II SA/Sz 1377/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-02-09
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie osoby w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego, orzeczonego przez sąd powszechny w postępowaniu karnym, może stanowić podstawę do wymeldowania tej osoby z miejsca pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie osoby w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego nie stanowi trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Brak jest zatem podstaw do wymeldowania, gdyż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki. Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi praw do lokalu.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. wniosła o wymeldowanie swojego brata P.M. z lokalu, którego jest właścicielką. P.M. został wyprowadzony z lokalu przez Policję, a następnie aresztowany i umieszczony w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego orzeczonego przez sąd powszechny. Skarżąca twierdziła, że brat nie posiada praw do lokalu, nie ma tam swoich rzeczy i zniszczył mieszkanie. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym nie jest dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S., wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, po rozpoznaniu wniosku K.S., odmówił wymeldowania z pobytu stałego P.M. z lokalu przy ul. [...] w [...].
Organ pierwszej instancji powołując się na dowody zebrane w toku postępowania wskazał, że P.M. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w [...], jednakże nie można bezspornie stwierdzić, że opuścił wskazany lokal, w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Z akt sprawy wynika, że P.M. w dniu [...] został wyprowadzony z ww. lokalu przez Policję, aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym w [...], a w dniu [...] umieszczony w Szpitalu Wojewódzkim [...]. Organ meldunkowy wskazał, że P.M. w pismach z dnia [...] oświadczył, że do chwili aresztowania zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w [...] i pozostawił w tym lokalu swoje rzeczy osobiste, dokumenty, telewizory, pralkę, walizkową maszynę do szycia, sztućce, rower treningowy itp. Nadto dodał, że od chwili aresztowania nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu przy ul. [...] w S. oraz nie posiada kluczy do tego lokalu, gdyż oddał je Policji. P.M. oświadczył, że po opuszczeniu Szpitala Wojewódzkiego zamierza powrócić do lokalu przy ul. [...] w [...] i nadal w nim zamieszkiwać.
Z zeznań K.S. wynika, że jest ona jedyną właścicielką lokalu przy ul. [...] w [...]. Brat P.M. opuścił przedmiotowy lokal w [...] w asyście Policji, którą wezwali sąsiedzi. K.S. oświadczyła, że wszystkie rzeczy osobiste brata znajdujące się w przedmiotowym lokalu, spakowała do kartonów i odesłała do Szpitala, w którym brat obecnie przebywa. Dodała, że w 2016 r. wymieniła zamki w drzwiach oraz, że nie zgadza się na powrót P.M. do przedmiotowego lokalu. K.S. wskazała, że brat nie opłacał czynszu, prądu, gazu przez co powstały zaległości w opłatach, które częściowo sama spłaciła. Po aresztowaniu brata, czynsz za przedmiotowy lokal oraz zadłużenie spłacane są w ratach i płacone regularnie przez Dom Pomocy Społecznej z "kieszonkowego" mamy J.M.
Prezydent Miasta S. odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. III SA/Łd 253/10, na który powoływała się K.S. w toku postępowania wskazał, że nie znajduje żadnej analogii tego wyroku do stanu faktycznego prowadzonego postępowania. Przeciwko P.M. nie został bowiem wniesiony akt oskarżenia przez prokuraturę, ani z prywatnego powództwa (jak było w przywołanym przez wnioskodawczynię wyroku). Prokuratura Rejonowa postanowieniem z dnia [...], znak: [...], umorzyła dochodzenie w sprawie znęcania się psychicznego nad matką. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] po rozpatrzeniu wniosku Prokuratury Rejonowej o umorzenie śledztwa i zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia wyżej wymienionego w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, umorzył postępowanie prowadzone przeciwko P.M. o znęcanie się nad matką i orzekł o umieszczeniu wyżej wymienionego w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Po opuszczeniu zakładu psychiatrycznego P.M. nie zostanie umieszczony w zakładzie karnym, tylko wyjdzie na wolność, bowiem nie została wobec niego orzeczona kara pozbawienia wolności. Nie ma też zagrożenia ponownego znęcania się nad matką J.M., gdyż przebywa ona w Domu Pomocy Społecznej.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, opuszczenie lokalu winno być trwałe i dobrowolne. Zarówno aresztowanie, jak i umieszczenie na przymusowym leczeniu nie może być uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu, bowiem ani areszt śledczy, ani szpital nie jest miejscem, w którym P.M. będzie przebywał na stałe, ani nie jest miejscem, w którym można dokonać zameldowania na pobyt stały.
W odwołaniu od powyższej decyzji K.S. wskazała, że P.M. nie przebywa w lokalu w [...] przy ul. [...] od [...]. Nie posiada żadnych praw do ww. lokalu, ani też nie znajdują się w nim jego rzeczy. Od wielu lat choruje na nieleczoną schizofrenię. Z ww. lokalu, który zadłużył i zdewastował, został usunięty przez Policję po kolejnym pobiciu mamy. Obdukcja wskazuje, że mama została pobita i zmaltretowana ze szczególnym okrucieństwem. Po okresie aresztowania został orzeczony wobec niego bezterminowo środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, w którym przebywa nadal. Stan jego zdrowia psychicznego nie poprawia się. Opuszczenie zakładu psychiatrycznego przez brata jest okolicznością przyszłą, niepewną, a pobyt może potrwać nawet dożywotnio. Przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu odpada, skoro w grę wchodzi przymus państwa. Decyzja odmawiająca wymeldowania, stwarzająca fikcję prawną, godzi w chronione prawem prerogatywy właścicielskie do nieskrępowanego dysponowania własnością. Odwołująca się ma zamiar sprzedać przedmiotowy lokal, ze względu jednak na fakt zameldowania w lokalu osoby trzeciej, jego wartość rynkowa spada o 50% i więcej.
Odwołująca się podała, że P.M. nie przebywa w szpitalu psychiatrycznym na przymusowym leczeniu, jak błędnie utrzymuje organ I instancji. Środek zabezpieczający został zastosowany wobec niego jako sprawcy, który w stanie niepoczytalności dopuścił się czynu o bardzo wysokim stopniu społecznej szkodliwości, zabronionego pod groźbą kary, a pozostawanie sprawcy na wolności grozi realnie popełnieniem przez niego czynu zabronionego. K.S. wskazała, że wraz z mamą zagrożone są agresją ze strony P.M. Pobyt mamy w Domu Pomocy Społecznej nie powinien się odbywać niejako pod przymusem, z obawy pod agresją. Mama powinna mieć swobodę powrotu do mieszkania pod opiekę prywatną.
W piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie odwołania K.S. opisała incydent z [...] r. mający miejsce w mieszkaniu jej rodziców. Wskazała, że po interwencji Policji, P.M. został przewieziony do szpitala psychiatrycznego, a po kilku godzinach wypuszczony. Powyższe wskazuje, że nie jest możliwe współzameldowanie i zamieszkiwanie pod jednym dachem odwołującej się i jej brata.
Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz.23 ze zm.) oraz art. 35 w zw. z art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania K.S., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 35 i art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności wskazał, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych w miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli legalności zamieszkiwania i pobytu. Ustawową przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca pobytu osoby zameldowanej bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się niezależnie od tego, czy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Organ podkreślił, że ustawa nie wskazuje okresu czasu jaki musi upłynąć od momentu opuszczenia lokalu przez osobę, aby móc ją wymeldować z miejsca pobytu stałego lub czasowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że do wymeldowania osoby niezbędne jest tylko ustalenie, że taka osoba opuściła lokal w sposób trwały i że już w nim nie mieszka. Powołując się na dowody zebrane w sprawie organ wskazał, że P.M. stale zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu do dnia [...], w którym to dniu, po interwencji Policji opuścił go. Po tym zdarzeniu P.M. został osadzony w Areszcie Śledczym, a następnie umieszczony w Szpitalu [...]. W ocenie organu II instancji prawidłowe jest stanowisko organu gminy, że powyższy fakt wyklucza możliwość stwierdzenia, że P.M. spełnił przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Organ odwoławczy powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych w którym przyjmuje się, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym przez osobę, wobec której toczy się postępowanie o jej wymeldowanie, nie pozwala zakwalifikować związanej z tym nieobecności osoby w lokalu, jako opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zdaniem organu odwoławczego, fakt zatrzymania P.M. przez Policję oraz jego umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] należy oceniać analogicznie jak fakt zatrzymania osoby przez Policję i następnie osadzenie jej w zakładzie karnym. W obu przypadkach jest to przejściowy, nie wynikający z woli osoby, stan rzeczy polegający na przebywaniu poza miejscem zameldowania.
Nadto organ zauważył, że z pisma P.M. z dnia [...] wynika, że nie utracił on zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu.
Reasumując Wojewoda Z. uznał, że nie zostało udowodnione w sposób bezsporny, że P.M. w sposób trwały opuścił przedmiotowy lokal lub że utracił zamiar dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. Dlatego też, brak jest podstaw materialnoprawych do orzeczenia o jego wymeldowaniu z lokalu przy ul. [...] w [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję, K.S. podniosła, że zaskarżona decyzja godzi w jej konstytucyjne prawo własności, chronione art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 140 i art. 222 § 2 K.c., jak również w konstytucyjnie chronioną zasadę nienaruszalności mieszkania - art. 50 Konstytucji RP oraz art. 23 K.c.
Skarżąca wskazała, że P.M. jest osobą chorą psychicznie z zaburzeniami osobowości typu asocjalnego. Mieszkał u matki J.M. na zasadzie dorozumianej umowy użyczenia lokalu. Żadnych własnych źródeł dochodu nie posiadał, w kosztach utrzymania lokalu nie partycypował, pozostawał na całkowitym utrzymaniu matki. Doprowadził mieszkanie do znacznej dewastacji ze zniszczeniem urządzeń sanitarnych, podłóg, ścian. Sprowadzał osoby z marginesu społecznego, z którymi pił alkohol, zakłócając spokój w kamienicy. Obydwoje rodziców, a później po śmierci ojca - matkę, systematycznie bił. Umowa użyczenia została wypowiedziana pisemnie przez użyczającą J.M. ze skutkiem natychmiastowym na mocy art. 716 K.c. w zw. z art. 712 § 1 K.c.
K.S. podała, że P.M. nie posiada żadnego własnego prawa do przedmiotowego lokalu ani do pobytu w nim. Nie ma do niego swobodnego dostępu, w lokalu nie znajdują się żadne jego rzeczy, nie wystąpił z roszczeniem o przywrócenie stanu poprzedniego, które wygasło z dniem [...] na podstawie art. 244 § 2 K.c. Po opuszczeniu przez niego lokalu właścicielem jest skarżąca.
Podkreślając kolizję z prawem własności i prawem nienaruszalności mieszkania skarżąca przytoczyła fragment uzasadnienia uchwały NSA z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 1/11 oraz stanowisko doktryny w tym przedmiocie.
Skarżąca zauważyła, że w orzecznictwie istnieje odmienny pogląd niż reprezentowany przez organ, dotyczący odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym przez osobę, wobec której toczy się postępowanie o jej wymeldowanie. Skarżąca powołała wyroki, w których sądy administracyjne uznawały, że jeśli opuszczenie miejsca stałego zameldowania jest skutkiem tymczasowego aresztowania będącego następstwem umyślnie popełnionego czynu zabronionego, to nie można tu mówić o braku dobrowolności, gdyż opuszczenie to nie następuje na skutek bezprawnych działań lub zachowań innych osób.
Zdaniem skarżącej, mimo że w przedmiotowej sprawie nie został orzeczony wieloletni wyrok pozbawienia wolności, to jednak wobec P.M. został zastosowany środek zabezpieczający-tzw. detencja, jako sprawcy, który w stanie niepoczytalności dopuścił się czynu o bardzo wysokim stopniu społecznej szkodliwości, zabronionego pod groźbą kary, a pozostawanie sprawcy na wolności grozi realnie popełnieniem przez niego czynu zabronionego.
K.S. zarzuciła, że organy obu instancji nie dokonały zindywidualizowanej oceny stanu faktycznego, jaką jest opis stanu chorobowego P.M., przytoczony przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sygn. [...]. Z ww. opisu wynika, że mimo długotrwałego leczenia farmakologicznego i psychoterapii nie uzyskano poprawy, a rokowanie co do wyleczenia jest niepomyślne. Ponadto, organ bagatelizuje zagrożenie wynikające z niepoczytalności i agresji sprawcy.
Skarżąca podkreśliła, że ani art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ani art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie wymieniają wśród przesłanek warunkujących wymeldowanie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Pogląd taki ukształtował się w orzecznictwie i dotyczył przede wszystkim sytuacji, w których osoba, w stosunku do której toczyło się postępowanie o wymeldowanie została bezprawnie zmuszona do opuszczenia miejsca stałego pobytu i pozbawiona możliwości powrotu.
W ocenie skarżącej bezsporne jest, że P.M. opuścił miejsce zameldowania nie przejściowo, lecz trwale. Jego zamiar powrotu do ww. lokalu jest niewykonalny, bo nie oparty na żadnym tytule prawnym. Roszczenie o ochronę posiadania wygasło. Końcowo zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Z. podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy opuszczenie lokalu przez P.M. na skutek orzeczenia przez sąd powszechny, w postępowaniu karnym, środka zapobiegawczego w postaci umieszczenia go w zakładzie psychiatrycznym, może stanowić podstawę do jego wymeldowania.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r. poz. 722), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że do wymeldowania konieczne jest opuszczenie lokalu przez daną osobę oraz niedokonanie przez nią wymeldowania się.
Stosownie do art. 28 ust.4 ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Powinność i jednocześnie uprawnienie do zameldowania w żaden sposób nie wiąże się z prawem do lokalu, a służy jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się natomiast, że opuszczenie miejsca pobytu stałego (opuszczenie lokalu) musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, okoliczności faktycznych, tj. tego, czy dana osoba trwale i dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Obie wymienione okoliczności, tj. "trwałość opuszczenia" i "dobrowolność opuszczenia" powinny wystąpić łącznie, aby można było uznać, że doszło do wypełnienia przesłanki opuszczenia lokalu na użytek wymienionego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., II OSK 1897/10, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując w konkretnej sprawie oceny dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę, która ma być wymeldowana, organ meldunkowy obowiązany jest ustalić okoliczności, w których to opuszczenie nastąpiło oraz zbadać, czy istnieje wola osoby powrotu do lokalu.
Orzeczenie wobec P.M. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go w zakładzie psychiatrycznym nastąpiło na podstawie art. 93 b § 1, § 5 w zw. z art. 93c pkt 1 w zw. z. z art. 93d § 1 w zw. z art. 93g § 1 ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz.1137 ze zm.) na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. [...].
Skarżąca wskazuje, że mimo długotrwałego leczenia farmakologicznego i psychoterapii jakiemu został poddany jej brat nie uzyskano poprawy, a rokowanie co do wyleczenia jest niepomyślne, potwierdza to opis stanu chorobowego P.M., przytoczony w ww. postanowieniu Sądu Rejonowego. Uprawnione byłoby zatem założenie, że jego pobyt tam będzie wieloletni.
Zgodnie z art. 93d § 1 k.k., czasu stosowania środka zabezpieczającego nie określa się z góry. Brak określenia czasu stosowania środka zabezpieczającego jest jedną z cech odróżniających ten środek od kary i wynika z jego istoty - środek zabezpieczający nie jest reakcją na popełniony przez sprawcę czyn zabroniony, nie zależy od winy sprawcy ani od stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu zabronionego (por. Komentarz do art. 93 d Kodeksu karnego, Małgorzata Pyrcak-Górowska, Lex). Czasu stosowania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym nie można z góry określić, ponieważ stan zdrowia psychicznego sprawcy niepoczytalnego może się zmienić na skutek poddania odpowiedniej terapii. Nie można więc z góry przyjąć, jak twierdzi skarżąca, że pobyt P.M. w zakładzie psychiatrycznym będzie wieloletni czy nawet dożywotni. Jak stanowi art. 93b § 2 k.k., sąd uchyla środek zabezpieczający, gdy dalsze jego stosowanie nie jest już konieczne. W myśl art. 203 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. poz. 90 nr 557) kierownik zakładu psychiatrycznego, w którym wykonuje się środek zabezpieczający, nie rzadziej niż co 6 miesięcy przesyła do sądu opinię o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w tym zakładzie i o postępach w leczeniu lub terapii; opinię taką obowiązany jest przesłać bezzwłocznie, jeżeli w związku ze zmianą stanu zdrowia sprawcy uzna, że jego dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne. Stosownie do § 2 tego przepisu, sąd może w każdym czasie żądać opinii o stanie zdrowia i stosowanym leczeniu lub terapii oraz ich wyników wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie, o którym mowa w § 1.
Przesłanki i zakres zastosowania instytucji środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym różnią się od orzeczenia kary pozbawienia wolności. Nieadekwatny w tej sytuacji staje się pogląd, zawarty w przytoczonych przez skarżącą wyrokach sądów administracyjnych, zgodnie z którym jeśli opuszczenie miejsca stałego zameldowania jest skutkiem tymczasowego aresztowania będącego następstwem umyślnie popełnionego czynu zabronionego, to nie można tu mówić o braku dobrowolności, gdyż opuszczenie to nie następuje na skutek bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Niepoczytalność sprawcy wobec którego orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym oznacza, że nie dopuścił się on czynu zabronionego umyślnie i nie był świadomy wszystkich jego konsekwencji.
W niniejszej sprawie sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że P.M. nie opuścił trwale i dobrowolnie przedmiotowego lokalu, który przed umieszczeniem go zakładzie psychiatrycznym, stanowił jego centrum życiowe, a jego obecne w nim nieprzebywanie, związane jest z orzeczeniem wobec niego środka zabezpieczającego.
Z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek wymeldowania zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, nie sposób uznać, iż zaskarżona decyzja odmawiająca wymeldowania P.M. z lokalu przy ul. [...] w [...], jest niezgodna z prawem. Organy prowadzące postępowanie nie naruszyły art. 7 K.p.a. ani pozostałych przepisów określających reguły administracyjnego postępowania wyjaśniającego. Materiał dowodowy został w sprawie zebrany w sposób wyczerpujący i wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy.
Mając na uwadze przytoczone rozważania należy stwierdzić, iż w sprawie nie doszło do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności skarżącej i wskazanych w skardze art. 64 ust. 3 Konstytucji, art.140 i art. 222 § 2 K.c., gdyż zameldowanie, jako czynność ewidencyjna, nie rodzi żadnych praw do lokalu po stronie zameldowanego. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 50 Konstytucji RP, stwierdzić należy, iż przedmiotowy przepis nie mógł mieć zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zgodnie z tym przepisem, zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony. Mając na uwadze treść powołanego przepisu oraz istotę i cel zameldowania, stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 50 Konstytucji RP oraz art. 23 K.c. jest w niniejszej sprawie chybiony. Poprzez rejestrację danych o miejscu pobytu osób, organ meldunkowy nie ingeruje bowiem w tak określoną sferę wolności obywatelskiej.
Z powyższych względów sąd uznał, iż w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, organy zasadnie zastosowały przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło