II SA/Po 855/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-10

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy stwierdzone braki postępowania wyjaśniającego mogły zostać uzupełnione w ramach art. 136 K.p.a. (uzupełniające postępowanie dowodowe)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda błędnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Stwierdzone przez organ odwoławczy braki postępowania wyjaśniającego, dotyczące oceny wpływu inwestycji na środowisko i analizy parametrów technicznych anten, mogły zostać uzupełnione w ramach art. 136 K.p.a. (uzupełniające postępowanie dowodowe). Wydanie decyzji kasacyjnej było zatem nieuzasadnione, gdyż organ odwoławczy mógł samodzielnie przeprowadzić niezbędne czynności dowodowe, nie naruszając zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu J. D. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Prezydent Miasta odmówił pozwolenia, wskazując na potencjalne niedopuszczalne oddziaływanie promieniowania na miejsca dostępne dla ludności i konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że analiza projektu budowlanego i kwalifikacji przedsięwzięcia nie wykazała jednoznacznie takiej konieczności, a organ I instancji błędnie ocenił materiał dowodowy. Sąd administracyjny uznał sprzeciw za zasadny i uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018r. sprawy ze sprzeciwu J. D. na decyzje Wojewody z dnia [...] lipca 2017 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spółce [...] Sp. z o. o. pozwolenia na budowę bezobsługowej wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], na działce o nr [...], przy ul. [...], obr. Wilków w K.. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższej decyzji, z przedłożonej karty katalogowej, antena [...], pracująca w systemie [...] azymuty 105° i 210°, jest pozycjonowana na 0°... 4° ... 8°, co powoduje, iż możliwy, maksymalny przebieg głównej wiązki promieniowania w maksymalnym pochyleniu 8°, niedopuszczalnie oddziaływać będzie w miejscach dostępnych dla ludności. Wprawdzie przedłożony projekt budowlany określa, iż anteny sektorowe zainstalowane zostaną bezpośrednio do wsporników antenowych za pomocą fabrycznych uchwytów, bez użycia pochylaczy mechanicznych i przyjęte w projekcie pochylenie anten jest maksymalnym, jakie dopuszcza się zgodnie z opracowaną "Kwalifikacją przedsięwzięcia", to jednak z karty katalogowej planowanej anteny [...] wynika, iż regulowany elektrycznie downtilt może być ustawiany ręcznie lub poprzez jednostkę sterowania zdalnego RCU. Przy takich możliwościach pracy anteny, istnieje zagrożenie, iż na azymutach 105° i 210°, przy możliwym maksymalnym pochyleniu 8°, główna wiązka promieniowania niedopuszczalnie oddziaływać będzie w miejscach dostępnych dla ludności. Tym samym takie przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. zobowiązał wnioskodawcę w terminie 10 dni od dnia otrzymania wezwania do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji ww. przedsięwzięcia. Mimo upływu terminu, określonego w powyższym postanowieniu inwestor nie usunął wszystkich nieprawidłowości, co spowodowało wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła spółka [...] Sp. z o. o. reprezentowana przez S. S., podnosząc zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.)poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę bezobsługowej wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Play nr [...], na działce o nr [...], przy ul. [...], obr. Wilków w K. oraz naruszenie art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy spełniono wymagania określone w przepisach art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy. Zdaniem skarżącej spółki, żaden z obowiązujących przepisów nie nakłada na inwestora obowiązku dołączania do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli na podstawie przepisów szczególnych jej uzyskanie nie jest wymagane. Wbrew twierdzeniu organu, przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co potwierdza przedłożona analiza kwalifikacyjna inwestycji. Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "K.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał ją do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie bezobsługowej wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Play nr [...], na działce o nr [...], przy ul. [...], obr. Wilków w K.. Niniejsza nieruchomość objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedle [...] przyjętego Uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 19 grudnia 2014 r., poz. 6847) i podlega uzgodnieniom dla terenów przeznaczonych na potrzeby infrastruktury technicznej związanej z telekomunikacją oznaczonych symbolem l.T. Stąd należy uznać, że miejscowy plan wyraźnie dopuszcza lokalizację ww. inwestycji, jednak planowana inwestycja musi spełniać wymagania ochrony środowiska. Odnosząc się do twierdzeń organu I instancji, dotyczących konieczności uzyskania dla planowanego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Wojewoda wskazał, że w § 11 ust. 2 pkt 11 lit. d rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012, poz. 462) określono, iż opis techniczny, o którym mowa w ust. 1, sporządzony z uwzględnieniem § 7, powinien określać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem właściwości akustycznych oraz emisji drgań, a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się. W opisie technicznym znajdującym się w projekcie budowlanym określono informacje dotyczące m. in. pkt. 5 opisu anten, pkt 6 wpływu stacji bazowej na środowisko, pkt 6.4 hałasu i wibracji, 6.5 pola elektromagnetycznego. 7 obszaru oddziaływania obiektu. W pkt 5 opisu technicznego (str. 18 projektu budowlanego) określone zostały rodzaje anten sektorowych i radioliniowych oraz ich maksymalne pochylenie (antena sektorowa K80010772 pracująca w systemie [...] - azymut 105°, maksymalne pochylenie anten 6°. antena sektorowa [...] pracująca w systemie GSM900/UMTS900/UMTS2100 - azymut 210°, maksymalne pochylenie anten 6°. antena sektorowa [...] pracująca w systemie GSM900/UMTS900/UMTS2100 - azymut 320°, maksymalne pochylenie anten 8°. Ponadto projektant wyraźnie oświadczył, że anteny sektorowe zainstalowane zostaną bezpośrednio do wsporników antenowych za pomocą fabrycznych uchwytów, bez użycia pochylaczy mechanicznych, a wykazane pochylenie anten jest maksymalnym, jakie dopuszcza się zgodnie z opracowaną kwalifikacją przedsięwzięcia na omawianej stacji bazowej. Nadto w pkt 1.3 opisu technicznego wskazano, iż wykonany on został m. in. na podstawie "Kwalifikacji przedsięwzięcia opracowanej przez P. L. w dniu [...] października 2016 r.", która załączona została do wniosku o pozwolenie na budowę i jest częścią materiału dowodowego. Z przedłożonej "Kwalifikacji przedsięwzięcia" (str. 6 i 9) wynika jednoznacznie, że maksymalny zakres pochylenia anteny sektorowej pracującej w systemie [...] na azymucie 105° wynosi 6°, maksymalny zakres pochylenia anteny sektorowej pracującej w systemie [...] na azymucie azymut 210° wynosi 6°, a maksymalny zakres pochylenia anteny sektorowej pracującej w systemie [...] na azymucie 320° wynosi 8°, co potwierdzają zamieszczone rysunki nr [...], [...], [...] W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta K. winien przyjąć, że jeżeli niniejsze anteny sektorowe zamontowane będą bez użycia pochylaczy mechanicznych to nie będzie możliwa zmiana kierunku pochylenia anteny, a tym samym zmiana kierunku wiązki promieniowania. Nie uwzględnienie danych zawartych w opisie technicznym, kwalifikacji przedsięwzięcia oraz oświadczeniu projektanta wiązało się z bezpodstawnym nałożeniem na inwestora obowiązku uwzględnienia możliwego maksymalnego przebiegu głównej wiązki promieniowania w maksymalnym pochyleniu 8° dla azymutu 105° i 210°, a zarazem bezpodstawnym nałożeniem na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji środowiskowej. W konsekwencji organ I instancji błędnie odniósł się do sporządzonej przez inwestora "kwalifikacji przedsięwzięcia" z dnia [...] października 2016 r., z której wynika, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko jest wymagane. Zdaniem Wojewody obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego była ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności zadaniem organu I instancji było określenie dokładnego zamierzenia budowlanego na podstawie przedłożonego projektu budowlanego i "kwalifikacji przedsięwzięcia", a następnie ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Play mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Organ I instancji błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a zatem naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 7, 8, 9, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. Dla potrzeb ustalenia, czy zamierzenie budowlane objęte wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. jest jednym z przedsięwzięć, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzasadnione konieczne było odwołanie się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Organ I instancji opierając się na błędnych parametrach nie mógł w prawidłowy sposób ustalić, czy przedsięwzięcie to należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) lub "mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko" (§ 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia). Z powyższych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą; 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji względem uwarunkowań środowiskowych. Wojewoda podkreślił przy tym, iż zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.), przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii należy uwzględnić nie tylko aktualny sposób zagospodarowania terenów sąsiednich, nad którymi przechodzą osie główne wiązek promieniowania anten, ale także przewidywany sposób ich zabudowy w świetle obowiązujących przepisów. W ocenie organu odwoławczego konieczne jest zatem wzięcie pod uwagę warunków zabudowy terenów sąsiednich oraz określenie maksymalnej możliwej wysokości zabudowy nieruchomości nad którymi zaprojektowano osie głównych wiązek promieniowania anten sektorowych i porównanie jej z minimalnymi wysokościami osi głównych wiązek promieniowania anten przedmiotowej stacji bazowej. Takich rozważań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. również brak. Następnie organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzenie przez niego postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, w sytuacji jeżeli nie uczynił tego organ I instancji, narusza zarówno przepisy art. 136 K.p.a., art. 138 § 2 K.p.a. jak i art. 15 K.p.a., bowiem oznacza przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tylko w jednej instancji (w drugiej), a nie w dwóch, który to wymóg wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, unormowanej w art. 15 K.p.a. Wojewoda podkreślił, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ma obowiązek zebrać wszystkie niezbędne informacje do oceny kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia, po czym ustali, czy zamierzenie budowlane objęte wnioskiem z dnia 03 marca 2017 r. jest jednym z przedsięwzięć należących do kategorii mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sprzeciw na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. J. Dubansow zarzucając jej naruszenie: art. 138 § 2 K.p.a. poprzez błędne uchylenie decyzji przez organ odwoławczy i przekazanie jej do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, że ocena oddziaływania na środowisko jest wymagany obligatoryjnie lub fakultatywnie zależnie od tego jakie tilty inwestor poda i to w sytuacji, w której możliwość pochylenia elektrycznego wszystkich anten wynosi 8°. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a., gdyż wskazane przez niego wątpliwości mogły być rozstrzygnięte na etapie postępowania odwoławczego, w oparciu o instytucje przewidziane przepisami K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw okazał się zasadny. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Wojewody, który działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego uchylił decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bezobsługowej wieżowej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], na działce o nr [...], przy ul. [...], obr. [...] w K.. Sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: u.p.z.p.) okazał się uzasadniony i dlatego Sąd go uwzględnił uchylając na podstawie art. 151a w zw. z art. 64e P.p.s.a. zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że w dniu 01 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która nakazuje do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych po tej dacie stosować przepisy w brzmieniu zmienionym niniejszą ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tejże ustawy zmieniającej do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ sprzeciw zostal wniesiony po wejściu w życie ustawy, do jego rozpoznania należy stosować przepisy P.p.s.a. w nowym brzmieniu. Przepisy powyższe wprowadziły instytucję sprzeciwu od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., w miejsce dotychczasowej – składanej na zasadach ogólnych – skargi. W myśl art. 64a P.p.s.a., po zmianach, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie z art. 64c § 1 i 2 P.p.s.a. w nowym brzmieniu sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e P.p.s.a. w nowym brzmieniu, wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Mając powołane przepisy na względzie, stwierdziwszy, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony w ustawowym terminie, Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w warunkach niniejszej sprawy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie. Na wstępie zważyć należy, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. Kolegium obowiązane było stosować przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej wyżej powołaną ustawą. Przepis przejściowy tej ustawy – art. 16 określił bowiem, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n K.p.a. ustawy zmienianej w art. 1 (dot. mediacji). Powyższe ma o tyle znaczenie, że zasadniczej zmianie poprzez niniejszą ustawę nowelizującą K.p.a. i inne ustawy uległy przepisy art. 138 (dodano § 2a i § 2b) oraz art. 136 (zmiana brzmienia i wyodrębnienie § 1-4). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o dotychczasowe brzmienie przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który stanowił procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka treść omawianego przepisu funkcjonowała od dnia 11 kwietnia 2011 r. na skutek ustawy z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a., ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiące konsekwencję tego naruszenia - 2) zaniechanie wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Za niedopuszczalną uznaje się przy tym wykładnię rozszerzająca omawianego przepisu. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek zawartych w tym przepisie. Ponadto, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 65/15, Baza NSA). W sytuacji bowiem, gdy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 136 K.p.a., umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, wydanie decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem zarówno tego przepisu, jak i art. 138 § 2 K.p.a. Przenosząc powyższe wywody na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy uznał, że obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego była ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności zadaniem organu I instancji było określenie dokładnego zamierzenia budowlanego na podstawie przedłożonego projektu budowlanego i "kwalifikacji przedsięwzięcia", a następnie ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Play mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, że dla potrzeb ustalenia, czy zamierzenie budowlane objęte wnioskiem z dnia 3 marca 2017 r. jest jednym z przedsięwzięć, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzasadnione konieczne było określenie poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi). Za niezbędne organ odwoławczy uznał przy tym uwzględnienie warunków zabudowy terenów sąsiednich oraz określenie maksymalnej możliwej wysokości zabudowy nieruchomości nad którymi zaprojektowano osie głównych wiązek promieniowania anten sektorowych i porównanie jej z minimalnymi wysokościami osi głównych wiązek promieniowania anten przedmiotowej stacji bazowej. W ocenie Sądu powyższe braki, stwierdzone przez organ odwoławczy nie przemawiały za koniecznością zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Ustalenia powyższe mogły bowiem zostać usunięta w ramach art. 136 K.p.a., a więc w ramach przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu zakres czynności koniecznych do uzupełnienia dowodów i materiałów, pozwalał, na zastosowanie trybu, o którym mowa w art. 136 K.p.a., a przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego, w powyższym zakresie, nie stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W szczególności Wojewoda ma bowiem możliwość ustalania warunków zabudowy terenów sąsiednich oraz określenia maksymalnej możliwej wysokości zabudowy nieruchomości nad którymi zaprojektowano osie głównych wiązek promieniowania anten sektorowych i porównanie jej z minimalnymi wysokościami osi głównych wiązek promieniowania anten przedmiotowej stacji bazowej. Nie było zatem potrzeby skorzystania prze Wojewodę z treści art. 138 § 2 K.p.a. Z tego też względu zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w powyższym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło