II OSK 1468/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-13
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Leszek Kiermaszek, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, która nie przewiduje budowy sieci kanalizacyjnej umożliwiającej podłączenie do miejskiej oczyszczalni ścieków, jest zgodna z prawem, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nakłada obowiązek odprowadzenia ścieków do tej oczyszczalni?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie musi przewidywać budowy infrastruktury na wszystkich terenach, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego powinny być objęte takimi inwestycjami. Obowiązki gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie mają charakteru absolutnego i zależą od czynników finansowych i technicznych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyznacza jedynie kierunki rozwoju sieci, a konkretne inwestycje określa wieloletni plan rozwoju i modernizacji.Stan faktyczny
Skarżąca zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w P. w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, zarzucając jej niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan nakładał obowiązek odprowadzenia ścieków do miejskiej oczyszczalni, jednak uchwała nie przewidywała budowy sieci kanalizacyjnej umożliwiającej takie podłączenie. Skarżąca podniosła, że brak kanalizacji uniemożliwia jej realizację planowanej inwestycji budowlanej na dzierżawionych działkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) sędzia NSA del. Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1879/17 w sprawie ze skargi J.S. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wieloletniego planu rozwoju modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1879/17 oddalił skargę J.S. (dalej określanej jako skarżąca) na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na lata 2017-2022.
W punkcie 2.3. wspomnianego planu, będącego załącznikiem do powołanej uchwały, wymieniono nowe inwestycje kanalizacyjne, a mianowicie budowę kanalizacji sanitarnej w: Z. i R. oraz w C., P. i O., a także sieci kanalizacji sanitarnej umożliwiającej przerzut ścieków z istniejącej oczyszczalni ścieków w G. na oczyszczalnię ścieków w P. W dalszej części planu wyliczono w formie tabelarycznej planowane nakłady inwestycyjne na te cele.
Skarżąca, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1152, ze zm., dalej powoływanej jako ustawa) ze względu na niezgodność z uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta P. dla obszaru ograniczonego ulicami: O., J., granicą administracyjną miasta P. i dalej ulicami: P., Z., C., A. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2012 r. poz. 3734). Podkreśliła, że jest właścicielem działek nr [...] oraz dzierżawcą działki nr [...] z obrębu [...] w P., dla których w § 11 pkt 5 lit. b tej ostatniej uchwały ustanowiono nakaz odprowadzenia ścieków sanitarnych do miejskiej oczyszczalni ścieków w P. Tymczasem w dniu [...] marca 2017 r. B. S.A. wypowiedziała jej umowy dzierżawy tych działek, zawarte na 20 lat, m.in. z powodu niemożliwości doprowadzenia kanalizacji, w tym kanalizacji ogólnobytowej (sanitarnej) i tłuszczowej, niezbędnej dla funkcjonowania restauracji, której budowę planowała na dzierżawionych działkach. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. nie dysponuje bowiem aktualnie siecią, która by to umożliwiała, zaś mimo obowiązku wynikającego z planu miejscowego budowy tej sieci nie przewidziano w zaskarżonej uchwale.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P. zakwestionowała stanowisko skarżącej i zwróciła uwagę na brak obowiązku natychmiastowej rozbudowy sieci wodnokanalizacyjnej ze względu na aktualne potrzeby inwestorów. Zaakcentowała, że z powodu kosztochłonności procesu budowy infrastruktury miejskiej w pierwszej kolejności planowane są do realizacji te przedsięwzięcia, które mogą zapewnić najlepsze skutki ekologiczne.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności omówił przyczyny, dla których uznał, że skarga jest dopuszczalna i służy ochronie interesu prawnego skarżącej. Następnie wyraził pogląd, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest jedynie instrumentem planowania i zagospodarowania przestrzennego, który w sposób wiążący określa przeznaczenie terenu. Jego zdaniem jednak żaden przepis prawa nie nakłada na gminę obowiązku realizacji urządzeń infrastruktury związanej z takim wynikającym z planu przeznaczeniem.
Rozwijając ten wątek Sąd przyznał, że zbiorowe odprowadzanie ścieków w świetle art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 506) oraz art. 3 ust. 1 ustawy stanowi zadanie własne gminy, które w myśl art. 15 ust. 1 i 4 oraz art. 21 ust. 1 ustawy może być realizowane za pomocą przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Budowa infrastruktury w tym zakresie jest wszelako obowiązkiem nie bezwzględnym, lecz warunkowym. Nie polega on więc na budowie stosownych urządzeń na każdej nieruchomości, na której planowane są inwestycje, i nie odpowiada mu roszczenie właścicieli i użytkowników wieczystych tych nieruchomości, sprowadzające się do żądania wykonania sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, zapewniającej zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Dopiero w wypadku, gdy urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne zostaną wybudowane przez inne osoby, konkretyzacji ulega ich roszczenie, przewidziane w art. 31 ust. 1 ustawy, o odpłatne przejęcie tych urządzeń.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., zaskarżając to orzeczenie w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzut materialnoprawny, sformułowany w pierwszej kolejności, jak i zarzut procesowy.
Najpierw pełnomocnik podniósł błędną wykładnię art. 3 ust. 1 i art. 21 ust. 3 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) i uznanie, że przepisy prawa nie przewidują obowiązku gminy budowy infrastruktury technicznej umożliwiającej podłączenie do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, podczas gdy nałożenie przez gminę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na właścicieli obowiązku podłączenia nowej zabudowy do sieci wodociągowej i odprowadzania ścieków sanitarnych do miejskiej oczyszczalni ścieków na danym terenie, przy jednoczesnym niezaplanowaniu na przyszłość doprowadzenia systemu kanalizacyjnego i wodociągowego, narusza istotę prawa własności, uniemożliwiając realizację inwestycji budowlanej i władania rzeczą jak właściciel.
Następnie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze. zm.) przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dowodów powinna doprowadzić do wniosku, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 31 ustawy, gdyż to na organach gminy ciąży obowiązek takiego ustalenia planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, który pozwoliłby na realizację wprowadzonych przez gminę wymogów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego co do konieczności wyposażenia budynku na działce we właściwe urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przyznał, że co do zasady organy gminy stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy mogą nie przewidzieć w planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych doprowadzenia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do działek, co do których w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustanowiono obowiązek zaopatrzenia terenu w takie urządzenia, jako warunku wykonania inwestycji budowlanych. Jego zdaniem jednak przypadek skarżącej musi być oceniany inaczej. Podjęła ona bowiem starania, by samodzielnie wybudować urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne, natomiast z uwagi na brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich lub nieuregulowany stan prawny tych nieruchomości nie jest w stanie dokonać niezbędnych przyłączy do już istniejącej infrastruktury, znajdującej się w najbliższej odległości. W efekcie art. 31 ust. 1 ustawy nie może znaleźć zastosowania ze względu na okoliczności niezależne od skarżącej, co Sąd pierwszej instancji powinien dostrzec w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
W kolejnym fragmencie uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że pomimo wynikającego z planu miejscowego warunku realizacji nowej zabudowy w postaci przyłączenia jej do sieci wodociągowej, w opracowanym przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie ujęto doprowadzenia tej sieci do działek skarżącej. Plan ten, jeśli wziąć pod uwagę brak po stronie skarżącej możliwości samodzielnego wybudowania tej infrastruktury, jest więc niezgodny z prawem.
Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął rolę konstytucyjnie chronionego prawa własności i poprzestał na dokładnym nawiązaniu do rozważań zawartych w uzasadnieniu innego wyroku. Jak zaznaczył, właśnie z uwagi na potrzebę przeanalizowania sprawy pod tym kątem, sformułował w skardze kasacyjnej wniosek kasatoryjny, a nie reformatoryjny. Jego zdaniem punktem wyjścia w rozpatrywanym zakresie musi być fakt, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków jest zadaniem własnym gminy o charakterze obligatoryjnym. W konsekwencji plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych musi przewidywać zaopatrzenie działek objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w infrastrukturę kanalizacyjną i wodociągową. W przeciwnym razie obowiązki określone w art. 3 ust. 1 ustawy oraz art. 7 ust, 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym okazałyby się fikcyjne, a obywatele nie dysponowaliby publicznym prawem podmiotowym, by domagać się wykonania tego obowiązku, przez co posiadane przez nich działki, jako pozbawione bezterminowo dostępu do wody i urządzeń odprowadzenia ścieków, pozostawałyby bezużyteczne i niewykorzystane. Stan ten utrzymuje się od kilku lat, jakie minęły od uchwalenia planu miejscowego, kiedy to nie podjęto żadnych działań mogących urzeczywistnić jego postanowienia.
Rozwijając ten wątek pełnomocnik powrócił do kwestii konstytucyjnego prawa własności, przywołując orzecznictwo, w myśl którego jego istota jest naruszona w sytuacji, gdy regulacje prawne uniemożliwiają praktyczne korzystanie z niego i realizację jego funkcji. Sytuacja taka wystąpiła w przypadku skarżącej, gdyż wykonanie jej prawa własności zależy wyłącznie od dobrej woli gminy, uchylającej się od swoich obowiązków, co zaskarżony wyrok usankcjonował.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.
Do jej zarzutów należy ustosunkować się w kolejności odwrotnej od tej, w jakiej te zarzuty sformułowano. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony za pomocą zarzutu procesowego, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego. Skądinąd taką sekwencję wywodu zastosowano również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które rozpoczyna się od spostrzeżenia, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a mianowicie starań, jakie skarżąca podjęła celem wybudowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na jej działkach, mających zapewnić odprowadzenie ścieków zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd wszelako wcale nie negował tych starań, dostrzegł natomiast i wnikliwie rozważył bezsporną przyczynę, jaka spowodowała, że nie przyniosły one oczekiwanego przez skarżącą rezultatu, tj. brak sieci kanalizacyjnej, do której urządzenia te można byłoby podłączyć. Odnotował zarazem inne elementy stanu faktycznego, do których nawiązano w skardze kasacyjnej, w szczególności bezpośrednie powody, z jakich skarżąca domaga się budowy sieci wodociągowej, łączące się z dzierżawą należących do niej działek na potrzeby restauracji i korzyściami utraconymi przez nią wskutek wypowiedzenia tej umowy właśnie z uwagi na niemożność zapewnienia wymagań odnośnie do odprowadzenia ścieków. W skardze kasacyjnej nie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi błędu w analizowanej materii sprowadzającego się do tego, by którykolwiek z tych faktów został przyjęty w sposób odbiegający od rzeczywistości. Podobna zgodność pomiędzy skargą kasacyjną występuje także jeśli chodzi o treść zarówno planu miejscowego obowiązującego na terenie, na którym znajdują się działki skarżącej, jak i zaskarżonej uchwały. Sąd pierwszej instancji również zauważył przecież, że w planie miejscowym ustanowiono nakaz odprowadzania ścieków do miejskiej oczyszczalni ścieków, mimo iż w zaskarżonej uchwale nie przewidziano budowy sieci kanalizacyjnej, która by na to pozwalała. W efekcie nie można uwzględnić zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez nieprawidłową ocenę dowodów. Zmierza on bowiem do zakwestionowania nie tyle oceny dowodów, ile kwalifikacji prawnej faktów, które w oparciu o te dowody właściwie ustalono. Tę kwestię można zaś rozważać jedynie przez pryzmat przepisów prawa materialnego.
Nie wszystkie z takich przepisów, do których odwołano się w skardze kasacyjnej, zostały objęte jej zarzutem materialnoprawnym. Jeszcze w ramach zarzutu procesowego przywołano wszak art. 31 ustawy, stwierdzając, że gdyby wspomniana ocena dowodów była należyta, Sąd doszedłby do wniosku, iż przepis ten powinien być w sprawie zastosowany. Bezsprzecznie wszelako nie było żadnych podstaw do tego, by art. 31 ustawy mógł znaleźć w sprawie zastosowanie, i tym samym, by zawarta w nim regulacja prawna mogła mieć jakiś wpływ na zgodność zaskarżonej uchwały z prawem. Otóż dotyczy ona odpłatnego przekazania, na warunkach uzgodnionych w umowie, urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, dokonywanego przez osoby, które te urządzenia wybudowały, na rzecz gminy lub przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Po pierwsze więc, do przekazania takiego mogłoby dojść dopiero w razie wybudowania sieci, której te urządzenia mogłyby być częścią, zgodnie ze swoim przeznaczeniem tworząc z nią jedną funkcjonalną całość. Po drugie zaś, przekazanie to następuje w drodze umowy, wobec czego ewentualne roszczenia, jakie się z nim łączą, mogą być dochodzone w trybie cywilnym, nie administracyjnym. Niewątpliwie roszczenia takie czy wręcz sama możliwość ich zgłoszenia nie mogą stanowić argumentu na rzecz niezgodności z prawem uchwały w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, nawet jeśli uchwała tych roszczeń nie uwzględnia.
Podobnie bez znaczenia pozostaje fakt, że w objętych rozpoznawanym zarzutem materialnoprawnym art. 3 ust. 1 ustawy oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy zaliczono odpowiednio zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe zaopatrzenie ścieków oraz zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował przecież tego faktu, niemniej zasadnie stwierdził, że nie wynika z niego obowiązek podłączenia każdej nieruchomości na terenie gminy do sieci kanalizacyjnej odprowadzającej ścieki czy też budowy takich elementów infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, które zapewniłyby najwyższe standardy wykonania tego zadania lub odpowiadałyby oczekiwaniom właściciela nieruchomości, w szczególności stwarzając warunki do wykorzystania nieruchomości w określony sposób, np. jak w przypadku skarżącej pod budowę restauracji, wiążącej się ze stosownymi wymogami w rozpatrywanej materii. Powinności ciążące na gminie w tych ramach nie mają bowiem charakteru niejako absolutnego i bezwzględnego, gdyż zależą od wielu czynników, składających się na realne możliwości wykonania omawianego zadania własnego, przede wszystkim te budżetowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 3077/12, LEX nr 1511158). Szczegółowe warunki świadczenia usług wodociągowych lub kanalizacyjnych doprecyzowane są w umowie zawieranej pomiędzy odbiorcą usług a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (zob. zwłaszcza art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy). Umowa ta musi być zgodna z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uchwalanym przez radę gminy aktem prawa miejscowego, który określa prawa i obowiązki obu tych podmiotów, w tym minimalny poziom świadczonych usług, warunki i tryb zawierania wspomnianych umów, warunki przyłączania do sieci oraz warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych (art. 19 ustawy). Wszystkie te uwarunkowania zarówno finansowe, jak i techniczne wpływają na sposoby realizacji zadania własnego polegające na dostawie wody i odprowadzeniu ścieków w każdym konkretnym przypadku, które nawet w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości mogą przybrać różne formy. Przekłada się to także na niejednolitość obowiązków, jakie ciążą np. na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym w stosunku do każdego z właścicieli takich nieruchomości. Przykładowo przedsiębiorstwo jest wprawdzie obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, lecz jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4 ustawy). Jeżeli warunki te nie zachodzą, nie można twierdzić, jak czyni to pełnomocnik skarżącej, że właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo podmiotowe, mogące być podstawą uprawnienia do domagania się przyłączenia do sieci. Taki stan rzeczy nie może być postrzegany ani jako naruszenie konstytucyjnego prawa własności (art. 64 ust. 3), ani jako ograniczenie w zakresie korzystania z tego konstytucyjnego prawa (art. 31 ust. 3).
Słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może być źródłem obowiązku budowy kanalizacyjnej infrastruktury technicznej, a co za tym idzie podstawą roszczenia właściciela nieruchomości sprowadzającego się do wypełnienia tego obowiązku. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy w planie miejscowym mają być jedynie ustalone kierunki rozwoju sieci, przy czym wedle art. 15 ust. 1 ustawy zakres, w jakim przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę tak ustalonych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ma być uzgodniony w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, opracowanym przez przedsiębiorstwo i następnie uchwalonym przez radę gminy (art. 21 ust. 1 i 5 ustawy), czyli takiej uchwale jak ta stanowiąca przedmiot skargi w niniejszej sprawie. Tym samym plan miejscowy wytycza jedynie kierunki, w jakich sieć ma być rozwijana, natomiast wieloletni plan rozwoju i modernizacji wskazuje konkretne cele czy też etapy, jakie w danym czasie mają być osiągnięte podczas dążenia w tym kierunku. W takim też kontekście wypada postrzegać zawarty w art. 21 ust. 3 ustawy wymóg zgodności tych ostatnich planów m.in. z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodność ta zachodzi mianowicie również wtedy, gdy plan rozwoju przewiduje realizację inwestycji tylko na części terenów, które w świetle planu miejscowego powinny być takimi inwestycjami objęte, o ile oczywiście inwestycje te wpisują się w kierunek rozwoju wskazany w planie miejscowym.
Z tego względu bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy, gdyż zaskarżona uchwała w rozpatrywanym zakresie, czyli tym pokrywającym się z interesem prawnym skarżącej, którego ochrony domaga się ona w niniejszym postępowaniu, nie pozostawała w niezgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie przez Sąd pierwszej instancji. Zastrzec wszelako wypada, że plan ten nie stanowi przedmiotu kontroli sądowej w tym postępowaniu, stąd jego treść, a ściślej treść § 11 pkt 5 lit. b powołanej wyżej uchwały z dnia 15 lutego 2012 r., nr 427/XVIII/2012, którą go przyjęto, nie może być, także przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, weryfikowana ani nawet oceniana w innym celu niż ustalenie stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy. Dlatego argument pełnomocnika skarżącej, że przywołany przepis ustanowił warunek nowej zabudowy w postaci podłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, można rozważyć wyłącznie przez pryzmat tego konkretnego stanu faktycznego. Według niego zaś wspomniany warunek, który uniemożliwił skarżącej zamierzone przez nią wykorzystanie jej działek (pod budowę restauracji przez dzierżawcę), wcale nie wynikał z planu miejscowego, lecz ze specyfiki inwestycji, która – jak podniosła sama skarżąca – wymagała odprowadzenia szczególnego rodzaju ścieków za pomocą instalacji o odpowiednim standardzie. Innymi słowy, inwestycja ta i tak musiałaby być podłączona do sieci kanalizacyjnej, niezależnie od tego, czy plan miejscowy ustanawia obowiązek w tej materii. Z tego powodu dalszą kwestią pozostawać muszą również wątpliwości, jakie wprowadzenie tego obowiązku w planie miejscowym może budzić w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1434, ze zm.).
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło