzuty co do prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego winny być zgłaszane w tamtym postępowaniu, a nie w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności, w którym badane jest jedynie to, czy egzekucja z majątku Spółki była przeprowadzana i jaki był jej rezultat, a w konsekwencji, czy egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku Spółki. W niniejszej zaś sprawie, bezspornym jest, że bezskuteczność egzekucji została stwierdzona formalnym aktem procesowym, co powoduje, iż została spełniona w tym zakresie przesłanka pozytywna odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki.
Dodatkowo zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odnosząc się do powyższej kwestii wskazał również, że stosownie do przepisu art. 110 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 1015 ze zm., w stanie prawnym obowiązującym do dnia 21 listopada 2013 r.) prowadzenie egzekucji z nieruchomości było możliwe jedynie w sytuacji, jeżeli nie dało się zastosować innych środków egzekucyjnych należności pieniężnych lub okazało się to bezskuteczne. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny prowadził skuteczną egzekucję z rachunku bankowego należącego do Spółki, w związku z czym nie miał możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji z rzeczonych nieruchomości. W przedmiotowej sprawie obie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 116 § 1 i § 2 O.p. zostały zatem spełnione.
Mając zaś na uwadze fakt, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać (poza ww. przesłankami pozytywnymi), czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. - poddano również analizie i tę kwestię. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu oceniając, czy wniosek o ogłoszenie upadłości winien był zostać zgłoszony, odwołał się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) (według stanu obowiązującego w okresie sprawowania przez [...] funkcji członka zarządu). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, wszczęcie postępowania upadłościowego może bowiem nastąpić wówczas, gdy wystąpią ku temu ustawowe przesłanki, o których mowa w wymienionym akcie prawnym. W myśl art. 21 ust. 1 i 2 powołanej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z treści art. 10 wymienionej ustawy wynika natomiast, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dłużnik jest niewypłacalny jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bądź w przypadku osoby prawnej, zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas gdy zobowiązania te wykonuje (art. 11 P.u.n.). Powyższy zapis oznacza, że spełnienie którejkolwiek z dwóch przesłanek wymienionych w art. 11 ustawy obliguje zarząd spółki z o.o. do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
W sposób prawidłowy organy przeanalizowały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem ustalenia czy w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu w Spółce z o.o. [...] zaistniały obiektywne przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz jaki był czas właściwy do dopełnienia tej czynności.
Wskazać należy, że zgodnie z danymi zawartymi w bilansie sporządzonym na dzień [...] grudnia 2007 r. zobowiązania Spółki opiewały na kwotę [...]zł, zaś wartość jej aktywów wynosiła [...] zł. Kapitał własny przyjął więc wartość ujemną i wyniósł (-) [...] zł. Ujemny kapitał własny jest jednoznacznym wskaźnikiem, że zobowiązania przekroczyły wartość majątku Spółki. Oznacza on również, że aktywa nie wystarczają na pełne pokrycie zadłużenia, co jest oczywistym symptomem zagrożenia upadłością i stanowi przesłankę obligującą zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przedstawione powyżej dane bilansowe, wskazują, że już na koniec 2007 r. pojawiły się pierwsze symptomy świadczące o problemach finansowych Spółki. Z uwagi bowiem na ujemny kapitał własny istniało realne zagrożenie, co do możliwości kontynuowania przez Spółkę działalności gospodarczej w następnym roku oraz zaspokajania jej wierzycieli. Co więcej podkreślenia wymaga fakt, że stan ten utrzymywał się przez cały dalszy okres prowadzenia działalności.
W kolejnych okresach działalności zła sytuacja finansowa Spółki uległa pogłębieniu o czym świadczy sukcesywny spadek z roku na rok, wartości kapitałów własnych. Pomimo jednak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u.n., obligującej do zgłoszenia wniosku o upadłość, [...] jako ówczesny członek Zarządu, takiego wniosku nie zgłosiła. Jak wyjaśnił również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, pomimo istnienia przesłanki obligującej do zgłoszenia w 2008 r. wniosku o upadłość Spółki wniosek taki nie został zgłoszony przez żadnego z członków zarządu Spółki.
Brak podjęcia stosownych działań, w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość, doprowadził także do spełnienia w stosunku do [...] Sp. z o.o. również przesłanki wskazanej w art. 11 ust 1 P.u.n. Pod zarządem bowiem skarżącej, Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań pieniężnych wobec Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P.. Spółka nie uregulowała bowiem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: maj i czerwiec 2012 r. W tym miejscu odnosząc się do twierdzeń strony zawartych w treści odwołania, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe wynikają z korekt deklaracji podatkowych złożonych przez Zarząd spółki w osobie [...] już po odwołaniu [...] ze składu Zarząd, i że nie miała wpływu na treść deklaracji oraz termin jej złożenia, jak również nie miała wiedzy, że taka deklaracja w ogóle została złożona, wyjaśnić należy, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., z mocy prawa w momencie wynikającym z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a nie z chwilą wystawienia korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7. Korekta deklaracji ma na celu jedynie poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzaniu. Dlatego też, bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest podnoszony przez skarżącą fakt braku wiedzy o złożonych korektach oraz to, że zostały one złożone przez Zarząd Spółki w osobie [...]. Podkreślić bowiem należy, że zobowiązanie podatkowe w tym podatku oblicza samoistnie podatnik i to na nim ciąży obowiązek obliczenia go w prawidłowej wysokości. Niewłaściwe wypełnienie tych obowiązków, w tym zaniżenie należności podatkowej, zobowiązuje podatnika do wpłaty brakującej kwoty wraz z ewentualnymi odsetkami obliczonymi od pierwotnego terminu zapłaty. Niemniej jednak złożenie korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług wskazującej w prawidłowej wysokości zobowiązanie podatkowe, bądź podatek do zapłaty, pozostaje bez wpływu na moment powstania tego zobowiązania. Jak bowiem wskazują przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa i powinno zostać wykonane w prawidłowej wysokości w terminie przewidzianym w przepisach prawa. W tych okolicznościach sprawy kwoty podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy rozliczeniowe należne Skarbowi Państwa zostały wprawdzie w prawidłowej wysokości wykazane dopiero w korektach deklaracji VAT-7, jednak zobowiązania te powstały już wcześniej i powinny zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach podatkowych tj. zgodnie z art. 103 ustawy o podatku od towarów i usług do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Z powyższego zatem wynika jednoznacznie, iż przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. nie została spełniona. Wskazać również należy, że w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji, [...] nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy. Ekskulpacji w tym zakresie, nie mogą stanowić wyjaśnienia strony zawarte w uzasadnieniu skargi. Strona wskazuje, że w chwili odwołania [...] z Zarządu sytuacja finansowa i majątkowa Spółki była dobra, co w ocenie skarżącej wynika z deklaracji podatkowych składanych przez Spółkę w tym okresie. Podnosi również, że Spółka w maju 2012 r. zakończyła inwestycję - budowę budynku mieszkalno - usługowego w P. przy ul. [...], po zakończeniu prac budowlanych i po rozliczeniu się z wykonawcą Spółka [...] stała się wyłącznym właścicielem kilkunastu lokali mieszkalnych w tym budynku, przeznaczonych na sprzedaż. W ocenie skarżącej w chwili odwołania [...] z Zarządu, sytuacja finansowa i majątkowa była dobra i pozwalała na zaspokojenie należności podatkowych. Spółka była w stanie zaspokoić swe zobowiązania do października 2013 r., kiedy to sprzedała swe udziały w ww. nieruchomości. Oprócz powyższego wyjaśnia, że w latach 2007-2009 nie było podstaw do zgłoszenia upadłości. Zobowiązania wykazane w sprawozdaniach finansowych w tamtym okresie nie wynikały ze złej sytuacji Spółki i nie miały wpływu na jej działalność, zobowiązania te zostały przez Spółkę zaciągnięte na zakup wskazanej nieruchomości i miały zostać spłacone ze środków pochodzących ze sprzedaży mieszkań. Dlatego też, zdaniem Skarżącej nie istniały żadne przesłanki złożenia przez Zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki do [...] sierpnia 2012 r., a tym samym nie ziściły się również przesłanki jej odpowiedzialności wynikające z przepisów art. 116 § 1 O.p.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż niezaprzeczalnie Spółka począwszy od końca 2007 r. była niewypłacalna. Wskazują na to wprost powyżej zaprezentowane dane bilansowe. Faktu niewypłacalności nie może zmienić podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż zobowiązania zaciągnięte były na zakup nieruchomości. Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2015 r. nie traktuje w sposób fakultatywny zgłoszenia wniosku o upadłości w zależności od przyczyny powstania oraz rodzaju zobowiązań. Przeciwnie, jednoznacznie wskazuje, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 P.u.n.). Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Artykuł 21 ust. 1 powołanej ustawy precyzyjnie określa termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z nim, dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dlatego też, nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony, iż nie ponosi ona winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki [...]. Nie można bowiem uznać, że wyjaśnienia składane przez stronę, w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. (dowód: akta sprawy k. 86-90), wyczerpują treść przesłanki o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. Zaciąganie bowiem przez Spółkę zobowiązań związanych z prowadzonymi inwestycjami, oraz ewentualne ich uregulowanie ze środków pochodzących ze sprzedaży mieszkań, na które wskazuje strona zarówno w treści odwołania jak i w uzasadnieniu skargi, nie mogą stanowić argumentacji przemawiającej na korzyść [...]. Nie są bowiem wyjaśnieniem przyczyn z powodu których, strona mając wiedzę o niewypłacalności Spółki, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Należy w tym miejscu również zauważyć, że nie można odmówić zarządowi Spółki prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych. Jednakże podjęciu takiego ryzyka i niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w przewidzianym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze terminie, musi zawsze towarzyszyć świadomość odpowiedzialności z tym związanej, tj. konsekwencji wypływających z art. 108 i art. 116 O.p., mianowicie solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki. Podejmując decyzję o rozpoczęciu inwestycji i sfinansowaniu jej kapitałem obcym, strona działała z pewnością w dobrej wierze, nie mniej postawa skarżącej, sprawującej funkcję członka zarządu w Spółce, której sytuacja majątkowa uzasadniała wszczęcie postępowania upadłościowego, nie może być oceniona jako ekskulpacja w świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.
Bez znaczenia pozostaje również podnoszony przez stronę fakt, że [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadała w czasie sprawowania przez [...] funkcji członka zarządu majątek, który zaspokoiłby zaległości. Dobra sytuacja finansowa, na którą wskazuje skarżącą, nie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki w sytuacji nie regulowania przez osobę prawną swoich wymagalnych zobowiązań. Jak już wyjaśniono powyżej, stan niewypłacalności w przypadku osób prawnych występuje jeżeli osoba ta nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań, lub też jeżeli jej majątek nie jest wystarczający na pokrycie zobowiązań. Oznacza to, że wystarczające jest, by zaistniała jedna z powyższych przesłanek, aby można było mówić o niewypłacalności. Co za tym idzie, nawet gdy istotnie majątek Spółki wystarcza na pokrycie jej zobowiązań, a jednocześnie zobowiązania te nie są wykonywane, istnieje stan uzasadniający zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jak wskazuje się w doktrynie prawa upadłościowego dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych, sobie tylko wiadomych przyczyn. W konsekwencji niewypłacalność istnieje zawsze, gdy podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dlatego też, nie można zgodzić się ze stroną, że w czasie sprawowania przez skarżącą funkcji członka zarządu, nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość Spółki [...]. W świetle powyżej powołanych okoliczności, wina [...], w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki jest bezsporna. Strona natomiast nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, które wskazywałyby na brak winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie lub dowodziłyby, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne.
Dlatego też, z uwagi na fakt jednoznacznego wykazania przez organ odwoławczy okoliczności, wskazujących na konieczność złożenia przez [...] wniosku o upadłość Spółki, jak również potwierdzenia ustaleń dokonanych przez organ podatkowy, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony za przedmiotowe zaległości podatkowe, powyższy zarzut nie może zostać uznany jako skuteczny.
Wskazać również należy, że w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji [...] nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Tym samym uznano, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p., pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności Strony za rzeczone w sentencji niniejszej decyzji zaległości podatkowe, nie została spełniona.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja stanowi wynik prawidłowego zastosowania przepisów procedury podatkowej.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło