II SA/Wr 262/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów dotychczasowemu właścicielowi i przekazania ich do schroniska I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. P. K. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100), w tym 110,40 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10 i 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (ówcześnie Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1840 – dalej u.o.z.) decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie czasowego odebrania czterech psów i przekazania ich do schroniska dla zwierząt. Według pierwszej instancji postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek Powiatowego Lekarza Weterynarii, uzasadniony przebywaniem psów w warunkach rażącego zaniedbania i niechlujstwa oraz brakiem zabezpieczenia psów przed wydostaniem się poza obręb posesji. Następnie organ przytoczył art. 7 u.o.z. przewidujący wydanie decyzji z urzędu. Według powołanych ustaleń, właściciel psów został w dniu [...].02 zatrzymany przez policję w celu odbycia kary aresztu. Policja zawiadomiła lekarza i schronisko o potrzebie zabezpieczenia psów pozostawionych na posesji skarżącego. W dniu [...].02. pracownicy schroniska zaopatrzyli 4 psy w pożywienie, zaś pozostałe zabrali do schroniska (wydano odrębną decyzję na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z.). Na posesji znajdował się jeden pies uwiązany na łańcuch, bez dostępu do wody i karmy. Budy dla psów są nieocieplone, dziurawe, nie zapewniają ochrony przed warunkami atmosferycznymi. Według protokołu lekarskiego psy utrzymywane były w stanie niechlujstwa, co stanowi formę znęcania się nad zwierzętami. Potwierdza to dokumentacja zdjęciowa. Pomieszczenia w budynku są zaśmiecone i zagracone. Zły stan techniczny budynku potwierdziła kontrola nadzoru budowlanego z dnia [...].02. Jedna ze ścian uległa zawaleniu. Decyzją nadzoru budynek wyłączono z użytkowania i nakazano zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych. Lekarz złożył doniesienie karne o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z utrzymaniem psów w warunkach rażącego zaniedbania i niechlujstwa. Odwołanie skarżącego było bezzasadne. Niewątpliwie psy były zdrowe i odżywione, lecz wymagały odebrania z innych przytoczonych przyczyn. Dalsze przebywanie psów w opisanych warunkach i bez obecności właściciela stwarzało realne zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Dostrzeżone przez organ naruszenie art. 10 k.p.a. nie miało istotnego znaczenia. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty odwołania. Przytoczone w decyzji ustalenia są nieprawdziwe. W dniu [...].02. skarżący opuścił areszt. Zatrzymanie nastąpiło późnym wieczorem, co nie pozwoliło skarżącemu zabezpieczyć psów. Psy umieszczone były w budynku lub w budach, które nie są dziurawe. Zaśmiecenie i zagracenie budynku nie szkodzi psom. Dom istotnie wymaga remontu. Stan prawny nieruchomości jest niepewny, toczą się sprawy sądowe. Psy w schronisku mają gorsze warunki. Skarżący dołączył zaświadczenie lekarza weterynarii, że psy skarżącego nie były nigdy wychudzone lub poranione, były zdrowe klinicznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Skarżący uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie ze stosowaną ustawą znęcanie się nad zwierzętami oznacza bądź to zadawanie im bólu lub cierpień, bądź świadome dopuszczanie do zadawania im bólu lub cierpień (art. 6 ust. 2). Do ustalenia jednej z ustawowych form znęcania się nie jest więc wymagane świadome działanie sprawcy, lecz wystarcza stworzenie zwierzętom niewłaściwych warunków bytowania lub ich niehumanitarne traktowanie (art. 4 pkt 2 i 15 ustawy) z przyczyn niezawinionych. Przykładowo sytuacja materialna właściciela zwierzęcia, niezaradność lub sytuacja życiowa czy inne okoliczności od niego niezależne, mogą uzasadnić przypisanie właścicielowi znęcania się, chociaż subiektywne jego odnoszenie się do zwierząt, jego nastawienie i osobiste przeświadczenie nie uzasadnia postawienia mu zarzutu. Stąd pojęcia używane w ustawie, sugerujące negatywną ocenę postępowania sprawcy związaną z jego świadomym i celowym działaniem lub zaniechaniem wywołującym ból lub cierpienia zwierząt, nie zawsze nabierają takiego znaczenia w odniesieniu do konkretnego właściciela. Przykładowo "okrutne traktowanie" (art. 4 pkt 8) to po prostu znęcanie się lub postępowanie wywołujące podobne skutki, zaś "rażące zaniedbanie" (art. 4 ust. 11) to przykładowo utrzymywanie zwierzęcia w niewłaściwym pomieszczeniu, zatem według ustawy można zwierzęta traktować w sposób okrutny lub rażąco je zaniedbywać, chociaż zarzuty wobec właściciela dotyczyć będą tylko obiektywnej oceny warunków przebywania zwierząt stworzonych przez właściciela. Istotne są więc oceny dotyczące warunków bytowania zwierząt u danego właściciela, nie zaś stwierdzenie jego winy, nagannego nastawienia do zwierząt lub celowego zadawania im bólu lub cierpień. W stanie faktycznym nin. sprawy, dokonując ocen przy uwzględnieniu sytuacji psów skarżącego, uzasadnione było więc przypisanie mu znęcania się z uwagi właśnie na ustalone obiektywne warunki ich bytowania, niekoniecznie związane z postawą skarżącego lub stanem zdrowotnym zwierząt. Warunki te stwierdza protokół kontroli weterynaryjnej z dnia [...].02.2017 r. (właściciel osadzony w areszcie, tere nieogrodzony, budy dziurawe, pies uwiązany bez wody i pokarmu), dokumentacja fotograficzna (pies z raną łapy, widok posesji, budynku i pomieszczeń – rozpadająca się rudera, zagracona o wyglądzie śmietnika, otwarta buda leżąca na śniegu, brud, zanieczyszczenia) oraz decyzja nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 68 p.b. w dniu [...].02.2017 r. – wyłączenie budynku z użytkowania. Przy decyzji tej znajduje się dalsza dokumentacja fotograficzna, ukazująca budynek w ruinie, nie nadający się do pobytu ludzi i zwierząt. Nie był zatem uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10 i 17 u.o.z., co Sąd stwierdził uwzględniając ponadto oceny prawne wyrażane w tym zakresie przez orzecznictwo sądowe (wyroki II OSK 261/08 i 2873/14). Z tych względów oraz na podstawie art. 151, a ponadto art. 250 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.