VII SA/Wa 156/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Stawecki, sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. M. i W. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., w zw. z art. 59 ust. 7 i 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. i W. M. wspólników spółki cywilnej "[...]", na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], znak: [...], wymierzające karę dla inwestora "[...]" s.c. A.M. i W. M. z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak: [...], w zakresie "budowy budynku warsztatowo - magazynowego z zapleczem socjalno - biurowym przy ul. [...] w [...] na działkach nr [...] Kategoria XVIII" w wysokości 50.000 zł, - uchylił w całości postanowienie organu I instancji oraz wymierzył inwestorowi A. M. i W. M. jako wspólnikom spółki cywilnej [...], karę z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak: [...], w zakresie "budowy budynku warsztatowo-magazynowego z zapleczem socjalno-biurowym przy ul. [...] w [...] na działkach nr [...] Kategoria XVIII", w wysokości 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych). Następnie, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował z urzędu w ww. postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], następujący błąd pisarski: na stronie pierwszej ww. postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. w wierszu jedenastym zamiast: "w zw. z art. 59 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane" powinno być: "w zw. z art. 57 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane". Zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] września 2015 r., w ustawowym terminie, złożyli A. M. i W. M., prowadzący działalność w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] s.c. A. M., W. M. z siedzibą w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A. M. i W. M, na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Powyższy przepis, w związku z art. 126 k.p.a., ma zastosowanie odpowiednio do postanowień. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne, m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Organ wyjaśnił, że w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w podstawie prawnej prawidłowo powołał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., natomiast popełnił omyłkę pisarską (błąd) wskazując zamiast art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego - art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Podał, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] postępowanie dotyczyło samowolnego użytkowania części obiektu realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak: [...] (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia [...] s.c A. i W. M. z siedzibą w [...] na budowę budynku warsztatowo - magazynowego z zapleczem socjalno - biurowym wraz z przebudową zjazdu z działki nr [...]na ul. [...] w [...] przy ul. [...] na działce nr [...] w zakresie "budowy budynku warsztatowo - magazynowego z zapleczem socjalno - biurowym przy ul. [...] w [...] na działkach nr [...]". Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego błędne wpisanie w postanowieniu organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2015 r. w podstawie prawnej zamiast "w zw. z art. 57 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane" - "w zw. z art. 59 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane" jest błędem pisarskim, mającym charakter oczywistej omyłki, która nie prowadzi do rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. i nie skutkuje merytoryczną zmianą rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]...] listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. M. i W. M. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. przez nieprawidłowe zastosowanie w zw. z nieprawidłową wykładnią art. 113 § 1 k.p.a. zmierzającą do utrzymania w mocy postanowienia o sprostowaniu z urzędu podstawy prawnej wydanego postanowienia; 2) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przez jego niezastosowanie przez organ II instancji w związku z zaistniałym stanem faktycznym polegającym na wydaniu postanowienia na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. w przedmiocie sprostowania z urzędu podstawy prawnej wydanego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2002 r. sygn. akt V SA 3051/01, w którym Sąd wskazał, że: "Niedopuszczalne jest sprostowanie podstawy prawnej oraz faktycznej rozstrzygnięcia". Sprostowaniu nie podlegają błędy lub omyłki co do podstawy prawnej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 984/97, Lex 38721). Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 155/11 stwierdził, że "niedopuszczalne jest traktowanie jako błędu pisarskiego czy jako oczywistej omyłki, błędnego zastosowania podstawy prawnej. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Kwalifikacja prawna danego stanu faktycznego nie podlega sprostowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 863/00, niepubl). Zdaniem skarżących, w świetle powołanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, sprostowanie przez organ podstawy prawnej orzeczenia jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]...] listopada 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], wydane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., prostujące z urzędu błąd pisarski w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] w ten sposób, że w sentencji ww. postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. zamiast: "w zw. z art. 59 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane" powinno być: "w zw. z art. 57 ust. 7 i 59f ustawy Prawo budowlane". Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Powyższy przepis, w związku z art. 126 k.p.a., ma zastosowanie odpowiednio do postanowień. W tym miejscu wyjaśnić należy, że poza błędami rachunkowymi w trybie art. 113 k.p.a. mogą być prostowane błędy pisarskie i inne oczywiste omyłki. Przez błąd pisarski orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje uznawać widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Jednocześnie za inne oczywiste omyłki uznaje się omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II OSK 940/11). Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegają jedynie określone błędy z uwagi na ich stopień istotności, w związku z czym w omawianym trybie niedopuszczalna jest zmiana ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 1988 r. sygn. akt III SA 1466/87). Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 782/12, LEX nr 1264937, a także z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 579/13, LEX nr 1336406). W niniejszej sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, prawidłowo uznał, iż w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]. , nastąpiła oczywista omyłka pisarska, polegająca na wskazaniu błędnej podstawy prawnej wydanego postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. przez mylnie wskazanie: "art. 59 ust. 7 (...) ustawy Prawo budowlane" zamiast: "art. 57 ust. 7 (...) ustawy Prawo budowlane". Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż omyłka (błąd) we wskazaniu podstawy prawnej mogła podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Uznać bowiem należy, że omyłka, którą zostało dotknięte postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2015 r. należy do takiej kategorii błędów, która może zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że istotą sprawy rozstrzygniętej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. jest wymierzenie inwestorowi A. M. i W. M. kary w kwocie 50.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], znak: [...], w zakresie "budowy budynku warsztatowo-magazynowego z zapleczem socjalno-biurowym przy ul. [...] w [...] na działkach nr [...]Kategoria XVIII". Zatem materialnoprawna podstawa tego rozstrzygnięcia opierała się m.in. na treści art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu." Wskazać należy, że powyższy przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego został przez organ powołany w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. i dokonano jego wykładni. Ponadto, wszelkie ustalenia i rozważania prawne organu zawarte w uzasadnieniu ww. postanowienia korespondują z treścią art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Natomiast w sentencji postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. błędnie organ powołał art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że "Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor." W ocenie Sądu, w tej sytuacji należy uznać, że wskazanie w osnowie (sentencji), w podstawie prawnej postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. przepisu art. 59 ust. 7 zamiast art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nosi cechy omyłki oczywistej. W konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy omyłka ta nie jest tego rodzaju, aby wyłączone było jej sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowanie nie powoduje bowiem w tym przypadku merytorycznej zmiany orzeczenia, w tym rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia. Zauważyć należy, że uzasadnienie prawne to inaczej wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji (postanowienia) wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Różni się ono od powołania podstawy prawnej tym, że w uzasadnieniu prawnym organ wyjaśnia, dlaczego zastosował dany przepis prawa. Z uzasadnienia prawnego orzeczenia wynika ponadto ocena stanu faktycznego w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz wykazanie związku między tą oceną a osnową decyzji (postanowienia). Zatem wskazania zawarte w uzasadnieniu co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia są wiążące i stanowią potwierdzenie, że w sentencji decyzji (postanowienia) w zakresie wskazania podstawy prawnej doszło do omyłki (błędu). Sprostowanie tej omyłki (błędu) nie prowadzi do rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji (postanowienia) oraz do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej konkretnej sprawie należy przyjąć, że omyłka (błąd), którą sprostowano nie była istotna, gdyż jej sprostowanie nie prowadzi do merytorycznej zmiany postanowienia. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącymi, że w konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można było sprostować omyłki, o której mowa w postanowieniu organu I instancji z dnia [...]...] września 2015 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.