I SA/Gl 922/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: "organ"), po rozpoznaniu odwołania R. N., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część w wysokości [...] zł Pismem z dnia 21 lipca 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję organu. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 października 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca m.in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu została, wobec niemożności doręczenia jej adresatowi, awizowana w dniu 26 października 2017 r. (o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej), a następnie awizowana powtórnie w dniu 3 listopada 2017 r. W dalszej kolejności, wobec nieodebrania przesyłki w terminie, Urząd Pocztowy w W. dokonał jej zwrotu do tutejszego Sądu. Po zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 listopada 2017 r., złożył on w dniu 1 grudnia 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wraz z potwierdzeniem uiszczenia wpisu od skargi w dniu 30 listopada 2017 r. W treści wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący nie wiedział o obowiązku i terminie wniesienia opłaty, ponieważ nie odebrał przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, co wynikało z jego nieobecności w miejscu zamieszkania w związku z czasowym wyjazdem za granicę. Następnie podniósł, że skarżący poinformowany przez swoją matkę o znalezieniu w skrzynce na listy skarżącego aviz pocztowych zwrócił się do Sądu o doręczenie nieodebranej przesyłki oraz innych przesyłek na adres jego matki. Na dowód powyższego twierdzenia do wniosku dołączył jedynie skan ww. pisma skarżącego (bez potwierdzenia złożenia go w tut. Sądzie). W końcowej części wniosku pełnomocnik skarżącego poinformował, że do matki skarżącego nie dotarły żadne przesyłki. W dniu 1 grudnia 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła korespondencja pełnomocnika skarżącego nadesłana wcześniej za pośrednictwem poczty elektronicznej (data nadania: 1 grudnia 2017 r.). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do wskazania w terminie 7 dni kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie poinformowano, że niewykonanie wezwania może skutkować odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik wskazał, że skarżący nie wiedział o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w związku z nieodebraniem przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie. Oznajmił, że skarżący dowiedział się o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi od pełnomocnika w dniu 28 listopada 2017 r. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego uznał, że przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu ustała w dniu 28 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 9 listopada 2017 r. w drodze fikcji doręczenia w trybie art. 73 ppsa. Zgodnie z art. 73 ppsa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia), przewidziana w art. 73 § 3 ppsa. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Pomimo doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia pod rygorem jej odrzucenia, skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu i nie uiścił wpisu w terminie. Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z art. 87 § 4 ppsa skarżący uiścił wpis od skargi w dniu 30 listopada 2017 r. Badając zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 28 listopada 2017 r., tj. po zapoznaniu się przez pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy i przekazaniu skarżącemu informacji o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 ppsa. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w zakresie istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 87 § 2 ppsa, we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – w tym przypadku do uiszczenia wpisu od skargi. Strona musi zatem uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Treść przepisu art. 86 §1 powołanej wyżej ustawy wskazuje, że Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Niezawinione uchybienie terminu ma miejsce wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Dokonując oceny braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że okoliczność ta nie została uprawdopodobniona. Na znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przesyłce, zawierającej m.in. wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie - pierwsze awizo pozostawiono 26 października 2017 r. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, czynność ta została powtórzona 3 listopada 2017 r. W konsekwencji przesyłka została doręczona w trybie art. 73 ppsa. W tym miejscu należy wskazać, że domniemanie doręczenia może być obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z przepisami prawa mimo, że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem np. w postaci skutecznie przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468). Skarżący nie przedstawił takiego argumentu w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu przedstawione w uzasadnieniu wniosku okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczność czasowego wyjazdu skarżącego za granicę nie jest okolicznością wyłączającą winę w uchybieniu terminu. Takiego wyjazdu z pewnością nie można bowiem zakwalifikować jako okoliczności niezależnej od strony, na którą nie miała ona wpływu, nagłej lub nieprzewidywalnej – czyli takiej, która w obiektywny sposób uniemożliwia zachowanie terminu. Strona, która wyjeżdża w trakcie postępowania, powinna tak zorganizować swoje sprawy, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Planując wyjazd skarżący powinien liczyć się z możliwością otrzymania korespondencji wymagającej podjęcia w zakreślonych terminach odpowiednich czynności i zapewnić możliwość prawidłowego prowadzenia korespondencji z sądem. Skoro nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić zatem należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.