II SA/Wr 637/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-10
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, ma legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia, jeśli nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu pierwszej instancji na prawach strony?Ratio decidendi
Organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia, jeśli nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu pierwszej instancji na prawach strony zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. Samo zawiadomienie organu pierwszej instancji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt nie jest równoznaczne z dopuszczeniem do postępowania na prawach strony. W przypadku braku legitymacji procesowej, postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.Stan faktyczny
Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie czasowego odebrania psa z uwagi na brak dowodów znęcania się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Stowarzyszenie, które wniosło odwołanie, nie miało statusu strony, ponieważ nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu pierwszej instancji na prawach strony. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję SKO do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących statusu strony w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia "[...]" w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant referent Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z/s w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji umarzającej w całości postępowanie w sprawie czasowego odebrania psa rasy kangal oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [...] r., podjętą na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; zwana dalej "K.p.a.") w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 poz. 856 ze zm.; zwana dalej "u.o.z."), Wójta Gminy L. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu psa rasy kangal, suki maści beżowej właścicielce D. P. zamieszkałej w miejscowości P. [...], w L. z uwagi na brak dowodów potwierdzających znęcanie się nad zwierzęciem.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł D., po rozpatrzeniu którego decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że skarżona decyzja została wydana na wniosek D. powołującego się na wystąpienie przesłanki uzasadniającej czasowe odebranie psa, z powołaniem się na art. 7 ust. 3 u.o.z. Organizacja społeczna (jakim jest stowarzyszenie) ma prawa strony, a zatem również prawo wniesienia odwołania, tylko wówczas gdy została dopuszczona do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji. A contrario zatem, jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie - w ocenie organu odwoławczego - skarżącemu Stowarzyszeniu (będącego organizacją społeczną) nie przysługiwało uprawnienie do inicjowania postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony. Zarówno bowiem analiza akt sprawy jak i argumentacji odwołania prowadzi do wniosku, że nie ma ona własnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji organu pierwszej instancji jak i nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Ponadto, stroną postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt jest przede wszystkim ich właściciel. W myśl bowiem art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy podmiot, który ma interes prawny, przy czym interes ten musi wynikać z przepisu prawa materialnego. Z brzmienia art. 7 ust. 3 u.o.z. wynika, że w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Wójt podejmuje zatem decyzję w przedmiocie odebrania zwierząt, po otrzymaniu zawiadomienia właściwego organu o odebraniu zwierząt. Tymi podmiotami są policja, straż gminna, organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Jednak nie oznacza to, że wymienione w tym przepisie podmioty posiadają uprawnienia strony w prowadzonym przez wójta postępowaniu, które co do zasady prowadzone jest z urzędu. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 965/13), gdzie stwierdzono, że o uznaniu organizacji społecznej za stronę postępowania administracyjnego (jej działaniu na prawach strony) można byłoby mówić wówczas, gdyby ta organizacja zwróciła się do organu o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., a organ, po przeanalizowaniu przesłanek zawartych w tym przepisie, wydał stosowne postanowienie. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., zatem nie miało legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego i z tego powodu nie mogło skutecznie wnieść odwołania. W realiach niniejszej sprawy skuteczność odwołania uzależniona była od uprzedniego złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony i wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia. Tymczasem z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w sprawie nie miało miejsca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Niewątpliwie strona skarżąca nie złożyła wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, zaś okoliczność zawiadomienia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. wójta nie jest równoznaczna z dopuszczeniem do postępowania na prawach strony, a jedynie uprawnieniem organizacji społecznej do żądania wszczęcia postępowania z urzędu (art. 31 § 1 K.p.a.). Skoro Stowarzyszenie wnosiło wyłącznie o wszczęcie postępowania i z tego powodu organ nie wydał postanowienia o dopuszczeniu organizacji do udziału w sprawie, to organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, bowiem odwołanie zostało wniesione przez organizację, której nie przysługiwał przymiot strony postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł D. z/s w J. G., zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez nieuznanie Stowarzyszenia za stronę postępowania prowadzonego w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. Wskazując na powyższy zarzut, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono natomiast, że odbiór zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest skorzystaniem przez policjanta, strażnika gminnego lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, z przysługującego im prawa. Z powyższego wynika, że decyzja administracyjna wydana na podstawie rzeczonej normy rozstrzyga bezpośrednio o prawach ww. podmiotów, a więc może również ograniczyć prawo do stosowania środka przymusu w postaci czasowego odebrania zwierzęcia poprzez wydanie decyzji odmownej. Organy rozpatrujące przedmiotową sprawę, pozbawiły stronę skarżącą uprawnień wynikających z art. 28 K.p.a., uznając (błędnie), że w celu realizowania gestii strony należy skierować wniosek o uczestnictwo w postępowaniu, łącząc tym samym normę wynikającą z art. 28 K.p.a. z normą wynikającą z art. 31 § 1 K.p.a.
Kolegium naruszyło prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez uznanie, że okoliczność zawiadomienie w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. wójta o dokonanej czynności odbioru, celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia, nie jest równoznaczna z dopuszczeniem do postępowania na prawach strony, a jedynie uprawnieniem organizacji społecznej do żądania wszczęcia postępowania z urzędu. Organ odwoławczy w jakimkolwiek stopniu nie rozstrzygnął, czy odbiór zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest obowiązkiem służb i unifikuje z obowiązkiem, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Kolegium błędnie uznało, że regulacja wynikająca z art. 7 ust. 3 u.o.z. uprawnia jedynie właściwe służby do żądania wszczęcia postępowania z urzędu - takowe uprawnienie wprost wynika z art. 7 ust. 1a w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z. i dotyczy odbioru zwierzęcia w trybie odmiennym, aniżeli tryb niecierpiący zwłoki.
Resumując powyższe rozważania, strona uznała, że organ wydający przedmiotową decyzję mylnie zrozumiał treść art. 7 ust. 3 u.o.z., sprowadzając uprawnienia upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, jedynie do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Strona skarżąca podzieliła przy tym przekonanie, że odbiór zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest obowiązkiem organów wymienionych w tymże przepisie i zgodnie z tym korzystają one z uprawnień strony postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 K.p.a. (W. Radecki, "Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz").
W odpowiedzi na skargę organ wniósł oddalenie skargi, podtrzymując stanowisk w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 P.p.s.a.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Powołany przepis uprawnia organ drugiej instancji do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 K.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała zatem miejsce wtedy m.in., jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 K.p.a.). Takie przekonanie legło u podstaw zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu drugiej instancji.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z.). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b u.o.z.). W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (art. 7 ust. 1c u.o.z.). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 7 ust. 2 u.o.z.). Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 u.o.z., stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji organu pierwszej instalacji stanowi, że w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy zawiadomienie wójta przez organizację społeczną (tu strona skarżąca), której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. stanowi podstawę do przyznania jej przymiotu strony postępowania w sprawie odebrania zwierzęcia w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przepisu tego wynika, że legitymację do wniesienia odwołania ma wyłącznie strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28 K.p.a. Obowiązkiem zaś organu drugiej instancji w pierwszej kolejności jest, w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, zbadanie, czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego do jego wniesienia, tj. będącego stroną w postępowaniu. Ustalenie tej kwestii warunkuje zatem prowadzenie postępowania odwoławczego i rozpoznanie sprawy merytorycznie. W razie stwierdzenia przez organ drugiej instancji, że wnoszący odwołanie nie jest stroną, postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decydujące znaczenie ma zatem tutaj określenie istoty interesu prawnego. Pojęcie interesu prawnego, od którego uzależnione jest pojęcie strony postępowania, wskazanej w art. 28 K.p.a., mimo braku określenia jego istoty w samym przepisie, kojarzone jest jednoznacznie z wyraźnym przepisem prawa, który może stanowić jego podstawę. Co do zasady jest to przepis prawa materialnego, głównie ale nie wyłącznie prawa administracyjnego, chociaż nie jest wykluczone oparcie interesu prawnego także na przepisie proceduralnym, powiązanym wyraźnie z przedmiotem postępowania. Sama kategoria interesu prawnego natomiast winna się cechować jego indywidualnością, konkretnością, aktualnością oraz bezpośredniością. Brak podstaw do wiązania interesu danego podmiotu z przepisem prawa materialnego oznacza możliwość przypisania temu podmiotowi jedynie interesu faktycznego, co z kolei nie czyni tego podmiotu strona postępowania, a tym samym stroną uprawnioną do wniesienia środka odwoławczego. Interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany środek zaskarżenia. Interes prawny musi charakteryzować się tym, że jest indywidualny, konkretny, istniejący obiektywnie i potwierdzony okolicznościami faktycznymi, które stanowią podstawę zastosowania przepisu prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 225). Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle komentowanego przepisu, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Tak więc, podmiot składający odwołanie ma interes prawny, o ile istnieje związek pomiędzy jego indywidualną sferą praw lub obowiązków, a obowiązującym systemem prawa zapewniającym ochronę tej sfery. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który polega na tym, że podmiot wprawdzie jest zainteresowany wynikiem sprawy, ale swojego interesu nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy też subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Kwestia posiadania interesu prawnego, który warunkuje występowanie w danym postępowaniu w charakterze strony, uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy oraz przepisów znajdujących do niej zastosowanie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że strona skarżąca wywiodła swój interes prawny z art. 7 ust. 3 u.o.z., wskazując, iż odbiór zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest obowiązkiem organów wymienionych w tymże przepisie i zgodnie z tym korzystają one z uprawnień strony postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 K.p.a. Zdaniem Sądu podnoszone okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, że Stowarzyszenie wykazało się interesem prawnym w toczącym się postępowaniu.
Z brzmienia art. 7 ust. 3 u.o.z. wynika, że wójt podejmuje decyzję w przedmiocie odebrania zwierząt, po otrzymaniu zawiadomienia właściwego podmiotu o odebraniu zwierząt. Tymi podmiotami są policja, straż gminna, organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Jednak nie oznacza to, że wymienione w tym przepisie podmioty posiadają uprawnienia strony w prowadzonym przez wójta postępowaniu, które co do zasady prowadzone jest z urzędu. Stroną postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt jest przede wszystkim ich właściciel. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie okoliczność wystąpienia przez skarżące Stowarzyszenie do Wójta Gminy L. z zawiadomieniem o odebraniu zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. nie jest równoznaczna z legitymowaniem przez nie interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a., co pozwalałoby na uznanie Stowarzyszenia za stronę prowadzonego postępowania administracyjnego. W takim wypadku o jego udziale w postępowaniu, jako organizacji społecznej na prawach strony, można byłoby mówić wówczas, gdyby Stowarzyszenie zwróciło się do organu o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 K.p.a.). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a.). Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 4 K.p.a.). Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego (art. 31 § 5 K.p.a.).
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie ani nie zwróciła się do organu o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., ani organ nie wydał postanowienia w tym zakresie. Ponieważ strona skarżąca nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., nie miała legitymacji procesowej do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego i z tego powodu nie mogło skutecznie wnieść odwołania.
Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, słuszne są ustalenia organu odwoławczego, że strona skarżąca nie była uprawniona do złożenia odwołania od wydanej w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzji. W niniejszej sprawie skarżącemu Stowarzyszeniu nie przysługiwało uprawnienie do inicjowania postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony - nie ma ona własnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji organu pierwszej instancji jak i nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony. Zasadnie zatem organ drugiej instancji umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Tym samym zarzut skargi rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.z. nie mógł zostać uwzględniony.
Z tych też względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło