II FSK 3570/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-10

Skład orzekający: Jacek Brolik, Jerzy Rypina, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, oceniając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, pomimo poniesienia przez podatnika strat w wyniku pożaru?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego do umorzenia zaległości podatkowej. Spółka wykazała się dobrą kondycją finansową, terminowo regulowała zobowiązania, a straty wynikające z pożaru nie wpłynęły znacząco na jej sytuację finansową, co potwierdzają sprawozdania finansowe. Otrzymanie nieadekwatnego odszkodowania nie może być rekompensowane kosztem budżetu gminy, a inwestycje w celu osiągnięcia zysku nie stanowią podstawy do umorzenia podatku.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za wrzesień 2014 r., powołując się na straty poniesione w wyniku pożaru hali w 2012 r. oraz trudności związane z zarządzaniem obiektem i najemcami. Organy podatkowe, analizując sytuację finansową spółki na podstawie sprawozdań finansowych, uznały, że spółka rozwija się, osiąga zyski i terminowo reguluje zobowiązania, co wyklucza istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jerzy Rypina, WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M. " - sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 508/15 w sprawie ze skargi "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za miesiąc wrzesień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 508/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA, Sąd I instancji) oddalił skargę M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: Kolegium Odwoławcze, SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 26 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za miesiąc wrzesień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że Spółka wystąpiła do Burmistrza Z. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z wnioskiem o udzielenia pomocy de minimis w postaci umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc wrzesień 2014 r. podnosząc, że: -/ w latach 2008-2013 na prace naprawcze, konserwacyjne i adaptacyjne wykonane na swoim obiekcie poniosła nakłady o łącznej wartości blisko 2 mln zł; -/ zarządzanie obiektem przemysłowym w tak trudnym środowisku, jakim jest gmina Z., jest wyjątkowo skomplikowane; -/ na skutek nieprawidłowego użytkowania przez najemcę wynajmowanej powierzchni, we wrześniu 2012 r. spłonęła część obiektu – hala - a odbudowę oszacowano na ponad 5 mln zł, koszty pozostałe na ok. 1 mln zł (m.in. zabezpieczenie pogorzeliska, czasowe wyłączenie z eksploatacji). Z oświadczeń Skarżącej wynikało, że w bieżącym roku budżetowym oraz w dwóch poprzedzających go latach nie korzystała z żadnej pomocy de minimis, zaś wnioskowaną pomoc ma zamiar przeznaczyć na prace remontowe i adaptacyjne obiektu, by przyciągnąć kolejnych przedsiębiorców do Z. Burmistrz w toku postępowania zgromadził materiał dowodowy obrazujący sytuację finansowo-ekonomiczną Spółki. Na podstawie bilansów, rachunków zysków i strat oraz informacji dodatkowych za lata 2010-2014 dokonał oceny stanu majątkowego, źródeł jego finansowania, wielkości osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów. Przeprowadzona analiza dowiodła, że w latach 2010-2014 wzrastał kapitał własny Spółki. Według rachunku zysków i strat osiągnęła ona dochód do opodatkowania za okres 2010 r. – 2014 r. Poza tym, w analizowanym okresie utrzymywana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych. Wszystkie zobowiązania budżetowe oraz w stosunku do pracowników płacone były terminowo. Organ I instancji zwrócił też uwagę, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce zdarzenie o charakterze losowym, tj. pożar, w wyniku którego spłonęła część hali, jednak zdarzenie to miało miejsce we wrześniu 2012 r., a do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych - wszystkie raty wpłacane były terminowo. Burmistrz ocenił, że obecna sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika. Jego zdaniem, w sprawie nie występuje też przesłanka interesu publicznego. Nadto dodał, że umorzył Skarżącej zaległy podatek od nieruchomości wraz z należnymi odsetkami za miesiące styczeń – czerwiec 2008 r. w łącznej kwocie 283.248,00 zł - w tej sytuacji, ponowne wspieranie tego samego podatnika poprzez umorzenie zaległości stawiałoby go w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów regulujących swoje zobowiązania. W odwołaniu od ww. decyzji Strona wniosła o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc listopad 2014 r. Decyzją z dnia 26 lutego 2015 r. Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie SKO, Burmistrz, działając w ramach przyznanego mu uznania administracyjnego, zasadnie przyjął, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.- dalej: O.p.). Organ podkreślił, że ze znajdujących się w aktach sprawy rachunku zysków i strat - za lata 2012 i 2013 wynika, że rok 2012 zakończył się zyskiem netto 352.731,10 zł, zaś rok 2013 zyskiem 766.817,71 zł. Wziął również pod uwagę rachunek zysków i strat - wariant kalkulacyjny za rok 2014 na dzień 30 września 2014 r., według którego Spółka osiągnęła zysk netto z działalności gospodarczej w kwocie 450.924,81 zł, a dochód do opodatkowania za 2014 r. wyniósł 190.501,65. Podkreślił, że z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że kapitał własny spółki wynosił 7.576.575,77 zł. Ponadto z oświadczenia z dnia 2 października 2013 r. dotyczącego obiektu położonego w Z. i okresu rozliczeniowego 1 stycznia - 30 sierpnia 2013 r. wynika, że Spółka wystawiła najemcom faktury za najem/dzierżawę o łącznej wartości brutto 710.000,00 zł, zadłużenie najemców na dzień 31 sierpnia 2013 r. wynosiło 552.000,00 zł, za ww. okres zapłacony podatek od nieruchomości wyniósł 384.000,00 zł, a brakująca suma 226.000,00 zł została pokryta przez Spółkę z innych źródeł dochodu (produkcja). Zdaniem organu II instancji, na podstawie powyższych danych oraz bilansów należy przyjąć, że w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. SKO wskazało, że mimo pożaru i poniesionych strat Spółka nadal się rozwija, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. W sprawozdaniu zarządu Spółki z działalności jednostki w roku obrotowym 2012 (tj., kiedy był pożar) wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Organ zwrócił też uwagę, że zasadność wniosku była analizowana również w kategoriach interesu publicznego. Wskazał, że Spółka zatrudnia na terenie Gminy Z. 19 osób, natomiast pozostała działalność skupiona jest na odpłatnym wynajmie powierzchni pod działalność innych firm. Wszelkie próby przyciągnięcia kolejnych przedsiębiorców leżą zatem w interesie Spółki, służą poszerzeniu jej działalności i mają na celu osiągnięcie zwiększonych dochodów. Zaznaczył przy tym jednocześnie, że w Z. działa ponad 20 firm zatrudniających blisko 100 osób. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w sytuacji Skarżącej nie zachodzą szczególne względy, które uzasadniałyby umorzenie zaległości podatkowych. W skardze do WSA Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; 2) prawa procesowego: • art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, co zaskutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i uznaniem, że w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co zaskutkowało przyjęciem, że brak jest podstaw do umorzenia zaległego podatku od nieruchomości. Strona polemizując z argumentami SKO dotyczącymi jej kondycji finansowej, stwierdziła, że organy – I jak i II instancji - nie dokonały analizy z należytą starannością i obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wyjaśniła, że jej trudna sytuacja jest bieżąca, a konsekwencje związane z pożarem, uciążliwym najemcą oraz najemcami nieregulującymi należności czynszowych jak najbardziej istnieją w chwili obecnej. Zdaniem strony, organ dokonując oceny wniosku winien przeprowadzić analizę z należytą starannością i kierować się nie tylko literalnym brzmieniem przepisów, ale i doświadczeniem życiowym oraz szeroko rozumianą logiką. Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Sąd I instancji skargę oddalił, albowiem nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów zarówno w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącej, jak i jego oceny. WSA zwrócił uwagę, że w analizowanym przez organy okresie utrzymana była tendencja rozwoju Spółki, ponoszone były nakłady inwestycyjne. Zobowiązania budżetowe oraz w stosunku do pracowników regulowane były terminowo. Z kolei wskazany przez Stronę spadek eksportu na rynek wschodni od stycznia 2014 r. wpisuje się w specyfikę prowadzonej w profesjonalny sposób działalności gospodarczej i dotyka wielu podmiotów gospodarczych, a ponadto nie zachwiał on w istocie kondycją finansową Spółki. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej o nieuwzględnieniu przez organy zdarzenia losowego z września 2012 r., tj. pożaru hali, który spowodował straty dla Spółki i konieczność poniesienia przez nią dużych nakładów na odbudowę hali, Sąd I instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom Skarżącej organy nie kwestionowały podnoszonych przez nią ww. okoliczności, mimo to uznały za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, że zdarzenie to w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji. Za zasadne uznał stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że jak wynika z zebranych w sprawie dowodów, Spółka mimo pożaru i poniesionych strat, rozwija się, inwestuje, powiększając kapitał własny. Wynika to choćby ze sprawozdania Zarządu z działalności jednostki w roku obrotowym 2012, w którym wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Nie wskazano w nim natomiast na zdarzenie losowe - pożar hali w Z., które w znacznym stopniu zaważyłoby na sytuacji finansowej Spółki, a które jest jednym z głównych motywów uzasadniających wniosek o umorzenia zaległości podatkowych. Sąd za organem odwoławczym podkreślił również, że mimo ww. pożaru (który miał miejsce we wrześniu 2012 r.) do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych – wszystkie raty były wpłacane terminowo. Za słuszną uznał też uwagę, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych strat (powstałych w wyniku pożaru) kwoty odszkodowania nie może być rekompensowane kosztem budżetu Gminy. Od ww. wyroku Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wywiodła skargę kasacyjną zarzucając naruszenie: I. prawa materialnego przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") : a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz.1269) poprzez jego niezastosowanie, gdyż WSA dokonał oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonana ocena jest niepełna, b) art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.a mianowicie: a) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie decyzji organu podatkowego i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia; b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń polegającą na oparciu się organów wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych skarżącej i nie wzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez nią, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co zaskutkowało przyjęciem, że jest ona w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące jej twierdzenia, że zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika"; c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p. i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania w przedmiotowej sprawie; d) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organy, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów w szczególności z uwagi na fakt, że Burmistrz wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z dnia 26 września 2012 r. Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie; Dla porządku, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w analogicznym stanie faktycznym (tylko za inne okresy rozliczeniowe), tożsamy problem prawny dotyczący Skarżącej był już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w wyrokach z dnia: 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1397/15, II FSK 1319/15, 17 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2656/15, II FSK 2655/15. Co więcej, w wymienionych sprawach zaistniała w znacznej mierze tożsamość zarzutów w zakresie naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie, w świetle argumentacji skargi kasacyjnej Spółki, nie znalazł podstaw do tego, aby możliwe stało się odstąpienie od istniejącej linii orzeczniczej. Przystępując zatem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej odnotować należy, ze pomimo sformułowania w skardze kasacyjnej szeregu zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, sedno sprawy sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji uznały, że nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. W przekonaniu Skarżącej, ocena udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, co statuuje przepis art. 191 O.p., a poprzedzać je powinno wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, tj. zebranie całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 187 § 1 O.p., oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, o czym stanowi przepis art. 122 O.p. W jej ocenie w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego, organy podatkowe nie podjęły wszelkich możliwych czynności. Zbierając materiał dowodowy nie wzięły pod uwagę faktów przedstawionych przez nią, a stanowiących główną przesłankę złożonego wniosku, tj. realnych strat, które Spółka poniosła w związku ze zdarzeniem – pożarem z września 2012 r. Zdaniem Strony, oparcie się jedynie na dokumentacji księgowej w postaci sprawozdań finansowych Spółki, w których widnieją zapisy liczbowe nieodzwierciedlające przecież rzeczywistych rozmiarów strat poniesionych przez Skarżącą, jest z gruntu nielogiczne i nie zasługuje na uznanie, że w sprawie doszło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przez organy podatkowe. W przekonaniu Skarżącej analizując wysokość strat poniesionych przez nią w zdarzeniu opisywanym w przedmiotowej sprawie i uzasadniającą w jej ocenie udzielenie ulgi w postaci umorzenia podatku od nieruchomości, należy wziąć pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione koszty, ale także pogorszenie jej sytuacji finansowej - w kontekście utraconych korzyści, tj. kwot, które mogłaby uzyskać, gdyby nie doszło do zniszczenia obiektu (ok. 240.000 zł rocznie). Organ podatkowy i Sąd I instancji opierając się natomiast na dokumentach księgowych (rachunkach zysków i strat, bilansach) uznały, że Skarżąca mimo pożaru z 2012 r. nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. SKO stanęło na stanowisku, że na podstawie powyższych danych należy przyjąć, że w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Wobec tego, w opinii organu, nie znajdują uzasadnienia podniesione przez Skarżącą w odwołaniu argumenty dotyczące spadku eksportu od stycznia 2014 r. o 50%, w związku z sytuacją polityczną na wschodzie (Rosja, Białoruś, Ukraina). Przeprowadzona analiza sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki nie daje podstaw do stwierdzenia, że Strona poniosła straty z tego tytułu. Na poparcie tego faktu nie przedstawiono też żadnych dowodów. Ponadto organ podkreślił, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia za spalony budynek w Z. nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje właściwego uzasadnienia, tak w odniesieniu do przepisów prawa podatkowego, jak również stanu faktycznego sprawy zarzut Strony dotyczący braku zgromadzenia - z punktu widzenia regulacji art. 67a § 1 pkt 3 O.p - wystarczającego materiału dowodowego. Skład orzekający w tej sprawie doszedł do przekonania, że organom nie sposób zarzucić naruszenia art.122 i art.187 § 1 O.p. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że rachunek zysków i strat oraz bilans zawierają podstawowe i co istotne zobiektywizowane informacje o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. podstawowym celem każdego przedsiębiorstwa jest maksymalizowanie zysku i tym samym osiąganie jak najwyższej rentowności. O tym, czy dane przedsiębiorstwo prowadzi rentowną działalność i wypracowuje zyski, informuje nas sprawozdanie finansowe, a dokładniej: poszczególne pozycje rachunku zysków i strat. Zgodnie zaś z zasadami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. Rachunek zysków i strat (rachunek wyników) oraz bilans stanowią kluczowe elementy sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej. Różnica między przychodami i kosztami pokazuje obraz wyniku finansowego jednostki (zysk lub stratę) brutto. Wynik brutto skorygowany o obowiązkowe obciążenia wyniku brutto (głównie podatek dochodowy) ukazuje wynik finansowy netto za dany okres. Nie można przy tym podzielić poglądu Skarżącej, że organ przy ocenie przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. pominął poniesione przez nią straty z tytułu pożaru budynku w Z.. Organ biorąc tą okoliczność pod uwagę uznał jednak, że po pierwsze, nie wpłynęła ona na kondycję finansową Spółki, a po drugie, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą kwestii utraconych korzyści z tytułu najmu spalonego obiektu, to zauważyć należy, że organ podatkowy badał sytuację finansową Spółki na dzień 30 czerwca 2014 r., a zatem przeszło rok po pożarze, i nie stwierdził aby się pogorszyła. W kwestii zarzutu naruszenia art. 191 O.p. koniecznym jest podkreślenie, że stosownie do jego treści - organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w tej normie prawnej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy, w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2016 r., II FSK 1628/14). Istotnym jest, że zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu. Kierując się tymi kryteriami WSA prawidłowo podzielił ocenę organów podatkowych, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego (o czym poniżej). Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 O.p. - należy zauważyć, że występują tam dwa niedookreślone pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają utrzymywanie miejsc pracy czy względy ochrony środowiska. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego działalności. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem jak ustaliły organy Skarżąca nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej niepozwalającej na uregulowanie zaległości podatkowej. Strona nie może domagać się aby organy podatkowe rekompensowały jej straty w środkach trwałych lub utracone korzyści poprzez umorzenie zaległości podatkowej, w sytuacji, gdy jej kondycja finansowa pozwala na uregulowanie zobowiązania podatkowego, bowiem zupełnie inny jest cel instytucji określonej w art. 67a § 1 O.p. Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się natomiast z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez np. zwolnionych pracowników podatnika do środków pomocy państwa (zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczna) nie jest zgodna z interesem publicznym. Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności na rzecz Skarbu Państwa, lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła bowiem kondycja finansowa Skarżącej nie wskazuje, aby musiała ona podejmować decyzje o zwolnieniach grupowych z uwagi na swoją trudną sytuację. Jednocześnie, wbrew żądaniom Strony, przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych nie może stanowić "nagrody" dla podatnika za realizowanie inwestycji prowadzonych na terenie gminy. Ponoszenie nakładów w celu osiągnięcia zysku jest wyznacznikiem każdej działalności gospodarczej i nie może uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1389/15, opubl. CBOSA). Nie można też abstrahować od tego, że wpływy z podatków lokalnych stanowią ważne źródło finansowania rozległych zadań o charakterze publicznym, które ciążą na gminach m.in. wydatki na oświatę, pomoc społeczną, transport lokalny, ochronę środowiska, utrzymywanie czystości i porządku. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło