II OSK 1230/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-16
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Maria Czapska - Górnikiewicz, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, która miała miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., oraz czy analiza funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu została prawidłowo przeprowadzona?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla samowoli budowlanej popełnionej pod rządami ustawy z 1974 r., a postępowanie legalizacyjne nie jest warunkowane postanowieniem organu nadzoru budowlanego o nałożeniu obowiązku przedłożenia takiej decyzji. Sąd uznał również, że analiza funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu została prawidłowo przeprowadzona, a zarzuty skarżącego kasacyjnie odnosiły się do 'wyników analizy', a nie do samej 'analizy' stanowiącej dowód w sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO w Lesznie utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gostynia o ustaleniu warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego budynku gospodarczo-garażowego. Samowola budowlana miała miejsce przed 1977 r. Skarżący zarzucał wadliwe wykonanie analizy urbanistycznej, naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 932/16 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 932/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Burmistrz Gostynia, w następstwie rozpatrzenia wniosku M. M., ustalił warunki zabudowy dla istniejącego na działce nr ewid. [...], budynku gospodarczo-garażowego dla potrzeb jego legalizacji. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał na przepisy art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61-63 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.; dalej jako "u.p.z.p.") oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164 poz. 1588) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. nr 164, poz. 1589). W uzasadnieniu wskazał, że ze sporządzonej w toku postępowania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Uzasadniając zaś ustalone parametry dla legalizowanej zabudowy organ I instancji podał, że w związku z orzeczeniem sądu w sprawie innej decyzji wydanej dla tej samej działki, do analizy parametru powierzchni zabudowy przyjęto zabudowę wszystkich działek, które powstały w wyniku podziału działki nr [...], który wynosi około 38 %. Przyjęty zgodnie z wnioskiem wskaźnik powierzchni zabudowy do 60 % jest natomiast konieczny ze względu na zapewnienie powierzchni życiowej i magazynowej niezbędnej do usytuowania trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Ze względu zaś na niedokładność pomiarów oraz niedokładności w budowie legalizowanego obiektu, organ uznał za niezbędne wyznaczenie wymiarów granicznych szerokości elewacji w zakresie od 5,20 do 5,25 m. Odnośnie ustalonej wysokości górnej krawędzi elewacji organ wyjaśnił natomiast, że ściana frontowa jest ścianą, na której niewielki spadek dachu powoduje zmianę wysokości tej elewacji, co stanowi o zasadności zastosowania § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań nowej zabudowy, i przyjęcia minimalnej i maksymalnej wartości tego parametru między 2,3 m a 2,7 m. Organ dopuścił także, na podstawie analogii, dach jednospadowy o spadku do 12̊ wyjaśniając, że taki spadek dachu kwalifikuje go jako dach płaski, natomiast w obszarze analizowanym zidentyfikowano budynki z tego rodzaju dachem. Ze względu na niewielki spadek dachu nie ma natomiast potrzeby określania kierunku kalenicy, a dowolne ukształtowanie dachu płaskiego nie wpływa w ocenie organu na jakość ładu przestrzennego. Dalej organ wyznaczył nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 5 m od drogi publicznej, z której zespół działek nr [...] ma dostęp. Przyjął też- na podstawie wyników analizy- że lokalizacja budynku w granicy jest zgodna ze sposobem sytuowania budynków na działkach sąsiednich i na działce objętej wnioskiem.
Organ wyjaśnił także, że prowadząc ponownie postępowanie uzupełnił zebrany wcześniej materiał dowodowy o kopię postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gostyniu z dnia [...] lipca 2015 r., którym zobowiązano inwestorkę do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Z ustaleń poczynionych przez organ nadzoru wynika, że obiekt garażowo-gospodarczy istniał już w momencie budowy przylegającego budynku pieczarkarni i został usytuowany w miejscu wcześniej istniejącego budynku drewnianego, bez pozwolenia na budowę uzyskanego w trybie ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Z przedstawionych organowi nadzoru budowlanego przez właścicielkę ekspertyz technicznych wynikało, że istniejący obiekt wypełnia wymogi bezpieczeństwa, łącznie z bezpieczeństwem przeciwpożarowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] października 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotowa decyzja jest konsekwencją prowadzonej przez PINB w Gostyniu procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej. Ma ona zatem niejako usankcjonować istniejący stan faktyczny i organ musi ten stan uwzględnić. Oceniając zaś prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że obszar analizowany został prawidłowo wyznaczony w odległości nie mniejszej, niż trzykrotna szerokość frontu działki, tj. 20 m, przyjmując, iż działki nr ewid. [...] powstałe w wyniku zniesienia współwłasności w dalszym ciągu stanowią całość funkcjonalną, gospodarczo-społeczną, środowiskową, kulturową, kompozycyjno-estetyczną. Analizę funkcji oraz cech zagospodarowania terenu na wyznaczonym obszarze analizowanym przeprowadzono natomiast w sposób szczegółowy i stosownie do wyników tej analizy określono parametry nowej zabudowy, które pozostają w zgodzie z wnioskiem inwestora oraz uwzględniają istniejącą zabudowę, a także są zgodne z wymogami § 4 - § 8 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymogów nowej zabudowy. W sposób szczegółowy uzasadniono także zastosowanie w sprawie przepisu § 5 ust. 2 oraz § 7 ust. 4 rozporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy, polegających na wadliwym wykonaniu analizy. W uzasadnieniu wskazał, że organ odwoławczy nie ustalił, iż po wniesieniu odwołania pełnomocnikowi skarżącego doręczono postanowienie WWINB z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym uchylono postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. Organ nadzoru I instancji (PINB w Grójcu) nie rozpoznał jednak ponownie sprawy, lecz wydał jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Wobec tego, brak jest w obrocie prawnym orzeczenia nakładającego ww. obowiązek, a w konsekwencji nie było możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji wybudowanej w warunkach samowoli. Ubocznie autor skargi podniósł, że zaskarżona decyzja o warunkach zabudowy nie spełnia wymagań zarówno określonych w u.p.z.p. jak i w rozporządzeniu w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy. W jego ocenie organ odwoławczy winien dokonać sprawdzenia skąd i w jaki sposób zostały ustalone dane wyjściowe do analizy urbanistycznej, w tym w jaki sposób ustalono i wyliczono, które działki podlegają analizie. Kolegium nie wyjaśniło także, czy analiza funkcji i cech powinna obejmować wszystkie działki w obszarze analizowanym, czy tylko te spośród nich, które są dostępne z tej samej drogi publicznej. Nie wyjaśniono też kwestii ustalenia poszczególnych wskaźników, w tym w jaki sposób dokonano wyboru elewacji i jak wykonano pomiar szerokości wybranych elewacji (§ 6), jak ustalono wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi lub attyki elewacji frontowej istniejących analizowanych budynków na poszczególnych działkach i ich średnią; w jaki sposób te wysokości zostały zmierzone, w jaki sposób te wysokości zostały ustalone (zmierzone). Wyliczenia w tym zakresie nie zostały w żaden sposób udokumentowane, a zatem są w ocenie skarżącego dowolne.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 106 § 3 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), przeprowadził dowód z postanowienia WWINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...].
Oddalając wniesioną skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności zauważył, że do samowoli budowlanej doszło przed 1977 r, zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89 poz. 414), postępowanie legalizacyjne przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U . Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie zaś do treści uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (LEX nr 1404021), orzekanie w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane winno mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Dlatego też organy nadzoru budowlanego powinny ustalić przeznaczenie i warunki zabudowy terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt budowlany, według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania przez organ. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że skutki samowoli budowlanej, do której doszło pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w tej ustawie. Nie można zatem argumentować, tak jak czyni strona skarżąca, iż warunkiem wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia takiej decyzji. Nie ma też podstawy prawnej do skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z narzędzi zawartych w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Wyłącznie od sprawcy samowoli zależy zatem, czy zostanie przeprowadzona procedura legalizacji obiektu wybudowanego przed 1 stycznia 1995 r., co oznacza, że od wniosku strony o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zależy ustalenie, czy na tym terenie obiekt może istnieć. Wniosek taki został zaś złożony przez inwestora w dniu 8 września 2015 r., zatem już po uchyleniu przez WWINB postanowienia PINB w Gostyniu.
Odnosząc się dalej do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że organ I instancji szczegółowo opisał wymogi poszczególnych przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz wyczerpująco uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie i określenie poszczególnych wymogów dla planowanej rozbudowy, uznając, że planowana inwestycja nie narusza zasady dobrego sąsiedztwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W szczególności organy dokonały odpowiednio wnikliwej analizy w zakresie kontynuacji funkcji przez planowaną inwestycję w odniesieniu do działek sąsiednich w prawidłowym, szerokim rozumieniu tego pojęcia – stosownie do wymogów określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu wymagania przestrzenne wnioskowanej rozbudowy zostały określone w sposób zgodny z przepisami § 3-8, zaś ustalenia te spełniają zarazem wymogi z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak i znajdują odpowiedni wyraz z uzasadnieniach wydanych decyzji. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż inwestycja w kształcie zaproponowanym przez inwestora nie będzie kontynuować funkcji i sposobu zagospodarowania terenów sąsiednich. W tym zakresie wskazał, że zarówno w analizie tekstowej, jak i w załączniku graficznym organ I instancji wskazał nieruchomości przyjęte do analizy, opisał je i ocenił sposób ich zagospodarowania, porównując przyjęte nieruchomości do planowanej inwestycji. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji spełnia więc wymogi określone w art. 107 §3 k.p.a.
Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż inwestycja w kształcie zaproponowanym przez inwestora, nie będzie kontynuować funkcji i sposobu zagospodarowania terenów sąsiednich, a jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów uchybień w zakresie mogącym rzutować na wynik sprawy i ocenę zaskarżonych decyzji.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący J. G. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:
1. art. 59 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie, co powinno być ocenione jako wydanie decyzji z naruszeniem prawa;
2. art. 61 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.z.p. polegające na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy wydanie takiej decyzji nie było możliwe z uwagi na niezgodność z przepisami odrębnymi - teren inwestycji nie spełnia w sposób łączny wszystkich warunków wymaganych przepisami art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił zaś naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 § 1, art. 80 i art. 141 § 4 k.p.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a., a także art. 151 i 153 P.p.s.a. polegające w istocie na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego i tym samym na niepełnym przedstawieniu stanu sprawy, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie odniesieniu się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że Sąd I instancji nie dostrzegł istnych braków w ustaleniu stanu faktycznego, dotyczących m.in. tego, że odległość legalizowanego budynku gospodarczo-garażowego, posiadającego otwór drzwiowy (bramę garażową) od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej nr [...] budynku mieszkalnego, jest mniejsza niż 8 m. Brak jest więc zgodności z przepisem odrębnym - § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o czym stanowi art. 61 ust. pkt 5 u.p.z.p. W konsekwencji, nie są spełnione wszystkie warunki do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem, bowiem nie została spełniona ww. przesłanka. Ponadto w ocenie skarżącego załączona mapa, na której sporządzono część graficzną analizy, nie spełnia wymagań dla mapy zasadniczej, o której mowa jest w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W szczególności brak jest jakichkolwiek informacji, że została ona przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz brak jest na niej widocznych oznaczeń co do funkcji budynków. Nie ustalono także, czy wniosek o wydanie warunków zabudowy spełniał wymagania, o których mowa w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. – w szczególności w zakresie charakterystyki inwestycji, w tym zapotrzebowania na energię. Wreszcie zaś, na co skarżący zwracał uwagę już w skardze, nie ustalono danych wyjściowych do analizy urbanistycznej (parametrów zabudowy), a przyjętych wyliczeń w żaden sposób nie udokumentowano, zatem w ocenie strony są one dowolne. Dokument stanowiący wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowi w ocenie skarżącego zbiór lakonicznych stwierdzeń, nie znajdujących oparcia w materiałach sprawy, zaś parametry wyprowadzone z analizy, a dotyczące cech zabudowy i zagospodarowania terenu są "nieweryfikowalne" w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd I instancji w żaden sposób się jednak nie odniósł.
Skarżący zwrócił także uwagę, że nie kwestionuje konieczności wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, lecz nie zgadza się z samym trybem ich uzyskania (kolejnością) - najpierw bowiem powinno zapaść orzeczenie nakazowe, a dopiero później inwestor, mając w rękach stosowny nakaz organu nadzoru budowlanego, powinien wystąpić o warunki zabudowy. Nie jest natomiast prawdą, że inwestor został przez WWINB wezwany do przedłożenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, gdyż organ ten w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. potwierdził jedynie trafność żądania przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy przez organ powiatowy, choć nie zgodził się z zastosowaną podstawą prawną postanowienia. Faktem bezspornym jest zaś brak w obrocie prawnym orzeczenia nakładającego obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA w Poznaniu powinien uznać, iż istnieją przesłanki do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i orzec w oparciu o przepisy art. 145 P.p.s.a. o uchyleniu decyzji obu instancji Na podstawie zaś art. 153 P.p.s.a. winien udzielić wskazówek co do dalszego postępowania. Pozostawiając w obrocie prawnym decyzje obu organów Sąd ten naruszył więc podstawy obowiązek kontrolny zapisany w art. 3 § 1 P.p.s.a.
W oparciu o tak skonstruowane podstawy i powyższą argumentację skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.": "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy". W takiej sytuacji stosownie do art. 182 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając ją zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. w granicach skargi kasacyjnej i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, ani innych okoliczności branych pod uwagę z urzędu (por. art. 189 P.p.s.a.), uznał natomiast, że podstawy skargi kasacyjnej są bezzasadne.
Oceniając w pierwszej kolejności podstawy procesowe należy wskazać, że koncentrują się one wokół prawidłowości zasadniczego w sprawie o warunki zabudowy dowodu, a mianowicie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w § 3 ust. 1 powoływanego przez organy i Sąd I instancji rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dowód ten wbrew twierdzeniom skarżącego został przeprowadzony prawidłowo. Zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenia odnoszące się do wadliwości mapy, braku danych wyjściowych do analizy, nieudokumentowania w niej podanych wyliczeń, czy też nieweryfikowalności ustalonych w analizie cech zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiących jakoby zbiór lakonicznych stwierdzeń wskazują, że dotyczą one nie "analizy" będącej dowodem w sprawie, lecz innego dokumentu określanego jako "wynik analizy" i składającego się również z części tekstowej i graficznej stanowiących załączniki do decyzji zgodnie z wymaganiem zawartym w § 9 ust. 2 i 3 w/w rozporządzenia. Rzeczywiście, gdyby przyjąć, że cała analiza ogranicza się do dokumentów załączonych do decyzji i oznaczonych jako: załącznik graficzny nr 1, część graficzna do wyników analizy i załącznik nr 2 wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy (trzy strony tekstu), to można by uznać ją za "nieweryfikowalny zbiór lakonicznych stwierdzeń". W aktach sprawy jednak znajduje się dokument "analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu" składający się z siedmiostronicowej części tekstowej, części graficznej oraz dokumentacji fotograficznej, przy czym część graficzna sporządzona jest na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na co wskazują znajdujące się na niej adnotacje. Przekonanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarzuty skarżącego w istocie odnoszą się do "wyników analizy", a nie "analizy" bierze się stąd, że dowód ten spełnia wszystkie kryteria określone w rozporządzeniu, jest dokładny, zawiera wszystkie dane wyjściowe i obliczenia matematyczne, a każdy wniosek w zakresie przyjętych i dopuszczonych cech oraz parametrów jest bardzo dokładnie uzasadniony. W każdym też przypadku osoba sporządzająca analizę określiła w oparciu o jakie dokumenty i pomiary ustalony został dany parametr np. przykładowo w przypadku geometrii dachu: "na podstawie wizji lokalnej stwierdza się (...)", czy "dokonano obmiaru powierzchni działki oraz powierzchni zabudowy na podstawie dostarczonej przez wnioskodawcę mapy" i dalej zastrzeżenie, że "obmiar może być obarczony błędem związanym z niedokładnościami na mapie i wykonywaniem obmiaru w skali 1:1000, obmiar ma znaczenie szacunkowe i służy jedynie do określenia procentowego wskaźnika zabudowy działki". Nie sposób w niniejszym uzasadnieniu zacytować całości tego dokumentu, nie ma zresztą takiej potrzeby, gdyż znajduje się w aktach sprawy. Należy dodać, że część tekstowa analizy składa się z ośmiu zasadniczych paragrafów odnoszących się do poszczególnych parametrów i wskaźników zabudowy wymienionych w rozporządzeniu. W odniesieniu do każdego z nich w tabelach wskazano sąsiednie działki, ich numery geodezyjne oraz cechy i wskaźniki ich zabudowy. Wyjątkowa precyzyjność i dokładność przeprowadzonej w sprawie analizy w kontekście postawionych zarzutów pozwala przyjąć, że strona skarżąca zapoznała się wyłącznie z załącznikami do decyzji stanowiącymi "wyniki analizy". Wskazują na to dobitnie te uwagi strony skarżącej zawarte w skardze kasacyjnej, w których wyjaśnia się, jakie elementy i dane powinna zawierać prawidłowo sporządzona analiza (str. 3- 4 skargi kasacyjnej). Na stronie 3 skarżący zamieścił nawet tabelę jaka w jego ocenie powinna znaleźć się w analizie i umożliwić mu zweryfikowanie postawionych wniosków i ustalonych wielkości i wyliczeń, z podaniem numeru sąsiedniej działki, jej powierzchni, geometrii dachu itd. Otóż, znajdująca się w aktach sprawy analiza odpowiada wszystkim podanym w skardze kasacyjnej wymaganiom, a co więcej zawiera także aż cztery różne tabele pozwalające na skontrolowanie jej wniosków.
W tych okolicznościach za niezasadne należało uznać te zarzuty skargi kasacyjnej, które odnosiły się do przepisów postępowania. Kilkukrotnie powoływany art. 141 § 4 P.p.s.a. także nie został naruszony. Lektura uzasadnienia Sądu I instancji dowodzi, że Sąd ten również skrupulatnie i wyczerpująco omówił wszystkie zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie prawne. Dokładnie, z odwołaniem się do konkretnych stron analizy zweryfikował ten dowód pod kątem przepisów zawartych w rozporządzeniu i zarzutów skargi. W sytuacji jednak, gdy te podobnie jak zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły nie "analizy", lecz "wyników analizy", to w istocie mogły być dla strony skarżącej nieprzekonywujące do tego stopnia, że twierdziła, iż wyliczenia parametrów są "wzięte z sufitu" (str. 4 skargi).
Chybione są również podstawy materialnoprawne. Dopuszczalność wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla samowoli budowlanej zaistniałej pod rządem wcześniejszego Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest warunkowana postanowieniem organu nadzoru budowlanego, o którym mowa w art. 48 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy. Już sam fakt prowadzenia postępowania o rozbiórkę uprawniał inwestorkę do wystąpienia o ustalenie warunków zabudowy. Sąd I instancji dokładnie rozważył to zagadnienie, odwołując się przy tym do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r. o sygnaturze II OPS 2/13. Pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko skarżącego, jakoby dopiero wydany przez organ nadzoru budowlanego nakaz rozbiórki uprawniał samowolnika budowlanego do wystąpienia z wnioskiem o warunki zabudowy. Wówczas niewątpliwie postępowanie w sprawie warunków byłoby już bezprzedmiotowe.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 i 5 u.p.z.p. W rozpoznawanej sprawie organy administracji, dopuszczając w oparciu o przeprowadzoną analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu możliwość sytuowania obiektu w granicy nie stosowały przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. O takim usytuowaniu zdecydowały wyłącznie względy ładu przestrzennego i zasada dobrego sąsiedztwa wyrażona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Jeżeli chodzi o warunek wymieniony w art. 61 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, to mowa w nim o "uzbrojeniu wystarczającym dla zamierzenia budowlanego". Określenie, jakie uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, jest kwestią związaną z oceną konkretnego projektu inwestycji. Przypomnieć zatem należy, że przedmiotem postępowania było ustalenie warunków zabudowy dla budynku gospodarczo-garażowego, który zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej przed 40 laty. Już ta okoliczność sama w sobie wskazuje, że istniejące uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego będącego przedmiotem wniosku.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło