II SA/Sz 1104/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-01-11

Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, dochód małżonka, który formalnie pozostaje w związku małżeńskim, ale faktycznie nie zamieszkuje z wnioskodawczynią i jej dzieckiem, powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu dochodu rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo uwzględniły dochód męża skarżącej przy obliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Pomimo faktycznej separacji małżonków, pozostawanie w związku małżeńskim, który nie został rozwiązany ani nie orzeczono separacji, skutkuje tym, że małżonek jest traktowany jako członek rodziny, a jego dochód podlega wliczeniu do dochodu rodziny na podstawie definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ustawa ta zawiera autonomiczną definicję rodziny, która nie odwołuje się do stanu faktycznego czy przesłanki wspólnego gospodarowania, a jedynie do statusu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę jako pierwsze dziecko. Po przyznaniu świadczenia, organ I instancji uchylił decyzję z powodu uzyskania dochodu przez męża skarżącej, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ I instancji ponownie uchylił decyzję przyznającą świadczenie, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez SKO, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację definicji rodziny i nieprzeprowadzenie dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę. J. T. w dniu 4 kwietnia 2016 roku złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na swoją córkę z poprzedniego związku M. G., jako pierwsze dziecko. Jako członków rodziny wskazała siebie, męża - M. T. oraz córkę M. G.. Decyzją z dnia [...] roku nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] przyznano J. T. prawo do świadczenia wychowawczego na córkę - M. G. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W związku z informacją o uzyskaniu w sierpniu 2016 r. dochodu przez męża skarżącej oraz ponownym jego przeliczeniem, a następnie ustaleniem, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. Rozpoznając odwołanie skarżącej od wskazanego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że podstawę prawną umożliwiającą zmianę lub uchylenie decyzji, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego stanowi przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który w ogóle nie został przez organ zastosowany. Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta S. , na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 11 oraz art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 1, 2, 4, 14, 19-21, art. 4, art. 5, art. 7 ust. 1-3, art. 18, art. 27 ust. 1, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz. 195 ze zm.), uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko M. G.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w związku z otrzymaną w listopadzie 2016 r. informacją o podjęciu zatrudnienia przez męża strony (z dniem 25 lipca 2016 r.) i uzyskaniem z tego tytułu w sierpniu 2016 r. wynagrodzenia w wysokości [...] zł, dochód trzyosobowej rodziny skarżącej został ponownie przeliczony, a następnie ustalony w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie, co stanowiło o przekroczeniu ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, wynoszącego [...] zł na osobę w rodzinie. Kwestionując wskazaną decyzję J. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła od niej odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponadto domagała się przeprowadzenia dowodów z załączonej umowy najmu oraz zeznań świadków S. G. oraz M. G., na okoliczność faktycznego tworzenia rodziny wyłącznie przez stronę i jej córkę (od grudnia 2015 r.). Odwołująca się zarzuciła organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez uznanie, że M. T. wchodzi w skład jej rodziny w sytuacji, gdy strona na początku grudnia 2015 r. rozstała się z mężem i wyprowadziła ze wspólnego mieszkania, zatem od tego czasu tworzy rodzinę wyłącznie z córką M. G.. Ponadto odwołująca się zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieprawidłową interpretację skutkującą błędnym uznaniem, że w skład rodziny wchodzą małżonkowie niezależnie od relacji pomiędzy małżonkami. W uzasadnieniu wskazała, że od czasu wyprowadzenia się na początku grudnia 2015 r. wraz z córką do wynajmowanego mieszkania, małżonkowie nie utrzymują ze sobą kontaktu, ani w żaden sposób nie wspierają się wzajemnie, w szczególności M. T. nie wspiera M. G. - córki odwołującej się z poprzedniego związku. Aktualnie strona przygotowuje się do wniesienia powództwa o rozwód przeciwko mężowi. Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 14 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1709/11 wskazała, że z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Poprzez użycie sformułowania "odpowiednio" ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy, uznając, że możliwe są komplikacje stosunków rodzinnych, które nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie. W świetle powyższego poglądu, zdaniem odwołującej się, rodzinę tworzy jedynie ona wraz z córką, a w tej sytuacji dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego kryterium. Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 27 ust. 1, art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ II instancji zaznaczył, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie było ustalenie przez organ, że mąż skarżącej w dniu 25 lipca 2016 r. podjął zatrudnienie w N. sp. z o.o., a w sierpniu 2016 r. osiągnął wynagrodzenie w wysokości [...] zł (netto). W tej sytuacji przy uwzględnieniu treści art. 7 ust. 3 ustawy uzyskany dochód należało doliczyć do dochodu rodziny, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, uprawniające do przyznania (a także pobierania) świadczenia wychowawczego, tj. kwotę [...]zł. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo wyliczył dochód rodziny odwołującej, uwzględniając zmianę sytuacji finansowej jej rodziny oraz dochodząc w wyniku tych wyliczeń do wniosku, że przekroczone zostało kryterium dochodowe stanowiące ustawowy wymóg przyznania (pobierania) świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego uznania M. T. za członka rodziny strony, organ przytoczył treść art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawierający ustawową definicję rodziny. Ponadto podkreślił, że J. T. ubiegając się o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazała, że jej rodzina składa się z trzech osób: jej samej, M. T. - męża i dziecka M. G. (córki strony z poprzedniego związku). Wobec powyższego, do dochodu rodziny strony należało doliczyć również dochód jej męża. Zdaniem Kolegium, bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że małżonkowie nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Ustawa definiuje stan prawny, w świetle którego J. T. i M. T. pozostają małżeństwem. Są obowiązani zatem między innymi, do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z obowiązku tego nie zwalnia ich oddzielne zamieszkanie i prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, zasadnie do dochodu rodziny wliczony został dochód M. T. – męża strony, z sierpnia 2016 r. Nie zgadzając się z powołaną decyzją J. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. J. T. zarzuciła zaskarżonej decyzji, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego – art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową interpretację skutkującą błędnym uznaniem, że w skład rodziny na gruncie tej ustawy wchodzą małżonkowie niezależnie od stosunków pomiędzy nimi panujących, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu nakazuje przeciwny wniosek. Ponadto zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji zawnioskowanych przez skarżącą dowodów z zeznań świadków oraz złożonego dokumentu - umowy najmu lokalu mieszkalnego na kluczową w sprawie okoliczność faktycznego tworzenia od grudnia 2015 r. rodziny wyłącznie przez J. T. oraz jej córkę M. G.. Zarzuciła również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez uznanie, że M. T. wchodzi w skład rodziny tworzonej przez skarżącą i M. G., podczas gdy skarżąca rozstała się z M. T., wyprowadziła się ze wspólnego mieszkania na początku grudnia 2015r. i od tego czasu tworzy rodzinę wyłącznie z córką M. G., która jest jej córką z poprzedniego związku, zaś małżonkowie nie utrzymują ze sobą kontaktu, jak również w żaden sposób się nie wspierają. Skarżąca podkreśliła, że aktualnie przygotowuje się do wniesienia powództwa o rozwód przeciwko M. T.. W dalszej części skargi J. T. powołała się na pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1709/11, wedle którego z treści przepisu art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Jednocześnie podniosła, że tożsame stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 628/17. W ocenie skarżącej, mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny oraz utrwaloną wykładnię pojęcia rodziny na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy dojść do wniosku, że rodzinę na gruncie niniejszej sprawy tworzy wyłącznie J. T. oraz jej córka M. G., zaś w jej skład nie wchodzi M. T.. W takiej sytuacji dochód na członka rodziny tworzonej przez skarżącą oraz jej córkę nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało w mocy swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny legalności zakwestionowanej przez J. T. decyzji, z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddane zostało rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta [...] uchylającą własną decyzję z dnia [...] r., przyznającą J. T. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. G.. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W przedmiotowej sprawie wniosek złożyła matka dziecka. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy). Natomiast ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 - 3a, które regulują przypadki utraty i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 2 ustawy), a dochód rodziny stanowi suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy). Zgodnie z art. 48 ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. (ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (ust. 2). Przepis art. 7 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Na gruncie przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w związku z powzięciem przez organ I instancji informacji o uzyskaniu przez męża skarżącej w sierpniu 2016 r. dochodu z tytułu zatrudnienia w firmie Netto sp. z o.o., organ wszczął postępowanie w trybie art. 27 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ponownie przeliczył dochód rodziny skarżącej oraz ustalił, biorąc za punkt odniesienia miesięczny dochód trzyosobowej rodziny za rok 2014 r. wynoszący [...] zł, który to dochód po odliczeniu dochodu utraconego ([...] zł) oraz po doliczeniu dochodu męża skarżącej, osiągniętego w sierpniu 2016 r. z tytułu zatrudnienia ([...] zł) wyniósł [...] zł, zaś na osobę w rodzinie - [...] zł, że dochód w tej wysokości, stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy, przekroczył od września 2016 r. ustawowe kryterium. Zdaniem Sądu, organy obu instancji, wbrew stanowisku skarżącej, prawidłowo przyjęły, że przy ponownym obliczaniu dochodu rodziny skarżącej należało uwzględnić dochód jej męża, pomimo, że jak twierdzi i dowodzi- od początku grudnia 2015 r. nie zamieszkuje razem ze skarżącą oraz jej córką. Okolicznością w sprawie niesporną jest, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z M. T., które to małżeństwo do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało rozwiązane, nie została też orzeczona separacja, a J. T. zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do Sądu, jedynie sygnalizuje zamiar sporządzenia pozwu o rozwód. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na definicję rodziny unormowaną w art. 2 pkt 16 ustawy, która jest definicją autonomiczną na tle stosowanej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i nie odwołuje się do ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez którą należy rozumieć, odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Podkreślenia wymaga, że w świetle definicji legalnej "rodziny", zawartej we wskazanym przepisie, członkiem rodziny, którego dochód podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny jest małżonek strony pobierającej świadczenie wychowawcze, niezależnie od tego, czy osoby te prowadzą wspólne, bądź odrębne gospodarstwa domowe. Zawarta w art. 2 pkt 16 ustawy definicja nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. Organy nie zostały uprawnione do badania, czy w danym stanie faktycznym zastosowanie definicji legalnej rodziny jest korzystniejsze dla strony, czy też należałoby odstąpić od tej definicji na korzyść innego rozumienia tego terminu. Wskazać należy, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny, chociażby wspólnego gospodarowania. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, niezależnie od pozostawania przez małżonków w faktycznej separacji, są oni traktowani jako członkowie rodziny, których dochody łącznie wlicza się do dochodu rodziny (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 czerwca 2017 r., II SA/Lu 954/16, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, należy stwierdzić, że organy obu instancji prowadząc postępowanie w trybie art. 27 ustawy, przy ponownym obliczaniu dochodu rodziny skarżącej prawidłowo uwzględniły również dochód jej małżonka. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, definiującego pojęcie rodziny na gruncie tej ustawy, poprzez jego błędną interpretację skutkującą uznaniem, że w skład rodziny wchodzą małżonkowie niezależnie od relacji pomiędzy nimi stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż jak zostało to wyjaśnione wyżej, warunki przyznawania prawa do świadczeń wychowawczych zostały określone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która zawiera autonomiczną, legalną, definicję rodziny unormowaną w art. 2 pkt 16. W tej sytuacji, skoro pojęcie rodziny zostało unormowane w konkretnym przepisie na potrzeby stosowanej w tej sprawie ustawy, zatem brak jest podstaw do stosowania uregulowań definiujących zagadnienie rodziny w innych aktach prawnych. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że pomimo powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zamiast prawidłowego art. 2 pkt 16 ustawy, to należy stwierdzić, że organ doszedł do prawidłowych wniosków, bowiem przy ponownym obliczaniu dochodu rodziny skarżącej uwzględnił dochód jej małżonka, mając na uwadze status prawny małżeństwa. Prawidłowe stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie podano, że ustawodawca określając pojęcie rodziny (na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę gospodarowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 890/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania pogląd wyrażony przez NSA w wyroku I OSK 1709/11, który został wyrażony na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podobnie brak jest podstaw do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 628/17 na tle sprawy o przyznanie skarżącej prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Sądu, organy należycie oceniły materiał dowodowy w kontekście przepisów prawa procesowego, właściwie uwzględniły w składzie rodziny J. T. również jej męża oraz osiągnięty przez niego w sierpniu 2016 roku dochód, co skutkowało prawidłowym, zgodnym z art. 7 ust. 3 ustawy, ustaleniem, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza od września 2016 r. ustawowe kryterium dochodowe, a w rezultacie uchyleniem decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Podkreślenia wymaga, że odmienna od oczekiwań skarżącej ocena przez organy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie świadczy jednak o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, a zatem zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z nieprzeprowadzeniem przez organ zawnioskowanych przez skarżącą dowodów z zeznań świadków oraz z dokumentu – umowy najmu lokalu na okoliczność faktycznego tworzenia rodziny przez skarżącą oraz jej córkę w kontekście powyższych wyjaśnień Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Podsumowując stwierdzić należy, że skoro zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, zaś Sąd działając z urzędu poza granicami skargi, również nie stwierdził żadnych naruszeń, zatem brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło