II OSK 1145/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-10

Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak, sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, złożony na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., może być uwzględniony, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, pomimo że decyzja dotyczy tzw. decyzji związanej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji tzw. związanych jest dopuszczalna, pod warunkiem, że wynika to bezpośrednio z okoliczności danej sprawy i nie prowadzi do naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, w świetle aktualnego orzecznictwa dotyczącego skuteczności uchwały Rady Państwa nr [...] z 1958 r., istniały podstawy do uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony w zmianie ostatecznej decyzji odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Stan faktyczny
J. R. wniósł o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, powołując się na zmianę orzecznictwa dotyczącego uchwały Rady Państwa z 1958 r. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zmiany, uznając, że uchwała Rady Państwa nie stanowiła prawnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. R. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne, uznając, że w sprawie istniały podstawy do zmiany decyzji na podstawie art. 154 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2016 r. i utrzymaną w mocy decyzję tego organu z dnia 2 czerwca 2016 r. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.R. kwotę 1 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1821/16 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 czerwca 2016 r. oraz utrzymaną w mocy decyzję tego organu z dnia 2 czerwca 2016 r., 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.R. kwotę 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z 23 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. IV SA/Wa 1821/16 po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA) z 27 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej - oddalił skargę. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: J.R. wniósł 7 kwietnia 2016 r., o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia posiadania przez Niego obywatelstwa polskiego. Wcześniej, ostateczną decyzją MSWiA z 2 marca 2009 r., nr [...] odmówiono potwierdzenia posiadania przez Niego obywatelstwa polskiego. Decyzją z 2 czerwca 2016 r., nr [...], MSWiA odmówił zmiany przedmiotowej decyzji MSWiA z 2 marca 2009 r., nr [...]. W piśmie z 14 czerwca 2016 r. J. R. - wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W decyzji z 27 czerwca 2016 r. nr [...] MSWiA na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 154 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku J. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MSWiA z 2 czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji MSWiA z 2 marca 2009 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 24 października 2008 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez J. R., urodzonego 15 listopada 1946 r. w B., syna B.i Z. z.d. J., utrzymał decyzję w mocy. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ stwierdził, że uchwała Rady Państwa Nr [...] z 23 stycznia 1958 r. stanowiła akt samoistny. Była więc sui generis "generalnym aktem stosowania prawa" wydanym przez Radę Państwa w zakresie przysługujących jej kompetencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący zarzucając jej naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał, iż za uchyleniem ostatecznej decyzji MSWiA z 2 marca 2009 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją własnej "decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 czerwca 2016 r.", a także o zasądzenie stronie skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) w uzasadnieniu wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1821/16 oddalającym skargę wskazał, że nie jest trafne stanowisko, że uchwała nr [...] Rady Państwa z 23 stycznia 1958 r. generalnie mogła stanowić orzeczenie o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa określonej osoby, mimo że podanie tej osoby nie zostało przekazane do Rady Państwa. Uchwała Rady Państwa nr [...] nie znajdowała umocowania prawnego w ustawie z 1951 r., ani w Konstytucji z 1952 r. Była aktem niższego rzędu w stosunku do ustawy o obywatelstwie polskim, a więc nie mogła w sposób odmienny regulować kwestii unormowanych w akcie rangi ustawowej jakim była ustawa o obywatelstwie polskim. Według Sądu I instancji nieuprawnione są twierdzenia organu, że wydanie dokumentu podróży jest konsekwencją wcześniejszego wydania zezwolenia na zmianę obywatelstwa. W skardze kasacyjnej J. R. (dalej: skarżący kasacyjnie) reprezentowany przez adw. Ł.P. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ww. wyrokowi zarzucono naruszenie art. 141 § 4, 134, 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 7, 77 i 154 k.p.a. przez uznanie, że interes społeczny ani słuszny interes strony nie przemawiały za zmianą decyzji ostatecznej. Wymienione uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi. Na podstawie art. 176 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji MSWiA z 27 czerwca 2016 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzeczono się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji i Minister nie uwzględnili jednolitego obecnie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii skuteczności uchwały Rady Państwa nr [...] dla utraty obywatelstwa polskiego. Przywołana uchwała w ocenie skarżącego kasacyjnie, nie mogła bowiem stanowić samodzielnie zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Brak było podstaw do uznania, że uchwała Rady Państwa nr [...] stanowiła prawnie skuteczne zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego J. R.. Będąca przedmiotem wniosku decyzja MSWiA z 2 marca 2000 r. została wydana zatem z naruszeniem prawa. Potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez J. R. nie byłoby działaniem sprzecznym z prawem, w szczególności decyzja poświadczająca obywatelstwo polskie nie byłaby dotknięta wadą kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący posiadał także słuszny, kwalifikowany interes w zmianie niekorzystnej dla niego ostatecznej decyzji i powołując się na jednolite obecnie stanowisko sądów administracyjnych domagał się potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego kwestionowanego przez cały okres PRL, jak również obecnie przez organy administracji, wyłącznie z powodu wyjazdu do Izraela. J. R.wyjeżdżając z Polski nigdy nie przestał czuć się Polakiem podobnie jak i jego rodzice. Według skarżącego kasacyjnie, interesem godnym ochrony jest uzyskanie potwierdzenia posiadania konstytucyjnych praw wynikających z faktu posiadania obywatelstwa polskiego. Ewentualna zmiana ostatecznej decyzji MSWiA nie doprowadziłaby do wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji sprzecznej z prawem, w szczególności dotkniętej wadą kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, za zmianą ostatecznej decyzji dotyczącej J.R. w trybie art. 154 k.p.a. przemawiał zarówno interes społeczny - usuniecie z obrotu prawnego decyzji, które w świetle aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącego prawnej skuteczności uchwały Rady Państwa nr [...] z 23 stycznia 1958 r. dla uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego skutkującego utratą obywatelstwa polskiego osób wyjeżdżających na pobyt stały do Izraela jest dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie, jak również słuszny interes strony - zainteresowanej uzyskaniem poświadczenia posiadania swoich praw i obowiązków wynikających z faktu posiadania obywatelstwa polskiego. Zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. przyczyniłaby się do poszanowania słusznego interesu strony z jednoczesnym uwzględnieniem wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności. W ocenie skarżącego kasacyjnie, wywody Sądu I instancji są niespójne. Wojewódzki Sąd Administracyjny przesądził, że decyzja MSWiA z 2 marca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący kasacyjnie uważa, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że w sprawie o poświadczenie obywatelstwa polskiego nie jest możliwe zastosowanie trybu z art. 154 k.p.a. Tym samym zaprzeczył dotychczasowemu dorobkowi orzeczniczemu Naczelnego Sądu Administracyjnemu i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd I instancji błędnie stwierdził, że norma z art. 154 k.p.a. nie może być wykorzystana do podważenia decyzji ostatecznych w zakresie ustalonego stanu faktycznego, gdyż prowadziłoby to w istocie do obejścia tego przepisu i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co w świetle art. 154 k.p.a. nie jest uprawnione. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi wyłom w dotychczas jednolitej linii orzeczniczej odnośnie znaczenia uchwały Rady Państwa nr [...] wyrażanej zarówno w postępowaniach zainicjowanych w trybach zwyczajnych jak i nadzwyczajnych (art. 154 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne uregulowane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Argumentacja skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że w istocie skarżący kasacyjnie kwestionuje wyrok WSA w Warszawie poprzez zastosowanie przez ten Sąd dyspozycji art. 151 p.p.s.a. i wadliwy brak doszukania się przez Sąd I instancji naruszenia ze strony orzekającego organu w obu instancjach przepisów wskazanych w zarzutach kasacyjnych, obejmujących przepisy postępowania i prawa materialnego. Jak wynika z motywów zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji orzekał stosując przepis art. 151 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z treści skargi kasacyjnej nie sposób jednak wyczytać, na czym konkretnie miałoby polegać wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Uzasadnienie zaskarżonego w tej sprawie wyroku spełnia wszystkie wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., wobec czego brak podstaw do uwzględnienia zarzutu jego naruszenia, zwłaszcza gdy strona skarżąca w ogóle go nie uzasadniła. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednocześnie, którego paragrafu art. 134 dotyczy zarzut, lub czy zarzut ten obejmuje całą treść art. 134 p.p.s.a. Normę art. 134 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). Należy też wyjaśnić, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznał właściwą sprawę w jej granicach, dokonał gruntownej analizy sprawy, dając temu wyraz w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu swojego stanowiska. Pomimo wskazania w skardze kasacyjnej podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie przedstawiono zarzutów naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 154 k.p.a. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy bowiem ustalenia czy za zmianą ostatecznej decyzji dotyczącej skarżącego kasacyjnie w trybie art. 154 k.p.a. przemawia zarówno interes społeczny – usunięcie z obrotu prawnego decyzji, która w świetle aktualnego orzecznictwa NSA i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącego prawnej skuteczności uchwały Rady Państwa nr [...] z 23 stycznia 1958 r. dla uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego skutkującego utratą obywatelstwa polskiego osób wyjeżdżających na pobyt stały do Izraela jest dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie, jak również czy wystąpiła przesłanka w postaci słusznego interesu strony, zainteresowanej uzyskaniem poświadczenia posiadania swoich praw i obowiązków wynikających z posiadania obywatelstwa polskiego. Zasadnie podnosi skarżący kasacyjnie, że zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. przyczyniłaby się do poszanowania słusznego interesu strony z jednoczesnym uwzględnieniem wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności. Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, według którego z uwagi na to, że decyzja o potwierdzeniu obywatelstwa polskiego nie jest decyzją uznaniową, a związaną w związku z tym trudno uznać, że w tego rodzaju sprawie w ogóle możliwe jest zastosowanie trybu o jakim mowa w art. 154 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących cudzoziemców, jak i w doktrynie wyrażono pogląd prawny, zgodnie z którym w zależności od okoliczności sprawy, tj. w sytuacji ujawnienia się wad decyzji objętych wnioskiem o uchylenie lub zmianę, złożonym w trybie art. 154 § 1 k.p.a., niezależnie czy przedmiotem wniosku jest decyzja "związana", czy "uznaniowa" – jest możliwe zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a. i uchylenie decyzji objętej wnioskiem złożonym w ww. nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji tzw. związanych jest obarczona konkretnymi ograniczeniami, które powinny wynikać bezpośrednio z okoliczności danej sprawy, a ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia, w tym pozytywnego dla wnioskodawcy i tak nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z 20 października 2017 r., sygn. II OSK 1457/17). Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinny być zatem ustalone w konkretnej sprawie i muszą mieć charakter indywidualny, wynikający ze stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzeniu obywatelstwa polskiego. Postępowanie administracyjne prowadzone w ramach przepisu art. 154 § 1 k.p.a. powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji o potwierdzeniu obywatelstwa polskiego przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes nie może stać w sprzeczności z treścią normy prawnej i nie może jej zastępować. Działanie organu stosującego art. 154 k.p.a. w sprawie dotyczącej zmiany decyzji ostatecznej odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego wymaga respektowania postanowień art. 7 k.p.a. oraz wykorzystania posiadanych możliwości w celu załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 13. Wydanie, Warszawa 2014, s. 633). W niniejszej sprawie interes społeczny oraz słuszny interes strony w żądaniu zmiany decyzji odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego skarżący kasacyjnie zasadnie wiąże z tym, że decyzja ta została wydana bez uwzględnienia aktualnego orzecznictwa NSA i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczącego prawnej skuteczności uchwały Rady Państwa nr [...] z 23 stycznia 1958 r. Odmawiając zmiany decyzji MSWiA z 2 marca 2009 r., organ zajął stanowisko, że nie narusza ona przepisów prawa, wobec czego zmiana tej decyzji oznaczałaby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, ponieważ powołana uchwała Rady Państwa stanowiła prawnie skuteczne zezwolenie w stosunku do skarżącego na zmianę obywatelstwa i na skutek nabycia obywatelstwa izraelskiego skarżący utracił obywatelstwo polskie. Sąd I instancji stwierdził, że podziela poglądy, zgodnie z którymi: fakt wydania dokumentu podróży nie może być tożsamy z zezwoleniem na zmianę obywatelstwa oraz pogląd, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa może dotyczyć wyłącznie wniosków skutecznie złożonych. Sąd I instancji jednocześnie stwierdza, że indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego nie mogła zastąpić uchwała Rady Państwa nr [...], przede wszystkim dlatego, że w ustawie z 1951 r. brak było upoważnienia ustawowego do wydania takiej uchwały. Sąd I instancji przesądził, że decyzja MSWiA z 2 marca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie zaakceptował prawidłowość ustalonego w ostatecznej decyzji stanu faktycznego. Sąd I instancji uważa również, że choć rzeczywiście wydanie paszportu nie determinowało wcześniejszego rozstrzygnięcia o wydaniu zgody na zmianę obywatelstwa to jednak stanowiło pewien ciąg logiczny zdarzeń prowadzących do umożliwienia stronie zrzeczenia się obywatelstwa polskiego i wyjazdu do Izraela. Stanowisko Sadu I instancji nie jest konsekwentne. Przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty kwestionujące to stanowisko są uzasadnione. Wydanie paszportu, które było elementem pewnego ciągu logicznego zdarzeń prowadzących do umożliwienia stronie zrzeczenia się obywatelstwa polskiego i wyjazdu do Izraela nie może być oceniane w sposób przedstawiony przez Sąd I instancji dlatego, że zezwolenia na zmianę obywatelstwa nie można domniemywać per facta concludentia. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "Wymogu spełnienia ustawowych standardów formalnych nie można relatywizować ani wyprowadzać ze świadomości o skutkach prawnych otrzymania paszportu i wyjazdu z Polski. Świadomość skutków prawnych czynności w prawie publicznym nie ma znaczenia. Istotne jest wyłącznie spełnienie ustawowych wymagań przewidzianych w ustawie o obywatelstwie polskim" (zob. wyrok NSA z 14 października 2005 r., sygn. II OSK 267/05). W rozpoznawanej sprawie znaczenie miało również i to, że Sąd I instancji mimo, że stwierdza zaistnienie podstaw do uznania, że interes społeczny ani słuszny interes strony nie przemawiają za zmianą decyzji ostatecznej, nie wyjaśnia jednocześnie swojego stanowiska. Sąd I instancji nie zbadał, czy organ ustalił przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony w tej konkretnej sprawie oraz czy zyskały one zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Sąd I instancji nie ocenił ponadto, czy organ rozważył okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie skarżącego (zmiany decyzji MSWiA z 2 marca 2009 r.) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. W interesie społecznym leży by organy administracji państwowej postępowały w sposób praworządny do czego obliguje je art. 6 k.p.a. Postępowanie w sposób praworządny oznacza również stosowanie prawa z uwzględnieniem aktualnych poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznał skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchyli zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z 2 czerwca 2016 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a., które obejmują zwrot opłat sądowych poniesionych przez skarżącego oraz zwrot wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło